T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2017/1416 Esas
KARAR NO: 2023/195
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 15/12/2017
KARAR TARİHİ: 09/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Malik/sürücü ... idaresinde bulunan ve davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde, maddi kazalarda araç başına 33.000,00 TL azami İimitle sınırlı olmak üzere ... sayılı trafik poliçesiyle sigortalı... plakalı araç, 02.08.2017 tarihinde İzmir-Konak ilçesi Şehitler caddesi sol şeritten sağ şeride kontrolsüzce geçerek,sağ şeritten seyreden müvekkili malik/sürücü... idaresindeki... plakalı araca sol kısmından tam kusurlu çarpıp,çarpmanın etkisiyle müvekkil aracı belediye yol çalışması için konulan bariyerlere çarparak durabildiğini, kaza sonucu müvekkil aracı üzerinde İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasıyla yaptırılan tespit sonucu alınan bilirkişi raporunda, hasar bedeli 66.269.96 TL olarak tespit edildiği, onarımının ekonomik olmaması sebebiyle sovtaj araştırması yapılarak 2. el rayiç değeri 62.000,00 TL ve sovtaj bedeli 20.000,00 TL olarak tespit edildiğini, davalı sigorta şirketi araçta meydana gelen değer kaybı zararından da sorumlu olduğu, işbu kazaya ilişkin davalı sigorta şirketine 2918 sayılı yasanın 97. maddesi gereğince başvuru yapıldığını,ancak yapılan başvurunun haksız ve gerekçesiz olarak ödemeden imtina edildiği, bilirkişi raporuyla müvekkil aracında meydana gelen hasar bedeli zararının belirlenebilir hale geldiği zaman fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.00-TL. maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline, İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... D.İş sayılı dosyasında yapılan 550,00 TL giderler ve 440,00 TL vekalet ücreti ile birlikte işbu davada yapılacak yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; sigorta poliçesiyle müvekkil sigortacının maddi zararlarda azami sorumluluğunun 33.000 TL ile sınırlı olduğunu, davacının dava açmadan önce 2918 sayılı yasanın 97 maddesi ile trafik sigortası genel şartları B.2.1 maddesi gereğince hasara ve hasarın miktarına tespite yarayan belgelerle müvekkil şirkete başvuruda bulunmadığını dava şartının yerine getirmemiş olması nedeniyle davanın reddini ve davacı olayda müvekkil şirkete sigortalı vasıtanın % 100 kusurlu olduğu nedeniyle husumetin yöneltildiğini müvekkil şirketin sigortalı vasıta sürücüsünün % 100 kusuruna itiraz ettiğini davacı taraf aracında yaptırılan tespite ve talep edilen hasar miktarına itiraz ettiğini belirterek davanın dava şartı yokluğundan reddi ile kusur ve hasara ilişkin itirazlarının kabulü ile müvekkil sigorta şirketi temerrüde düşmemiş olduğundan davacının faiz taleplerinin reddi ile dava açılmasına müvekkil şirket neden olmadığından davacının vekalet ücreti taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE:
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedelinin Tahsili istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Dava tarihinde zorunlu arabuluculuk düzenlemesinin henüz yürürlüğe girmediği, bu nedenle davacının arabuluculuk yoluna başvurmamış olduğu anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan PTT posta teslim belgesinin incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin Genel Müdürlük adresine PTT taahhütlü mektup yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve 13/10/2017 tarihinde postanın teslim olunmuş olduğu, böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 02.08.2017 tarihinde, İzmir ili Konak ilçesi Şehitler Caddesinde gerçekleştiği,...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın seyir halindeki... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı... adına tescilli olduğu;
Zarar veren... plaka sayılı aracın ise dava dışı... adına tescilli olduğu dosyada mevcut ruhsat suretleri ile sabittir.
6) Zarar veren... plaka sayılı aracın 24.06.2017 - 24.06.2018 tarihlerini kapsar şekilde... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren... plaka sayılı aracın 24.06.2017 - 24.06.2018 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı... Sigorta A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 02.08.2017 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 15/10/2018 tarihli Bilirkişi Raporunda;
- Kusur Dağılımı Yönünden; sigortalı... plakalı hususi otomobil sürücüsü ...'ın Kazanın Oluşumunda Kusursuz Olduğu Kanaatine;
... plakalı hususi otomobil sürücüsü davacı sürücü...'in Kazanın Oluşumunda Kusursuz Olduğu Kanaatine,
... plakalı araç sürücüsü ...'ın beyanında bahsedilen plakası ve sürücüsü belirtilmemiş aracın kazanın oluşumunda Asli derecede % 100 oranında Kusurlu Olduğu Kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
- Hasar Tespiti Yönünden ise;... plaka sayılı aracın onarımıın ekonomik olamayacağı sebebiyle pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği kanaatine,... plaka sayılı aracın kaza öncesindeki piyasa rayiç değerinin 65.000,00 TL ve sovtaj bedelinin 20.000,00 TL olması sebebiyle araçtaki hasar bedelinin 40.000,00 TL olacağı kanaatine,... plaka sayılı araç pert-total işlemine tabii tutulması sonucu araçta değer kaybı meydana gelemeyeceği görüş ve kanaatini bildirmiştir.
16/05/2019 tarihli Kusura İlişkin ATK Raporunda; ihtimalli kanaat belirtilmiş olup
- Sürücü...'ın sevk ve idaresindeki araç ile sol şerit üzerinde seyrederken karşı yönden gelen kamyonun şerit ihlali yaparak kendisini sıkıştırması sonucu sağa manevra yapıp sağ şerit üzerinde seyreden... plakalı otomobile çarptığının kabulü halinde: Sürücü...'ın Kusursuz Olduğu, Davacı sürücü...” in Kusursuz Olduğu, Kimliği tespit edilemeyen kamyon sürücüsünün % 100 (yüzde yüz) oranında Kusurlu Olduğu,
- Sürücü...'ın sevk ve idaresindeki araç ile sol şerit üzerinde seyrederken hatalı şekilde sağa doğrultu değiştirme manevrası yapıp sağ şerit üzerinde seyrederken... plakalı otomobile çaptığının kabulü halinde ise:Sürücü...'ın % 100 (yüzde yüz) oranında Kusurlu Olduğu, Davacı sürücü...'in Kusursuz Olduğu belirtilmiştir.28/11/2019 tarihli Bilirkişi Raporunda; yine ihtimalli kanaat belirtilmiş olup,
- Şayet dava dışı sürücüsü olan...'nın beyan ettiği gibi plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen bir kamyon tarafından sıkıştırılması sonucunda davalı tarafın kazaya karıştığının sayın mahkemenizce kabulü durumunda:Plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen kamyon sürücüsünün kazanın oluşumunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/1-c maddesini ihlal ettiğinden % 100 (yüzde yüz) oranında Asli ve Tam Kusurlu olacağı,
Davalı ve davacı sürücünün Kusursuz olacağı,
- Aksinin kabulü halinde ise:
Davalı sigorta poliçeli aracın... sürücüsü olan dava dışı...'ın % 100 (yüzde yüz) oranında Asli ve Tam Kusurlu olduğu,Davacı sürücü...'in Kusursuz olduğu görüş ve kanaatine varıldığı görülmüştür.
28/03/2020 tarihli Hasar Tespitine ilişkin Bilirkişi Raporunda ise; 02.08.2017 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle dava korusu... plaka sayılı araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 66.269,96-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiği, Bahse konu... plaka sayılı aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 62,000,00-TL ve sovtaj (hurda) değerinin 20,000,00-TL olduğu, Yargıtay ... Hukuk Dairesi, 18.05.2016 tarih,... Karar Nolu kararında; “... Dairemiz uygulamasına göre hasar bedeli, araç rayiçinin % 50'sini aştığından aracın tamirinin ekonomik almadığı açıktır. Bu durumda, bilirkişiden ek rapor alınıp, araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi gerekir. Bu nedenle, eksik incelemeye dayalı verilen hükmün bozulması gerekmiştir” hükmünü içerdiği, Bu bağlamda; kaza sonrası oluşan hasar miktarının, araç rayicinin % 50'sini aşması nedeniyle aracın ağır hasarlı olduğu ve pert - total olarak değerlendirilmesinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olduğu, buna göre;
Araç Piyasa Değeri : 62.000,00-TL
Aracın Sovtaj (Hurda) Değeri : - 20.000,00-TL
Toplam Gerçek Hasar : 42.000,00.-TL olarak bulunduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
12) Mahkememizce yapılan değerlendirmede; şayet illiyet bağını kesen bir durum bulunmakta ise bunun ispat yükünün davalı taraf üzerinde bulunduğu, ancak davalı tarafın kazaya sebebiyet verdiğini iddia ettiği kamyonun varlığı hususunun davalı tarafça ispat olunamadığı, iddianın soyut kaldığı anlaşılmakla; kazaya... plaka sayılı araç sürücüsü...'ın kusurlu hareketinin sebep olduğu, kusurunun asli ve tam (% 100) olduğu, davacı...'in ise kusurunun bulunmadığı yönündeki değerlendirmeyle zarar veren... plaka sayılı aracın sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin 42.000,00-TL'lik hasardan sorumluluğunun bulunduğu mahkememizce kabul edilerek davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur.
13) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu Kusura ilişkin 16.05.2019 tarihli ATK Raporu ile Hasara ilişkin 28.03.2020 tarihli Bilirkişi Raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
14) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
15) Davacı vekilinin bedel artırım dilekçesinde dava değerini 33.000,00 TL'ye yükseltmiş olduğu, dava dilekçesinde ise "Dava Tarihinden itibaren Yasal Faiz" talep etmiş olduğu anlaşılmakla talep olunan 33.000,00 TL'nin tam kabulüne karar verilmiş, faiz hususunda ise taleple bağlı kalınmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
16) Yargılama giderlerinin kapsamı HMK'nın 323. maddesinde açıklanmış olup, davacının talep ettiği ekspertiz ücreti yargılama giderleri içerisinde kaldığından işbu ücret yargılama giderlerine eklenmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ İLE;
Taleple bağlı kalınarak 33.000,00-TL Hasar Bedeli tazminatının poliçe limiti olan 33.000,00-TL İle sınırlı sorumlu olmak üzere dava tarihi olan 15/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek Yasal Faizi ile davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 2.254,23-TL harçtan Peşin Alınan 31,40-TL Harcın ve 561,85-TL Tamamlama Harcının mahsubu ile bakiye 1.660,98-TL Harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 67,40-TL ilk harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan 31,40-TL peşin harç, 31,40-TL başvuru harcı, 4,60-TL vekalet harcı ve 561,85-TL tamamlama harcı toplamı 629,25-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 -TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan 1.700,00-TL Bilirkişi Ücretinin, 314,50-TL ATK fatura bedeli, 314,00-TL keşif harcı, 120,00-TL keşif araç ücreti ve 579,03-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 3.027,53-TL Yargılama Giderinin ve de Yargılama Gideri Kapsamına Alınan İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyasında yapılmış olan delil tespitine ilişkin (14,50-TL başvuru harcı, 51,70-TL peşin harç, 4,60 vekalet harcı, 221,80 keşif harcı, 12,50 TL posta masrafı, 300,00-TL bilirkişi ücreti, 440,00-TL delil tespiti vekalet ücreti toplamı) toplam 1.045,10 TL'den oluşan son toplamda 4.072,63 TL'nin Yargılama Gideri Olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 09/03/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza