T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/798
KARAR NO: 2024/768
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/09/2024
KARAR TARİHİ: 26/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize verdiği 25/09/2024 tarihli dava dilekçesinde; davacı müvekkillerinin ... Vergi Nolu... San.ve Tic.Ltd.Şti. “ ... / İstanbul “adresinde, ... Vergi Nolu ... ve Enerji Üretim San.ve Tic.A.Ş.“ .../Muğla “ adresinde, bir diğer grup şirketi olan ancak bu davada taraf olmayan,... Yatırım ve Pazarlama A.Ş.; yine “.../İstanbul “ adresinde ticari faaliyette bulunan ve kültür balıkçılığı üretimi ve ihracatı yapan şirketler olduğunu, davalı-alacaklı Vergi No:... olan ... Tic.A.Ş.ise “ ... /Aydın” adresinde faaliyet gösteren yem üreticisi olan bir şirket olduğunu, müvekkili şirketler olan ... Balıkçılık San.ve Tic.Ltd.Şti., ... ve Enerji Üretim San.ve Tic.A.Ş. ve... Yatırım ve Pazarlama A.Ş. ile ... Sanayi Tic.A.Ş. arasında, 2016 lı yıllarda başlayan ticari ilişkilerde 5.609.654,69 Euroluk bir ticari seviyeye ulaşıldığını , ekonomik dalgalanmalara paralel olarak zaman zaman borç ödemelerinde sorunlar yaşanmış olsa da taraflar arasında 2018 ve 2019 yıllarında varılan mutabakatlar sonunda borçlar dönem yapılandırılarak ve her yapılanmada ilave gecikme faiz ve cezaları da borçlara eklenmek suretiyle (halk tabiri ile tefeci faizleri niteliğinde vade farkları ilave edilerek) borçlar ödenmeye çalışıldığını ancak müvekkili şirketler, ... San.ve Tic.Ltd.Şti., ... Gıda ve Enerji Üretim San.ve Tic.A.Ş. ve... Yatırım ve Pazarlama A.Ş. tarafından alacaklı ... Sanayi Tic.A.Ş.'ne 2016 - 2020 arasındaki yıllardaki ticari ilişkilerde, Cari Hesaptan kaynaklanan borçlara karşılık olarak her yıl hem ödemeler yapıldığını hem de milyonlarca Euro tutarındaki Emre Muharrer Senetler verildiğini, her üç şirket tarafından ödemeler yapılmaya devam edilmiş ise de alacaklı tarafa verilen bu emre muharrer senetlerin tamamının alacaklı ... Sanayi Tic.A.Ş. tarafından iade edilmediğini ve ellerinde kaldığını, tüm 2016 başı -2021 yılları arasındaki süreçlerde; bu dava dışı olan müvekkili şirketlerden... Yatırım ve Pazarlama A.Ş. - Bigmar Sagun Yem Sanayi Tic.A.Ş. arasındaki senede veya cari hesaba dayalı ticari ilişkilerinde yer alan tüm borçların ödemelerinin 2019 yılında tamamlandığını, bu nedenle 01.01.2020 - 31.12.2020 tarihleri arasında Cari Hesabı 0 bakiye verdiğini, bu davada davacı olan ... San.ve Tic.Ltd.Şti., ... Sanayi Tic.A.Ş. arasındaki senetli veya cari hesaba dayalı ticari ilişkide yer alan tüm borçların ödemesinin 2020 yılı sonu itibariyle tamamlandığını, bu nedenle 01.01.2021 - 31.01.2021 tarihleri arasındaki Cari Hesap 0 bakiye verdiğini, ... Gıda ve Enerji Üretim San.ve Tic.A.Ş. - ... Sanayi Tic. A.Ş. arasındaki 01.01.2020 sonrası ilişkilerine gelince; ... Gıda ve Enerji Üretim San.ve Tic.A.Ş. tarafından, cari hesaptan kaynaklanan borçlar dan dolayı hem Emre Muharrer Senetlerin verilmeye devam edildiğini, bunlara ilaveten Cari Hesaba ve senede dayalı borcu teminata bağlamak için ayrıca 2021 yılında da dava konusu İlamlı takip konusu edilmiş ipotekler tesis edildiğini, 2021 yılında tesis edilen ipotek sonrasında da ... Gıda ve Enerji Üretim San.ve Tic.A.Ş. ile ... Sanayi Tic.A.Ş. arasındaki ticari ilişki ve ödemeler devam etmiş ise de zaman zaman da yine gecikmeler yaşandığını, bu gecikme sırasında ... Sanayi Tic.A.Ş. tarafından, İzmir ....Noterliği ' nce 07.09.2022 tarih ve ... yevmiye nolu olarak keşide edilen ihtarnameden de görüleceği üzere 677.424 Euro borç olduğu ihtar edildiğini, müvekkili şirketçe 2022 ve 2023 yıllarında ödemelere devam edilmekte iken alacaklı ... Sanayi Tic.A.Ş. tarafından 07.12.2023 tarihinde, İzmir Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü ' nün E. ... sayılı dosyası ile, 15.000.000,00 TL Asıl + 8.457.534,25 TL 09.02.2021 -05.12.2023 arası işlemiş faiz adı altında = Toplamda 23.457.534,25 TL miktarlı alacağa bağlı İpoteğin Paraya çevrilmesi Yolu ile İlamlı Takipte bulunulduğunu, tarafların biraya gelerek müvekkili şirketin İlamlı İcra Takibinden kaynaklanan tüm tahsil harçları, İcra Masrafları ve İcra Vekalet Ücretleri alacaklı taraf ve vekillerine ödenmek ve borçların ödenmesi belli bir takvime bağlanarak mutabakat sağladığını; müvekkili şirketçe İlamlı İcra Takibinden kaynaklanan 533.658,90 TL tahsil harçları ve 484.784,73 TL İcra Vekalet Ücretleri alacaklı taraf ve vekillerine ödendiğini, buna karşılık alacaklı vekilince İcra dosyasına takipten feragat yerine takibi geri çektiklerine ve İ.İ.K.m.150/c şerhinin kaldırılmasına dair 13.12.2023 tarihli talep ve ancak İcra Müdürlüğünün 13.12.2023 tarihli Karar Tensip Tutanağıyla vazgeçme-feragat nedeniyle dosya işlemden kaldırıldığını, bu işlemler sonrasında ... Gıda ve Enerji Üretim San.ve Tic.A.Ş. İle ... Sanayi Tic.A.Ş. arasında 31.12.2023 tarihli olarak karşılıklı olarak şirketlerin kaşe ve imzalarının yer aldığı hesap mutabakatı yapıldığını, bu hesap mutabakatında 31.12.2023 tarihi itibariyle toplam borcun 230.076,21 EURO olduğunda tarafların mutabık kaldıklarını, 01.01.2024 tarihi itibariyle ... Gıda ve Enerji Üretim San.ve Tic.A.Ş.nin toplam borcu Türk Lirası olarak 7.494.479,46 TI.,Döviz karşılığı olarak ta 230.076,21 EURO iken, alacaklı ... Sanayi Tic.A.Ş. bu tutara yine vade farkı gecikme cezası olarak iş bu 230.076,21 EURO BORCA; 29.02.2024 tarihinde Türk Lirası olarak 3.321.726,81 TL,Döviz karşılığı olarak ta 98.701,41 EURO daha ilave ettiğini, 2024 yılında müvekkili ... Gıda ve Enerji Üretim San.ve Tic.A.Ş. tarafından 31.12.2023 tarihinden iş bu dava tarihi olan 23.09.2024 e kadar geçen süre içerisinde ipotek alacaklısı tarafa 31.01.2024 tarihinde 3.602,23 Euro, 22.03.2024 tarihinde 9.845,58 Euro, 30.04.2024 tarihinde 15.003.13 Euro, 19.07.2024 tarihinde 7.978,73 Euro, 09.08.2024 tarihinde 12.017.78 Euro olmak üzere toplamda 78.646,70 EURO ödeme yapıldığını, 2024 yılında alacaklı tarafça keyfi ve haksız olarak ilave edilen vade farkları,kur farkları ve cezalar dahil olmak üzere,09.08.2024 tarihi itibariyle Cari Hesapta bakiye Türk Lirası olarak 8.761.502,05 TL,Döviz karşılığı olarak ta 250.130,83 EURO kalmış olduğu halde, alacaklı Biamar Sagun Yem Sanayi Tic.A.Ş. vekili tarafından, bu kere 2. kez olarak İzmir Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün E. 2024/ 841 sayılı dosyası ile haksız ve hukuka aykırı olarak 15.000.000.- TL Asıl + 10.610.958,90 TL 09.02.2021 ile 23.08.2024 arası işlemiş faiz adı altında = Toplamda 25.610.958,90 TL lık ilamlı icra takibi yapmış bulunduğunu, halbuki,... Gıda ve Enerji Üretim San.ve Tic.A.Ş. ile ... Sanayi Tic.A.Ş. Arasında; 31.12.2023 tarihli olarak karşılıklı olarak şirketlerin kaşe ve imzalarının yer aldığı HESAP MUTABAKATINDA 230.076,21 EURO kalmış görülmekte olması 31.12.2023 tarihinden sonra toplamda 78.646,7/0 EURO ödeme yapılmış olmasına, alacaklı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak 29.02.2024 tarihinde Türk Lirası olarak 3.321.726,81 TL,Döviz karşılığı olarak ta 98.701,41 EURO daha ilave etmiş bulunduğu halde dahi 09.08.2024 tarihi itibariyle,Türk Lirası olarak 8.761.502,05 TL (Döviz karşılığı olarak ta 250.130,83. EURO kalmış bulunduğundan) kalmış olduğu göründüğü halde İzmir Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü ' nün E.... sayılı dosyası ile, ellerinde yüksek tutarlı İpotek belgesi bulunmasının sağladığı imkanla, kötü niyetli olarak afaki bir rakam olan 25.610.958,90 TL lık ilamlı İcra takipte bulunulmuş olması ve alacaklı şirket elinde milyonlarca Euro Emre Muharrer senetler de yüzünden, taraflar ... Gıda ve Enerji Üretim San.ve Tic.A.Ş. ile ... Sanayi Tic.A.Ş. arasında hukuken geçerli ve gerçek borcun tespitine yönelik mahkemede dava açma zorunluluğu doğduğunu belirtmiş , müvekkillerinden ... San.ve Tic.Ltd.Şti.nin, alacaklı ... Sanayi Tic.A.Ş.'ne hiç borcu bulunmadığının, müvekkillerinden ... Gıda ve Enerji Üretim San.ve Tic.A.Ş. 'nin takip alacaklısı ... Sanayi Tic.A.Ş.'ne İzmir Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü ' nün E. ... sayılı dosyası ile yapılan ilamlı afaki takip tutarı kadar değil, taraflar arasındaki 31.12.2023 tarihli Hesap Mutabakat Mektubunda yer alan 230.000 Euroluk borca karşılık 2024 yılında yaptığı toplamda 78.646,70 EURO luk ödemeler de düşüldükten sonra kalan hukuken geçerli gerçek borcunun İ.İ.K.m.72 gereğince TL veya Euro olarak karşılığının ne olduğunun tespitine, alacaklı tarafın,taraflar arasındaki gerçek alacak tutarından çok fazla tutarla ilgili ilamlı takip yapmakla kötü niyetli olarak hareket etmiş olmasının sübuta ereceğinden İİ.K.m.72/5 gereğince haksızlığı görülecek tutarın %20 sinden aşağı olmamak kaydı ile zararın alacaklı ... Sanayi Tic.A.Ş.'den tazminine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmemiştir.
Dava, menfi tespit isteğine ilişkindir.
6102 Sayılı TTK'ya 7155 sayılı yasanın 20.maddesi ile eklenen madde 5/A maddesi ile "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.
6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabulucuk Kanununa 7155 sayılı yasanın 23.maddesi ile eklenen 18/A maddesi ile de "(1) İlgili kunanlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağının aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanı, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir..." hükmüne yer verilmiştir.
6100 Sayılı HMK'nun 115 maddesi ise "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiğilinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." şeklindedir.
Davacının menfi tespit isteğine ilişkin eldeki davayı ikame ettiği, dava konusu uyuşmazlıkta 7445 Sayılı Yasanın 31.maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5/A maddesinde yapılan değişik ile birlikte 01/09/2023 tarihi itibariyle arabuluculuğun dava şartı olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinin ekinde dava şartı zorunlu arabuluculuk son oturum tutanağına ilişkin belgeyi sunmadığı, dava dilekçesinde açıkça davanın dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve dava öncesi arabuluculuk yoluna başvurmadığını beyan ettiği, yukarıda ifade edildiği üzere dava konusu uyuşmazlığın dava tarihi itibariyle dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu anlaşılmakla 6325 sayılı Yasanın 18/A-2. maddesi uyarınca dava tarihi itibariyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-6100 sayılı HMK nun 114/2 ve 115/2 maddeleri ile 6102 sayılı TTK'nun 5/A ve 6325 sayılı HUAK'nun 18/A-2 maddeleri uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 149.624,56 TL harçtan mahsubu ile bakiye 149.196,96 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan masrafların kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-HMK'nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere tarafların yokluklarında dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi.26/09/2024
Başkan ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Katip ...
E-imzalıdır