T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/211 Esas
KARAR NO: 2025/732
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/03/2025
KARAR TARİHİ: 03/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesiyle ; müvekkilinin tarım işi ile uğraştığı, müvekkili ile davalı arasında 27.09.2024 tarihli nar alım satım sözleşmesi imzalandığı, sözleşme ile taraflarca ürünün kg bazında birim fiyatının 16,5 TL olarak tespit edildiği, davalı taraf sözleşme öncesi ürünleri kontrol ettirerek sözleşmeyi akdettiği, davalı şirketin sözleşme kapsamında kontrollerini gerçekleştirerek hasadını gerçekleştirdiği ve teslim aldığı nar miktarı uyarınca ödemesi gereken 4.282.943,00 TL'nin 1.000.000,00 TL'sini ödediği, geriye kalan miktarı ödemediği, davalı taraf 30.10.2024 tarihli ihtarname ile teslim alınan ürünlerin ayıplı olduğunu iddia ederek iadesini ve teslim alınmasını talep ettiği, müvekkili tarafından bu hususta karşı ihtarname gönderildiği, her ne kadar davalı tarafça tespit yapılmış ise de, tespite konu ürünlerin müvekkiline ait olmadığından bahisle fazlaya ilişkin haklar sakı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL'nin davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesiyle ; öncelikle iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığı, ayrıca taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında ihtilaf halinde yetkili mahkemelerin Muğla/Fethiye Mahkemeleri olduğunun kararlaştırıldığı, bu kapsamda öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesinin gerektiği, taraflar arasında mal alım satım protokolü yapıldığı, müvekkili tarafından davacıya peşinat olarak 1.000.000,00 TL ödendiği, sözleşme konusu narların ihracata uygun olup olmadığı amacıyla Ekim 2024 içerisinde birden fazla numune alınarak Tarım ve Orman Bakanlığı Radix İzmir Özel Gıda Kontrol Laboratuvarında bir çok muayene ve analiz yaptırıldığı, yaptırılan tüm analizlerde standartlara uymayan ilaç kalıntısına rastlandığı, bu özellikteki ürünlerin Rusya'ya ihracının mümkün olmadığı, narların sözleşmede belirtilen standartlara uygun olmadığı, ayrıca müvekkili tarafından yaptırılan delil tespiti ile narların ayıplı olduğu, ihracata ve yurt içinde tüketime uygun olmadığına yönelik tespit yapıldığı, bu kapsamda açılan davanın öncelikle usulden reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın; taraflar arasında düzenlenen alım, satım sözleşmesi gereğince sözleşmeye konu ürünlerin davacı tarafça teslim edilmesine rağmen davalının sözleşme kapsamında edimlerini yerine getirmediği ve eksik ödeme yaptığı iddiası ile şimdilik 100.000,00 TL tutarın davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili istemine ilişkin olduğu görülmüştür.
Davalı vekili esasa cevap süresi içerisinde sunmuş olduğu cevap dilekçesinde taraflar arasındaki sözleşmede ihtilaf halinde Muğla/Fethiye Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair yetki sözleşmesi bulunduğundan müvekkili olan davalı şirket açısından yetkili mahkemelerin Muğla/Fethiye Mahkemeleri olduğundan bahisle öncelikli olarak yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı tarafça sunulan dava dilekçesi eki "Mal, Alım-Satım Protokolu" başlıklı sözleşmenin incelenmesinden, sözleşmenin 22.maddesinde "Çıkacak her türlü ihtilafta Muğla-Fethiye Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir." hükmünün bulunduğu görülmüştür.
HMK 17.maddesi gereğince tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşme ile yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmede belirlenen bu mahkemede açılır.
HMK 116.maddesinde ilk itirazlar tek tek sayılmış olup, yetki itirazı da ilk itirazlar arasında sayılmıştır. "Dava Şartları ve İlk İtirazlar Hakkında Karar" başlıklı HMK 138.maddesinde ise "mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir, gerektiği takdirde kararını vermeden önce bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." şeklinde yasal düzenleme mevcut olduğu görülmüştür.
Dava konusu somut olayda tarafların tacir olduğu sabittir. HMK 17.maddesi gereğince tacirler arasında yetki sözleşmesi düzenlenmesi mümkün olup, yetki sözleşmesi düzenlendiği takdirde sözleşmeden doğan ihtilaflarda davanın taraflarca aksi kararlaştırılmadığı sürece sözleşmede kararlaştırılan yer mahkemelerinde açılması gerekmektedir. Bu kapsamda davaya konu somut olayda davacı ve davalı arasında düzenlenen ve dosyada bir sureti bulunan sözleşmede ihtilaf halinde Muğla/Fethiye Mahkemelerinin yetkili olduğu kararlaştırılmış olduğundan davalı hakkında açılan iş bu davanın da Muğla Mahkemelerinde açılması gerektiği, bu nedenle mahkememizin iş bu davada yetkili olmadığı kabul edilmiştir. Bu kapsamda, iş bu dava dosyasında HMK 116 ve HMK 138.maddeleri gereğince yapılan inceleme neticesinde HMK 17.maddesi gereğince davalının yetki itirazının kabulü ile yetkili mahkemenin Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi bulunduğuna,HMK 20.maddesi gereğince kararın kesinleşme tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde talepte bulunulduğu takdirde dosyanın Muğla Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verme gereği doğmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelere göre:
Mahkememizin iş bu davada yetkili olmaması nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
Yetkili mahkemenin Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi bulunduğuna,
HMK 20.maddesi gereğince, iş bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşir ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulur ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde talepte bulunulması halinde dosyanın Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine,
Harç ve yargılama giderlerinin yetkili mahkemece hüküm altına alınmasına ,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 03/10/2025
Katip ...
e-imza
Hakim...
e-imza