T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/824 Esas
KARAR NO: 2022/745
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 13/12/2010
KARAR TARİHİ: 02/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Müvekkili şirketin davalılar ile 25/11/2008 tarihli “Komisyon Taahhüt sözleşmesi” yaptığını, bu sözleşme gereğince davalıların maliki oldukları Menemen ilçesindeki taşınmazlardan herhangi birinin ya da birden fazlasının 30/04/2009 tarihine kadar ...'e satışının yapılması halinde, her bir dönüm için 800.00.-TL gayrimenkul tellallığı komisyon ücretinin davacıya ödenmesinin kararlaştırıldığı, ödemenin ferağ günü muaccel olacağını ve ödememe halinde aylık %10 faiz ödenmesinin kabul edildiği, gerçekten de müvekkili şirketin yetkilisi ...'ün konunun takipçisi olduğunda, davalıların 04/12/2008 tarihli sözleşmede ismi geçen ...'e 191 dekar araziyi gizlice satarak, komisyon ücreti ödemediklerini, böylece gerçekte davacının hak kazandığı komisyon ücretinin, davalılar tarafından gizlenerek müvekkilinin ücret alacağının verilmediği, bunun üzerine müvekkilinin davalılar hakkında İzmir 17.İcra Md.lüğünün .../... e sayılı icra takip dosyası ile icra takibi yaptığını takibe davalıların itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu, bu itibarla itirazın iptali ile takibin devamına ve %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Davanın haksız olduğunu, davaya konu olan satışın davacı tarafın aracılığı ile yapıldığına ilişkin bir çabanın veya hizmetin olmadığını, esasen sözleşme tarihinin 25/11/2008 tarihli olarak belirtilmesine rağmen söz konusu taşınmazın (Menemen ilçesi ... köyü ... ada ... parselde kayıtlı 52 dönümlük taşınmaz) sözleşme tarihinden evvel 05/11/2008 tarihinde müvekkilleri tarafından ...'e tapuda resmen satıldığını, bu satışa komisyoncu ...'in aracılık ettiğini, sözleşmenin gabin nedeniyle de geçersiz olduğunu bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER: Davacı vekili iddiasını ispata yönelik olarak; 25/11/2008 tarihli komisyon taahhüt sözleşmesi, 13/11/2009 tarihli ihtarname, davalıların 18/11/2009 tarihli cevabi ihtarı, icra takibine itiraz dilekçesi, İzmir 17. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyası, davalıların ekonomik ve sosyal durum araştırması, tapu kayıtları, keşif, tanık, bilirkişi ve sair delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; davalı şirketin 2008 ve 2009 yılı ticari defter ve kayıtları, tanık, tapu kayıtları, sözleşme emlak komisyon tarifesi, bilirkişi banka kayıtları, İzmir 7. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas, .../..., .../..., .../..., .../..., İzmir 7. İcra Müdürlüğü'nün .../...,.../..., .../...,.../...,.../...,.../..., .../... Esas sayılı takip dosyaları, vergi kayıtları, ihtar ve ihtara cevap ile sair delillere dayandığı görülmüştür.
Celp ve incelenen İzmir 17.İcra Müdürlüğü'nün .../... e sayılı icra takip dosyasının tetkikinde; alacaklının-davacı ... Grup Ltd.Şti., borçlunun-davalı ... ve ..., takibin 152.800,00.-TL asıl alacak, ferileriyle toplam 412.560,00.-TL üzerinden yapılan ilamsız icra takibi olduğu, takibe süresi içinde borca itiraz edilerek takibin durduğu, takibin dayanağının ise 25/11/2008 tarihli sözleşme ve ihtarname olarak gösterildiği ve eldeki davanın süresi içinde açıldığı görülmüştür.
13/12/2010 tarihinde açılan iş bu davanın İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esasına kaydedildiği, bilahare dava dosyasının İzmir 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esasına kayıt edildiği, iş bu dosya üzerinden yapılan yargılama sırasında, tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların temini ile dosyaya temin edilen bilirkişi raporu sonucu İzmir 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/04/2012 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile "Dinlenen tanık beyanlarından ve dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden davaya konu olan tellallık sözleşmesinden kaynaklanan satışa davacı şirketin aracılık ettiğinin ispat edilemediği, buna karşılık ... isimli kişiye yapılan satışa başka bir kişinin aracılık ettiği, ...'in de kendisinin aldığı 200 dönümlük taşınmazı ... isimli emlakçı aracılığı ile satın aldığını belirttiği, böylece davacı tarafın sözleşmeye konu olan aracılık hizmetine hazırlık veya bu yönde aracılık hizmetinin icrasına ilişkin bir ediminin bulunduğunu ispat edemediği bu itibarla davanın subut bulmadığı" gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
İzmir 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/04/2012 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı ilamının temyiz incelemesi sonucu Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin .../... Esas .../...Karar sayılı ilamı ile "...Taraflar arasında 25.11.2008 günlü komisyon Taahhüt sözleşmesi imzalanmış olduğu dosya içeriği ile sabittir. Davalı yan, bu sözleşme altındaki imzaları inkar etmemektedir. Bu durumda, yasa gereği aranan gayrimenkul tellallık sözleşmesinin yazılı olması şartı yerine getirilmiştir.
Mahkemece, imzası inkar edilmeyen anılan sözleşmenin, tanık beyanları ile bertaraf edilmesi mümkün değildir. Kaldı ki taşınmaz, sözleşmede adı geçen ...'e satılmıştır. Yapılması gereken iş davalı tarafın savunmasında belirttiği müzayaka hali, gabin vs. hususlar üzerinde yeterince durulup, keza sözleşme tarihinden önce satışı yapılan taşınmazlar üzerinden davacının komisyon talep edemeyeceği, sözleşme tarihinden sonra satılan taşınmazlar üzerinden davacı yanın komisyon talebinin haklı olacağı gözetilip bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir... " gerekçesi ile kararının bozularak dosyanın iade edildiği görülmüştür.
Yargıtay'ın bozması üzerine iade edilen dava dosyasının İzmir 9. Asliye Tİcaret Mahkemesi'nin .../... Esasına kaydedildiği, iş bu esas üzerinde yürütülen yargılamada usul ve yasaya uygun Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verildiği, verilen bozma kararında belirtilen bozma gerekçeleri de dikkate alınarak, davalının iddialarının incelenmesi ve değerlendirilmesi için dava dosyasının SMMM ...'a tevdi edildiği, bilirkişi raporunun temini ve sair delillerin toplanmasına müteakiben, mahkemenin 17/12/2014 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile davalı tarafın gabin veya müzayaka durumuna ilişkin savunmasını kanıtlayamadığı, taraflardan davalının tacir olmaması sebebi ile hak edilen komisyon ücreti alacağına TBK nun 120/2. Maddesindeki sınırlamaya uygun olarak faiz hesap edilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 07/04/2016 tarih .../... Esas .../... karar sayılı ilamı ile, hükmün düzeltilerek onanmasına karar verildiği, verilen onama kararına karşı karar düzeltme istemi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 23/05/2017 tarih ve .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile "Davacı, aralarındaki sözleşmede kaynaklanan komisyon ücret alacağını istemiş, davalılar hizmetin başkası tarafından verildiğini, aynı zamanda sözleşmenin imzalandığı tarihte gabin içerisinde bulunduklarını savunmuş, mahkemece de davanın reddine dair verilen ilk karar Yargıtay 19. Hukuk Dairesince geçerli bir komisyon sözleşmesi bulunduğundan gabin savunması üzerinde durularak karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuş, dosya kapsamında bozma öncesi alınan ilk bilirkişi kurul raporunda komisyon ücretinin % 22'ye tekabul ettiği, edimler arası dengesizlik unsuru gerçekleştiği tapu kayıtlarınada bakıldığında çok sayıda haczin bulunduğu, bu hali ile gabin savunmasına itibar edilebileceği, ancak daha sağlıklı değerlendirme için eksik kredi belgelerinin gelmesi gerektiği belirtilmiş, bozma sonrası yapılan yargılamada yeni bir bilirkişiden alınan raporda ise yalnızca komisyon ücret alacağı hesabı yapılmıştır. Bilindiği gibi bozmaya uymakla davalı lehine kazanılmış hak doğmuştur. Her ne kadar mahkemece bozma sonrası gabin hususunda davalının tüm delillerini sunması istenmiş ve soyut ifade ile gabin halinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; bozma öncesi ilk raporda mahkemece istenen kredilere ilişkin evraklar geldikten sonra sağlıklı değerlendirme yapılacağı belirtildiğinden ve bozma sonrası alınan raporda bu husus hiç değerlendirilmediğinden gabin hususunun kanıtlanamadığından söz edilemez. Kaldı ki ilk rapordan sonra eksik olduğu bildirilen bir takım kredi evrakları dosya kapsamına sunulduğu gibi davalı hakkında yapılan icra takipleri ve ticari defterlerine de dayanmıştır. Hal böyle olunca, mahkemece ilk bilirkişi kurulundan yada konusunda uzman yeni bir kuruldan gelen kredi belgeleri, davalıların sözleşmesinin yapıldığı tarihteki ticari defterleri ile davalılar hakkında yapılan takipler irdelenerek gabin halinin subjektif ve objektif unsurlarının gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda rapor alınarak karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı karar verildiği anlaşılmakta olup, bu nedenle kararın bu yönden bozulmasına karar vermek gerekirken, zuhulen, hüküm icra inkar ve faiz yönünden düzelterek onandığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, davalıların bu yöne ilişkin karar düzeltme talebinin kabulü ile dairemizin bozmaya dair 07.04.2016 gün .../... esas, .../... karar sayılı ilamının kaldırılmasına ve mahkeme kararın bu yönde bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir. " gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verildiği, dosyanın mahkememizin yukarıda belirtilen esasa kaydının yapıldığı, mahkememizce yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edildiği görülmüştür.
Bozma ilamında belirtilen gerekçeler de dikkate alınarak dava dosyasının İnşaat Mühendisi bilirkişi..., SMMM ... ve gayrimenkul değerleme uzmanı ...'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya ibraz edilen 18/10/2018 tarihli raporda özetle; Davacının, davalının arsasının satışı ve karşılığında da Emlakçı Komisyonu almak için sözleşme imzaladığı, ancak bunu ödemediği, 152.800,00TL miktarlı bu alacağının tahsili için, İzmir 17. İcra Müdürlüğü' nün .../... sayılı dosyasıyla 28.04.2010 tarihindeki takibine karşılık, Davalıların itirazlarla takibi durdurdukları, 152.800,00TL olan asıl alacağa, sözleşme gereği aylık %10 oranında faiz talebi ile başlatılan bu itirazın iptali davasında; heyetçe yapılan ara karar doğrultusundaki tetkik ve hesap neticesinde, alternatifli olarak, mahkemece de, Davacı talebine göre sözleşme gereğine göre alması gereken bir komisyon bedeli olması durumunda;
1-AKİT tablosundaki satış değeri üzerirden olursa; Komisyon Bedeli:117.500,00-TL ve komisyoncuların satışta en fazla %3 komisyon aldığından buna göre olası komisyon bedeli:117.500,00TL*%3=3.525,00-TL yapacağı ve sözleşme faizi tatbiki istenir ise: Aylık faiz %10'dan:
1/1:-25.11.2008 Sözleşme tarihinden 13.12.2010 dava tarihine kadar (748gün):8.668,00-TL
1/2:-04.12.2008 Satışın olduğu tarihlerden 13.12.2010 dava tarihine kadar (739gün):8.564,00-TL
2-Emsal değerlere ve heyetin takdirine göre olursa: komisyon bedeli: 2.831.160,00-TL*%3=84.935,00-TL yapmakta ve sözleşme faizi tatbiki istenir ise: Aylık faiz %10'dan:
2/1:-25.11.2008 Sözleşme tarihinden 13.12.2010 dava tarihine kadar(748gün):208.870,00-TL
2/2:-04 12 2008 Satışın olduğu tarihten 13.12.2010 dava tarihine kadar(739gün):206.357,00-TL
Ancak Davacı, özellikle;
3-sözleşmenin varlığı doğrultusunda: Menemen ilçesi dahilinde bulunan taşınmazlarının herhangi birinin ya da birden fazlasının, 30.04.2009 tarihine kadar ...'e satışının yapılması halinde beher dönüm için 800 TL gayrimenkul tellallığı komisyon ücretinin davacı şirkete ödenmesi ve tapu ferağ günü bu ücretin muaccel olacağı, ücret ödeme 1 gün dahi geçse, iş bu gecikme ücreti, aylık 10 faizi ile birlikte ödemenin kabul ve taahhüt edildiği hususu dikkate alınırsa;
Komisyon bedeli: 188.744m2*0,80TL/m2: 150.995,00-TL olduğu,
Sözleşme faizi tatbiki istenir ise: Aylık faiz %10'dan:
3/1:-25.11.2008 Sözleşme tarihinden 13.12.2010 dava tarihine kadar(748gün):371.323,00-TL
3/2:-04 12 2008 Satışın olduğu tarihten 13.12.2010 dava tarihine kadar(739gün):366.855,00-TL olduğunu rapor ve beyan ettikleri görülmüştür. muhtemelen önceki raporu hazırlayan Bilirkişiler ... ve ...'den rapor alınması istendiği veya ticaret hukuku kürsüsünden bir rapor alınmasının uygun olacağı anlaşılmakla, dosya da taraf itirazları yukarıya alındığı gibi özet olarak, "gabin" ve "müzayaka" halleri yönünden inceleme yapılarak EK RAPOR alınması istenildiğinden, bu konuda zaten heyetin bir teknik kurul olduğundan, bir Hukukçunun da olmaması sebebiyle, bu ek talep doğrultusunda bir görüş yazmaya ehil ve yeterli olamadıklarını rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
Dosyanın 11/05/2011 tarihinde raporu sunan bilirkişi heyetine tevdii edilerek, Yargıtay bozması ve itirazlar doğrultusunda ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, bilirkişilerden Ziraat Mühendisi ...'un bilirkişi listesine kaydı olmadığı ve mahkemece kendisine ulaşılamadığı, ...'nun da yurtdışında olduğunun kalemce belirlendiği anlaşılmakla, bilirkişilerden ... eklenmek suretiyle yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verildiği, mali bilirkişi ..., Ziraat Yüksek Mühendisi ... ve nitelikli hesaplama uzmanı Dr. ...'den oluşan bilirkişi heyetine dava dosyasının tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya ibraz edilen 26/04/2020 tarihli raporda özetle; davacı, Davalının arsasının satısı ve karşılığında da Emlakçı Komisyonu almak için sözleşme imzaladığı, ancak bunu ödemediği, 152.800,00TL miktarlı bu alacağının tahsili için, İzmir 17. İcra Müdürlüğü' nün .../... sayılı dosyasıyla 28.04.2010 tarihindeki takibine karşılık, Davalıların itirazlarla takibi durdurdukları, 152.800,00TL olan asıl alacağa, sözleşme gereği aylık %10 oranında faiz talebi ile başlatılan bu itirazın iptali davasında; gabinin objektif ve sübjektif unsurları bakımından yapılan inceleme neticesinde; sözleşme ile tarifede yer alan komisyon oranın 1.8 katı komisyon ücreti kararlaştırıldığı, uyuşmazlığa konu taşınmazların 2.876.160,00-TL bedel ile satılmış olabileceği sonucuna ulaşıldığı; tarife gereğince ödenmesi gereken komisyon bedeli 86.285.00-TL olması gerekirken 152.800,00TL”'nin komisyon bedeli olarak ödenmesinin talep edildiği; sözleşme ile ticari avans faizinin 6 katı tutarında faiz talep edildiği; taraflar arasında %120 (yıllık) faiz oranının kararlaştırıldığı dikkate alındığında ticari avans faizinin sözleşmenin yapıldığı tarihte yıllık %27 ve ihtarname tarihinde yıllık %19 olduğu; bu durumda gabinin objektif unsuru olan edimler arasındaki açık oransızlık unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin nihai takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu; dava dosyasında yer alan belgeler ve banka müzekkere cevapları ve dosyada yer alan tapu kayıtlarında yer alan ipotek ve haciz bilgileri sözleşme tarihinde davalıların ekonomik açıdan zor durumda olduklarını göstermekte olup; Sayın Mahkeme tarafından davalıların ekonomik olarak zor durumda bulundukları kabul edilmesi halinde gabinin sübjektif unsurunun da gerçekleşmiş olacağını rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
Dava dosyasının bilirkişi heyetine tevdii ile davalı tarafın asıl alacak ve asıl alacağa işletilecek faiz oranına ilişkin gabin iddiasının kabulü halinde sözleşmenin yapıldığı tarih itibariyle davacının talep edebileceği tarifeye uygun asıl ücret alacağı miktarı ile faiz oranlarına göre takip tarihi itibariyle talep edebileceği işlemiş faiz alacağı miktarının mahkemece ücret ve faiz oranına ilişkin gabin iddialarının ayrı ayrı kabulü ihtimaline binaen takip tarihi itibariyle talep edilebilecek asıl alacak ve işlemiş faiz alacağı miktarı ve faiz oranlarını gösterir ek rapor aldırılmasına karar verildiği, mali bilirkişi ..., Ziraat Yüksek Mühendisi ... ve nitelikli hesaplama uzmanı Dr. ...'den oluşan bilirkişi tarafından
dosyaya ibraz edilen 28/03/2021 tarihli raporda özetle; sayın Mahkeme tarafından gabin şartlarının oluştuğu sonuç ve kanaatine ulaşılması halinde Yargıtay kararlarında da kabul edildiği üzere, gabin nedeniyle aşırı oranların kısmen iptal edilerek ücretin normal oranlara indirilmesi neticesinde; Davacı ... Grup Limited Şirketinin Davalılar ... - ...'dan (191.744m2*15TL/m2 =2.876.160-TL toplam satışa esas bedel üzerinden komisyoncuların satışta en fazla %3 komisyon aldığı dikkate alınarak (2.876.160,00TL*'3=) 86.285,00-TL alacaklı olduğu ve ticari avans faizinin tacir olan taraflar arasında uygulama alanı bulması gerektiğini rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
Mahkememizin 30/09/2020 tarihli ara kararında davalıların gabin iddiasının kabulü halinde davacının takip tarihi itibariyle, alternatifli olarak talep edebileceği asıl alacak ve işlemiş faiz alacağını gösterir ek rapor tanzimi istenmiş ise de, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ek raporda iş bu hususta inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın rapor sunulduğu anlaşılmakla, mahkememizin 30/09/2020 tarihli ara kararı uyarınca ek rapor tanzim edilerek sunulması hususunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile ek rapor aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya ibraz edilen 28/07/2021 tarihli ikinci ek raporda özetle; Sayın Mahkeme tarafından gabin şartlarının oluştuğu sonuç ve kanaatine ulaşılması halinde, Yargıtay kararlarında da kabul edildiği üzere, gabin nedeniyle aşırı oranların kısmen iptal edilerek ücretin normal oranlara indirilmesi neticesinde; Davacı ... Grup Limited Şirketinin Davalılar ..., ...'dan(191.744m2*15TL/m2=2.876.160TL toplam satışa esas bedel üzerinden komisyoncuların satışta en fazla %3 komisyon aldığı dikkate alınarak (2.876.160,00TL*%3=) 86.285.00TL alacaklı olduğu ve ticari avans faizinin tacir olan taraflar arasında uygulama alanı bulması gerektiği, 13.11.2009 ile 28.04.2010 tarihleri arasında %19 temerrüt faiz tutarı da 2.705,03 TL talep edilebileceğini rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
Dava dosyasına temin edilen bilirkişi rapor ve ek raporlarında maddi hatalar yapıldığı , iş bu hataların tekrar ettiği ve düzeltilmediği, mevcut bilirkişilerce iş bu hataların düzeltilemeyeceği anlaşılmakla, dava dosyasının hesaplama uzmanı bilirkişi ...'a tevdi ile, satışı yapılan taşınmazların yüz ölçümü miktarı toplamı ile tespit edilen rayiç bedellere göre, toplam taşınmaz bedeli, iş bu bedel üzerinde tarifeye göre ödenmesi gereken %3 komisyon ücreti asıl alacak miktarı ile iş bu miktara gayrimenkul satış tarihleri ve ihtarnamenin tebliğ tarihi itibarı ile ayrı ayrı yasal faizin iki katı oranında faiz oranı uygulanmak sureti ile takip tarihine kadar olan işlemiş faiz alacağı miktarlarını gösterir, dosya kapsamına uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli rapor aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi ... tarafından dosyaya ibraz edilen 21/06/2022 tarihli raporda özetle; Sayın Mahkemenin ara kararındaki görevlendirmeye bağlı kalınarak yapılan hesaplamalara göre,
Davacının, satış tarihlerinden takip tarihine kadar yasal faizin iki katı oranında faiz talep edebileceği kabul edilirse, 84.934,80 TL Asıl alacak, 21.285,17 TL İşlemiş faiz;
Davacının, ihtarnamenin tebliğ tarihinden takip tarihine kadar yasal faizin iki katı oranında faiz talep edebileceği kabul edilirse,84.934,80 TL Asıl alacak, 6.911,13 TL İşlemiş faiz hesaplandığını rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; gayrimenkul satışına aracılık nedeniyle tellallık ücretinden kaynaklanan tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere, taraflar arasında 25/11/2008 günlü komisyon taahhüt sözleşmesinin imzalanmış olduğuna dair ihtilaf bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı yanın iş bu sözleşme kapsamında, davalılara ait taşınmazların satışına aracılık edip etmediği, sözleşme kapsamında komisyon ücreti talep edip edemeyeceği, sözleşmede kararlaştırılan ücret ve faiz oranı ile miktarının orantısız miktarda kararlaştırılıp kararlaştırılmadığı, davalıların sözleşmenin akdedildiği tarihte müzayaka halinde olup olmadıkları, davalı tarafın gabin iddiasının kabulü halinde davalı tarafın takip tarihi itibarı ile davacıya ödemesi gereken bakiye borç miktarı noktasında toplanmıştır.
Taraflar arasında akdedilen 25/11/2008 tarihli komisyon taahhüt sözleşmesinde, davalıların sahip olduğu Menemen ilçesi sınırlarında yer alan taşınmazların 30/04/2009 tarihine kadar ...'e satışının yapılması halinde ve her metre karesi için 80 kuruş, dönümü için 800,00-TL gayrimenkul tellalılığı komisyon ücreti kararlaştırıldığı, ayrıca sözleşme ile komisyon ücret ödemesinin gecikmesi halinde aylık %10 faiz uygulanmasının kararlaştırıldığı, davalılara ait İzmir ili Menemen ilçesi ... köyü ... ada ... nolu parselin sözleşme tarihinden önce 05/11/2008 tarihinde; İzmir ili Menemen ilçesi,... köyü ... ada 6 nolu parselin 16/03/2009 tarihinde, ... köyü ... ada 1 nolu parselin 04/12/2008 tarihinde, ... köyü ... ada 7 nolu parselin 04/12/2008 tarihinde, ... köyü ... ada 2 nolu parselin 04/12/2008 tarihinde dava dışı ...'e satıldığı, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği davacının sözleşme tarihinden sonra davalılar tarafından dava dışı ...'e satışı yapılan .../1, .../2, .../6 ve .../7 parsel sayılı toplam 188.744,00 m2 taşınmaz satışından dolayı, komisyon ücretini hak ettiği, davacının taraflar arasında akdedilen sözleşme tarihinden önce satışı yapılan ... ada 6 nolu parsel sayılı taşınmazın dava dışı ...'e satışına aracılık ettiğine dair iddiası da sübut bulmadığından iş bu parselin satışından dolayı davacının davalılardan tellaliye talep edemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Dosyaya temin edilen belgeler, banka müzekkere cevapları ile dosyaya temin edilen tapu kayıtlarında yer alan ipotek ve haciz bilgilerine göre, sözleşmenin yapıldığı tarihte, davalıların ekonomik açıdan zor durumda oldukları, taraflar arasındaki sözleşmenin akdedildiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre, komisyoncuların gayrimenkul satışlarından dolayı en fazla %3 komisyon talep edebileceği, sözleşme kapsamında dava dışı üçüncü şahısa satışı yapılan 4 adet taşınmazın satışından dolayı sözleşme kapsamında, davacının davalılardan talep edebileceği komisyon ücreti miktarının 152.800,00-TL olduğu, sözleşme tarihi itibariyle tarife hükümleri gereği talep edilebilecek komisyon ücreti miktarının 84.934,80-TL olduğu, iş bu nedenle sözleşmede kararlaştırılan komisyon ücreti miktarının davalıların müzayaka halinde bulunmasından istifade edilerek aşırı orantısız olarak kararlaştırıldığı, yine sözleşmenin yapıldığı tarihte yasal faizin yıllık %9 oranında olmasına rağmen, taraflar arasında akdedilen sözleşmede, talep edilebilecek faiz oranının yıllık %120 olarak kararlaştırıldığı, iş bu faiz oranında aşırı orantısız olduğu, sözleşmenin yapıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı BK hükümleri gereği, sözleşmenin gabin nedeni ile sakat olduğu, davacının iş bu nedenle sunulan hizmeti karşılığı tarife hükümleri gereği talep edilebilecek komisyon ücreti miktarı olan 84.934,80-TL asıl alacak ile yasal faizin iki katı üzerinden yapılan hesaplamaya göre 6.911,13-TL işlemiş faiz alacağı talep edebileceği, iş bu miktar alacaklar yönünden davalıların icra takibine yapmış olduğu itirazlarında haksız oldukları kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulü ile aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile
Davalı borçlular ... ile ...'nun İzmir 17. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyasına konu 84.934,80-TL asıl alacak ile 6.911,13-TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 91.845,93-TL alacağa ilişkin itirazının iptali ile, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizin iki katı faiz oranını geçmemek kaydı ile aylık %10 faiz oranı uygulanmak suretiyle takibin devamına,
Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
Kabul edilen alacağın %40 ı miktarındaki 36.738,37-TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça peşin yatırılan 4.063,75-TL'nin mahsubu ile 2.210,24-TL karar ve ilam harcının davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 4.063,75-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 14.695,35-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 47.899,97-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Davacı tarafça yapılan 17,15-TL başvuru harcı, 88,80-TL tebligat ve posta gideri, 2.500,00-TL Bilirkişi ücreti dahil olmak üzere toplam 2.605,95-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 580,14-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davalılar tarafından yapılan 219,50-TL tebligat ve posta gideri, 3.400,00-TL Bilirkişi ücreti dahil olmak üzere toplam 3.619,50-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 2.813,71-TL'nin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, bakiye kısmın davalılar üzerinde bırakılmasına,
Davalılar tarafından peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz Yargıtay yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.02/11/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır