T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/256 Esas
KARAR NO: 2024/348
DAVA: Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/03/2017
KARAR TARİHİ: 19/04/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; Davalı 12 banka tarafından 21.08.2007-22.09.2011 tarihleri arasında Mevduat,kredi ve kredi kartı hizmetleri konusunda anlaşma veya uyumlu eylem içerisinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı RKHK 4. Maddesi ihlal edildiğini, davacı müvekkil 13.06.2011 tarihinde 180.000-TL, 28.02.2011 tarihinde 50.000-TL, 13.12.2010 tarihinde 130.000-TL, 20.10.2010 tarihinde 250.000-TL ve 11.08.2009 tarihinde 26.000.-TL ticari kredi kullanmış, kullandığı iş bu krediler sebebiyle bankaların uyumlu eylem içerisinde hareket etmeleri nedeni ile zarara uğradığını, rekabet Kurulu 08.03.2012 tarihli ...sayılı kararı ile ihlali tespit ve ilgili kanunun 16. Md. Uyarınca idare para cezasına hükmedildiğini, karar Danıştay .... Dairesinin...K. Sayısı kararında bankaların karara ilişkin başvuruların reddedildiğini, dedilmiştir, açıklanan nedenlerle müvekkilinin söz konusu dönemde uğradığı zararın 3 katı tutarınca tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; Rekabet Kurulu Kararının iptali için banka tarafından açılan dava karar düzeltme aşamasında olduğunu, söz konusu dava bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacının bankadan kullandığı ticari nitelikli krediler iş bu davanın konusunun olmayacağını, Rekabet Kurulu kararında ticari nitelikli kredilere ilişkin yer verilen tespitler ve değerlendirmeler incelendiğinde, banka hakkında hiçbir belge ve tespit bulunmadığı açıkça görüleceğini, banka hakkında ticari krediler yönünden ortada ihlal kararı bulunmadığından bankaya dava açılmasının mümkün olmadığını, davacının tazminat istemine ilişkin talepleri zaman aşımına uğradığını, davacı tarafın iş bu davadaki iddialarının hukuki sebebi haksız fiil sorumluluğu olduğunu, Sayın mahkemede görülecek bu davada öncelikle “ haksız fiil” sorumluluğunun bulunup bulunmadığı yargılama konusu yapılması gerektiğini, iş bu davaya konu somut olayda bankanın hukuka aykırı bir eyleminden söz edilemeyeceğini, Rekabet Kurulu Karanını kredi faizleri yönünden temel tespitlerin 6 numaralı belgeye dayandırıldığı, söz konusu belgenin ...Bankası iç yazışması olduğu ve bu yazışmada konut, oto ve destek kredilerinde faiz artışı önerildiği rekabeti ile de anlaşıldığı ve hepsinin de geldiği ifadelerine yer verildiğinin görüleceğinin, kurul tarafından, bu yazışmada geçen rekabet ifadesi ile hangi bankaların kastedildiğinin araştırıldığının, somut hiçbir veriye dayanmaksızın sadece yorum yolu ile bu bankaların ..., ..., ... ve ... olduğu sonucuna varıldığının, sadece yorum yolu ile yapılan bu tespitin özel hukuk yargılamasında esas alınmasının mümkün olmadığının anılan tarihlerde gerçekleştirilen faiz artışının piyasa koşulları gereğince olduğu hususunun tamamen göz ardı edildiğinin, bankanın Rekabet Kurulu Kararına konu eylemlerin hiçbir şekilde tarafı olmadığından kusurlu olduğundan bahsedilemeyeceğinin, davacının 3 katı tazminat talebinin hukuki dayanağının bulunmadığının, açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın ticari nitelikte bir krediye ilişkin olması ve Rekabet Kurulu kararında bankanın ticari kredilerine yönelik bir ihlalinin veya uyumlu eyleminin bulunduğuna dair herhangi bir tespit yer almaması nedeniyle, talebin kabul edilmemesi halinde TBK m.72.de belirtilen zamanaşımı süresi dolduğundan , bu talebinde kabul edilmemesi halinde, dava konusu olayda haksız fiil unsurlarının tamamı bulunmadığından ve davacı zararını ispat edemediğinden davanın esastan reddine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLER: Krediye ilişkin ödeme planı sureti, Rekabet Kurulu Kararı, Rekabet Kurulu 18.04.2011 tarih, ... sayılı Otomotiv Kararı, Keşif, Bilirkişi İncelemesi, Tanık,İkamesi mümkün her türlü delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Sayın mahkemenin ara kararı gereğince yapılan inceleme ve tespitler yukarıda açıklanmış olup, yapılan inceleme ve tespitler sonucunda:
Davalı bankanın Pınarbaşı Şubesi ile davacı ... Pet.İnş. Gıda Nak.Tic. Ltd. Şti. arasında 27.02.2009 düzenleme tarihli 250.000-TL limitli Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmeleri akdedilmiş, sözleşme limiti muhtelif tarihlerde 1.000.000.-TL artırılarak toplam limit1.250.000-TL”'ye yükseltilmiştir.
11.06.2009 düzenleme tarihli 26.000-TL limitli, 14.06.2011 düzenleme tarihli 180.000-TL Limitli Ticari Taşıt Kredisi ve Rehin Sözleşmesi akdedilmiştir.
Sözleşmelere istinaden davacı Şirkete asıl borçlu sıfatıyla Taksitli Ticari Kredi ve Taksitli Ticari Taşıt Kredileri kullandırılmıştır.
Rekabet Kurulunun 08.03.2013 tarih ve 12-12/198-100 sayılı kararında davalı bankanın da içinde bulunduğu 12 bankanın mevduat, kredi, kredi kartı faiz oranlarında kartel oluşturduğuna karar vermiştir.
Davacı şirket davalı bankadan kullandığı kredilerle ilgili olarak kartel faizi uygulandığı gerekçesiyle iş bu davayı açmıştır.
REKABET KURULUNUN 08.03.2013 TARİH VE ... SAYILI
KARARINDA:
Türkiye” de faaliyet gösteren davalı... Bankasının da arasında bulunduğu 12 bankadan oluşan ekonomik bütünlüğü 21.08.2007 ve 24.11.2011 tarihleri arasında mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri bakımından fiyat tespit etmek suretiyle 4054 sayılı kanunun 4. Maddesini ihlal ettiği, Kamu bankalarının ise kamu mevduatı açısından Kanunun 4. Maddesini ayrıca ihlal ettikleri ve bu nedenle adı geçen teşebbüsler hakkında 4054 sayılı kanunun 16. maddesinin 3. fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği sonucuna varılmış ve bu kapsamda davalı bankaya da %1 idari para cezası verildiği belirlenmiş, raporda bankaların mevduat, kredi, kredi kartı ile ilgili olarak belgelere dayalı açıklamalara yer verilmiş tablolar yapılmıştır.
Rekabet Kurulu Kararının 40 sayfası, j.2.5.6 Belge değerlendirmesinin:166 paragraf
13 nodu tablo Konut Kredileri, 168 paragraf 14 no.lu tablo ihtiyaç kredileri, (tüketici) 170. Paragraf 15 no.lu tablo Taşıt Kredileri ve 44, Sayfa 16 nolu tabloda genel yapılan tespitte konut, ihtiyaç ve taşıt kredilerinde kartel oluşturan bankalar arasında davalı ... Bankası A.Ş'de yer aldığı,
Ancak : Ancak :Davalı bankanın Bireysel konut, taşıt, ihtiyaç kredileri(tüketici) kredilerinde kartel oluşturan bankalar arasında olmasına karşın, ticari krediler bazında diğer bankalara iştirak etmediği,
Yukarıda açıklandığı üzere davalı bankanın davacıya kullandırdığı ticari kredilere uyguladığı faiz oranlarının, kamu bankalarının tüketici kredilerine uyguladığı ortalama faiz oranlarının da altında olduğu,
Davacının, davalı bankadan kullandığı ticari krediler nedeniyle uygulanan faiz oranı yönünden herhangi bir zararının bulunmadığı,
Zamanaşımı ve Rekabet Kurulu Kararına yapılan itirazın bekletici mesele yapılması yönündeki takdirin sayın mahkemede olduğu
Görüş ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Davalı bankanın Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4.maddesini ihlal edip etmediği, davacının ticari kredi kullandığı dönemde faiz oranlarının yüksek gösterilmesi suretiyle zarara uğrayıp uğramadığı, varsa davacının zarar miktarının ne olduğu, yine aynı kanunun 58.maddesine göre tazminat hakkınını doğup doğmayacağı noktasında toplanmaktadır.
2-Rekabet Kurulunun 08.03.2013 tarihli kararında davalı bankanın da aralarında bulunduğu on iki bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri ile ilgili Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiklerinin tespit edildiği görülmüştür. Söz konusu karara karşı davalı banka tarafından Ankara...İdare Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası ile iptal davası açılmış olup, Danıştay'ın bozma kararı sonrası yapılan inceleme ve yargılamalar neticesinde son olarak Ankara ...İdare Mahkemesi'nin ... Karar sayılı 28/04/2022 tarihli kararı ile iptal kararı verilmiş ve kararın kesinleştiği görülmüştür.
3-Ankara...İdare Mahkemesi'nin...Sayılı kararı ile "Bu durumda, davalı idare tarafından Türkiye’de faaliyet gösteren 12 bankanın tamamının mevduat, kredi, kredi kartı ve kamu mevduatı hizmetlerine ilişkin olarak tek bir çerçeve anlaşma veya ortak plan dâhilinde belirli bir koordinasyon içerisinde hareket ettiğinin ve ihlale katılan teşebbüslerin söz konusu çerçeve anlaşma veya ortak plandan haberdar olduğunun yeterli seviyede (makul şüphenin ötesinde) bir ispat standardı ile ortaya konulamadığı, bu hususlara ilişkin olarak dava konusu Kurul kararında yer alan tespitlerin gerekli deliller ile desteklenmediği, dolayısıyla davalı idare tarafından eksik incelemeye dayalı olarak işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Nitekim, dava konusu Kurul kararının sonuç kısmında soruşturmaya taraf olan 12 bankanın tamamının mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanında 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlâl ettikleri sonucuna varılmış ise de; dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler incelediğinde, bazı bankaların sadece tek bir hizmet yönünden ihlâle katıldığı (Örneğin,... sadece mevduat,... ise sadece kredi kartı hizmetine ilişkin ihlâle katılmıştır.), bazı bankaların ise bazı hizmetler yönünden hiçbir şekilde ihlâle katılmadığı (Örneğin, kamu bankalarının kredi hizmetine ilişkin ihlâle katıldıklarına yönelik delil bulunmamaktadır.), dolayısıyla 12 bankanın tamamının bütün sektörlerdeki (mevduat, kredi, kredi kartı ve kamu mevduatı) ihlâle katıldığından bahsedilemeyeceği görülmekte olup, 12 bankanın tamamının farklı sektörlere ilişkin olarak farklı bankalar arasında gerçekleşen ihlâllerin tamamından sorumlu tutulmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır." şeklinde gerekçe ile 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı Rekabet Kurulu kararının iptaline karar verilmiş, kararın Danıştay ... Daire Başkanlığı tarafından verilen 26/10/2023 gün ve... sayılı Onama kararı üzerine Danıştay ... Daire Başkanlığı tarafından verilen 26/09/2023 gün ve ... sayılı Karar Düzeltme İsteminin Reddine kararı kesinleştiği görülmüştür.
4-Rekabet Kurulu kararının iptali ile davacının tazminat isteminin dayanağını oluşturan iddiaların ispat edilemediği, davalı bankanın diğer 11 banka ile birlikte davacının zararına neden olabilecek şekilde birlikte hareket ettiğinin ispat edilemediği değerlendirilmiştir.
5-Bir diğer taraftan her ne kadar mahkememizce iptal davası bekletici mesele yapılmış ise de, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesinin 15/01/2019 tarihli ... K sayılı ilamında: "Rekabet Kurulu kararında, bankaların anlaşmalı olarak yüksek faiz belirledikleri tespit edilen kredilerin tüketici kredileri olduğu, ticari kredilerin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, mahkemece davanın reddine karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı kanaatine varılarak davacı vekilinin istinaf talebinin reddine.." gerekçesi ile ticari krediler yönünden taleplerin değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir.
Yargıtay... Hukuk Dairesi 08.01.2020 tarihli... K sayılı ilamında: "Bölge Adliye Mahkemesi'nce; Rekabet Kurulu kararında bankaların anlaşmalı olarak yüksek faiz belirledikleri tespit edilen kredilerin tüketici kredileri olduğu, ticari kredilerin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği, mahkemece davanın reddine karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile istinaf kararının onandığı görülmüştür.
Buna göre davacının dayandığı rekabet kurulu kararının tüketici kredilerine yönelik araştırma ve tespitlere dayandığı, oysa davacı tarafça kullanılan kredilerin ticari kredi niteliğinde olduğu ve bu yönüyle de davacının zararına sebebiyet verildiği noktasında delil olarak dikkate alınamayacağı, bu yönden de davanın reddi gerektiği değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin olarak alınan 31,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 396,20-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına takdir edilen 1.000,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır