T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/461 Esas
KARAR NO : 2025/469
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/05/2024
KARAR TARİHİ : 30/05/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 23/11/2023 tarihinde ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı araçların çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, bu kaza neticesinde davacı aracının hasar gördüğü, davalı sürücüsünün kaza meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu, dava dışı ... Sigorta A.Ş'den 120.000,00 TL ödeme alındığı, ayrıca aracın sovtajlı halinin ...Sigorta A.Ş'ye 199.900,00 TL bedelle bırakıldığı, ancak hasar tarihi itibariyle aracın rayicinin 495.000,00 TL olduğu, karşılanmayan 175.100,00 TL zararının bulunduğu, davalının... plakalı kazaya sebebiyet veren aracın imms sigortacısı olduğu, bakiye zarardan sorumlu olduğunu belirterek 100,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı, sorumlulukların poliçe teminat limiti, gerçek zarar ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğu, yedek parça iskonto uygulanması gerektiği, kdv'den sorumluluklarının bulunmadığı, dava öncesi temerrüdün gerçekleşmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava; trafik kazasından kaynaklanan bakiye hasar bedelinin imms poliçesi kapsamında tazmini istemine ilişkindir.
DELİLLER:
-Davacı tarafından sunulan kaza ve hasara ilişkin fotoğraflar, eksper raporu ve kaza tutanağı,
-Araç kayıtları,
-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin 11/06/2024 tarihli yazısı ve eki,
-...Sigorta A.Ş'nin 14/06/2024 tarihli yazısı ve eki,
-...Sigorta A.Ş'nin 25/06/2024 tarihli yazısı ve eki,
-...Sigorta A.Ş'nin cevap dilekçesi ekindeki hasar dosyası sureti,
-Trafik kusur bilirkişi ...'in 07/10/2024 tarihli raporu,
-...Sigorta A.Ş'nin 22/10/2024 ve 02/01/2025 tarihli yazısı ve eki,
-Otomotiv bilirkişi...'in 04/04/2025 tarihli raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
23/11/2023 tarihinde ... plakalı araçların karıştığı çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, trafik kazasına ilişkin olarak kolluk tarafından kaza tespit tutanağı düzenlendiği, davacının, dava dışı ...Sigorta A.Ş tarafından hasar bedeline ilişkin ödeme yapıldığı, zmms poliçe teminat limitinin tükendiği ancak hasar bedeline ilişkin zararının tamamen karşılanmadığı, bakiye zararın kazaya sebebiyet veren... plakalı aracın imms sigortacısı olan davalı tarafından tazmin edilmesi gerektiği iddiası ile iş bu davayı ikame ettiği, davalı sigortanın ise davanın belirsiz alacak davası olarak açılmayacağı, davacının zararının karşılandığı, sorumluluğunun poliçe teminat limiti, gerçek zarar ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğunu savunduğu, taraflar arasında davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı, zmms sigortacısı taarafından davacının zararının karşılanıp karşılanmadığı, yapılan ödemelerin eksik olup olmadığı, bakiye zararının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının ne olduğu ve davalının imms sigortacısı olarak sorumlu olup olmadığı hususlarında ihtilaf bulunduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında doğrudan sözleşme ilişkisi bulunmamasına ve sorumluluk sigortaları TTK'da düzenlendiğine göre mutlak ticari dava niteliğindeki somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu tespit edilmiştir.
Davalı sigorta tarafından davacının belirsiz alacak davası olarak iş bu davayı açamayacağı savunulmuş ise de, davaya konu uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı, davacının davaya konu tazminat talebinin hesaplanması ve belirlenmesinin özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği, bu sebeple davacının davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinin yasal olarak olanaklı olduğu değerlendirilmiş ve davalının bu yöndeki savunması yerinde görülmemiştir.
Mahkememizce öncelikle taraf sürücülerinin kusur ve sorumluluğuna ilişkin dosyanın trafik bilirkişine tevdi edildiği, bilirkişinin 07/10/2024 tarihli raporuna göre, davalı sıgorta poliçeli araç sürücüsü...sindeki...plaka sayılı çekici aracı ile Atatürk caddesini takriben sol şeritte şehir merkezi istikametine seyir halinde ... önüne geldiğinde sağ şeride geçmek isterken aracının sağ ön köşe yan kısımlarını, yanı sağ şeritte seyir halinde olan davacı sürücü...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracının sol arka köşe yan kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisi ile davacı aracı sağına doğru savrulup yaya kaldırımını geçerek yolun kenarındaki su kanalı istinat duvarına aracının ön kısımlarını çarpıp durması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı sigorta poliçeli araç sürücüs... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı çekici aracı ile gece vakti meskun mahal trafiğin seri işlediği görüşün açık iki şerit tek yön konumlu yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, sol şeritte kaza mahalline geldiğinde aracının teknik özellikleri ile birlikte görüş alanını etkin kontrollü altında bulundurmadığı, sağa yön değiştirip şeride yerleşmek istediği, isterken de devamlı aracının çevresel kontrollünü yapmadığı, sağında seyir halinde olan davacı aracını görmediği, şeridine girerek fazla yaklaşıp yandan çarpması, devamında da çarptığı davacı aracının yol dışına savrulmasına sebebiyet vermesi olayında; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/b ve 56/a maddeleri ihlal ettiği, kazanın meydana gelmesinde tamamen etken olduğu, davacı sürücü...sevk ve idaresindeki...plaka sayılı aracı ile gece vakti meskun mahal trafiğin seri işlediği görüşün açık iki şerit tek yön konumlu yola gereken dikkat ve özeni gösterdiği, kurallara uygun sağ şeritte kaza mahalline geldiği esnada, arkası solunda gelen sigortalı araç sürücünün hatası ve kusurundan dolayı görüş alanı ve aracının çevresel kontrolünü yapmadan sağa yön değiştirip şeridinde aracına sol yan arkadan çarpması, çarpma sonrası kontrolünü kaybedip yol dışına çıkarak istinat duvarına çarpıp durması olayında kural ihlali görülmediği, kusursuz olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce davacıya ait aracın sicil ve geçmiş hasar kayıtları ile dava konusu kaza nedeniyle görmüş olduğu onarım işlemlerine ilişkin kayıtların ilgili kurumlardan istenildiği, davacının dava konusu olay nedeniyle zararının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne olduğu yönünde dosyanın Otomotiv bilirkişisine tevdi edildiği, bilirkişinin 04/04/2025 tarihli raporuna göre, davacı aracının ön ve sol arka kısımlarından hasar aldığı, davacı aracının hasar miktarına ilişkin olarak dava dışı ...Sigorta A.Ş nin almış olduğu ekspertiz raporu ile davacı tarafından alınan özel ekspertiz raporunun bulunduğu, değişecek parça ve yapılacak işçilik ücretleri incelendiğinde, parça ve işçiliklerin kaza, tutanak ve hasar ile uyumlu olduğu, yedek parça ve işçilik bedellerinin yapılan piyasa araştırması neticesinde makul ve rayiç değer olduğu, ekspertiz raporları arasındaki farkın zmms eksper raporunda yedek parçaya iskonto uygulanmasından kaynaklandığı, davaya konu aracın iskontosuz onarım bedelinin yedek parça işçilik kdv dahil 403.650,91 TL olduğu, davaya konu aracın, yaşı ve modeli düşünüldüğünde hasar onarım bedelinin yüksek olması nedeniyle Pert-Total değerlendirmesi yapılmasına gerek duyulduğu, aracın hasar listesi, hasarlı fotoğrafı, hasar bedeli, sağlam yerleri göz önünde bulundurularak yapılan sovtaj araştırmasında, serbest piyasa rayicine göre sovtaj değerinin 199.000,00 TL olarak tespit edildiği, dava konusu kaza dışında davacı aracının 2012 ve 2015 yıllarında iki ayrı kazasının da bulunduğu, internet sitelerinden yapılan araştırmada aracın piyasa rayiç değerinin 400.000,00 TL ile 470.000,00 TL arasında değiştiğinin tespit edildiği, belirtilen satış fiyatlarında pazarlık payı bulunduğu, kendisi tarafından serbest piyasada yapılan araştırmada ise aracın kaza tarihi itibariyle rayicinin 440.000,00 TL olarak belirlendiği, aracın onarım bedeli ve sovtaj bedelinin araç rayicinin %50'sini aştığından aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, buna göre aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri olan 440.000,00 TL'den sovtaj bedeli olarak belirlenen 199.000,00 TL mahsup edildiğinde davacının uğradığı gerçek zararın 241.000,00 TL olarak tespit edildiği, dava dışı... Sigorta tarafından davacıya 120.000,00 TL ödendiği, bu ödeme mahsup edildiğinde davacının bakiye 121.000,00 TL zararının bulunduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; 23/11/2023 tarihinde... plakalı araçların karıştığı çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, dava konusu kazada davacı aracının ön ve sol arka yan kısımlarından hasar gördüğü, uyuşmazlığın davacıya dava dışı ...Sigorta tarafından yapılan hasar ödemesinin yeterli olup olmadığı hususlarında olduğu, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre gerçek zararın ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle sağlanacağı, orijinal parçalara göre hasar bedelinin belirlenmesi gerektiği, onarım bedeli araç rayicinin %50'sini aşmadığı müddetçe aracın tamirinin ekonomik olduğu, onarım bedelinin aracın rayicinin %50'sini aşması halinde ise aracın tamirinin ekonomik olmadığı, bu halde kaza öncesi serbest piyasa rayici ile kaza sonrası hasarlı haldeki bedeli arasındaki farka göre zararın belirlenmesi gerektiği, taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmamasına göre işleten ve haksız fiil faili sürücünün sorumluluğunu üstlenen imms sigortacısının yedek parçaya ilişkin iskonto uygulama hakkına sahip olmadığı, davacının gerçek zararını gidermesi gerektiği ve ayrıca aracın onarımı yapılsın veya yapılmasın zarar görenin hasar bedelini kdv'si ile birlikte ödemek zorunda olduğu, bu nedenle davacının hasar bedelini serbest piyasa rayiçleri üzerinden orijinal yedek parça, işçilik bedeli ve kdv toplamı ile birlikte talep edilebileceği, ancak bu şekilde gerçek zararın karşılanabileceği, bu kapsamda yapılan incelemede, mahkememizce alınan trafik bilirkişi raporuna göre olay tarihinde davalı sigortanın sürücüsünün hatalı şerit değiştirdiği, davacı aracına arkadan çarptığı, kazanın bu şekilde meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, davacının ise kurallara uygun şekilde kendi şeridinde seyir halinde bulunduğu sırada meydana gelen kazada kazanın önlenmesinde alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı ve kusursuz olduğu, mahkememizce dava konusu olayda trafik kusur bilirkişinin kusur değerlendirmesinin meydana gelen kazanın oluş biçimi, kaza tespit tutanağı ve diğer dosya kapsamı ile hakkaniyete uygun görüldüğü, mahkememizce alınan otomotiv bilirkişi raporunda davacı aracının onarımının orijinal yedek parça, kdv, işçilik dahil olmak üzere iskontosuz olarak toplam 403.650,91 TL olarak hesaplandığı, ancak davacı aracının yaşı, teknik özellikleri ve kullanım durumuna göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı yönünden yapılan değerlendirmede, aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa rayicinin 440.000,00 TL olarak tespit edildiği, aracın onarım bedeli aracın rayicinin %50'sini aştığından aracın tamirinin ekonomik olmadığının saptandığı, aracın sovtaj bedelinin ise 199.000,00 TL olarak tespit edildiği, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre bu halde aracın kaza öncesi serbest piyasa rayici ile aracın sovtaj bedeli arasındaki farkın davacının gerçek zararını oluşturduğu, buna göre davacının gerçek zararının 241.000,00 TL(440.000,00-199.000,00) olduğu, dava dışı... Sigorta tarafından davacıya 120.000,00 TL ödeme yapıldığı, davacının bakiye 121.000,00 TL zararının bulunduğunun tespit edildiği, davalı sigorta tarafından söz konusu bedelin fahiş olduğu ve yeniden bilirkişi raporu alınması gerektiği savunulmuş ise de, davalının bu soyut itirazını destekler somut herhangi bir delil sunmadığı, mahkememizce davalı sigortadan istenen ve dosyaya kazandırılan hasar dosyasında da bu yönde herhangi bir tespit ve kayıt bulunmadığı, davacının dava dışı ...Sigortaya vermiş olduğu ibranamede aracın rayicinin 400.000,00 TL ve sovtaj bedelinin 199.900,00 TL olarak belirlenmesine ilişkin fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğu, bu sebeple davacının araç rayicine ilişkin bu tespitle bağlı olmadığı, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda bilirkişinin hesaplamaya esas verilerini kaynakları ile beraber gösterdiği, yine bilirkişi tarafından yapılan tespitin dosyamız içerisinde bulunan ...Sigorta A.Ş' ye ait hasar dosyası ile aracın özellikleri, geçmiş hasar kayıtları, serbest piyasa rayiçlerine uygun olduğu, açıklanan nedenlerle davalı sigortanın itirazlarının yerinde olmadığı, yeniden rapor alınmasının yargılamaya katkı sağlamayacağı, bu nedenle davalı sigortanın daha az hasar bedeli ödenmesi gerektiği konusundaki savunmasının açıklanan ilkeler uyarınca yerinde olmadığı, söz konusu bilirkişi raporunda aracın sovtaj bedeli 199.000,00 TL olarak belirlenmiş ise de dava dışı...Sigorta A.Ş tarafından davacıya sovtaj bedeli olarak 199.900,00 TL ödeme yapıldığı, bu sebeple bilirkişi tarafından belirlenen aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa rayici olan 440.000,00 TL 'den sovtaj bedeli olan 199.900,00 TL ile dava dışı ... Sigorta A.Ş tarafından davacıya yapılan 120.000,00 TL ödemenin mahsup edilmesi gerektiği, buna göre davacının bakiye zararının 120.100,00 TL olduğu, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın davalı sigorta nezdinde 01/03/2023-16/02/2024 tarihleri arasında imms sigortalı olduğu, kaza tarihi itibariyle davalı sigortanın maddi hasarlarda imms teminat limitinin 3.000.000,00 TL olduğu, buna göre davacının %100 kusura karşılık olarak bilirkişi tarafından belirlenen gerçek zarar tutarı olan, teminat limiti kapsamında kalan ve zmms teminat limitini aşan bakiye 120.100,00 TL'nin tamamını davalı sigortadan talep edebileceği, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği, davacı vekilinin dava değerini 05/05/2025 tarihinde değer artırım dilekçesi ile arttırdığı, davacının davalı sigortaya 12/03/2024 tarihinde müracaat ettiği, davalı sigortanın bu tarih itibariyle temerrüde düştüğü, davacının bu tarih itibariyle faiz talep edebileceği, dava konusu aracın niteliğine ve davacının sıfatına göre talep edilebilecek faiz türünün yasal faiz olduğu, mahkememizce alınan kusur ve otomotiv bilirkişi raporunun, davacı tarafından sunulan kaza ve hasara ilişkin fotoğraf ve kayıtlar ile diğer dosya kapsamını irdelediği, usul ve yasaya uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi yapılmıştır. Davacı tarafından davalı sigortanın yaptırmış olduğu ekspertizin hasar ve bedel yönünden kaza ve serbest piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi bakımından yaptırılan özel eksper incelemesi için ödenen (ve belgesi sunulu ve piyasa rayiçlerine göre makul olan) ekspertiz ücreti anılan kanun hükmü kapsamında değerlendirilmiş ve 6100 sayılı HMK'nun 323.maddesi uyarınca yargılama gideri olarak hüküm altına alınmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KABULÜ ile 120.100,00 TL'nin 12/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile (Davalı ...Sigorta AŞ trafik kaza tarihi olan 23/11/2023 tarihi itibariyle imms poliçe teminat limiti ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile) davacıya ÖDENMESİNE,
2-Alınması gerekli 8.204,03 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç ve 2.052,00 TL ıslah harcı toplamı 2.479,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.724,43 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 2.052,00 TL ıslah harcı,7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.482,00 TL ekspertiz ücreti, 137,00 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 11.389,20 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
6-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ...sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/05/2025
Katip ... Hakim...
E-İMZA E-İMZA