T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/788 Esas
KARAR NO : 2025/502
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 23/09/2024
KARAR TARİHİ : 18/06/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin, dava dışı ...'ın açtığı İzmir...İş Mahkemesi ... sayılı kararı ile hüküm altına alınan alacağın tahsili için İzmir..İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyasından aleyhine başlatılan ilamlı icra dosyasına ödemek zorunda kaldığı 238.047,71 TL ve harçlar için yapılan diğer ödemelerle birlikte toplam 250.636,48 TL'nin Hizmet Alım Sözleşmesi ve Eki Genel Şartnamenin 38.maddesi gereği davalılardan ödeme tarihlerinden işleyecek avans faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmiş davalılar davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.
DAVA:
Dava, tacirler arası hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçiye ödeme yapan davacının yapılan ödemenin hizmet sunan alt işveren konumundaki davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
DELİLLER:
-İzmir .. İş Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası,
-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün 25/02/2025 tarihli yazısı ve eki,
-İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 25/02/2025 tarihli yazısı ve eki,
-Bilirkişi ...'ın 16/02/2024 tarihli raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dışı üçüncü kişi konumundaki işçinin, davalı şirketlerde 13/06/2007-14/08/2020 arasında işçi olarak çalıştığı, daha sonra davacı nezdinde çalışmaya devam ederken iş akdinin sona erdiği hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Aynı şekilde dava dışı üçüncü kişi durumunda olan ve davalı firmalarda değişik dönemlerde çalışan işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin alacaklarının davacı tarafından ödendiği hususunda da taraflar arasında bir ihtilaf yaşanmamıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı ile sunulan hizmet alım sözleşmesi değerlendirildiğinde, davacı ile davalılar arasındaki sözleşmelerin yapılan ihaleler sonucu düzenlenen hizmet alım sözleşmesi niteliğinde bulunduğu ve dava dışı üçüncü kişi olan işçinin bu sözleşmeler uyarınca alt işveren durumunda bulunan davalılar tarafından değişik sürelerde çalıştırıldığı anlaşılmaktadır.
Çekişme, dava dışı üçüncü kişi durumundaki işçiye işçilik alacakları davası nedeniyle kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti ödemesi yapan davacının yapmış olduğu bu ödemeyi alt işveren olan davalılardan talep edip edemeyeceği, başka bir anlatımla ödenen bu bedellerde sorumluluğun hangi tarafta olduğu hususunda toplanmaktadır. Konuyu düzenleyen 4857 sayılı İş Kanununun 2/7. maddesinde bu konulardaki sorumluluk hususunda idarenin alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu hükmü düzenlenmiştir. Ancak bu düzenleme dava dışı işçilerin ücret ve diğer hakları yönünden bu haklarının korunmasına yönelik bir düzenleme olup alt işveren ile üst işveren arasındaki rücuen taleplere yönelik bir düzenleme olmadığı açıktır. Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinde davalı taraflar hizmet veren sıfatında olup sözleşme gereğince davacıya hizmet ifa etmekle yükümlüdürler. Aynı zamanda dava dışı işçi gibi diğer işçilerin hizmet veren sıfatındaki davalı şirketler tarafından çalıştırılarak bu hizmetin verildiği açıktır.
Somut olayda, işçilik alacakları davacı işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödemek zorunda kaldığı ve ihtilaf konusu bulunmayan rücu bedeli üzerinden dava dışı işçiyi çalıştıran davalı yüklenicilerden ödediği kıdem tazminatı ve bu tazminata ilişkin faiz ile diğer ferileri (yargılama ve icra giderleri, harçlar, arabuluculuk ücreti v.s) herhangi bir indirim yapılmadan davalılardan dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak talep edebileceği, davalıların ödeme tarihi itibariyle temerrüde düştüğü ve tarafların tacir olduğu, dava konusu uyuşmazlıkta uygulanması gereken faiz oranının avans faizi olduğu, müteselsil borçlu olan ve aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmayan davalı alt yükleniciler yönünden teselsül hükümlerinin uygulanamayacağı ve her bir davalı yönünden sorumlu olduğu miktarın ayrı ayrı hüküm altına alınması gerektiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
77.922,24 TL'nin 81,34 TL'sinin 07/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Yemek Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şti'den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
77.922,24 TL'nin 21.392,01 TL'sinin 07/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı Tasfiye Halinde ... Üretim ve Servis Hizmetleri A.Ş'den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
77.922,24 TL'nin 25.052,25 TL'sinin 07/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı Tasfiye Halinde... Gıda Tarım Ürünleri ve Turizm Sanayi Ticaret Ltd Şti'den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
77.922,24 TL'nin 15.332,30 TL'sinin 07/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
77.922,24 TL'nin 1.260,75 TL'sinin 07/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı... Temizlik Turizm Taşımacılık İnsan Kaynakları İnşaat Yemekçilik Yazılım Organizasyon Medikal Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
77.922,24 TL'nin 14.803,60 TL'sinin 07/03/2024 tarihinden itibaren itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı... Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE
2-Alınması gerekli 5.322,86 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 427,60 TL peşin harç ve 1.200,00 TL ıslah harcı toplamı 1.627,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.695,26 TL karar ve ilam harcının 3,69 TL'sinin davalı... Yemek Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şti'den, 1.014,34 TL'sinin Tasfiye Halinde...Yemek Üretim ve Servis Hizmetleri A.Ş'den, 1.188,02 TL'sinin Tasfiye Halinde... Gıda Tarım Ürünleri ve Turizm Sanayi Ticaret Ltd Şti'den, 726,85 TL'sinin ...'den, 59,49 TL'sinin ... Temizlik Turizm Taşımacılık İnsan Kaynakları İnşaat Yemekçilik Yazılım Organizasyon Medikal Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'den, 702,87 TL'sinin ... Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç, 1.200,00 TL ıslah harcı, 4.102,00 TL müzekkere-tebligat gideri ve 4.000,00 TL bilirkişi ücretinden oluşan toplam 10.157,20 TL yargılama giderinin 10,15 TL'sinin davalı ... Yemek Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şti'den, 2.788,15 TL'sinin Tasfiye Halinde ... Yemek Üretim ve Servis Hizmetleri A.Ş'den, 3.265,53 TL'sinin Tasfiye Halinde ... Gıda Tarım Ürünleri ve Turizm Sanayi Ticaret Ltd Şti'den, 1.997,92 TL'sinin ...'den, 163,53 TL'sinin ...Temizlik Turizm Taşımacılık İnsan Kaynakları İnşaat Yemekçilik Yazılım Organizasyon Medikal Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'den, 1.931,92 TL'sinin ... Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin 39,00 TL'sinin davalı ... Yemek Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şti'den, 8.235,00 TL'sinin Tasfiye Halinde ... Yemek Üretim ve Servis Hizmetleri A.Ş'den, 9.645,00 TL'sinin Tasfiye Halinde ... Gıda Tarım Ürünleri ve Turizm Sanayi Ticaret Ltd Şti'den, 5.901,00 TL'sinin ...'den, 483,00 TL'sinin ...Temizlik Turizm Taşımacılık İnsan Kaynakları İnşaat Yemekçilik Yazılım Organizasyon Medikal Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'den, 5.697,00 TL'sinin ... Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
6-Kararın kesinleşmesinden sonra İzmir ...iş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının merciine İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/06/2025
Katip ... Hakim ...
E-İMZA E-İMZA