T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2023/747 Esas
KARAR NO : 2025/687
DAVA : Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 13/09/2023
KARAR TARİHİ : 14/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; 07.01.2023 tarihinde, dava dışı sürücü ...n sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile Konak istikametinden Anadolu Caddesini takiben Çiğli istikametine doğru kurallara aykırı, dikkatsiz ve kontrolsüz seyri esnasında müteveffa sürücü ...'in (T.C. Kimlik No:...) sevk ve idaresindeki ...araca arkadan çarpması neticesinde ölümlü trafik kazası meydana gelmiştir İşbu kaza neticesinde müvekkil ...in desteği (eş) ... (T.C. Kimlik No:... hayatını kaybetmiştir Dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde müteveffa destek ...n herhangi bir kusuru bulunmamaktadır. Dava konusu kazaya karışan ... plaka sayılı araç, kaza tarihi itibariyle geçerli...nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi uyarınca davalı yan ... Sigorta A.Ş.'nin sigorta teminatı kapsamındadır Davacı müvekkil ..., yargılama konusu kaza sebebiyle hayatını kaybeden...eşidir Müvekkil davacı, müteveffanın eşinin acı ve beklenmedik ölümü ve sonucu uğradığı manevi kaybın yanı sıra maddi olarak da desteğinden yoksun kalmıştır. Müteveffa..., davacı müvekkil eşine sağladığında manevi desteğinin yanı sıra müvekkilin her türlü ihtiyaç ve giderlerini karşılamakta ve maddi olarak destek olmaktaydı. Davacı müvekkil ..., eşi...'in ani ve beklenmedik bir şekilde kaybetmesi sebebiyle son derece güç manevi zarara uğramış ve bunun yanı sıra müteveffanın maddi desteğinden de mahrum kalmıştır. Dava konusu maddi zararların tazmininden davalı sigorta şirketi sorumludur. İşbu kazada müteveffa...in vefatı nedeniyle müvekkil davacının uğramış olduğu maddi zararların tazmini için gerekli bilgi, belge ve evraklarla birlikte yargılama konusu kazaya karışan ...plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle geçerli ... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi uyarınca sigortacısı olan daval...Sigorta A.Ş.’ye 22.05.2023 tarihli dilekçe ile başvuruda bulunulmuş olup işbu dilekçe ve ekleri 23.05.2023 tarihinde davalı... Sigorta A.Ş.’ye tebliğ edilmiştir 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. Maddesi (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” Hususunu havi olmakla işbu maddede belirtilen yasal süre içerisinde daval... Sigorta A.Ş. tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi tarafımıza cevap dahi verilmemiş, talebimiz sürüncemede bırakılmıştır. İşbu başvurunun ardından karşı yan sigorta şirketi nezdinde oluşturulan hasar dosyası kapsamında aleyhe olan hususlar kabulümüz olmayıp bahse konu hasar dosyasının karşı yan sigorta şirketinden celbini talep ederiz. Yargılama konusu kazada müvekkil ...n destekten yoksun kalması gözetilerek doğan maddi zararların tazmini için ...başvuru numarası ile Arabuluculuk Bürosu nezdinde arabuluculuğa başvurulmuştur. Davalı ...Sigorta A.Ş. ile ...abuluculuk dosyası kapsamında yapılan görüşmeler neticesinde taraflar arasında anlaşma sağlanamadığından "anlaşmama" şekilde 08.08.2023 tarihli "Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı" E-imzalı olarak tanzim edilmiş olup mahkemeniz nezdinde işbu davayı ikame etme zorunluluğu hasıl olmuştur. İŞBU 08.08.2023 TARİHLİ "HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA DAVA ŞARTI ARABULUCULUK SONUÇ TUTANAĞI" E İMZALI ASLI DAVA DİLEKÇEMİZ EKİNDE MÜBREZDİR Dava konusu trafik kazası nedeniyle İzmir Cumhuriyet Başsvlığı'nın... Sor. sayılı dosyası ile soruşturma yürütülmüş akabinde İzmir....Ağır Ceza Mahkemesi...Esas sayılı dosyası nezdinde ceza yargılaması devam etmektedir. Sonuç itibariyle; yargılamaya konu trafik kazasında destek ...'in vefatı sebebiyle müvekkil davacıların uğramış olduğu maddi zararların tazmini, dava konusu trafik kazasına karışa... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle geçerli... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi uyarınca davalı ...rta A.Ş.’nin sorumluluğundadır. Bu nedenle HMK m. 107/2 uyarınca başlangıçta belirttiğimiz talebimizi artırım hakkımız saklı kalmak üzere; müvekkil ...'in destekten yoksun kalmasına ilişkin 500.000,-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı Sigorta Şirketinden (teminat limiti ile sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacı müvekkile ödenmesine karar verilmesi talebiyle HMK madde 107 uyarınca belirsiz alacak davası niteliğinde işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olmuştur.
HMK madde 107/2 uyarınca başlangıçta belirttiğimiz talebimizi artırım hakkımız saklı olmak üzere, HMK 107. Maddesi uyarınca belirsiz alacak davası niteliğinde haklı davamızın kabulü ile;
07.01.2023 tarihli ölümlü trafik kazasında destek...'in vefatı sebebiyle; Müvekkil ...yönünden şimdilik, 500.000,-TL (destekten yoksun kalma) maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı... Sigorta Şirketinden (teminat limiti ile sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacı müvekkile ödenmesine,
Her türlü yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygı ile vekaleten arz ve talep ederiz." şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde ; Kabul anlamına gelmemek kaydıyla; sigorta poliçesi bir zenginleşme aracı olmayıp sadece gerçek zarar tutarını teminat altına alır. davacının alacağını ispat etmesi kaydıyla azami teminat limiti olup teminat miktarı aşılamaz. Poliçe teminat limitleri muaccel borçlar olmayıp, ödenebilecek azami teminat limitini ifade etmektedir. Sigorta poliçesinin bir zenginleşme aracı olmayıp, sadece GERÇEK ZARAR tutarını teminat altına aldığı ve bu nedenle, poliçe üzerinde azami teminat tutarının yazılmış olmasının, tamamının ödeneceği anlamını taşımadığı, sadece zarar tutarı açısından ödenebilecek üst sınırın ifade edildiği belirtilmelidir.
Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkil sigorta şirketinin ilgili poliçeden doğan sorumluluğunun üst limiti sakatlanma ve ölüm hallerinde 1.000.000,00-TL ile sınırlıdır. Müvekkil şirketin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup sigortalı araç sürücüsünün kusuruna bağlı ve orantılıdır. Somut olayda sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığından müvekkil sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumluluğu bulunmamaktadır.
kusura ilişkin yeterli inceleme yapılmaksızın sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu iddiası kabul edilemez. davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkil şirket yalnızca sigortalısının kusuru oranında sorumlu olacağından kusur oranlarının tespit edilmesi için adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesinden rapor alınması gerekmektedir.davaya konu kazanın meydana gelmesinde bir başkasının kazaya sebebiyet verip vermediği, kazanın meydana gelmesinde başka bir unsurun etken olup olmadığı hususunda incelemeye gidilmesi gerekmektedir. Yapılacak yol ve zemin etüdü, Karayolları Genel Müdürlüğü yol planları ile mobese kayıtları akabinde trafik bilirkişisi tarafından yapılacak inceleme ve ardından yerleşik Yargıtay içtihatlarınca Adli Tıp Kurumundan alınacak kusur raporu neticesinde gerçek kusur dağılımı ortaya çıkacaktır.
Davacı taraf müvekkil şirketin sorumluluğunu iddia etmiş olsa da müvekkil şirket yalnızca sigortalısının kusuru oranında sorumludur. davayı kabul anlamına gelmemek üzere kusur oranının tespiti bakımından dosyanın adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesine sevk edilmesini talep ederiz.
davacı; trafiğe koruyucu tertibatsız, kask ve dizlik kullanmadan çıkmış olmakla zarara bizzat kendisi sebebiyet vermiştir. davacının kendi güvenliğini göz ardı ederek trafiğe koruyucu tertibatsız çıkması nedeniyle müterafik kusuru bulunmaktadır. kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacının kazaya neden olan ve zararı doğuran kusurları, müterafik kusur indirimi olarak göz önünde bulundurulmalıdır.
Müteveffa, KTK uyarınca da kullanılması zorunlu olan koruyucu ekipmanlarını kullanmamış ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla zarar sonucunun doğmasına yol açmıştır. KTK’nın 78. maddesine göre; 'belirli sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmaları zorunludur.' Davacı, koruyucu tertibat kullanmadan trafiğe çıkmış, can güvenliğini tehlikeye atarak öngörülebilecek kaza sonucunu umursamamış, zararın meydana gelmesinde etken olmuştur.
İzah edilen nedenlerle; davacının müterafik kusuru bulunduğundan müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğunun doğması durumunda tazminat miktarından indirim yapılması gerekeceği muhakkaktır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca da; zarar görenin emniyet kemeri gibi koruyucu nitelikteki araçları kullanmamasının sonuca olan etkisi incelenmeden karar verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.
Müteveffa kaza ve olumsuz neticelerinin meydana gelmesinde payı büyüktür. Bu durumda kusur oranının tespitinde ve dahi 2918 sayılı kanunun 86. Maddesinin uygulanması göz önünde bulundurularak müterafik kusur indirimi yapılması gerekmektedir. izah edilen nedenlerle; davacının müterafik kusuru bulunduğundan müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğunun doğması durumunda tazminat miktarından indirim yapılması gerekeceği muhakkaktır. kaza tespit tutanağına göre kask takmadığı ispatlanmış olan davacının müterafik kusuru bulunduğu açıktır. kabulü anlamına gelmemek koşuluyla tazminata hükmedilmesi halinde müterafik kusur indirimi yapılması gerekliliği açıktır.
davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacıların destekten yoksun kalıp kalmadıkları hususu tespit edilmelidir.müteveffanın vefatı sebebiyle, işbu davada davacı olmadığı halde destekten yoksun kalan kimseler varsa mahkeme tarafından resen tespit edilmelidir. bu sebeple müteveffanın kendisinin ve anne babasının, eşinin güncel nüfus kayıtları dosyaya celp edilmeli, hesaplama yapılmasına karar verilmesi halinde, hesap raporundan ilgili pay oranları dikkate alınmalıdır. kabul anlamına gelmemek kaydıyla "destekten yoksun kalma tazminatı" belirlenirken; bilinen ücret, belirlenebilir bir ücret yoksa asgari ücret baz alınmalıdır.
davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davaya konu maddi tazminatın hesabı için seçilecek bilirkişinin aktüerler siciline kayıtlı kişilerden olması gerekmektedir.
kabul anlamına gelmemek kaydıyla 2918 sayılı karayolları trafik kanunu uyarınca genel şartlar ile belirlenen trh-2010 mortalite tablosu ve %1,8 teknik faiz oranı esas alınmalıdır.
kabul anlamına gelmemek kaydıyla; gerçek zararın tespiti adına davacı tarafa söz konusu kaza sebebiyle sosyal güvenlik kurumlarından veya aile ve sosyal hizmetler bakanlığı ile çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı tarafından bir ödeme yapılıp yapılmadığının kesin olarak tespiti gerekmektedir.
soruşturma veya kovuşturma dosyası kapsamında taraflar arasında uzlaşma sağlanıp sağlanmadığı, sağlandı ise şartlarının ne olduğu hususlarının sorulmasını talep ederiz.
kabul anlamına gelmemek üzere; ancak güncel aktüer hesabının yapıldığı tarihten başlayacak şekilde yasal faize hükmedilebilir.
davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, aksi hâlde bu eksikliğin giderilmesi için davacı tarafa kesin süre verilmesine, Mahkemeniz aksi kanaatte ise haksız ve mesnetsiz işbu davanın esastan reddine, Mahkemeniz aksi kanaatte ise;
Uzlaşma olup olmadığının tespiti için soruşturma ve kovuşturma dosyasının celbine,
ATK Trafik İhtisas Dairesinden kusur durumuna ilişkin rapor alınmasına,
Aktüer bilirkişiden tazminat hesabına ilişkin rapor alınmasına,
SGK'ya müzekkere yazılarak davacı tarafa gelir bağlanıp bağlanmadığı ya da rücuya tabi başkaca bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmasına,
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına müzekkere yazılarak davacı tarafa ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmasına,
Temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine yargılama giderine, faize ve vekâlet ücretine karar verilmemesine; yargılama gideri ve vekâlet ücretimizin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ederiz." şeklinde talep ettiği görülmüştür.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE:
> Dava; 07/01/2023 tarihinde gerçekleşen trafik kazası sonucunda ...vefatı nedeni ile davacının uğramış olduğu destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.
> 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1 maddesine göre; “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “Sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir.
> Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
> Kazaya karışan... plakalı araç 15.10.2022 - 15.10.2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı sigorta şirketince sigortalanmıştır. Sigortalının ise dava dışı ...olduğu poliçe içeriğinden anlaşılmaktadır.
> Kaza, 07/01/2023 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATIndan davalı sigorta şirketi dava dışı...a sorumlu olacaktır.
> TBK'nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
> Kaza akabinde kolluk marifetiyle tanzim olunan Kaza Tespit Tutanağında sürücü ...'in 2,02 promil alkollü ve kusurlu olduğu belirtilmiştir.
> Ceza yargılaması sürecinde İzmir ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında aldırılan 17.07.2023 tarihli kusur raporunda ise... plakalı araç sürücüsü ...in etken olduğu, karşı araç sürücüsü ...'in ise etken olmadığı belirtilmiştir.
> İzmir ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyada aldırılan 28.11.2023 tarihli ATK raporunda ise; ...n kusurlu olduğu, karşı araç sürücüsü...'in ise atfı kabil kusurunun bulunmadığını belirtilmiştir.
> İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ve de İzmir.... Ağır Ceza Mahkemesi'nin yukarıda belirtilen raporlarının birbiri ile uyumlu olduğu görülmekle Mahkememizce işbu raporlarla yetinilmiş, İzmir.... Ağır Ceza Mahkemesi'nin...E. Sayılı dosyasında aldırılan 17.07.2023 tarihli kusur raporu taraflara tebliğ olunmuştur.
> Mahkememizce aldırılan 25.05.2025 tarihli Aktüerya Bilirkişi Raporunda ise;
07.01.2023 tarihinde meydana gelen olay sonucu hayatını kaybeden ...’in geride kalan;
-Davacı eşi ...n DYK tazminatı alacağının 1.790.321,89 TL
olduğu,
-Dava dışı anne ...un DYK tazminatı alacağının 612.748,71 TL
olduğu
Davalı sigorta şirketinin teminat sorumluluğunun teminat limiti dahilinde olduğu ve ZMMS poliçesi kapsamında teminat limitinin 1.200.000,00 TL olduğu Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmakla görüş ve kanaatimizi saygıyla arz ederiz." şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; İzmir .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyasında aldırılan 17.07.2023 tarihli kusur raporunda ve de manevi tazminat davasına ilişkin İzmir .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyada aldırılan 28.11.2023 tarihli ATK raporunda...ılı dava dışı ...in tam kusurlu olduğu,... plaka sayılı araç sürücüsü müteveffa...'in ise kusursuz olduğu,
Müteveffa ...'in 26.02.1970 doğumlu olduğu, TRH-2010 yaşam tablosuna göre bakiye yaşam süresinin 26,9 yıl olduğu, hesaba göre davacı eşi...790.321,89-TL olduğu anlaşılmış ve kabul olunmuştur.
Davacı vekilinin değer artırım dilekçesi doğrultusunda aşağıdaki karara hükmolunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın KABULÜ ile; 894.017,12-TL Destek Tazminatın davalı sigorta şirketinden poliçe limiti olan 1.200.000,00-TL'nı aşmamak kaydı ile alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına temerrüt tarihi 05/06/2023 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
2-Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 61.070,30-TL harçtan peşin alınan 1.707,75-TL ve ıslah ile alınan 1.346,00-TL 'nin mahsubu ile bakiye 58.016,55-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13,14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcından oluşan 2.016,00-TL harç ile 1.346,00-TL tamamlama harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 137.162,40-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 3.500,00-TL bilirkişi ücretinin ve 239,25-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 3.739,25-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı, tebliğden itibaren İki Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 14/07/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza