T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/1167
KARAR NO : 2025/1010
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/12/2025
KARAR TARİHİ : 12/12/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete ait ... plakalı araç kiracı ...'e araç kiralama sözleşmesi ile kiralandığını, 01.09.2024 tarihinde park halindeyken malikinin ... olan ... plakalı ticari tırın, müvekkil şirkete ait ... plakalı araca çarparak kaza mahallini terk ettiğini, kaza neticesinde müvekkil şirket aracı ağır hasarlı hale geldiğini, dava dışı kiracı ... kaza nedeniyle şikayetçi olmuş, Aydın Cumhuriyet Başsavcılığı ... numaralı soruşturma dosyasında savcılık süreci işlemiş ve ... plakalı aracın park halinde olan müvekkil şirket aracına çarpıp olay mahallini terk ettiği kamera kayıtları ile ispatlandığını, müvekkil şirkete ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybı İzmir ....Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyası ile tespit ettirildiğini, tespit dosyasına verilen raporda, 136.523,68-TL hasar bedeli, değer kaybı bedelinin değerlendirmesinin yargılamayı gerektirdiğini ve 2 gün tamir süresi olduğu tespit edildiğini, İzmir ....Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş. sayılı tespit bilirkişi raporuna eksik incelemeler nedeniyle itiraz edilmiş olup, sayın mahkemenizce yapılacak yargılamada müvekkil aracında oluşan hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkil şirket araç kiralama işi ile iştigal ettiğinden aracı kiralanmış olup, bu nedenle tamir süresince kazanç kaybı oluştuğunu, müvekkil şirkete ait araçta oluşan hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybının ödenmesi hususunda, 23.01.2025 tarihinde, davalı şirket yönünden ... arabuluculuk dosya numarası ile arabuluculuk sistemine başvuruda bulunulduğunu, taraflar anlaşamadığını beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edilmemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’de ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.
Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.
Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın yukarıda yazılı yasa hükmü gereğince mutlak ticari dava olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın tarafların ticari ilişkisi ile ilgili olup olmadığı yönünden yani, nispi ticari dava kriterlerinin dosyada mevcut olup olmadığı ile ilgili araştırma yapılması gerekmektedir. Uyuşmazlığın ticari işletme ile ilgili olması tarafların her ikisinin de tacir sıfatını haiz olmasını gerektiren bir durumdur. Bu doğrultuda davalı ile ilgili tacir araştırması yapıldığı, buna ilişkin 11.12.2025 tarihli Topçumeydanı Vergi Dairesi Müdürlüğü yazı cevabının ve 19.11.2025 tarihli Ticaret Sicil Müdürlüğünün yazı cevabının dosyamız arasına alındığı tespit edilmiştir. 2025 yılı için geçerli olmak üzere esnaf ve sanatkar sayılma ile tacir sayılma sınırlarının 213 sayılı yasanın 177.maddesi gereğince tespiti gerekmektedir. Dosyamız ile ilgili olduğu anlaşılmakla, 177.maddenin 2.fıkrası gereğince; kişinin gayrisafi iş hasılatının 990.000 TL den fazla olması gerekmektedir, ancak yapılan incelemede, davalının hasılatının 990.000 TL den aşağı olduğu anlaşılmakla tacir olmasının mümkün olmadığı, bu doğrultuda uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesinden kaynaklı olarak ortaya çıkmasının da mümkün olmayacağı, davanın bu yönüyle nispi ticari dava olarak ta nitelendirilmesinin mümkün olmadığı 6102 sayılı yasanın ticaret mahkemelerinin görev tanımını ticari işletme kavramından yola çıkarak düzenlediği, ticari iş kavramının görevin belirlenmesi açısından 6102 sayılı yasaya göre bir fonksiyonunun olmadığı, bu sebeple ilgili uyuşmazlık taraflardan biri için ticari iş niteliğinde olsa dahi tarafların her ikisinin de ticari işletmesinden kaynaklanmaması halinde uyuşmazlığı muhakeme etmekle ticaret mahkemelerinin görevli olmadığı anlaşılmakla, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin 6100 sayılı yasanın 2.maddesi gereğince İzmir Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-)Davanın DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,
2-)Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
3-)Görevli mahkemenin İZMİR ASLİYE HUKUK MAHKEMELERİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
4-)6100 sayılı yasanın 20.maddesi gereğince karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderişmesine, süresinde talep gönderilmemesi halinde ek bir karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
5-)Yargılama giderlerinin görevli mahkeme tarafından hüküm altına alınmasına,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda karar verildi.12/12/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı