T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/263
KARAR NO: 2025/846
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/03/2025
KARAR TARİHİ: 07/11/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... bilanço esasına dayalı ...İletişim Sistemleri Sanayi ve Ticaret adı altında faaliyet gösterdiğini, davalı firma...Tasarım yıllardır müvekkilin müşterisi olup ile müvekkilden birden çok mal ve hizmet satın aldığını, taraflar arasında yapılan son mal ve hizmet alışverişi akabinde ...Tasarım firması müvekkilden aşağıda yazılı ürünleri satın almış olup alınan hizmet ve ürünlere ilişkin yine ...Tasarım firması adına da faturalar düzenlendiğini, 121.602,00-TL bedelli faturalar davalı firmaya ibraz edilmiş olup davalı tarafından kabul edildiğini, düzenlenen faturalar e-fatura olduğundan mütevellit davalı firmaya sistem üzerinden de gönderimi sağlandığını, davalı firma tarafınca alınan mal ve hizmet bedellerinin hiçbirinin ödemesi gerçekleştirilmediğini, tarafların ticari muhasebe defterleri incelendiğinde, müvekkil tarafından düzenlenmiş olan faturalarda bahsi geçen mal ve hizmetlerin gerçekleştirildiği hususu sübuta ereceğini, davalı firmanın borca itirazda mevcut saiki icra takibini ve yargılamayı uzatmaktan ibaret olduğunu beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
İzmir ... İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyası celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Davacı ve davalı şirketlere ait dava konusu döneme dair BA-BS formları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
SMMM ...in 12/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı... tarafından ibraz edilen 2024 dönemi yasal defterlerin 213 sayılı V.U.K. ile 6102 sayılı T.T.K. Hükümlerine uygun olarak açılış onaylarının kullanılmaya başlanmadan önce noter tarafından tasdik ettirildiği, yevmiye defterinin kapanış onayının ise yasal süresinde yaptırılmadığı, davalı ... Tasarım Anonim Şirketi tarafından ibraz edilen 2024 dönemi e-defterlerinin yasal süresinde Sisteme yüklenerek Beratlarının alındığı(3 er aylık dönemler), Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayın beratının alınması açılış onayı, son ayın beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçtiği, e-berat oluşturma tarihlerinin yasal süresi içinde yapıldığı, davacı ...n davalı...Tasarım Anonim Şirketi'nden 121.602,00 TL. Tutarında alacaklı olduğunun davacı ve davalının örtüşen yasal defter kayıtları ve 31.12.2024 tarihli kapanış kayıtlarından tespit edilmiştir.
6100 sayılı yasanın 222. Maddesi aşağıdaki şekildedir.
"Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması
MADDE 222 - Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır."
Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu süre hak düşürücü süredir, Hakim tarafından resen dikkate alınması gerekir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. Davacının haksız ve kötü niyetli olmasından kasıt, bir alacağı olmadığını bildiği halde, icra takibine girişmiş olmasıdır. İcra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır. İtirazın iptali davası ancak para alacağına ilişkin ilamsız takiplerde açılabilir. İtirazın iptali davasında, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, davacı alacaklı, davalı borçlu tarafından itiraz edilen takip konusu alacağının varlığını ve miktarını genel hükümlere göre ispatla yükümlüdür. İtirazın iptali davasında; takip talebinde gösterilen borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıl olup, takip dayanağı belgelerden başka belgelere dayanılamaz. Diğer bir deyişle takip dayanağı yapılabilecek güçte olup da takipte dayanılamayan belge, itirazın iptali davasında ispat vasıtası olarak kullanılamaz. Takibe etkili olan itirazın iptali davasında ispat edilecek olanın takibe ve borçlunun itirazına konu olan alacak olduğu, bu alacağın sebebinin değiştirilme olanağının itirazın iptali davası için bulunmadığında kuşku bulunmamaktadır.İtirazın iptali davasında yapılan yargılama sonunda: takip tarihindeki duruma göre karar verilir.İtirazın iptali davasında alacak, icra takip tarihi itibarıyla belirlenir. Ancak dava tarihine kadar bir ödeme yapılmış ise, yapılan ödeme düşüldükten sonra kalan alacak yönünden itirazın iptali davası açılmalıdır. Dava tarihinden sonra yapılan ödemeler ise icra müdürlüğünce dikkate alınır.İtirazın iptali sonunda, dava konusu alacağın varlığı ve miktarı sabit olursa mahkeme davayı kabul ve itirazı iptal eder. Ayrıca mahkeme, davacının dava dilekçesinde tazminat da talep etmiş olması halinde, davalı borçluyu hüküm altına alınan alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkum eder. Davalı borçlunun, ödeme emrinin tebliği üzerine evvelce itiraz ettiği alacağı, ilk duruşmada kabul etmiş olması, icra inkar tazminatına mahkumiyetten kurtulmasını gerektirmez.Dava sonunda hükmedilen alacağın %20’si oranındaki tazminata karar verilebilmesi için davacı alacaklının zararının varlığı ve miktarını ispat etmesi gerekmez. Kanun koyucu, davalı borçlunun itirazının iptali halinde, itiraz sebebiyle davacı alacaklının zarara uğramış olduğunu kabul ederek, davacının dava dilekçesinde sadece talep etmiş olmasını davalı borçlunun hükmedilen meblağın en az %20’ si oranında bir tazminata mahkum edilebilmesi için yeterli görmüştür. Davacı alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun usulüne uygun bir şekilde borca itiraz etmek suretiyle takibin durmuş olması yeterli olup, borcu itiraz sebebi önemli değildir. Yine davacı alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için 2004 sayılı yasanın 67. Maddesi gereği süresinde itirazın iptali davası açılmış olması, davacı alacaklının dava dilekçesinde talep sonucunda icra inkar tazminatını istemiş olması, davanın alacaklı lehine kabulüne karar verilmiş olması, davalı borçlunun takip tarihi itibarıyla itirazında haksız olması gerekir. İtirazın iptal edilmiş olması, itirazın haksız olduğunu göstermez. İtiraz iptal edilmiş olmasına rağmen davalı borçlu haklı ise tazminata mahkum edilmez. Hem itiraz iptal edilmiş ve hem de itirazın haksız olduğu sonucuna varılmışsa, diğer yukarıda anılı şartlarında varlığı halinde icra inkar tazminatına hükmedilir. İtirazın haksız sayılabilmesi için, takip konusu alacağın doğduğu anda varlığı ve miktarı itibarıyla taraflar arasında likit olması gerekir. Takip konusu alacağın varlığı, miktarının belirlenmesi hakim kararını gerektirmemeli, muhtacı muhakeme olmamalıdır. Takip konusu alacak yapılacak basit bir hesaplama ile belirli bir hale gelebilecek ise bu alacak da likit sayılır. Dava açıldıktan sonra takibe konu edilen borcun ödenmiş olması hali, borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine engel değildir. Davacı alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun kötü niyetli olması gerekmez.
YİBBGK 27.06.2003 tarih ve 2001/1 Esas, 2003/1 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere; bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içerdiği bilgilere itiraz etme hakkına sahiptir. Aksi takdirde faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır. (6102 sayılı yasanın 21/2 maddesi) Bu hüküm, fatura içeriğinden kabul edilen hususlara ilişkin olarak, faturayı düzenleyenin lehine; adına fatura düzenlenen aleyhine bir karine getirmektedir. Bu karine, faturanın ispat gücüne yönelik bir düzenlemeyi ortaya koymaktadır. Diğer anlatımla, fatura, düzenleyen aleyhine delil olduğu gibi kendisi faturayı düzenlemediği halde tebliğinden itibaren sekiz gün içinde itiraz etmeyen aleyhine de delil olabilecektir. faturanın adına tanzim edilen aleyhine ispat vasıtası olması, yani, faturayı alan kişinin fatura kendinden sadır olmamakla birlikte aleyhine delil teşkil etmesi 6102 sayılı yasanın 23. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen ve yukarıda ayrıntısı açıklanan bu karneden kaynaklanmaktadır. Buna göre; fatura düzenleyen tacirin anılan karineden yararlanabilmesi için fatura tanzim edenle, adına fatura tanzim edilen arasında akdi ilişki bulunması, faturanın akdin ifası ile ilgili olarak düzenlenmesi gerekir. Fatura sözleşmenin kurulması safhası ile ilgili olmayıp ifasına ilişkin olduğundan öncelikle temel bir borç ilişkisinin bulunması gerekir. 6102 sayılı yasanın 23. maddesinin 2. ve 3. fıkrasındaki karine aksi ispat edilebilen adi bir karinedir. İkinci fıkra gereği sekiz gün içinde faturaya itiraz edilmesi durumunda fatura münderecatının doğru olduğunu faturayı düzenleyen tacirin ispat etmesi gerekir. Taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa, düzenlenen belge fatura değildir. bu belge, belki icap olarak kabul edilebilir ki, buna itiraz edilmemesi yukarıda anılan 23/2 madde hükmü anlamında sonuç doğurmaz. Öte yandan sadece faturanın tebliğ edilmiş olması akdi ilişkinin varlığını ispatlamaz karşı tarafın akdi ilişki inkar etmesi halinde tacir, öncelikle akdi ilişkiyi başkaca delillerle ispatlamalıdır. Akdi ilişkinin ispatlanamaması halinde faturanın anılan fonksiyonundan yararlanma imkanı yoktur. Faturanın ispat aracı olması, ancak niteliği gereği faturaya geçirilmesi gereken bilgiler (olağan içerik) hakkında geçerlidir. sözleşmenin ifa safhasıyla ilgili olarak düzenlenen faturanın şekli ve kapsamının ne olması gerektiği konusunda, 6102 sayılı yasada özel bir hüküm bulunmamakta, anılan yasanın 23. maddesinde neyi ifade ettiği açıklanmaksızın faturanın münderecatından söz edilmektedir. Fatura içeriği ve şekil şartlarına ilişkin ayrıntılı düzenleme 213 sayılı yasada yer almaktadır. faturanın olağan içeriği, akdin ifası ile ilgili hususlarla sınırlıdır. (213 sayılı yasa madde 230) dolayısıyla faturanın içeriği faturanın bu temel niteliğine uygun olmadığı takdirde, sekiz günlük itiraz süresinin geçirilmesi bu hususlara yazılı delil haline getirmez. Faturaya itiraz, faturanın teslim alındığı tarihten itibaren sekiz gün içinde yapılmalıdır. İtirazın sekiz gün içinde karşı tarafa varması şart değildir. Sekiz günlük süre, hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi değildir. Sadece ispat yükünün yer değiştirmesi açısından önem taşır. Sekiz günlük süre içinde itiraz edildiği taktirde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunu ispat külfeti faturayı veren tarafa ait iken, sekiz günlük sürenin geçmesinden sonra itiraz edilmesi halinde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığını ispat külfeti faturayı alan tarafa ait olur. Faturayı alan her türlü delille bu külfeti yerine getirebilir.
Ayrıca Yargıtay... HD...Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi; faturanın davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edildiğini kanıtlama yükümlülüğü davacı tarafa ait olup, davacının bu hususu kanıtlaması halinde, bu kez, 6102 sayılı yasanın 23/2 maddesinde yazılı sekiz günlük yasal süre içerisinde faturaya itiraz ve iade ettiğini kanıtlama yükümlülüğü ise davalı tarafa aittir. 6102 sayılı yasanın 23/2 maddesi uyarınca tebliğe rağmen faturayı süresinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine borç kaydeden tacir fatura münderecatını aynen kabul etmiş ve faturayı gönderen taraf faturaya dayalı bu alacağının varlığını 6100 sayılı yasanın 222. maddesi uyarınca ispatlamış olur.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, davacının, davalı aleyhinde İzmir ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasında taraflara arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı fatura alacağına istinaden 141.368,00 TL üzerinden icra takibi başlattığı, ödeme emrinin davalı borçluya 22/02/2025 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 18/02/2025 tarihinde yasal süresi içerisinde, borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu, davalı borçlunun takibe itirazı üzerine davacının iş bu itirazın iptali davasını bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde ikame ettiği, davacı taraf, davalının davacıdan bir çok kez mal ve hizmet satın aldığını, davalı adına faturalar düzenlendiğini, satılan mal ve hizmetlerin karşılığı olarak toplamda 121.602,00-TL bedelli faturaların davalı firmaya ibraz edildiğini, ancak davalı tarafça ödeme yapılmadığını, davalının icra takibini ve yargılamayı uzatma amacında olduğunu iddia ettiği, davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
Taraf defterlerinin yasal şartları haiz olup olmadığı, usulüne uygun tutulup tutulmadığı, dava konusu faturaların taraf defterlerinde kayıtlı olup olmadığı ve bakiye alacak borç durumunun tespiti amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, SMMM...in 12/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda, Davacı... tarafından ibraz edilen 2024 dönemi yasal defterlerin 213 sayılı V.U.K. ile 6102 sayılı T.T.K. Hükümlerine uygun olarak açılış onaylarının kullanılmaya başlanmadan önce noter tarafından tasdik ettirildiği, yevmiye defterinin kapanış onayının ise yasal süresinde yaptırılmadığı, davalı ...Tasarım Anonim Şirketi tarafından ibraz edilen 2024 dönemi e-defterlerinin yasal süresinde sisteme yüklenerek beratlarının alındığı, Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayın beratının alınması açılış onayı, son ayın beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçtiği, e-berat oluşturma tarihlerinin yasal süresi içinde yapıldığı, taraflar arasında 2024 hesap döneminde ticari ilişkinin tespit edildiği, davalının e-defter kayıtlarında oluşturulan cari hesap hareketleri incelendiğinde, davacı şirketin 2024 yılında toplamda 121.602,00 TL fatura karşılığında davacının alacaklı olduğu, faturalara karşılık herhangi bir ödeme yapılmadığı, davacı defterlerinde de, davalının 2024 yılında toplamda 121.602,00 TL fatura karşılığında davacıya borçlandığı, faturalara karşılık herhangi bir tahsilat yapmadığının tespit edildiği, bilirkişi tarafından davacının yevmiye defterinin kapanış onayının yasal süresinde yaptırılmadığı tespit edilmiş ise de davacı vekili tarafından yevmiye defteri beratlarının dosyaya sunulduğu, taraf ticari defterlerinin yasal şartları haiz olduğu ve usulüne uygun tutulduğu, her iki tarafın ticari defterlerinde de, davalının takip tarihi itibari ile davacıya 121.602,00 TL borçlu olduğu, davalı tarafından borcu sona erdiren herhangi bir yazılı delil sunulmadığı, ayrıca takip dayanağı dört adet fatura yönünden davalının takip tarihi itibariyle davacıya 121.602,50 TL asıl alacak tutarında borçlu olduğunun kabulü gerektiği, davalının takip ile temerrüde düştüğü, davacının takip öncesi işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, ayrıca uyuşmazlığa konu alacak miktarı likit olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebine ilişkin yasal şartların oluştuğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-)Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-)İzmir... İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyasında davalı tarafa yapılan itirazın KISMEN İPTALİ İLE 121.602,00 TL ÜZERİNDEN DEVAMINA,
3-)Hüküm altına alınan alacak miktarı olan 121.602,00 TL 'nin %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-)Alınması gerekli 8.306,63 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 2.414,22 TL peşin harçtan mahsubu ile 5.892,41 TL bakiye karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-)Davacı tarafça yatırılan 2.414,22 TL peşin harç, 615,40 TL başvurma harcı, 7.500,00 TL bilirkişi rapor ücreti, 150,00 TL posta tebligat ücreti olmak üzere toplamda 10.679,62 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul kısmen red oranına göre 9.184,47 TL nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-)Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-)Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 19.766,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-)4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
9-)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim...
¸e-imzalıdır