T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/598 Esas
KARAR NO: 2022/744
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/05/2015
KARAR TARİHİ: 02/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkili davacının ... ismi altında şahıs işletmesinin olduğunu, 3 yıldır da davalının ithalatçısı olduğu yabancı menşeli top ve benzeri mallarını davalıdan aldığını, davalının talebi ile davacının davalıya 2014 yılında değişik vade ve miktarlarda çek ve senetler düzenlediğini, ancak davacının verdiği çek bedeli karşılığında mal tesliminin olmaması üzerine davacı yanca davalı adına İzmir 12.Noterliği vasıtası ile 21.11.2014 tarihinde ... yevmiye numarası ile ihtarname keşide edildiğini, ihtarnamede, verilen evraklar karşılığı gönderilmeyen ürünlerin gönderilmesi veya vadesi gelmemiş ve karşılıksız evrakların iadesinin talep edildiğini, aynı ihtarda, Denizbank Gıda çarşısı ... nolu hesaptan keşide edilen vadesi gelmemiş çekler ile Kuveyt Türk Gıda Çarşısı Şubesi ... nolu hesaptan keşide edilmiş vadesi gelmemiş çekler ile, 7 adet her biri 35.000 TL lik vadesi gelmemiş senetlerin talep edildiğini, ancak davalı yanca vadesi gelmemiş çek ve senetlerin iade edilmediği gibi mallarında teslim edilmediğini, Davacı tarafından davalı adına düzenlenen Kuveyttürk ... hesaba ait 66.500 TL. lik çek ile Denizbank ... nolu hesaba ait 20.000 TL bedelli 7 adet çekin bedellerinin ödenip davalıdan alındığını, çek asıllarının davacıda olduğunu, her biri 35.000 TL 15.05.2015,15.06.2015,30.06.2015,15.07.2015, 30.07.2015, 15.08.2015 ve 30.08.2015 vadeli 7 adet senedin toplamı 245.000,00-TL lik senetlerin hala davacıya iade edilmediğini, Davacı yanca davalı adına düzenlenmiş 25.03.2015 vadeli Denizbank ... nolu 50.000,00-TL bedelli çekin ... isimli kişiye ciro edildiği, Türkiye Finans Katılım tarafından İptal kaşesi vurularak çek bedeli olarak 1.200,00-TL ödenip, 48.800,00-TL asıl alacak üzerinden davalı hakkında takip başlatmaksızın sadece davacı hakkında takibe girişildiğini ve icra yolu ile mallarına el konulduğunu, İzmir Cumhuriyet Savcılığının .../... soruşturma dosyasından yaptırılan bilirkişi incelemesindeki tespitlere göre davacının davalıdan 1.459.595,00-TL alacaklı olduğunu, belirlenen nedenlerle davalı tarafa mal avansı olarak verilen kıymetli evrakların (çek ve senetlerin) karşılığında davalı tarafça mal gönderilmemesi nedeniyle 1.459.595,00-TL sinin davalıdan dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline, davalının iade etmediği 15/05/2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli, 15/06/2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli, 30/06/2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli, 15/07/2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli, 30/07/2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli, 15/08/2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli ve 30/08/2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli 7 adet bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti ile istirdatına, masraf ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkili şirketin, dava tarihinden bir süre önce, müvekkil şirket personeli ... isimli pazarlama elemanının şirket deposundan haksız mal çıkarıp, bunları piyasaya ucuz fiyata vermesi, şirket adına müşterilerden aldığı çek senetleri müvekkili şirketin sahte kaşe ve imzası ile bankalardan tahsil ettiğinin öğrenilmesi ile Cumhuriyet Savcılığa suç ihbarında bulunulduğunu, davacının belirttiği ihtarname ve savcılık şikayet işlemleri sonucunda davacı ile yapılan görüşmelerde müvekkili şirketin mallarını ucuza temin etmesi sebebi ile bir kısım çek ve senetleri müvekkili şirkete bir kısım çek senetleri ise doğrudan ...'e kestiğini kabul ettiğini, davacı ile müvekkili şirket çalışanı ... arasındaki ilişkinin boyutunun önem kazandığını, her iki taraf arasında bu alışverişe dair olan çek ve senetlerin hiçbirisinin müvekkili şirket kayıtlarına intikal etmediğini, davacının ...'in müvekkili şirketi dolandırdığını bilmesine rağmen ucuza mal temin ettiği için sesini çıkarmayıp suç duyurusu sonrası ...'e verdiği çek ve senetlerin aklına geldiğini, tüm işlemlerin ... ile davacı arasındaki faturasız müvekkili şirketin dolandırılan mallarından kaynaklı suistimal ve müvekkilinin bilgisi dışında gerçekleşen alışverişten kaynaklandığını, davacının çek ve senetlere ilişkin teslim belgelerinin ve müvekkili şirket yetkili imzalarının bulunması gerektiğini, davacı ile olan ticari ilişkilerinin boyutunun çok çok üstünde bir bedelin mal alacağı düşüncesi ile bir firmaya belgesiz kayıtsız verilemeyeceğini, savcılık soruşturmasındaki bilirkişi incelemesinin davacının ticari defterlerinde tuttuğu tek yönlü kayıtlar olduğunu, anılan nedenlerle haksız ve yersiz açılan davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı vekili iddiasını ispata yönelik olarak; İzmir 12. Noterliği'nin 21/11/2014 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, 02/02/2015 tarihli bilirkişi raporu, 06/03/2015 tarihli ek bilirkişi raporu, 7 adet çek, İzmir 17. İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı takip dosyası, Denizbank Gıda Çarşısı Şubesi'ndeki ... nolu hesaptan davalı şirket adına keşide edilen ve ibrazında ödenen çekler, Kuveyttürk Katılım Bankası AŞ Gıda Çarşısı şubesindeki ... nolu hesaptan davalı şirket adına keşide edilen çekler, müvekkil şirket defter ve kayıtlarında bilirkişi incelemesi, İzmir CBS nin .../... soruşturma sayılı dosyası, tanık anlatımları ve sair yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; İzmir CBS nin .../... soruşturma sayılı dosyası, İzmir CBS nin .../... ve .../... sayılı dosyaları, banka kayıtları, müvekkil şirket kayıtları, davacı firma kayıtları, ticaret sicil kayıtları, tanık, bilirkişi incelemesi, müvekkil şirket yetkilisinin imza örnekleri, yemin ve ikamesi mümkün her türlü delile dayandığı görülmüştür.
Celp ve incelenen İzmir 30. Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dava dosyasının tetkikinde; müşteki ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile katılan ...'nin şikayetine binaen, sanık ... hakkında 03/12/2014 tarihinde hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma, resmi belgede sahtecilik suçlarından dolayı kamu davası açıldığı, mahkemenin yapılan yargılama sonucu 16/03/2021 tarihinde kesinleşen .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile sanığın sabit olan hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan ve resmi belgede sahtecilik suçlarından mahkumiyetine karar verildiği görülmüştür.
Dosyanın mahkememizce belirlenecek bir mali müşavir bilirkişiye tevdii edilerek davacı vekilinin adresini bildirdiği şirket merkezinde defterler üzerinde bilirkişi incelemesinin yapılmasına, davacı tarafın defterleri incelendikten sonra davalı vekilinin bildireceği defterler üzerinde de bilirkişi incelemesinin yapılmasına, defterler üzerinde inceleme yapılırken davacının davalıdan herhangi bir alacağının bulunup bulunmadığı, dava konusu senetlerin taraf defterlerinde kayıtlı olup olmadığının belirlenmesinin istenmesine karar verildiği, bilirkişi tarafından dosyaya ibraz edilen 20/03/2019 tarihli raporda özetle; davacı şirketin 2013 ve 2014 yılı yasal ticari defterlerinde 6762 sayılı TTK'nunda öngörülen “noter açılış onaylarına” ilişkin vecibelerini ve “noter kapanış onaylarına” — ilişkin vecibelerini yerine getirdiğinin anlaşıldığı, ancak 2014 yılı yevmiye defterinde kapanış maddesi işlenmeden kapanış tastikinin yaptırılmış olduğunun anlaşılmakta olduğu, davalı şirketin 2013,2014 ve 2015 yılları yasal ticari defterlerinde 6762 sayılı TTK'nunda öngörülen “noter açılış onaylarına” ilişkin vecibelerini ve "noter kapanış onaylarına” ilişkin vecibelerini yerine getirdiğinin anlaşıldığını, tarafların incelemeye ibraz edilmiş olan yasal ticari defterlerinin dayanağını oluşturan belgelerin tamamı eksiksiz olarak incelemeye ibraz edilmemiş olduğundan işbu defterlerin sahibi lehine delil vasfında olduğunun kabul edilip edilmeyeceği hususundaki kararın tamamen sayın Mahkemenin takdirine ait olacağı, tarafların incelenen 2013 ve 2014 yılları ticari defterlerine davalı tarafından davacı adına düzenlenen faturaların 2013 yılında toplam Kdv Dahil 184.431,41-TL 2014 yılında toplam KDV Dahil 93.934,55-TL olmak üzere toplam KDV Dahil 278,365,96-TL muhtelif faturaların her iki taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların ticari defterlerine göre aralarında düzenlenen faturalar yönünden farklılığın yada ihtilafın söz konusu olmadığının anlaşılmakta olduğu, taraflar arasındaki ihtilafın davacı tarafından davalıya yapılmış çek senet vb. ödemeler olduğunun anlaşıldığı, fatura bedellerini ödendiğinin ve mal bedeli olarak davalıya verildiği iddia edilen çek senet vb.ödeme belgelerinin davalıya verildiğinin ısbatı davacı tarafta olup ısbatın sağlanabilmesi için davacının kendi ticari defterlerindeki davalıya yapılmış kayıtların dayanağını oluşturan davalı imzalı tahsilat makbuzu ödeme dekontu vb.belgelerin sunulması ile sağlanabileceği kanaatine varılmış olduğu, davacı yasal ticari defterlerinin dayanağını oluşturan belgelerin tamamı eksiksiz olarak incelemeye ibraz edilmemiş olduğu gibi davalı 2014 yılı yasal ticari defterlerinde 02.01.2014 tarih 2 nolu fiş ile Hesap düzeltme açıklamalı 216.208,13TL alacak ve 31.12.2014 tarih 400 nolu fiş Virman Açıklamalı 216.208,13TL aynı tutardaki borç kaydına ilişkin dayanak belgeler de ibraz edilmemiş bulunduğu, bu duruma göre davalı 2014 yılı ticari defterlerinde 02.01.2014 tarih 2 nolu fiş ile Hesap düzeltme açıklamalı 216.208,13TL alacak 02.01.2014 tarih 2 nolu fiş ile Hesap düzeltme açıklamalı 216.208,13TL alacak bakiyesi olarak kayıtlı 216.208,13-TL nin davacı ödemesi olarak kabul edilip edilmeyeceği hususundaki kararın tamamen Sayın Mahkemenin takdirine ait olduğu, rapor içeriğinde dökümü yapılan davalı yasal ticari defterlerinde kayıtlı Çek Senet Makbuz Vb. ile davacı tarafından davalıya yapıldığı anlaşılan 514.309,00-TL den davalı tarafından davalı adına düzenlenmiş ve tarafların 2013 ve 2014 yılları ticari defterlerinde kayıtlı Toplam Kdv Dahil 278,365,96-TL muhtelif faturaların ve 2012 yılından devir 19.734,91-TL davalı alacağı ilave edildiğinde 298.100,87-TL tutarındaki bedellerinin düşülmesinden sonra davacı'nın 216.208,13-TL çek senet makbuz vb. İle davalı'ya sipariş avansı verdiği anlaşılmakta olup davalı 2014 yılı kendi yasal ticari defterlerine göre de davacı'dan 216.208,13TL sipariş avansı aldığı davacı'nın 216.208,13-TL Çek Senet vb.davalı'dan alacaklı olduğu, diğer taraftan Davacı yasal ticari defterlerinin dayanağını oluşturan belgelerin tamamı eksiksiz olarak incelemeye ibraz edilmemiş olduğundan dava dilekçesinde 2014 yılında davalı firmanın mal getirme bahanesiyle müvekkilinden değişik vade ve miktarda çek senet talep ettiğini, 2014 yılında verilen çek ve senetlerin vadesi gelenlerin ödenmeye başlandığını, bir kısmının vadesinin gelmediğini, davalı şirketten mal gelmemesi üzerine davalı firmaya İzmir 12 noterliği 21.11.2014 tarih ... nolu ihtarname keşide edildiğini, ihtarnamede elinde bulunan evraklar - karşılığı göndermediği ürünleri göndermesi karşılıksız kalan evrakları teslim etmesinin istendiğini, aynı ihtarnamede Denizbank Gıda çarşısı ... nolu hesaptan keşide edilen vadesi gelmemiş çekler Kuveyt Türk Gıda Çarşısı Şb.... nolu hesaptan keşide edilen vadesi gelmemiş çekler 7 adet herbiri 35.000TL lik vadesi gelmemiş senetlerin talep edildiğini çek ve senetler iade edilmediği belirtilen çek senet vb. çeklerin bedellerinin davalıya ödenip ödenmediği hususunda inceleme yapılmasının Sayın Mahkemece gerekli görülmesi halinde önemle belirtmek gerekirse uzmanlık alanında olmadığından bankacı teknik
bilirkişi tarafından yapılacak inceleme ile tespit edilebileceği kanaatine varıldığı, mevcut tüm bu doneler birlikte değerlendirildiğinde, takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere ihtilaflı döneme ilişkin davacı 2013 ve 2014 yılları yasal ticari defterlerinin dayanağını oluşturan belgelerin tamamı eksiksiz olarak incelemeye ibraz edilmemesi halinde davalı 2013 ve 2014 yılı kendi yasal ticari defterlerine göre, davacıdan 216.208,13-TL sipariş avansı aldığı, davacının 216.208,13-TL çek senet vb olmak üzere davalıdan 216.208,13-TL alacağının bulunduğu, kanaatine ulaşmak mümkün olmakla birlikte kabulü hususundaki kararın tamamen sayın mahkemenin takdirine ait olduğunu rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
Dosyanın aynı mali müşavir bilirkişi ile mahkememizce belirlenecek bir bankacı bilirkişinin bilirkişi heyetine dahil edilerek itirazlar irdelenmek ve karşılanmak suretiyle ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, İKY ve Muhasebe Uzmanı ... ve bankacı bilirkişi ...'den oluşan bilirkişi heyeti tarafından dosyaya ibraz edilen 13/09/2019 tarihli ek raporda özetle; kök raporda da belirtildiği üzere Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 02/10/2002 gün ve E.2002/1 9-753,K.2002/661 sayılı kararında “Ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için usulüne uygun kapanış tasdikinin yaptırılması ve defterdeki kayıtların dayanağını oluşturan belgelerin mevcut olması gerekir” denildiği, taraflar arasındaki ihtilafın davacı tarafından davalıya yapılmış çek senet vb. ödemeler olduğu anlaşılmaktadır. Fatura bedellerini ödendiğinin ve mal bedeli olarak davalıya verildiği iddia edilen çek senet vb.ödeme belgelerinin davalıya verildiğinin ısbatı davacı tarafta olup ısbatın sağlanabilmesi için davacının kendi ticari defterlerindeki davalıya yapılmış kayıtların dayanağını oluşturan davalı imzalı tahsilat makbuzu ödeme dekontu vb.belgelerin sunulması ile sağlanabileceği kanaatine varıldığı, iş bu rapor tarihi itibariyle de davacı yasal ticari defterlerinin dayanağını oluşturan belgelerin tamamı eksiksiz olarak incelemeye ibraz edilmemiş olduğu gibi davalı 2014 yılı yasal ticari defterlerinde 02.01.2014 tarih 2 nolu fiş ile Hesap düzeltme açıklamalı 216.208,13TL alacak ve 31.12.2014 tarih 400 nolu fiş Virman Açıklamalı 216.208,13TL aynı tutardaki borç kaydına ilişkin dayanak belgeler de ibraz edilmemiş bulunduğu, bu duruma göre davalı 2014 yılı ticari defterlerinde 02.01.2014 tarih 2 nolu fiş ile Hesap düzeltme açıklamalı 216.208,13TL alacak02.01.2014 tarih 2 nolu fiş ile Hesap düzeltme açıklamalı 216.208,13TL alacak bakiyesi olarak kayıtlı 216.208,13 TL'nin davacı ödemesi olarak kabul edilip edilmeyeceği hususundaki kararın tamamen Sayın Mahkemenin takdirine ait olup mali anlamda kök raporda belirtilen kanaatte değişiklik gerektirir herhangi bir durumun bulunmadığı kanaatine varıldığını rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
İzmir 30. Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosyasında bulunan mali müşavir raporlarının ve mahkeme kararının birer suretinin uyap üzerinden teminine müteakiben, dosyanın mahkememizce belirlenecek bir mali müşavir ve ek raporda bilirkişilik yapan Bankacı bilirkişi ...'e tevdii edilerek taraf vekillerinin itirazları da karşılanmak suretiyle, 08/02/2019 tarihli oluşturulan ara karar uyarınca rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verildiği, SMMM bilirkişisi ... ve bankacı bilirkişi ... tarafından dosyaya ibraz edilen 06/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; bilirkişi raporları ekinde yer alan, davacı ve davalıya ait incelenen yasal defter kayıt dökümlerine ve ispat edilebilen belgelere göre; davalının davacıdan olan 297.003,47 TL alacağına karşılık 300.505,53 TL fazla tahsilat yaptığı, davacının davalıya verdim dediği toplamı 1.420.190 TL tutarındaki çekleri davalıya verdiğini ispat edemediği, 179.846,00-TL lik çeki de davalıya direk vermediğinin tespit edildiği, Davalının Davacıdan 2012 sonu devir alacak tutarı : 18.637,51-TL; Davalının Davacı Adına Düzenlediği Faturalar Toplamı : 278.365,96-TL olmak üzere TOPLAM ; 297.003,47-TL, her İki Taraf Kaydında Davacının Ödeme Tutarları -149.409,00-TL, Davalının Yasal Defterlerinde Kayıtlı Olan Davacıdan Tahsilat Toplamı : -364.900,00-TL, Davacının Kaydettiği Davalının Kaydetmediği ancak Bankadan Gelen Yazı ve Çek Fotokopilerinde Davalı Adına Düzenlendiği Çekler için Bankaların Ödediği Toplam Bedel : -83.200,00-TL |Davalının Davacıya Düzenlediği Fatura Bedeli İçin Fazla Tahsil Ettiği Tutarın -300.505,53-TL olduğunu rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
Davalı vekiline, davacı vekilinin bu celse sunmuş olduğu çekler ile ilgili beyanda bulunmak üzere iki hafta süre verilmesine, beyanda bulunduktan sonra dosyanın aynı bilirkişi heyetine tevdi edilerek itirazlar ve sunulan çeklerde dikkate alınarak, itirazları kapsayacak şekilde ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, SMMM bilirkişisi ... ve bankacı bilirkişi ... tarafından dosyaya ibraz edilen 30/04/2020 tarihli ek raporda özetle; kök raporda değişiklik yapmayı gerektirecek bir husus bulunmadığını rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
Taraf vekillerinin itirazlarına binaen dava dosyasının bilirkişiye tevdii ile taraf vekillerinin itirazlarını karşılar mahiyette dosya kapsamına uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli ek rapor aldırılmasına karar verildiği, SMMM bilirkişisi ... ve bankacı bilirkişi ... tarafından dosyaya ibraz edilen 08/12/2020 tarihli 2. ek raporda özetle; kök ve ek raporda değişiklik yapmayı gerektirecek bir husus bulunmadığını rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
Neticesi beklenen İzmir 30. Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dava dosyasının, mahkememiz dosyasına celbine müteakiben, taraf vekillerinin itirazına binaen , dava dosyasının bilirkişi heyetine tevdi ile, itirazları karşılar nitelikte dosya kapsamına uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli ek rapor aldırılmasına karar verildiği, SMMM bilirkişisi ... ve bankacı bilirkişi ... tarafından dosyaya ibraz edilen 06/09/2021 tarihli 3. ek raporda özetle; davacı yanca kök raporun 8. 9. ve 10. sayfalarında tek tek beyan ettikleri "ödedim, verdim" dediği çek yada senetleri verdiğine yada ödediğine dair hala bu güne kadar somut belge sunmadığından ve yeni bir tevsik edici belge sunulmadığı takdirde kök ve ek raporlarda değişecek bir hususun bulunmadığı görüş ve kanaatine vardıklarını rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
Mahkememizce iş bu aşamaya kadar yapılan yargılama sırasında, SMMM ... ve bankacı ...'den oluşan bilirkişi heyeti ile, yine SMMM ... ve bankacı bilirkişi ...'den oluşan iki ayrı heyetten rapor alındığı, iki heyet raporu ve ek raporları arasındaki çelişki ve taraf vekillerinin itirazları dikkate alınarak, dava dosyasının, mahkememizce resen bilirkişi kurulu isim listesinden resen belirlenecek bir SMMM, bir bankacı ve bir de sektör bilirkişisinden oluşan, üçlü bilirkişi heyetine tevdi ile, tarafların iddia ve savunmaları kapsamında, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde incelemeler yapılarak, taraflar arasındaki ticari ilişkinin kapsamı dahilinde, davalının davacıya satış ve teslimini yaptığı mal miktarı ve bedeli ile, davalının satış ve teslimi yapılan mal bedeli karşılığı davacının davacının yaptığı ödeme miktarı ile davacının, davalıdan sipariş edilip de teslim edilmeyen mal miktarı ve bedeli ile teslim edilmeyen mal karşılığı, davacının, davalıdan alacaklı olup olmadığı, var ise miktarı ve bu kapsamda davacının davaya konu çek ve bonolardan dolayı borçlu olup olmadığı, var ise miktarı ile, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, davacı tarafça sipariş edilip de, davacıya teslim edilmeyen malın taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamı belirlenen değerlerinin, rayiç fiyatlarda olup olmadığı, rayiç fiyatlar ile karşılaştırılarak düzenlenecek raporun aldırılmasına karar verildiği, YMM ..., sektör bilirkişisi ..., bankacı bilirkişi ...'dan oluşan bilirkişi heyeti tarafından dosyaya ibraz edilen 07/06/2022
tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tarafların defter kayıtları ile bankalardan gelen yazılara göre davacı ...'nun davalı ... San. Ve Tic. Ltd.Şti.'nden (597.509,00-297.003,47=) 300.505,53 TL. alacağının olduğu, bununla birlikte davacının defter kayıtlarında olup davalının defter kayıtlarında olmayan ve bankalardan gelen yazılarda da çek bedellerinin ödendiği ile ilgili bir bilgi olmayan ve ödendiğini gösterir her hangi bir makbuz, dekont sunulmayan toplamı 1.420.190,00-TL.lık çek ve senetlerden davacı toplamı 140.000,00-TL. olan 7 adet çek bedelini ödeyerek geri aldığını beyan ederek bu çeklerden de davacının davalıdan alacağının olduğu iddiasının takdiri Sayın Mahkemede olmak üzere; tarafların defter kayıtları ile bankalardan gelen yazılara göre davacı ...''nun davalı ... San. Ve Tic. Ltd.Şti.'nden (597.509,00-297.003,47=) 300.505,53TL. alacağının olduğu, şayet sayın mahkeme 140.000,00-TL.lık 7 adet çekin davacı tarafından davalı adına ödendiği kanaatinde ise davacının davalıdan alacağının (300.505,53+140.000,00=)440.505,53 TL. olduğu, yukarıda da tespit edildiği üzere davacı davalıdan alacaklı olduğundan davacının istirdadını talep ettiği; 15.05.2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli, 15.06.2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli, 30.06.2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli, 15.07.2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli, 30.07.2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli, 15.08.2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli ve 30.08.2015 vadeli 35.000,00-TL bedelli senetlerden borcu olmaması nedeniyle iadesinin uygun olduğunu rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; ticari satış sözleşmesinden doğan alacak ve kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı ile davalı şirket arasındaki ticari ilişkinin kapsamı, bu kapsam dahilinde davacının, davalıya nakit ve kambiyo senedi olarak ne miktarda ödemede bulunduğu, yapılan ödeme karşılığı malın davalı tarafından davacıya teslim edilip edilmediği, davacının bu kapsamda davalıdan bakiye alacağı olup olmadığı ile davacının davalıya verdiği çek ve bono miktarı ile işbu bono ve çeklerin iade edilip edilmediği, iadesine karar verilmesi gereken çek ve bono bulunup bulunmadığı, tahsil edilmiş ise bedellerinin istirdatının gerekip gerekmediği noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce tarafların dosyaya sundukları delillerin ve ceza dosyasının temini ile iş bu dosyaya temin edilen bilirkişi raporları ile mahkememizce görevlendirilen üç ayrı bilirkişi heyeti raporları içeriğine göre, davacının davalı ile olan ticari ilişkisi kapsamında, nakit, çek ve senet yoluyla toplam 597.509,00-TL ödemede bulunduğu, karşılığı davalıdan 297.003,47-TL mal aldığı, davacının bakiye alacak miktarının 300.505,53-TL olduğu, davacı şirket defter ve kayıtlarında kayıtlı olup da d avalı şirketin defter ve kayıtlarında kayıtlı olmayan ve bankalardan gelen yazılarda çek bedellerinin ödendiği ile ilgili bir bilgi bulunmayan ve bedellerinin ödendiğini gösterir herhangi bir makbuz ve dekont sunulmayan toplam 1.420.190,00-TL değerindeki çek ve senetlerin davacı tarafından davalıya verildiğine dair belge olmadığı, davacının davalı şirket çalışanından ucuza mal tedarik ettiği ve iş bu çalışan ile iştirak halinde hareket ettiğine dair somut kanıt sunulamadığı, davacının borçlu olmadığını iddia ettiği 7 adet bononun davacı defterlerinde kayıtlı olmasına karşın, davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı iş bu bonoların davacı tarafından davalıya verildiğine dair belge sunulamadığı, iş bu kapsamda davacının davalıdan 300.505,53-TL bakiye alacağına dair iddiasını ispat ettiği, iş bu miktar yönünden davanın kabulü gerektiği, bakiye alacak miktarının ve borçlu olmadığının tespiti ile iadesi istenen bonoların, davacı tarafından davalıya verildiğine dair iddianın ispat edilemediği, iş bu nedenle davanın kısmen kabulü ile aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile
300.505,53-TL alacağın, dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,
Harçlar Kanunu 1 sayılı tarife uyarınca hükmolunan miktar üzerinden 20.527,53-TL nispi karar ve ilam harcının alınması gerektiğinden, davacı tarafça peşin yatırılan 29.109,24-TL harçtan iş bu miktarın mahsubu ile bakiye 8.581,71-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 20.527,53-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 45.070,77-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 160.327,16-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan 27,70-TL başvuru harcı, 214,55-TL tebligat ve posta gideri, 5.200,00-TL Bilirkişi ücreti dahil olmak üzere toplam 5.442,25-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 959,42-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.02/11/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır