T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2018/1378
KARAR NO: 2024/278
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/11/2018
KARAR TARİHİ: 26/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında yemek hizmeti sağlanması hususunda, 01.6.2018 tarihli, hizmet sözleşmesi imzalandığı, sözleşmesinin 7.maddesinde taraflar, sözleşmenin süresini belirlemiş olup, sözleşmenin 01.06.2018-01.06.2019 tarihleri arasında geçerli olduğunu, sözleşmenin tarafların uzlaşması durumunda sürenin uzatılacağını kararlaştırmıştır. Müvekkil şirket sözleşmeden doğan sorumluluklarını eksiksiz yerine getirdiği halde davalı taraf sözleşmeyi, sözleşmenin 4-c maddesini gerekçe göstermek suretiyle Karşıyaka... Noterliği'nin 24.09.2018 tarih,... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tek taraflı olarak feshettiği, buna karşılık tarafımızdan İzmir ..Noterliği'nin 28.9.2018 tarih, ... yevmiye numaralı cevabi ihtarname gönderildiği, sözleşmenin hizmetler başlıklı 4. maddesinin c bendinde, “İşverenin yemekhanesinde kullanılacak olan demirbaşlar (benmari - s.bar tezgahı - tezgah - bulaşık mak. - deterjan- taşıma arabası- selfron tepsi - porselen takım - masa üstü ekip-sandalyeler) firma tarafından tahsis edilmiş olup, yemek servisi firma elemanları tarafından gerçekleştirilecektir." diye kararlaştırıldığı, bu maddede belirtilen "yemek servisi firma elemanları tarafından gerçekleşecektir" ibaresine dayanarak yemeklerin servis edilmesi yükümlülüğü ihlali iddiasına dayanarak sözleşmenin feshedildiği, Varılan mutabakata göre bir salonda yemek için masalar kurulması ve sıraya giren öğrencilerin tabaklarına müvekkil şirket elemanı tarafından yemek verilmesinin kararlaştırıldığı, bunun için de 1 servis elemanın yeterli olduğu, birden farklı yerde dağıtım ve birden fazla personel talebi olmadığı için sözleşmede buna ilişkin bir bilgi de bulunmadığı, okulların öğretime başladığı 17/09/2018 pazartesi günü okul müdürü ... tarafından farklı bir talep iletilmiş, hem ilkokul, hem anaokulu katında olmak üzere 2 ayrı katta yemek dağıtılması istendiği, Bunun için 2 ayrı personelin gerektiği bunun artı maliyet oluşturduğu belirtilerek sözleşme tadil edilmesi istenmiş, ancak aksama olmaması için de aynı gün 2. personel gönderilerek düzenli dağıtım sağlandığı, davalı tarafa bu hizmet, sözleşmenin feshedildiği güne kadar da devam ettiği, Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7. maddesinde "Bu sözleşme 01.6.2018 tarihinde bir yıllık süre tanzim edildiği, tarafların uzlaşması durumunda süre uzatılabilir. Yukarıdaki hususlara tarafların uymaması halinde bir hafta öncesinden bildirilmek kaydıyla tek taraflı sözleşme feshedilebilir." dendiği, Görüldüğü üzere taraflar tek taraflı fesih hakkını kullanabilmek için öncelikle sözleşmeye aykırılığın varlığı ve bir hafta önceden karşı tarafa bildirim yapmak zorunda olduğu, dolayısıyla bu şekilde yapılan feshin haksız olduğu, Davalının gönderdiği ihtarnamede velilerden şikayet olduğunun belirtildiği, oysa okulun sitesinde davalının yaptığı fotoğraflı yayında öğrencilerin ve velilerin müvekkil şirkete ait "... Yemek"ten memnun olduğundan övgü ile bahsedildiği, buna ilişkin internet çıktıları ekte mevcut olduğu, Okulların açılması ve yemek servisi verilmeye başlanması üzerinden 1 hafta bile geçmeden, davalının servis yükümlülüğünün ihlali ve velilerin şikayeti iddiası ile sözleşmenin feshedilmesi hakkaniyete sığmayan, adaletten uzak verilmiş bir karar olduğu, davalıda kullanılmak üzere alınmış tezgah, soğutucu, dolap, bulaşık makinası, yemek yenilmesi için öğrencilere uygun sandalye alınmış, okulda servis yapılacak salona yerleştirilmiş, 2 servis elemanı istihdam edildiği, sözleşmenin haksız olarak tek taraflı feshi, bütün bu emek ve masrafların yok edilmesi anlamına geldiği, çünkü bu ürünler davalı şirket için yeni alınmış emtialar olup, başka bir alana monte edilmeyecek ve hurdaya çıkacak olduğu, Müvekkilimiz tarafından davalı tarafa yemek servisi yapılmış olup borcu ödenmediği, müvekkilimiz tarafından yapılan yemek servisinin 19 adet faturaları ve miktarları aşağıda olup, fatura örneklerinin dilekçe ekinde olduğu, 07.06.2018 tarih... nolu 703,04-TL bedelli, 14.06.2018 tarih ... nolu 498,36-TL bedelli, 21.06.2018 tarih... nolu 649,64-TL bedelli, 28.06.2018 tarih ... nolu 622,94-TL bedelli, 30.06.2018 tarih ... nolu 177,98-TL bedelli, 07.07.2018 tarih... nolu 533,95-TL bedelli, 14.07.2018 tarih... nolu 480,56-TL bedelli, 21.07.2018 tarih ...nolu 507,25-TL bedelli, 28.07.2018 tarih ... nolu 533,95-TL bedelli,31.07.2018 tarih ... nolu 266,98-TL bedelli, 07.08.2018 tarih ... nolu 1.139,10 TL bedelli,14.08.2018 tarih ... nolu 1.646,35-TL bedelli, 21.08.2018 tarih... nolu 1.325,98-TL bedelli, 28.08.2018 tarih... nolu 622,94-TL bedelli, 31.08.2018 tarih ...nolu 738,63-TL bedelli, 07.09.2018 tarih... nolu 1.121,30-TL bedelli,14.09.2018 tarih ... nolu 1.868,83-TL bedelli, 21.09.2018 tarih... nolu 7.866,32-TL bedelli, 28.09.2018 tarih ... nolu 4.414,72-TL bedelli olmak üzere toplam 25.718,82-TL tutarındaki alacak miktarından davalı şirket 2.651,96-TL ödemiş olup bakiye 23.066,86-TL davalı borcu kaldığı, bu faturalarında belirlenen tarihlerde müvekkili satımı yapılan yemek servislerini davalıya teslim ettiği, konuyla ilgili kargo dökümlerinin ekte olduğu, müvekkili tarafından edimi ifa edilmiş olmasına rağmen davalının bakiye fatura bedeli borcunu ödemediği, Yukarıda açıklanan sebeplerle, davalının 24.9.2018 tarihli ihtarnamesinde, gerekçe olarak ileri sürdüğü iddialarının hiçbir dayanağı bulunmadığından, iş bu fesih haksız olup, haksız fesih nedeni ile müvekkil şirketin bir yıllık kar kaybına uğradığı, yapılan bu tek taraflı ve haksız fesih sonucu uğranılan zararlar şöyledir: a-) Sözleşme gereği gibi ifa edilseydi sözleşmenin 5. maddesine göre bir adet yemeğin maliyeti 7,34-TL olup bu yemek satışından elde edeceği birim kar miktarı 0,90-TL olacaktı. 2018-2019 yılı toplam okul günü 180 gün olduğu ve yemek 120 kişiye verileceği için 21.600 adet yemek verilecekti. Bu durumda da 21.600 x 0,90 TL= 19.440,00-TL yemek satışından kar elde edilecekti. Bir adet kahvaltı maliyeti ise 3,26 TL olup bu kahvaltı satışından elde edeceği birim kar miktarı 0,53 TL olacaktı. Toplam okul günü olan 180 gün boyunca 35 kişiye kahvaltı verileceği için 180 x 35= 6.300 adet kahvaltı verilecekti. Bu durumda 6.300 x 0,53 TL= 3.339,00 TL kar elde edilecekti. Bir adet kumanya maliyeti ise 1,678 TL olup kumanya satışından elde edeceği birim kar miktarı 0,172 TL olacaktı. Toplam okul günü olan 180 gün boyunca 120 kişiye kumanya verileceği için 180 x 120=21.600 adet kumanya verilecekti. Bu durumda 21.600 x 0,172 TL = 3.715,00 TL kar elde edileceti. Müvekkilin elde edeceği toplam gelir 19.440,00 + 3.339,00 + 3.715,20 = 26.494,20-TL olacaktı. Sözleşme gereği gibi ifa edilmediği için 26.494,20-TL'lik maddi kaybı oluşmuştur. b-) Sözleşme davalı tarafça 24.09.2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere feshedilmiştir. 4 ay boyunca 2 kişi çalışmıştır. Davalı şirket için müvekkil şirkette istihdam edilen çalışanlarından 1. çalışanı olan ...'nun haziran ayı ücret matrahı 1.492,49-TL, işveren SGK prim tutarı 231,34-TL, işveren işsizlik prim tutarı 29,85-TL olup aylık maliyet toplamı 1.753,68-TL'dir. Temmuz ayı ücret matrahı 2.035,22-TL, işveren SGK prim tutarı 315,46-TL, işveren işsizlik prim tutarı 40,70-TL olup aylık maliyet toplamı 2.391,38-TL'dir. Ağustos ayı ücret matrahı 2.035,22-TL, işveren SGK prim tutarı 315,46-TL, işveren işsizlik prim tutarı 40,70-TL olup aylık maliyet toplamı 2.391,38-TL'dir. Eylül ayı ücret matrahı 2.035,22-TL, işveren SGK prim tutarı 315,46-TL, işveren işsizlik prim tutarı 40,70-TL olup aylık maliyet toplamı 2.391,38-TL'dir. 2. çalışan ... davalı şirketin talebi üzerine sadece Eylül-2018 de çalışmış ve buna ilişkin Eylül ayı ücret matrahı 2.071,86-TL, işveren SGK prim tutarı 321,14-TL, işveren işsizlik prim tutarı 41,44-TL olup aylık maliyet toplamı 2.434,44 TL'dir. Buna göre; 1.çalışan ...nun 4 aylık toplam maliyeti 1.753,68 + 2.391,38 + 2.391,38 + 2.391,38 = 8.927,82-TL'dir. 2. çalışan ...'in toplam maliyeti 2.434,44-TL'dir. Her ikisinin toplamı ise 8.927,82 + 2.434,44 = 11.362,26-TL'dir. Bordrolar ektedir. c-) Müvekkil şirket, sözleşmede kararlaştırıldığı üzere, davalı şirket için sözleşmenin 4. maddesinin (c) bendi uyarınca belirtilen demirbaşları sözleşme gereği tedarik etmiştir. Bu demirbaşlar sadece davalı şirkette kullanılmak üzere tedarik edildiğinden müvekkil şirketin 51.388,76 TL maddi kaybı olmuştur. Faturalar ektedir Şirket yöneticilerinin moral ve maniveyatını bozduğu, duyanlar nezdinde rencide olduğu, sanki yemeklerin kalitesinin düşük olduğu için sözleşmenin feshedildiği intibası oluştuğu, bu kadar kısa süre içerisinde sözleşmenin feshedildiğinden dolayı şirketin akıbeti hakkında şüphe uyandırdığı için 50.000-TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu, Fazlaya ilişkin haklarımız saklı tutulmak kaydıyla yukarıda arz ve izah olunan sebeplerle; Davamızın kabulüne, 26.494,20-TL tutarındaki bir yıllık kar kaybının, kurumda kullanılmak üzere alınan tüm demirbaş ve malzemelerin fatura bedeli olan 51.388,76-TL, davalı şirkette çalışmak üzere müvekkil şirket tarafından istihdam edilen 2 adet çalışanın aylık ücret, SSK, stopaj vergi maliyetleri olan 11.362,26-TL ve yemek servisi faturaların bakiye bedeli olan 23.066,86-TL olmak üzere toplam TL maddi, 50.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere genel toplam 162.312,08-TL'nin faizi ile birlikte davalı yandan alarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir " şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde; Davalı... Koleji Özel Eğt. Kur. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin 26.12.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin “...Koleji” isimli özel okulu işletmekte olup davacı şirket ile imzalanan sözleşmenin konusunun da söz konusu okulda öğrenim gören öğrencilerin yemek ihtiyaçlarının karşılanması olduğu, Davacı ile imzalanan sözleşme gereği davacı yanın 01.06.2018 tarihinden itibaren okulda bulunan işçilerin yemek tedariğinin sağlanması amacıyla yemek servisi yapmaya başladığı, 2018-2019 Eğitim Öğretim yılının başlamış olduğu 17.09.2018 tarihine kadar okulda 15-20 işçinin bulunması sebebiyle herhangi bir problemle karşılaşılmamışsa da eğitin başlamış olduğu 17.09.2018 tarihinden itibaren sözleşme gereği kendi yükümlülüğünde bulunan yemek servisi hizmetinin davacı tarafından yerine getirilemediği, Anılı sözleşmenin 4/c maddesinde yemeklerin davacı firma tarafından servis edileceğinin açık bir şekilde kararlaştırıldığı, yemeğin servis edilmesinden anlaşılacak olan yemeğin müvekkiline ait kuruma taşınması, servise hazır hale getirilmesi ve servis edilmesi olduğu, Özel okul işletmeciliği alanında faaliyet gösteren müvekkili şirketin basiretli bir tacir gibi davranmak dışında kendisine teslim edilen öğrencilerin zamanında yemek yemiş olmasını sağlamak gibi bir yükümlülüğü bulunduğu, Ekte sunulan kamera kayıtları incelendiğinde okulun faaliyete başlamış olduğu ilk hafta yemek servisi hususunda tam bir kaos yaşandığı, öğrencilerin kahvaltısını saat 10:00’da yapabildiği, yine öğle yemeklerinin de sarktığı, Yemeklerin taşınması yükümlülüğü tamamen davacı firmada olmasına rağmen yemeklerin öğretmenler tarafından taşındığı, servis edildiği ve öğrenciler zamanında yemek yiyebilsin diye müvekkili şirkete bağlı okul çalışanları tarafından adeta seferberlik ilan edildiği, yine de öğrencilerin yemeklerinin zamanında sunulamadığı bu konuda bir çok velinin okula geldiği ve şikayette bulunduğu Ardından sözleşme hükmü gereği davacı yana ait olan yemek servisi yükümlülüğünün ihlal edilmiş olduğunun davacıya sözlü olarak bildirilmiş olmasına rağmen davacı tarafından çözümün 2 olan servis elamanı sayısını 1’e düşürülerek bulunduğu, Yine aynı gün yani okulların açılmış olduğu 17.09.2018 tarihinde davacı tarafından müvekkiline yemek fiyatlarını tadil etmiş olduklarına dair bir belgenin gönderildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmede belirlenen fiyatların 1 yıl için geçerli olmasına rağmen sözleşme gereği tarafların tek tarafları olarak fiyatlarda değişiklik yapma hakkı bulunmamasına rağmen davacı yanın sözleşmenin imzalanmasının henüz daha 3.ayında basiretli bir tacir gibi davranarak tek taraflı ve emri vaki bir şekilde fiyatları tadil etmiş olduğunu, 17.09.2018 tarihinden itibaren artık kendi belirlemiş olduğu fiyatlar üzerinden ödeme yapılması gerektiğini buyurduğu, Davacının imzalanan sözleşmeye aykırı olarak tek taraflı sözleşme konusu fiyatlarda artış yapmış olması ve davacının yemek servisi yükümlülüğünü yerine getiremeyeceğinin anlaşılması üzerine işbu sözleşmenin taraflarınca haklı olarak fesih edilme zorunluluğunun doğduğu, Davacı yanın 01.06.2018-17.09.2018 tarihleri arasında 15-20 kişilik yemek getirir iken söz konusu fiyat artışından hiçbir şekilde bahsetmemiş olmasına rağmen okulların açılmış olduğu gün “artık nasılsa başka bir yemek firması bulamaz ve fiyat artışını kabul etmek zorunda kalır” düşüncesi ile fiyatları arttırdığı, Taraflar arasındaki sözleşmenin davacı yanın sözleşme şartlarını yerine getirmemiş olması sebebi ile feshedildiği, ancak bir an için aksini düşünecek olsak dahi, davacının müvekkili şirkete ait okula getirmiş olduğu demirbaşların tamamının daha önce kullanılmış 2.el malzemelerden oluştuğu, Davacı yan yıllardır aynı sektörde faaliyet göstermekte olup kendisine iade edilen demirbaşların başka bir işte kullanılabileceği hatta kuvvetle muhtemel kullanmış olduğu yine davacı şirketin hizmet verebileceği tek müşterisinin de müvekkili şirket olmadığının açık olduğu, Sözleşmede belirlenen yemek birim fiyatları tüm masraflar dahil edilerek hesaplanmakta ve tüm masraflar düşüldükten sonra ortaya davacının karının çıktığı, işçilik maliyetleri de bunun için de olup davacının sözleşme süresince işçilerine ödemiş olduğu maaş ve giderlerin müvekkilinden talep edilmiş olmasının hukuken mümkün bulunmadığı, Açıklanan sebeplerle davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmektedir.
GEREKÇE :
Taraflar arasındaki uyuşmazlık ön inceleme duruşmasında; "Davacı ile davalı tarafın taraflar arasındaki sözleşme gereğince davacının sözleşmedeki edimini tam ve gereği gibi ifa edip etmediği sözleşmede kararlaştırılan servis yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, davacı tarafından verilen yemek bedellerinin ödenip ödenmediği ve miktarı sözleşmenin feshini haklı nedene dayanıp dayanmadığı, davacının tek taraflı olarak sözleşmede kararlaştırılan yemek bedelini arttırıp arttırmadığı, ve sözleşme dışı bedel için fatura ile alacak talebinde bulunup bulunmadığı, sözleşmenin feshinde dolayı davacının zararının oluşup oluşmadığı, oluştu ise miktarı davacının manevi zararının olup olmadığı ve miktarı hususlarında uyuşamadıkları görüldü." şeklinde belirlenmiştir.
Dava dilekçesinde taraflar arasında yemek hizmeti sağlanması hususunda 01.06.2018 tarihli hizmet sözleşmesi imzalandığından bahsolunduğu, ancak sözleşme örneğini dosyaya sunmadığı, davalı şirketin cevap dilekçesi ekinde ise sözleşmenin sunulduğu, sunulan sözleşmede sadece davalı taraf imzasının bulunduğu, ancak dosya kapsamından davacı tarafın işbu sözleşme içeriğine herhangi bir itirazının bulunmadığı görülmektedir.
Sözleşmenin 2. Maddesinde sözleşmenin konusu; yemek firması olan (davacı) ... Tabldot ... Ltd. Şti'nin bir eğitim kurumu olan (davalı) İleri Bilim Koleji'nin günlük yemek ihtiyacını taşımalı olarak karşılanması, âkitlerin görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma şartlarının belirlenmesi olarak tanımlanmıştır.
Sözleşmenin 7. Maddesinde sözleşmenin 01.06.2018 tarihinde 1 yıllık süre için tanzim olunduğu; 4. Maddesinin C bendinde "Yemek servisinin firması (... Tabldot ... Ltd. Şti) elemanları tarafından gerçekleştireceği" hususunda sözleşilmiş olduğu; sözleşmenin 5. Maddesinde ise fiyatlandırmanın nasıl olacağının belirlendiği ve de belirlenen fiyatların 2018 - 2019 Eğitim/Öğretim yılı için geçerli olacağı hususunda mutabık kalındığı görülmektedir.
İddiaya göre; bir salonda yemek için masalar kurulması ve sıraya giren öğrencilerin tabaklarına müvekkil şirket elemanı tarafından yemek servisi yapılacağı kararlaştırılmış, ancak okulların öğretime başladığı 17/09/2018 pazartesi günü okul müdürü ... tarafından farklı bir taleple hem ilkokul, hem anaokulu katında olmak üzere 2 ayrı katta yemek dağıtılması istenmiş, bunun için 2 ayrı personelin gerektiği bunun artı maliyet oluşturduğu belirtilerek sözleşmenin tadil edilmesi istenmiş, ancak aksama olmaması için de aynı gün 2. personel gönderilerek düzenli dağıtım sağlandığı, davalı tarafa bu hizmet, sözleşmenin feshedildiği güne kadar da devam ettirilmiştir.
Davalı şirket savunmasında ise; eğitimin başlamış olduğu 17.09.2018 tarihinden itibaren sözleşme gereği kendi yükümlülüğünde bulunan yemek servisi hizmetinin davacı tarafından yerine getirilemediği, sözleşmenin 4/c maddesinde yemeklerin davacı firma tarafından servis edileceğinin açık bir şekilde kararlaştırıldığı, yemeğin servis edilmesinden anlaşılacak olan yemeğin müvekkiline ait kuruma taşınması, servise hazır hale getirilmesi ve servis edilmesi olduğu, Özel okul işletmeciliği alanında faaliyet gösteren müvekkili şirketin basiretli bir tacir gibi davranmak dışında kendisine teslim edilen öğrencilerin zamanında yemek yemiş olmasını sağlamak gibi bir yükümlülüğü bulunduğu, Ekte sunulan kamera kayıtları incelendiğinde okulun faaliyete başlamış olduğu ilk hafta yemek servisi hususunda tam bir kaos yaşandığı, öğrencilerin kahvaltısını saat 10:00’da yapabildiği, yine öğle yemeklerinin de sarktığı, Yemeklerin taşınması yükümlülüğü tamamen davacı firmada olmasına rağmen yemeklerin öğretmenler tarafından taşındığı, servis edildiği ve öğrenciler zamanında yemek yiyebilsin diye müvekkili şirkete bağlı okul çalışanları tarafından adeta seferberlik ilan edildiği ve 24.09.2018 tarihli feshin bu nedenlerle yapıldığı belirtilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.
Mahkememizce aldırılan 29/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Dava dosyası ve tarafların 2018 yılına ait yasal defterleri üzerinde yapılan mali ve teknik incelemeler sonucunda işbu raporun inceleme, değerlendirme ve tespitler bölümünde ayrıntısı ile belirtildiği üzere, Davacı ... Tabldot Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.’nin 2018 yılına ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırıldığı, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterinin uyumlu olduğu, Davalı ... Koleji Özel Eğitim.Kurum.San.Tic.Ltd.Şti.’nin 2018 yılına ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırıldığı, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterinin uyumlu olduğu, Taraflar arasında davalı işverenin günlük yemek ihtiyacını taşımalı olarak karşılaması, her iki firmanın da görev, yetki ve sorumluluklarının, çalışma şartlarının belirlenmesi için 01.06.2018 tarihinde 7. madde 2 sahifeden ibaret bir sözleşme akdedildiği, İşbu sözleşmeye istinaden taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacı yanca düzenlenen 07.6.2018 tarih... no.lu 703.04-TL tutarındaki fatura ile başladığı, 28.9.2018 tarih... no.lu 4.414,72-TL tutarındaki fatura ile sona erdiği, İşbu sözleşmeye istinaden davacı ... Tabldot Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. tarafından 2018 yılında çeşitli tarihlerde kdv dahil 25.718,82-TL tutarında toplam 19 adet fatura düzenlendiği, İşbu faturaların tamamının davalı şirketin yasal defterlerinde 25.718,43-TL olarak kayıt altına alındığı, davalı yanca 14.09.2018 tarih ... no.lu 1.868,83-TL tutarındaki faturanın yasal defterlerinde sehven 1.868,44-TL olarak kayıt altına alındığı, İşbu faturalara istinaden davalı... Koleji Özel Eğitim.Kurum.San.Tic.Ltd.Şti tarafından 27.07.2018 tarihinde banka aracılığı ile 2.651,96-TL tutarında ödeme yapıldığı, işbu ödemenin davacı yasal defterlerinde kayıt altına alındığı, Davacı yasal defterlerinde, davalı ... Koleji Özel Eğit. Kur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 16.11.2018 dava tarihi itibari ile 23.066,86-TL tutarında borç bakiyesi bulunduğu, Davalı yasal defterlerinde, davacı ... Tabldot Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.’nin 16.11.2018 dava tarihi itibari ile 23.066,47-TL tutarında alacak bakiyesi bulunduğu, Davacı yasal defterlerinden maliyetlerin tek bir muhasebe hesabında toplu bir şekilde takip edilmiş olması sebebi ile bir adet yemek, bir adet kahvaltı ve bir adet kumanyanın birim maliyet tutarının ne olduğunun tespit edilmesinin mümkün olmadığı, Davacı yasal defterlerinden personellerin tek bir muhasebe hesabında toplu bir şekilde takip edilmiş olması sebebi ile davalı şirket bünyesinde çalıştırılan personellerin/personelin maliyet tutarının ne olduğunun tespit edilmesinin mümkün olmadığı, Davacı yanca taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden davalının işyerinde kullanılması amacı ile alındığı iddia edilen 51.388,76-TL tutarındaki demirbaşların 2018 yılı yasal defterlerinde kayıt altına alındığı, -Davacı yanca taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden davalı şirketin işlettiği okulda çalıştırıldığı iddia edilen ... ...’na ait sigorta hesap dökümleri ve ücret bordroları üzerinde yapılan incelemelerde, Her iki işçinin de davacı şirketin... Mahallesi ... Sk. No:... Gaziemir Sarnıç/İzmir adresinde kayıtlı... sicil numaralı işyerinde Garson (Servis Elemanı) olarak sigortalı olarak çalıştıkları, Dava dışı ...’in 08.01.2018 tarihinden itibaren, dava dışı ... nun 27.11.2017 tarihinden itibaren sigortalı olarak davacı bünyesinde çalıştıkları, aylara göre sigortaya bildirilen brüt ücret tutarlarının aşağıdaki gibi olduğu,
PERSONEL ADI-SOYADI HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL TOPLAM ... PETEKKAYA 2.116,64 2.035,22 2.035,22 2.035,22 8.222,30 ... 1.492,49 2.035,22 2.035,22 2.071,86 7.634,79 GENEL TOPLAM 3.609,13 4.070,44 4.070,44 4.107,08 15.857,09
Yapılan incelemeler sonucunda gerek davacının yasal defterlerinden gerek hizmet dökümlerinden gerek ücret bordrolarından her iki işçinin de dava konusu sözleşme kapsamında davalı yanca işletilen okulda çalışıp çalışmadıkları, çalıştılar ise kaç gün çalıştıkları konusunda herhangi bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı tespit edilmiştir. Sözleşmede servisin kaç kişi ve kaç yerde olduğu, yaklaşık kaç kişiye hizmet verileceği belirtilmediği için, servis görevlisi olarak bir kişi, (öğle yemeğinde 120 kişi olduğu, bunların farklı periyotlarda yemek yediği düşünülürse sadece öğlen yemeği servisi için 2. Kişi gerekebilir) servis noktası olarak bir yerin anlaşılacağı kanaatindeyiz. Temizlik, hazırlık ve servis için bir görevlinin yeterli olduğu kanaatindeyiz. (öğle yemeğinde 120 kişi olduğu, bunların farklı periyotlarda yemek yediği düşünülürse sadece öğlen yemeği servisi için 2. Kişi gerekebilir) Yemek hizmeti sağlayan firma ile yemek hizmeti satın alan firma arasında yapılan sözleşmede 1 yıl geçerli olacak yemek fiyatının belirlendiği görülmektedir. Ayrıca davacı yemek firmasının mahkemeye verdiği beyanlarda servis elemanı artışından dolayı maliyetin arttığını, bu sebeple zam talebinde bulunduklarını belirtmektedir. Oysa zam talebi yazısında bu konu belirtilmemiş, gerekçe olarak yemek hammaddesi olan gıda fiyatlarındaki artış beyan edilmiştir. Dolayısıyla istenen yemek fiyatı artışının sözleşmeye uygun olmadığı kanaatindeyiz. (Bu konudaki diğer konular hukuki olup mahkemenin takdirindedir.) Sözleşmenin feshi konusunda yemek şirketinin servis yükümlülüğünü gerçekleştirdiği, bundan dolayı sadece bu sebeple sözleşmenin feshedilmesinin uygun olmadığı kanaatindeyiz. (Bu konuda fiyat zammı talebi, bu talebe karşı yazılı itiraz edilmesi gereği, itiraz daha önce ihtar gönderilmesi gibi konular hukuki olup mahkemenin takdirindedir.) Yemek şirketi kendi beyanlarında da yer aldığı üzere birçok noktaya hizmet veren bir firmadır. Bu sebeple yemek şirketinin satın almış olduğu demirbaşları (ikinci el veya sıfır olması fark etmeksizin) başka bir yerde kullanabileceği, dolayısıyla ücretini bedelini okuldan talep etmemesi gerektiği kanaatindeyiz. Yemek firmasının sözleşme feshedilmesiydi elde etmeyi planladığı karı talep edip edemeyeceği hukuki konu olup mahkemenin takdirindedir. (Mahkeme davacı yemek firmasının beklenen karı talep edebileceği yönünde karar verdiği takdirde, verilmesine karar verilebilecek rakam önerimiz yukarıda 6. Maddede zikredilmiştir.) Yemek fiyatı oluşturulurken maliyetin içine servis maliyetleri dolayısıyla personel ücretleri de dâhil edilmektedir. Kaldı ki ilgili personelin başka bir yerde görevlendirilmesi ya da iş bitimi dolayısıyla iş sözleşmesinin feshedilmesi de mümkündür. Bu sebeplerle personel maliyetlerinin sözleşmeyi fesheden okuldan talep edilmemesi gerektiği kanaatindeyiz. Yemek şirketi karşı tarafın sözleşmeyi feshi sebebiyle manevi tazminat talep etmektedir. Konu hukuki olup mahkemenin takdirindedir . Şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizce aldırılan 21/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davalının sözleşmede kararlaştırılmış olan fesih usulüne uygun olmayarak feshi ihbarda bulunduğu, Feshin haksız olarak kabul edilmesi halinde, Davacının yemek servisine ilişkin zarar miktarı bakımından yasal defterlerinde, davalının 16.11.2018 dava tarihi itibariyle 23.066,86-TL tutarında borç bakiyesi bulunduğu, davalı yasal defterlerinde davacının 16.11.2018 dava tarihi itibariyle 23.066,47-TL alacak bakiyesi bulunduğu, Davacının talep ettiği demirbaş bedelini talep etmesinin mümkün olmadığı, Davacı tarafın talep etmiş olduğu yoksun kalınan kar bedelinin kesinti yöntemi uygulanmak suretiyle tespit edilebileceği, Davacı tarafından okul için görevlendirilen personelin çalıştıkları sürece oluşan ücret maliyetlerinin talep edilemeyeceği, Mahkeme elde edilmesi beklenen karın davalı okul tarafından ödenmesine karar verir ise; Toplam: 26.494,20-TL beklenen kar hesaplanabileceği, Manevi tazminat talebi bakımından mahkemenin takdirinde olduğu kanaatiyle, takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere saygıyla arz olunur. 21.12.2021 denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Mahkememizce aldırılan 05/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Haklı sebeple feshin söz konusu olması için önceden öngörülemeyen bazı sebeplerin ortaya çıkmış olması ve bu nedenle borç ilişkisinin temelinin çökmüş veya artık devamının taraflardan beklenemeyecek ölçüde değişikliğe uğramış olması gerekli olduğu, somut uyuşmazlık açısından davacı tarafın yemek servisini ifa etmemesi, davalı taraf için sözleşme ilişkisini devam ettirmenin dürüstlük kuralı gereğince kendisinden beklenemeyecek derecede çekilmez hale gelmesi anlamını taşıyorsa feshin haklı sebeple gerçekleşmesinin mümkün olabileceği, Sözleşme metninde belirtilmeyen hususlar bakımından ise bir haftalık ihtar süresine uymanın aranmamasının gerektiği, Anaokulu katındaki malzemelerin davacı yemek şirketi ... tarafından satın alınarak yerleştirildiği tespit edilirse (davacı yanın vekili bu yönde beyanda bulunmaktadır) yemek servis noktasının en az iki yer olduğunu, dolayısıyla en az iki servis personelinin gerektiğini bilmesi gerektiği, Mahkemenin feshin haksız olduğuna ve bundan dolayı yemek şirketinin beklediği karın ödenmesine karar verdiği takdirde dikkate alınması gereken miktarın 26.494,20-TL olduğu; Mahkemenin feshin haklı olduğuna, 1 haftalık sürenin gerektiğine karar vererek bundan dolayı yemek şirketinin beklediği karın ödenmesine karar verdiği takdirde dikkate alınması gereken miktarın 735,95-TL olduğu; Anaokulu öğrencilerinin kendi yemeklerini almaları beklenen bir durum olmadığı, yemeklerin masaya servis edilmesi, yemek yemeleri sırasında yaş durumuna göre öğretmenlerinin (ya da eğitmen olarak geçmektedir) yemek yedirmeleri veya yemek yemelerine yardımcı olmaları genel bir uygulama olarak gözlemlendiği, sözleşmenin ana konusunun dolayısıyla vazgeçilmez. ögelerinin yemek temini, temin edilen yemeğin servis edilmesi, yemek servisi ve yesmesi için gerekli malzemelerin temini olmak üzere 3 ana konu olduğu sonuç ve kanaatimizi içeren raporumuzu sayın mahkemenin takdirlerine saygı ile arz ederiz" şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında davalı olan eğitim kurumunun yemek ihtiyacının tedariki ve servisi hususunda araların bir hizmet sözleşmesinin bulunduğu, 17.09.2018 tarihinde eğitim-öğretim yılının başlaması ile yemek tedarikinde ve özellikle servis hizmetinde aksamaların olduğu, eğitim kurumunda ana okulu öğrencilerinin, ilk öğretim öğrencilerinin ve de öğretmenlerin yemek hizmetinden yararlanmakta olduğu, ancak öğrencilerin servisinin yaşları itibariyle masada gerçekleşmesi gerekirken sıraya girilerek servis hizmetinin yerine getirildiği, davacı şirketin yeteri kadar personel istihdam etmemesi nedeniyle kimi zaman servisin öğretmenler tarafından yapıldığı gibi hususlar tanık beyanları ve yazılı beyan içerikleri nazara alındığında sözleşmenin temelinin çöktüğü ve artık devamının davalı şirketten beklenemeyeceği değerlendirilerek davalı şirketin 24.09.2018 tarihli fesih ihbarının haklı nedene dayanmakta olduğu kabul edilmiştir. Bu nedenle davacının bir yıllık kâr kaybına, istihdam ettiği 2 adet çalışanının aylık ücret, SSK, stopaj, vergi maliyetlerine ilişkin maddi tazminat talepleri ile davalı kurumda kullanılmak üzere alınan demirbaş ve malzemelerin fatura bedeline ilişkin maddi tazminat taleplerinin ve de manevi tazminat talbinin reddine karar vermek gerekmiştir. Ancak alınan her bir bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere tarafların ticari defterlerinde 16.11.2018 tarihi itibariyle davacının 23.066,47-TL alacak bakiyesinin bulunduğu anlaşılmakla işbu 23.066,47-TL yönünden ve de fesih için önceden öngörülmüş olan 1 haftalık süreye uyulmaksızın feshin yapılmış olduğu nazara alınarak 1 hafta (5 işgünü) için 735,95-TL'lik beklenen kâra ilişkin tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. Davanın KISMEN KABULÜ ile;
23.066,86-TL bakiye alacak bedelinin ve 735,95-TL kar kaybı zararının davalıdan alınarak davacıya verilmesine; alacak miktarına dava tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
Fazlaya ilişkin taleplerin ve Manevi Tazminat talebinin REDDİNE,
2- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.625,96-TL harçtan peşin alınan 2.771,89-TL'nin mahsubu ile fazla yatan 1.145,92-TL'nin karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00-TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Reddedilen maddi miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL Vekalet Ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 17.900,00-TL Vekalet Ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
6- Davacı tarafından yapılan 1.800,00-TL Bilirkişi ücreti, 429,50-TL posta ve tebligat ücreti ile 2.812,99-TL ilk başvuru harcı olmak üzere toplam 5.042,49-TL Yargılama Giderinin kabul ve red oranına göre takdiren 866,55-TL davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren İki Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 26/03/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza