T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/13 Esas
KARAR NO: 2021/898
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/01/2018
KARAR TARİHİ: 26/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ’Davacı(...Soğutma Tes.. İnş. San. Tic. Ltd. Şti ) ile Davalı(... Sis.. Serv. ve Tic. Ltd. Şti. ) arasında 18.08.2014 tarihli satış sözleşmesi ile .. İli, ... İlçesi 1000 Kişilik Yurt Binaları ve Çevre işine ait idare tarafından verilen şartnamede belirtilen VRF Teknik Şartnamesinde tabi klima ve bağlantı teçhizatlarını satın almıştır. . Taraflar sözleşmenin 7. Maddesi ile satış sözleşmesinin bedelini KDV ve Montaj dahil 578.200 USD olarak belirlemişlerdir. Bunun yanında 7.1 maddesinde montaj ödemelerinin doğrudan dava dışı ... Otomasyon Sis. İnş. Turz. Dış. Tic. Ltd. Şti. ‘ ye yapılacağı kararlaştırılmıştır. Sonuç olarak müvekkil şirket tarafından karşı tarafa ve montajı yapan diğer firmaya tüm satış ve montaj bedelleri ödenmiş olup, müvekkil şirketin sözleşmelerinden kaynaklı herhangi bir borcu kalmamıştır. Ancak buna rağmen montaj bedelleri davalı şirket tarafından ayrıca müvekkilden yapılan ödemelerle alınmıştır. Dolayısıyla müvekkil şirket sözleşme kapsamında fazla ödeme yaptığı mükerrer bedelleri alacaklıdır. Bu itibarla müvekkilin montaj bedelleri için yaptığı fazla ödemelerin davalı şirketten tahsili gerekmektedir. Ayrıca müvekkil şirket davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle üçüncü kişilere cezai şart bedelleri ödemek zorunda kalmıştır. Bu itibarla müvekkil şirketin ödemiş olduğu cezai şart bedellerinin de davalı şirketten zarar olarak tazmini gerekmediğini, müvekkil şirket tarafından yapılan fazla ödemeler ve uğranılan zararlar açısından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL 'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı ...Soğutma Tes.. İnş. San. Tic. Ltd. Şti ) ile Müvekkil şirket arasında yapılan sözleşmelerine istinaden, davacının ... İli, ... İlçesi 1000 Kişilik Yurt Binaları ve Çevre işine ait İdare ile alıcı arasında yapılan sözleşmede belirtilen VRF Teknik Şartnamesi başlıklı teknik şartnameler ve İdarece onaylı projelere uygun olarak Türk Standartlarına, mukaveleye, alıcının ve İdarenin talep ve talimatlarına uygun olacak şekilde VRF sisteminin sahaya teslimi ve sonrasında devreye alınması hususunda anlaşmışlardır. Müvekkil şirket tarafından montaj işlemi yapılmadığından, davacı montaj işlemini yapabilmek için ... Otomasyon Sis. İnş. Turizm. Dış. Tic.Ltd. Şti. ile anlaşmıştır. Nitekim Satış sözleşmesinin 7.1 maddesinde ‘’Montaj ile ilgili ödemeler, ALICI tarafından montajı yapacak olan ... Otomasyon Sis. İnş. Turizm Dış Tic. Ltd. Şti. firmasına doğrudan yapılacaktır. ’’hükmü yer almaktadır ki bu da davacının kabulündedir. Davacı bu doğrultuda montaj işi için ... Otomasyon Sis. İnş. Turizm Dış Tic. Ltd. Şti. ile sözleşme akdetmiş ve ödemeleri söz konusu şirkete yapmıştır. Müvekkil şirket, sözleşmeler gereği teslim etmekte yükümlü olduğu mallara ilişkin faturaların bedellerini davacı şirketten tahsil etmiş olup, davacıdan montaj bedeli veya herhangi bir nam altında başkaca bir ücret tahsil etmemiştir. Müvekkil şirket yalnızca teslim ve sonrasında devreye alma hizmetinden sorumlu olup cihazların montajından sorumlu değildir. Davacının cihazların montaj için anlaştığı firma ... Otomasyon Sis. İnş. Turizm Dış Tic. Ltd. Şti’dir. Bu nedenle cihazların montajından kaynaklı bir zarardan dolayı müvekkile husumet yönetilmesi mümkün olmadığını açıklanan nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE : Taraflar arasındaki uyuşmazlık ön inceleme duruşmasında; "taraflar arasında 18/08/2014 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca davacının, davalıya fazla ödemesinin bulunup bulunmadığı " şeklinde belirlenmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.
Mahkememizce aldırılan 12/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda ; "Taraflar arasındaki sözleşme bedelinin montajı da kapsayıp kapsamadığı, sözleşme hükümlerine göre çelişik olup, sözleşmenin 7.1 maddesinin, motanjın bedele dahil olup olmadığı konusunda sözleşmenin yukarıda belirtilen diğer düzenlemeleri ile çelişik halde bulunduğu, bu durumda davalı tarafın sorumluluğunun ve sözleşme bedelinin montajı kapsamayıp, bu durumda davalının montaj için 3. kişi Klimer Şirketine ödediği meblağdan sorumlu olmayabileceğinin
taktirde olduğu, ancak davalının sorumlu görülmesi halinde davacının dava dışı 3. Kişi Klimer şirketine toplam 408.395,00.-TL ödemesinin olduğu, ancak taraflar arasında, aynı tarihte, farklı işler için ancak” 1 iş içeriği ve yine bedel montaja dair düzenlemelerle birden fazla sözleşme konusu iş olduğunun anlaşılması sebebiyle ödemelerden ne kadarının dava konusu iş için olduğunun da anlaşılamadığı, ancak davacının, bu ödemelerin, 305.240-TL “lik kısmının dava konusu iş ile ilgili olarak iddia ettiği görülmektedir. " şeklinde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
İstanbul Anadolu .... Asliye Ticaret mahkemesinin ... talimat sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda ; "Davalı .... SERV. SAN TİC LTD ŞTİ nin ibraz ile incelenen ve VUK 182 Md uyarınca 2014-2015 yıllı ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarını mevzuat uygun TTK hükümlerine göre zamanında yapılmış olduğu, taraflar arasında ticari ilişkinin 2014 yıllında 18.08.2014 tarihli satış sözleşmesi başladığı, 2014 yıllın da açıklamalar bölümünde izah edildiği şekilde devam ettiği,
Davacı yanca 1 adet 316 numaralı 33.224,13.-TL tutarlı fiyat farkı faturası,11.936,77TL iade
faturası düzenlendiği davacı kayıtlarında tespit edilmiştir. Davalı Şirketin takip tarihinde yukarıda dökümü gösterildiği surette davacı ......YE (......Soğ.Tes) borç kaydettiği 14 adet 1.223.214,41.-TL bedelli fatura düzenlendiği, Davacı (Unvan Değişikliği) sonrası ... Isıtma. Soğu San. Tic.Ltd. Şti ne 2014 yıllında 46,081,63.-TL bedelli 2 adet,2015 yıllında 294.271,05.-TL bedelli 4 adet fatura tanzim ettiği, davalı tarafından 2014 yıllında( 1442)-16 adet,2015 yıllında4 adet olmak üzere toplamda 1.563.S67,09.-TL bedeli 20 adet faturası düzenlendiği ve borç kayıt ettiği, davacı tarafından yapılan ödeme tutarlarının mahsubu sonucunda (120,01.0178-120.01.0222 cari hesap) ekstrasından kaynaklı bakiye alacağı olmadığı " görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme içeriği, dosya içerisinde bulunan tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporları, dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler ile tarafların iddia ve savunmaları kapsamında, İnşaat Mühendisi, Hesap Bilirkişisi, Makine Mühendisi olarak heyete tevdi edilerek,rapor düzenlenmesi istenmiştir
Mahkememizce alınan 25/06/2020 tarihli bilirkişi raporunda ; " Dosya kapsamındaki tarafların beyanları, sundukları belgeler ile yukarıda ayrıntıları ile belirtilen sözleşme akdinin tümü üzerinde yapılan incelemede, toplam sözleşme bedeli ve yine toplam sipariş tutarı KDV ve MONTAJ dahil, KDV dahil 578.200 USD olarak belirlenerek, montajla ilgili ödemelerin ALICI tarafından montajı yapacak olan dava dışı ... Otomasyon Sis. İnş. Turizm Dış Tic. Ltd. Şti firmasına doğrudan yapılacağı belirlenip, bu firma tarafından da 31.10.2014 tarih ve 030119 sayılı fatura ile 317.085,00 TL MONTAJ bedeli fatura edilmiş olmakla, yine sözleşmede, EK-1’de belirtilen malzemelerin toplam satış bedelinin 578.200 USD olduğu belirtilmiş olup, bu malzemelere ait, Satıcı(AFB San. Tİc.ve Ldt. Şti.) firması tarafından 09/04/2014-21/04/2115 tarihleri arasında 14 adet faturadaki VRF Sistemine ait DIŞ ÜNİTE-İÇ ÜNİTE-AKSEUAR Makine ve malzemelerin fiyatlarının serbest piyasa rayiçlerine göre de uyumlu olduğu değerlendirilmekle, davalı....San. Tic. Ve Ldt.Şti.) firmasının MONTAJ sorumluluğunun OLMADIĞI ve sözleşmenin 7-1. Maddesinde KDV. ve Montaj dahil, KDV. dahil ibaresi olsa da sözleşmenin yukarıda paylaşılan diğer hükümlerine bakıldığından kararlaştırılan bedelin içerisinde montaj bedelinin olmadığı, söz konusu kararlaştırılan bedelin malzemelerin bedeli olacağı" görüş ve kanaati bildirmişlerdir Davacı tarafla davalı taraf arasında belirlenen iş bedeline montaj bedelinin dahil olduğunun takdiri halinde ise iş bedelinin tamamını davalıya ödemiş olan davacı tarafın, dava dışı montaj şirketine fazladan ödemiş olacağı 305.240,00.TL.’yi davalıdan talep edebileceği, yine davalı tarafın montaj sorumluluğu olduğunun takdiri halinde söz konusu gecikme nedeniyle davacının dava dışı diğer şirkete ödemek zorunda kaldığı 77.000,00.TL. cezai şartı da talep edebileceği değerlendirilmiştir. (Toplam alacak miktarı 382.240,00.TL.’dir.) Söz konusu bedelin kendilerine geri yahut rücuen ödenmesi için davalıya gönderilmiş bir temerrüt ihtarnamesi görülememekle faiz hesaplaması yapılamamıştır şeklinde " görüş ve kanaatini bildirmişlerdir
Taraflar arasındaki uyuşmazlıkta öncelikle çözümlenmesi gereken husus taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen ücretin montaj dahil olup olmadığı hususudur . Taraflar arasındaki sözleşmedeki metne bakıldığında montajın dahil olup olmadığı hususunda sözleşmenin çelişkiler içerdiği anlaşılmıştır. Bu nedenle öncelikle dosya içeresinde yer alan sözleşmeler ile sözleşme kapsamında tarafların eylemlerinin de irdelenmesi gerekmiştir. Davacı taraf her ne kadar davalı ile yapmış olduğu sözleşmede montajın dahil olduğunu iddia etmiş ise de davalıdan almış olduğu klima ve sistemin montajı hususunda ayrıca dava dışı üçüncü şirket ile montaja ilişkin olarak sözleşme tanzim ettiği ve buna da montaja ilişkin olarak ödemede bulunduğu dava dışı üçüncü şahıs tarafından düzenlenen montaj faturalarını kabul ederek defterlerine işlediği ve aynı şekilde davalı tarafından düzenlenmiş bulunan faturaları da itiraz etmeksizin kabul ederek defterlerine işlediği tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemeden anlaşılmıştır. Taraf defterleri üzerinde yapılan incelemede tarafların defterlerindeki kayıtların birebir örtüştüğü anlaşılmıştır.
Gerek taraf defterlerinin uyuşması ve gerekse davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarındaki hususların aleyhine delil oluşturması ve davacının davada iddia ettiği davalı taraf ile yapmış olduğu sözleşmede montajın fiyata dahil olduğu yönündeki iddiasının aksine dava dışı üçüncü şahıs şirket ile montaj sözleşmesi yaparak bunun tarafından düzenlenen faturaları kabul edip defterlerine işlemiş olması sözleşmede belirlenen bedelden bağımsız olarak kendisine kesilen faturayı kabul ederek defterlerine işlemiş olmasına dair davacının bu eylem ve davranışı davalı ile yapılan sözleşmede montajın dahil olmadığını bunun ticari ilişki devam ederken davacının eylemli hareketi ile kabulünde olduğunu ortaya koymaktadır. Davacının davada ileri sürmüş olduğu montajın fiyata dahil olduğu, dava dışı şirket ile yapmış olduğu sözleşmedeki bedelin davalı taraf ile yapılan sözleşmedeki bedelden mahsup edileceğine dair beyanı taraflar arasındaki ticari ilişki devam ederken ortaya koymuş olduğu fiili iradesi ve ticari defter ve kayıtları dikkate alınarak kabul edilmemiştir.
Davacı tarafın iddia ettiği üzere davalı ile yapılan sözleşmede montajın dahil olmuş olması halinde davacı tarafın hem davalı tarafından kesilen faturaları hemde montaj işini yapan dava dışı Klimer tarafından düzenlenen faturaları kabul etmeyerek iade etmesi gerekirdi. Davalının kesmiş olduğu faturaların toplamı ile dava dışı Klimer'in kesmiş olduğu faturaların toplam bedeli ile davacının gerek davalı ile gerekse dava dışı montaj işini yapan Klimer şirketi ile yapılan sözleşme bedelinin toplamının örtüştüğü görülmektedir.
Teknik heyet tarafından düzenlenen bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmeye göre de davalı tarafından düzenlenen fatura bedellerinde belirtilen ürünlerin piyasa rayicinde olduğu taraflar arasındaki sözleşmede davalının montaj sorumluluğunun bulunmadığı belirtilmiştir.
Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler ile özellikle davacının kendi ticari defter ve kayıtlarının davadaki iddiasının aksine kayıt içermesi sebebi ile taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalının montaj sorumluluğunun bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca hayatın olağan akışına göre basiretli bir tacirin montaj dahil yapmış olduğu bir sözleşmeden bağımsız olarak 135.000 USD+KDV gibi yüksek meblağlı sözleşme yapması mümkün değildir. Basiretli tacir imzasının sonuçlarını bilmek ve sonuçlarına da katlanmak zorundadır.
Davacı davalı ile 578.200 USD KDV dahil anlaşma yapmışken ayrıca dava dışı Klimer şirketi ile montaj için 135.000 USD+ KDV anlaşma yaparak bu sözleşmeler kapsamında düzenlenen faturaları kabul ederek defterlerine işlemiş olmasına rağmen Klimer ile yapmış olduğu sözleşme bedelinin davalı ile yaptığı sözleşmenin içinde olduğunu iddia etmesi dosya içerisinde yer alan yazılı sözleşme ve davacının ticari defterlerinin aksine talepte bulunması davacının davalı ile yapmış olduğu sözleşmede gözden kaçırılan bir detaydan yola çıkarak hak iddia etme şeklinde olduğu kanaatine varılmıştır.
Yukarıda izah edilen nedenlerle taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen bedele montaj bedelinin dahil olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak davacının davalıdan alacaklı olmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 59,30-TL harcın, peşin alınan 170,78-TL 'den mahsubu ile bakiye 111,48- TL 'nin davacı tarafa karar kesinleştiğinde iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 26/10/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza