T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/74 Esas
KARAR NO : 2025/413
MAHKEMEMİZİN 2024/74 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
DAVA :Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/08/2023
BİRLEŞEN İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2024/218 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/03/2024
KARAR TARİHİ : 14/05/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
A)MAHKEMEMİZİN 2024/74 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalı idare tarafından düzenlenen... ihale kayıt numaralı “İzmir İli, Konak İlçesi, ...Bölgesi, Muhtelif Cadde ve Sokaklarında Yağmursuyu Kanalı İnşaat İşi”nin yüklenicisi olduğu, 06.10.2021 tarihinde sözleşmesi imzalanan işin 15.10.2021 tarihinde yapımına başlandığı, bahse konu iş kapsamında davacı şirketten 1-2-3 nolu hakedişlerden toplam 474.050,54 TL ÖTV fiyat farkı kesintisi yapıldığı, ancak davalı idarenin 1-2-3 nolu hakedişler için ÖTV fiyat farkı kesintisi işleminde kullanılan k katsayısını hatalı bir şekilde hesaplayarak davacı şirketin imalat dahilinde kullandığı akaryakıtın toplam tutarından fazla ÖTV kesintisi yapıldığı, davacı şirketin bu konu ile ilgili hakkedişleri ihtirazı kayıt ile imzaladığı, idare tarafından fazla kesilen ÖTV fiyat farkının iadesi gerektiği, hakediş tutarlarında davacı şirketin kullandığı akaryakıt dışında petrol ürünleri ve bunlar için yaptığı imalat girdilerinin de mevcut olduğu, akaryakıt dışında kullanılan petrol girdilerinin bu hesaplamaya dahil edilmemesi ve bu sebeple k katsayısının 1,00 olarak alınmaması gerektiği, dolayısıyla ÖTV fiyat farkı tutarının kesinti hesabı yapılırken idarenin yeni bir katsayısı belirlemesi gerektiği, sözleşme kapsamında imalat kalemlerinde akaryakıt haricinde petrol ürünleri bulunması durumunda idarece KİK... kararındaki hükümler doğrultusunda bir katsayı belirlenmesi gerektiği, davalı idarece “k” katsayısının hesabı yapılırken ihale sürecine yaklaşık maliyet hesabı yapılması ve bu hesap çerçevesinde akaryakıt miktarının parasal değeri bulunmalı ve yaklaşık maliyetin toplam tutara bölünmesi ile bulunan k katsayısı olarak hesaplanması gerektiği, k katsayısı idare tarafından akaryakıt girdisinin ağırlık oranına göre tespit edildiği hususları ileri sürülerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla taraflar arasında düzenlenen ... ihale kayıt numaralı İzmir İli, Konak İlçesi, Gültepe Bölgesi, Muhtelif Cadde ve Sokaklarında Yağmursuyu Kanalı İnşaat İşi”nin ÖTV fiyat farkı hesabından kaynaklanan ve fazla yapılan ÖTV kesintisi tutarının tespiti ve iadesi, hakediş raporlarının onaylandığı tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte şimdilik 5.000,00 TL'nin davalıdan tahsili talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yapılan incelemelerde 1, 2, 3,4 ve 5 numaralı maddelere ait iddialar ile ilgili yüklenici firmanın sözleşmesi kapsamında ... sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli listede yer alan akaryakıt ürünleri (benzin, motorin, propan, butan, LPG) haricinde petrol ürünleri bulunduğunun tespit edildiği ve ihale dokümanında herhangi bir ayrıma gidilmeksizin tek bir “b” katsayısı belirlendiğinin tespit edildiği, bu nedenle “k” düzeltme katsayısının hesaplanarak belirlenmesi konusunun 08.08.2022 tarih ve ...sayılı yazı ile Kamu İhale Kurumuna yazıldığı ve ilgili kurumdan gelen cevabi yazı ile de “k” katsayısının sözleşmenin yürütülmesi aşamasında İdarece tespit edilebileceği cevabı alındığı, bu açıklamalar ışığında bahse konu açıklamalara yönelik akaryakıt girdisinin ağırlık oranı “k” katsayısının İdarece belirlenmesi gerektiğinin belirtildiği ve bu yazıya istinaden k katsayısının idare tarafından belirlendiği, Kamu İhale Kurumu ve Yüksek Fen Kurulu kararı gereği k katsayısının İdare tarafından belirlenmesinin usul ve yasaya uygun olduğu hususları ileri sürülerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
B)BİRLEŞEN İZMİR 7 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2024/218 ESAS SAYILI
DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;...
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalı idare tarafından düzenlenen ... ihale kayıt numaralı “İzmir İli Konak İlçesi Gültepe Bölgesi Muhtelif Cadde Sokaklarında Yağmursuyu Kanalı İnşaat İşi” ihalesinin yüklenicisi olduğu, bahse konu iş kapsamında idare | -2-3 nolu hakedişler için ÖTV fiyat farkı kesintisi işleminde kullanılan k katsayısını hatalı bir şekilde hesaplayarak, davacı şirketin imalat dahilinde kullandığı akaryakıtın toplam tutarından fazla ÖTV kesintisi yapıldığı, bu alacaklarına ilişkin İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. sayılı dosyasının açıldığını ve davanın derdest olduğu, söz konusu iş kapsamında taraflarca imzalanan sözleşmede fiyat farkının verileceği konusunda anlaşmaya varıldığı ve bu hesaplamaya ilişkin formüller ortaya konduğu, 1. Hakediş tarihinden itibaren iş bu dava tarihine kadar davacı şirketin hakkedişlerinden fazla ÖTV kesintisi yapıldığı, bu kesintilerin iadesi taraflarca imzalanan sözleşme gereği belirtilen tarihten çok uzun süre geçeceği için fiyat farkı ödenmesi gerektiği, belirlenecek olan fazla kesilen ÖTV tutarının geç ödenecek olması sebebiyle sözleşme kapsamındaki ve hakediş raporlarındaki fiyat farkı formülünün dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiği, bahse konu alacakların birbiri ile bağlantılı olması ve devam niteliğinde olması yine dava konularındaki tarafların aynı olması, aynı yapım işi kapsamında uyuşmazlığın söz konusu olması sebebiyle birleştirilerek alacak kalemlerinin aynı dosyada birlikte hesaplanarak karar verilmesi gerektiği hususları ileri sürülerek fazla kesilen ÖTV tutarının tespiti sonrası sözleşme gereği geç ödenen tutarın fiyat farkı hesabı ile ödenmesi gerektiğinden ÖTV tutarının tespiti doğrultusunda oluşacak güncel fiyat farkının ödenmesi ile şimdilik net 1.000,00 TL fiyat farkının davalıdan tahsili talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının asıl davaya konu ÖTV kesintisi talebinin 17 nolu hakediş kapsamında değerlendirildiği ve asıl davanın konusuz kaldığı, davacı tarafından birleşen davada söz konusu ÖTV kesintisinden kaynaklı fiyat farkı talep edildiği, taraflar arasındaki sözleşmede bu halde fiyat farkı ödenmesine ilişkin bir hüküm bulunmadığı, davacının talebinin haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava, eser sözleşmesi kapsamında iş sahibi olan davalının asıl davada davacıdan 1, 2 ve 3 nolu hakedişlerde fazla ÖTV kesintisi yapılıp yapılmadığı, kesinti yapılmış ise yapılan kesinti miktarının ne olduğu, 17 nolu hakediş ile yapılan ödemenin kesintiyi karşılayıp karşılamadığı, davacının bakiye ÖTV alacağı bulunup bulunmadığı, varsa miktarının ne olduğu, birleşen davada ise davacının hakedişlerinden yapılan ÖTV kesintisi ve geç ödenmesinden kaynaklı olarak davacının fiyat farkı talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise talep edebileceği miktarın ne olduğunun belirlenmesine ilişkin alacak davasıdır.
DELİLLER:
-İzmir Büyükşehir Belediyesi İzmir Su ve Kanalizasyon idaresi Genel Müdürlüğünün
23/05/2024, 17/07/2024 tarihli yazısı ve eki,
-Bilirkişiler...'ın 05/12/2024 tarihli raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı ile davalı arasında... ihale kayıt numaralı İzmir ili Konak ilçesi ... Bölgesi muhtelif cadde ve sokaklarda yağmur suyu kanalı inşaat işine ilişkin sözleşme bulunduğu, bu sözleşme kapsamında davacının yüklenici, davalının ise iş sahibi olduğu, davalı idare tarafından söz konusu işe ilişkin düzenlenen 1,2 ve 3 nolu hakedişlerde davacıdan ÖTV fiyat farkı kesintisi yapıldığı, davacı tarafından ÖTV kesintisine dayanak katsayının hatalı belirlendiği iddiası ile hakedişlere itiraz edildiği ve asıl davada fazla yapılan ÖTV kesintisinin iadesinin talep edildiği, birleşen davada ise davacı yüklenicinin ÖTV kesintisinden kaynaklı fiyat farkı talebinde bulunduğu, davalının ise asıl davaya konu ÖTV kesintisinin 17 nolu hakedişte değerlendirildiği ve davacıya ödendiği, asıl davanın konusuz kaldığı, birleşen dava yönünden ise davacının fiyat farkı talebinde bulunamayacağını savunduğu, taraflar arasında asıl davada davacıdan 1, 2 ve 3 nolu hakedişlerde fazla ÖTV kesintisi yapılıp yapılmadığı, kesinti yapılmış ise yapılan kesinti miktarının ne olduğu, 17 nolu hakediş ile yapılan ödemenin kesintiyi karşılayıp karşılamadığı, davacının bakiye ÖTV alacağı bulunup bulunmadığı, varsa miktarının ne olduğu, birleşen davada ise davacının hakedişlerinden yapılan ÖTV kesintisi ve geç ödenmesinden kaynaklı olarak davacının fiyat farkı talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise talep edebileceği miktarın ne olduğu hususunda uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacının asıl davasını İzmir...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasında ikame ettiği, anılan mahkemece 28/12/2023 tarih ...karar sayılı ilam ile mahkememiz lehine görevsizlik kararı verildiği, taraflarca kanun yoluna müracaat edilmediği, kararın kesinleştiği, dosyanın mahkememize gönderildiği, mahkememizin yukarıdaki esasını aldığı görülmüştür.
Her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesini ilgilendiren eser sözleşmesinden kaynaklanan nispi ticari dava niteliğindeki somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dava konusu sözleşme ve ekleri ile hakediş raporlarının davalı kurumdan istenildiği, dosyaya kazandırıldığı, dosyanın kamu ihale mevzuatı nitelikli hesaplama uzmanı, inşaat mühendisi ve emekli sayıştay denetçisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyetinden dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak rapor düzenlenmesinin istenildiği, anılan heyet tarafından düzenlenen 05/12/2024 tarihli raporda, yapım işleri genel şartnamesinin 39.maddesinde yer alan ihtirazı kaydı açıkça ileri sürme şeklindeki düzenlemenin Danıştay tarafından iptal edildiği, mevcut durumda hakediş raporunda ihtirazı kayıt bulunmasının zorunlu olmadığı, davacı şirket tarafından asıl davaya konu 1,2 ve 3 nolu hakediş raporlarına ihtirazı kayıt konulduğu, davalı idare tarafından söz konusu hakedişlerde 474.050,54 TL ÖTV kesintisi yapıldığı, davacının itirazı üzerine 17 nolu hakedişte yeniden hesaplama yapıldığı ve kamu ihale mevzuatına uygun şekilde davacıdan fazla kesilen 430.188,66 TL'nin 17 nolu hakedişle davacıya ödendiği, davacının asıl davaya konu edilebileceği bakiye alacağının bulunmadığı, birleşen dava yönünden ise 430.188,66 TL ÖTV kesintisinin haksız olduğunun sabit olduğu, davalı tarafından söz konusu ÖTV kesintisi davacıya ödenmekle birlikte davacının taraflar arasındaki sözleşmenin 14.maddesi gereğince bu tutar üzerinden belirlenen fiyat farkını talep edebileceği, talep edilebilecek fiyat farkı miktarının 556.748,13 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında eser sözleşmesi bulunduğu, bu eser sözleşmesi kapsamında 1, 2 ve 3 nolu hakedişlerde davacıdan ÖTV kesintisi yapıldığı, davacının söz konusu hakedişlere ihtirazi kayıt koyduğu, yargılama aşamasında davalı tarafından asıl davaya konu ÖTV kesintisinin 17nolu hakedişle davacıya ödendiği ve davanın konusuz kaldığının beyan edildiği, davacının ise yapılan ödemeyi kabul etmekle beraber bakiye alacağı bulunduğu iddiasında bulunduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre 1,2 ve 3 nolu hakedişlerde davacıdan ÖTV kesintisi yapılmakla beraber 17 nolu hakedişte bu kesintilerin hesaplanarak davacıya ödendiği, davalı kurum tarafından 1,2 ve 3 nolu hakedişlere esas alınan ÖTV kat sayısı hatalı olmakla beraber 17 nolu hakedişte dava konusu işin niteliği ile kamu ihale kurumu mevzuatına uygun şekilde kat sayının yeniden belirlendiği ve fazla yapılan kesintinin hesaplanarak davacıya asıl dava öncesinde 01/08/2023 tarihli 17 nolu hakedişle ödendiği, davacının asıl dava kapsamında talep edebileceği ÖTV kesintisi alacağının bulunmadığı, asıl davanın reddi gerektiği, birleşen davaya konu fiyat farkı talebi yönünden ise, davacıdan yapılan fazla ÖTV kesintisinin 430.188,66 TL olduğu, bu hususun davalı idarenin kabulünde olduğu ve davalı idarece de bu tutar üzerinden davacıya dava öncesinde ödeme yapıldığı, bu durumda davacının taraflar arasındaki sözleşmenin 14.maddesi uyarınca geç ödeme sebebi ile söz konusu kesintiye ilişkin birleşen davaya konu edilen fiyat farkının talep edebileceği, talep edilebilecek miktarın bilirkişi tarafından 556.748,13 TL olarak hesaplandığı, davalı tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de davalı idarenin savunmasının aksine davalı tarafından 17 nolu hakedişe ihtirazı kayıt konulduğu gibi ihtirazı kayıt konulmasa dahi Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39.maddesinin Danıştay tarafından iptal edildiği dikkate alındığında davacının birleşen davaya konu fiyat farkı isteminde bulunmasının olanaklı olduğu, ayrıca davalı idarenin soyut iddialarını destekler herhangi bir delil sunmadığı, bilirkişi raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun gerekçeli, denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu, davacı vekilinin bilirkişi raporu doğrultusunda birleşen dava yönünden dava değerini 11/02/2025 tarihli dilekçesi ile arttırdığı, davacının birleşen dava dilekçesinde faiz talebinde bulunmadığı, ıslah dilekçesinde faiz talebinde bulunduğu, bu durumda davalının ıslah tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü gerektiği, tarafların tacir olduğu, dava konusu uyuşmazlıkta talep edilebilecek faizin avans faizi olduğu anlaşılmakla asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
A)Mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyası yönünden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
6-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun...arabuculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. maddesi uyarınca davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
B)Birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dava dosyası yönünden;
1-Davanın KABULÜ ile 556.748,13 TL'nin 11/02/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, .../...
2-Alınması gerekli 38.031,46 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç ve 9.512,00 TL ıslah harcı toplamı 9.939,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 28.091,86 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 9.512,00 TL ıslah harcı, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 601,75 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 16.968,95 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 87.512,22 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
6-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2025
Katip... Hakim...
E-İMZA E-İMZA