T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2014/1077 Esas
KARAR NO : 2025/762
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 15/09/2014
BİRLEŞEN DAVA KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/393
KARAR NO : 2019/488
BİRLEŞEN DAVA : İtirazın İptali
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : 12/09/2019
KARAR TARİHİ : 09/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... araç sürücüsü... 'ın 12/07/2009 tarihinde sebep olduğu kaza sonucu...un vefat ettiğini, tescilsiz aracın kaza tarihini kapsayan zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinin bulunmadığını,...n söz konusu kaza ile ilgili olarak şeride tecavüz etme ve sola dönüş kurallarına riayet etmeme sebebiyle kusurlu bulunduğunu, kaza neticesinde vefat eden... mirasçılarının müvekkili kurum ve diğer sorumlular aleyhine maddi manevi tazminat davası açıldığını, Foça Asliye Hukuk Mahkemesinin... karar sayılı ilamı ile davanın sonuçlandığını, vefat eden şahıs mirasçılarının Karşıyaka ... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyası ile icra takibine başladıklarını, ilgi takip üzerine müvekkili kurumca 29/05/2014 tarihinde... Bankası Gayrettepe Şubesinden icra dosyasına 255,373,00-TL ödeme yapıldığını, elim kaza sonucu ...dışında... isimli gençlerinde vefat ettiklerini, ...nin de yaralandığını, kurumun yapmış olduğu ödemelerin rücuen sorumlular hakkında icra takibinin derdest olduğunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca, mevcut takip sebebi ile vefat eden mağdur mirasçılarına ödenen tazminatın ,Güvencee Hesabı Yönetmeliği uyarınca;...plakalı aracı kullanan borçlunun meydana gelen trafik kazasında tam kusurluğu olduğunu, Güvence Hesabı için aracı işleten ...'ya sürücü...a ve iş sahibi... İnş. Tur. Tic. San A.Ş.'ye rücu hakkının doğduğunu, müvekkili kurumca ödenen 255.373,00-TL'nin tahsili için İzmir... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, ancak borçlu 24/06/2014 tarihinde borca itiraz ederek takibin durduğunu, davalı borçlunun itirazlarının tamamen haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalı borçlu itiraz dilekçesinde Foça Asliye Hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı dosyasında verilen ilamı temyiz ettiklerini, kararın henüz kesinleşmediğini, karar kesinleşse dahi sigorta mevzuatı bakımından sınırlı ve muayyen bir sorumluluklarının söz konusu olduğunu belirtiğini, müvekkili kurumca mahkeme kararına istinaden ödeme yapıldığını, kaza sonucu vefat eden ... yakınlarınca maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, müvekkilinin ödeme yapmasının davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, belirterek öncelikle İzmir Tapu Müdürlüğü'ne ve İzmir Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne yazı yazılarak davalı adına kayıtlı gayrimenkul bulunması tapu kaydına, adına kayıtlı araç bulunması halinde trafik tescil kaydına Güvence Hesabı kurumu olması olması nedeniyle teminatsız ihtiyati tedbir konulmasına, borçlunun haksız ve kötün niyetli itirazının iptaline ve takibin devamına, borçlunun %20 den az olmamak üzere kötü niyetli itirazı sebebiyle icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Foça Asliye Hukuk Mahkemesinin... karar sayılı ilamı Karşıyaka ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, borçlulardan Güvence Hesabının 255.373,00-TL ödeme yaptığını, bakiye kısım için ise müvekkili ... İnşaat A.Ş,'nin 270.000-TL'lik teminat mektubu sunarak tehiri icra kararı gereğince mehil vesikası aldığını, alacağa mesnet kılınan Foça Asliye Hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı ilamının taraflarınca 03/06/2014 tarihinde tehiri icra talepli olarak temyiz edildiğini, itiraza konu takibinde alacaklı görünen Güvence hesabı kazanın meydana gelmesini müteakip mevcut hukuki mevzuat gereğince zorunlu maluliyet sigortası teminat limiti olan 150.000-TL'lik bedeli tazmin ederek ödeme yetkisi mevcut iken bunu gerçekleştirmeyerek bu bedel bakımından yargılama sürecinin devamına dahil olmak suretiyle müvekkilini mağdur edecek şekilde faiz ve yargılama giderleri, avukatlık ücreti tahakkukuna sebebiyet verdiğini belirterek öncelikle derdest davanın konusunu teşkil eden ve henüz kesinleşmemiş bulunan Foça Asliye Hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı ilamın kesinleşmesinin (müddeabih takibin hukuken konusuz ve geçersiz olması hukuki ihtimali varit olduğundan) beklenmesini teminen HMK m.165/1 hükmü mucibince bekletici sorun olarak kabulüne, hukuki dayanaktan yoksun ve usul hükümlerine aykırı olarak açılmış bulunan derdest davanın reddine, henüz kesinleşmemiş bir mahkeme ilamı konu alacak bakımından tehiri icra ve alacağın teminatı altına alınmasını teminen mehil vesikası ibrazı gibi hukuki yollara müracaat edilmeksizin ve müvekkil şirketin mağduriyetine neden olacak biçimde davacı tarafça bedel itfası ve icra takibi yapılmış bulunduğundan hukuka aykırı bu talep ve takip nedeniyle davacı taraf hakkında %20 'den aşağı olmamak üzere haksız takip tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili Foça Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde özetle;... plakalı araç sürücüsü ...ın 12.07.2009 tarihinde sebep olduğu kaza sonucu ...un vefat ettiğini, ...nin yaralandığını, tescilsiz aracın kaza tarihini kapsayan zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi bulunmadığını, sürüc...'in Karşıyaka... Ağır Ceza Mahkemesi'nin...E.s. dosyasında yapılan yargılamasında asli kusurlu bulunarak 6 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldığını, 5684 s. Sigortacılık Kanunu uyarınca mevcut takip sebebi ile vefat edenin mirasçılarına ve yaralanana ödenen tazminatların Güvence Hesabı Yönetmeliği uyarınca kazaya karışan aracı kullanan sürücü borçlu, meydana gelen kazada kusurlu bulunduğundan, Güvence Hesabı için aracı işlete...ya, sürücü...l'a ve iş sahibi davalı.... Şirketi'ne rücu hakkı doğduğunu, müvekkili kurumca ödenen 56.390,69-TL'nin tahsili için başlatılan Foça İcra Müdürlüğü'nün ... E.s. icra takibinin borçlunun itirazı üzerine durduğunu, davalı borçlunun itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu, itiraz dilekçesinde Foça Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... sayılı dosyasının henüz kesinleşmediği, yerel mahkeme kararındaki kusur oranlarının ve miktarlarının değişme ihtimali ve borçlu şirketin sorumluluğunun kaldırılması ihtimallerine dayandıklarını, müvekkili kurumunun Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı'na bağlı bir kurum olduğunu, kuruluş amacının sigortasız araçların sebep olduğu kazalarda meydana gelen ölüm, maluliyet gibi bedensel zararlarda mağdur olanların muğduriyetlerinin giderilmesini amaçladığını, davalının itirazlarının tamamen takibi durdurmaya, müvekkil kurumun alacağını geç almasını sağlamaya yönelik olduğunu ileri sürerek, İzmir Tapu Müdürlüğü ve İzmir Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne yazı yazılarak, davalı adına kayıtlı gayrimenkul ve araçların tescil kaydına Güvence Hesabı kamu kurumu olması nedeniyle teminatsız ihtiyati tedbir konulmasına, borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline ve takibin devamına, kötüniyetli itirazı sebebiyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, Foça İcra Müdürlüğü'nün...E.s. dosyasından açılan icra takibine 15.07.2014 tarihinde itiraz ettiklerini, davanın en geç 15.07.2015 tarihine kadar açılması gerektiğini, süre yönünden davanın reddinin gerektiğini, davacının aynı taraflar ve alacağa ilişkin daha önce 20.06.2014 tarihinde İzmir.... İcra Müdürlüğü'nde müvekkili şirket aleyhine başlattığı...E.s. icra takibine itiraz ettiklerini, İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde halen derdest olan...E.s. itirazın iptali davası açıldığını, davacının aynı alacak nedeniyle birden fazla icra takibinde bulunması ve yapılan itiraza ilişkin tekrar itirazın iptali davası açmasının kötü niyetli olduğunu, davaya konu olan uyuşmazlığın temeli sigorta ilişkisine tabii olduğundan İİK.'nun 67. md. genel hükümlere göre davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davanın görev yönünde reddinin gerektiğini, hukuka aykırı talep ve takip nedeniyle davacı hakkında %20 den aşağı olmamak üzere haksız takip tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl ve Birleşen dava, davacının zarar görenlere ödediği bedelin sorumlu davalıdan rücuen tahsili için başlattığı icra takibinde ödeme emrine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Emsal nitelikli İzmir BAM... H.D.' nin... Karar sayılı ilamı nazara alındığında;
Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1. maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren Yasanın 5/3. maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.
Yargıtay 17.Hukuk Dairesi ilamlarında, zarar görenin davalı Güvence Hesabı' na açtığı davada,Güvence Hesabı'nın sorumluluğunun sigortacılık yasasından kaynaklanması ve Sigorta Hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6.kitabında 1401 ile devamı maddelerinde düzenlenmesi nedeniyle, dava ticari dava olduğundan, ticaret mahkemelerinin davaya bakmakla görevli olduğu, Güvence Hesabı'nın hak sahibine ödeme yapması nedeniyle, Güvence Hesabı Yönetmeliğin 16. maddesine dayanarak,zarara neden olan davalılara karşı yönelttiği rücu davasının, mutlak ticari dava olmadığı, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanması nedeniyle, genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu kabul edilmektedir.
Somut olayda, Güvence Hesabı Yönetmeliğin 16.maddesine dayanarak, kazada zarar gören üçüncü kişilere ödenen bedelin haksız fiili nedeniyle zarara neden olan davalıdan tahsiline yönelik başlatılan icra takibine karşı ileri sürülen davalının itirazlarının iptali istenmektedir. Davacı güvence hesabı somut olayda zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu trafik kazalarında zarar gören üçüncü kişilere ödediği tazminatı yönetmeliğin 16.maddesinde sayılan hallerde zarardan sorumlu olan gerçek kişi sürücü ya da işleten davalıya rücu etmektedir. TTK'nın 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi ticari dava söz konusu değildir. Davacının halefiyet ilkesi gereğince yerine geçtiği ve tazminat ödediği kişiler olup, bu kişilerin tacir oldukları konusunda dosyada herhangi bir delil ve belge de bulunmamaktadır. Buna göre eldeki dava mutlak ticari dava olmadığı gibi haksız fiilden kaynaklanıp, davacının halefiyet gereğince yerine geçtiği üçüncü kişinin de tacir olmadığı gözetildiğinde nispi ticari dava niteliği de bulunmamaktadır.
Davanın TTK'da düzenlenen Sigorta Hukukundan kaynaklanan dava olmaması nedeniyle, davanın mutlak ticari dava olmaması, uyuşmazlığın haksız filinden kaynaklanması ve davacının tacir olmaması nedeniyle eldeki davanın konusunun ticari iş olmaması karşısında Asliye Ticaret Mahkemesi görevli bulunmamaktadır. Bu konuda bölge mahkemeleri arasında farklı görüşlerin bulunmasına rağmen en son alınmış olan Yargıtay 4 Hukuk Dairesinin 16.09.2021 tarih 2021/17896 Esas 2021/4942 Karar sayılı ilamında da davanın mutlak ya da nispi ticari dava olmadığı ve bu nedenle Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerektiği açıkça benimsenmiş bulunmaktadır. Anılan nedenlerle mahkememizce davanın görev yönünden usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davada HMK' nun 114/1-c maddesinde düzenlenen göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nun 115/2. maddesi gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Kararın kesinleşmesine müteakip süresinde müracaat halinde yetkili ve görevli İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi' ne gönderilmesine,
3-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya görevli mahkemede devam edilmesi hâlinde harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden bu durumun tespiti ile yargılama giderlerine ilişkin karar verilmesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/09/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır