T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/220 Esas
KARAR NO: 2021/1141
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/02/2018
KARAR TARİHİ: 21/12/2021
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalılar arasında müvekkiline ihale edilmiş olan İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Nöroloji Yoğun Bakım Ünitesi tadilatının yapılmasındaki bazı işlerin yapımı için alt yüklenici sıfatı ile 17.08.2017 tarihinde anlaşmaya varıldığı, yapılan anlaşma gereğince 17.08.2017 tarihli sözleşmenin imza altına alındığını, yapılan anlaşma gereği olarak malzemelerin davalılar tarafından karşılanacağı ve yine montaj işinin de davalılar tarafından yapılacağı, bu işler mukabili olarak müvekkili tarafından davalı tarafa ... Hatay Şubesi 30.01.2018 tarihli 15.000-TL ve yine ... Hatay Şubesinden verilen 28.02.2018 vadeli ... no.lu 15.000-TL tutarlı çek verildiği, sözleşme kapsamında bakiye kalan kısmın nakit olarak ödenecek olmakla müvekkilinin 29.08.2017 tarihinde 5.000-TL, 07.09.2017 tarihinde 1.500-TL, 15.01.2018 tarihinde 1.000-TL, 19.01.2018 tarihinde 400-TL ödemeler yapıldığını, davalı tarafça işin yapılması için tüm malzemelerin kendileri tarafından temin edilmesi gerekirken bir kısım malzemeler temin edilemediği, maddi sıkıntı yaşadıkları yolunda beyanları ile 19 adet pendant ve bakır boruların müvekkilince alınmak zorunda kalındığı ve ödemesinin de müvekkili tarafından yapıldığı, müvekkilince pendantlar için 41.300-TL ve bakır borular için de 3.370-TL ödeme yapmak zorunda kalındığını, müvekkilince sözleşmede belirlenmiş olan usulün aksine malzemelerin temin edilmiş olmasına rağmen davalının bir kısım işi yapmadığı ancak işin bir kısmını da eksik bıraktığı, mevcut işin ihale ile alındığı ve süreli bir iş olmasından dolayı müvekkili işin süresinde yapılmasını sağlamak adına mevcut malları temin etmek zorunda kaldığını, müvekkilinin mevcut malları temin etmesinin yanında elden de bir kısım zamanlarda ödemeler yapmak zorunda kaldığı, davalı tarafın işi yapmadığı halde verilmiş olan 30.01.2018 vade tarihli 15.000-TL bedelli çek ödemesinin müvekkili tarafından yapıldığı, mevcut çekin ödemesi yapılmasına rağmen davalı tarafın işi tamamlamadığı, yine davalı tarafın taahhüdü altında olmasına rağmen mecburiyetten bir kısım malzemenin de müvekkili tarafından temin edilmesinden dolayı davalı tarafa sözleşmede belirlenen bedelden daha fazla ödeme yapılmak zorunda kalındığını, mevcut yapılan iş ile müvekkili tarafından verilmiş olan 28.02.2018 vadeli 15.000-TL çek ile yapılması gereken ödemenin yapılmaması gereği hasıl olduğu, hatta verilmiş olan çek dışında müvekkilinin halen 9.000-TL de fazladan yapmış ödeme bulunduğunu, arz edilen nedenlerden dolayı müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen bir kısım malzemeyi kendisinin temin etmek zorunda kalması işin davalı taraflarca tamamlanmamasından kaynaklı olarak verildiği ancak borçlu olmadığı ... Hatay Şubesi 13763353 hesaptan verilen ... no.lu 28.02.2018 vadeli çekten kaynaklı borçlu olmadığının tespitine, çekin iptaline ve çekin ödenmesine engel olmak maksadı ile teminatsız veya mahkemenin uygun göreceği bir teminat mukabili olarak ödeme yasağı konulmasına ve yine aynı çek için İİK 72.maddesi gereği icraya konulmasına engel olmak maksatlı olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkilinin sözleşmeye rağmen davalı tarafa fazla ödeme yapmak zorunda kalmasından kaynaklı olarak ödenmiş olan 9.000-TL fazla bedelin davalı taraftan dava tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılara dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak davaya cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür.
DELİLLER: ... Hatay Şubesi .... hesaptan verilen 30.01.2018 vadeli 15.000-TL bedelli , ... Hatay Şubesi .... hesaptan verilen 28.02.2018 vadeli 15.000-TL bedelli çek suretleri ve hesap kayıtları fatura ve ödeme kayıtları, ticari defter ve kayıtlar, bilirkişi raporları delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 10/07/2020 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...İzmir İli Kamu Hastaneleri Birliği Güney Sekreterliği tarafından İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Nöroloji Yoğun Bakım Ünitesinin Tadilat İşinin İhalesi .... İkn no 05.07.2017 tarihinde yapıldığı tespit edilmiş olup söz konusu birliğin kamu kurumu olması, yaptığı ihalelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olması, işin bitirlememesi durumunda Yüklenici ile Kurum arasında yasal prosedürlerin söz konusu olması ve bu hususa ilişkin davacı tarafın bir iddiası olmaması nedeniyle söz konusu işin tam ve eksiksiz teslim edildiğini kabul etmek gerekmiştir.
Taraflar arası 17.08.2017 tarihli sözleşme kapsamı incelendiğinde davacı yüklenici ile davalı alt taşeron arasındakı sö zleşmenin malzeme dahil yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı şirket dava dosyasına hangi malzeme bedeli ve işçiliğin kendisi tarafından temin edildiğini ve ödemelerine ilişkin belge ibraz etmemiş, yasal tespit tutanağı da sunmamış olup, dava konusu işle ilgili doğrudan davalının yükümlülüğünde olan 25 kalem ödemenin tek tek incelenerek davacının alacağından mahsup edilip edilemeyeceğinin açıklığa kavuşturulması ve mahsup edilecek ödeme varsa tutarının belirlenmesi gerekirken somut bir değerlendirme yapılamamış, 25 kalem ödemenin hangilerinin ve ne miktarının malzemeler ile kalan işin ikmaline yönelik olarak varsa üçüncü kişilere yapılan ödemelerin ve harcamaların tespit edilerek ödeme tutarını belirlemek gerektiğinden davalının eksik iş yapması iddiasına dayalı olarak fazla ödeme yapılıp yapılmadığı, davacının alacaklı olup olmadığının teknik olarak tespiti mümkün olmamıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 24/10/2020 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "... İzmir İli Kamu Hastaneleri Birliği Güney Sekreterliği tarafından İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Nöroloji Yoğun Bakım Ünitesinin Tadilat İşinin İhalesi .... İkn no 05.07.2017 tarihinde yapıldığı tespit edilmiş olup söz konusu işin tam ve eksiksiz olarak teslim edildiği görülmüştür.
Taraflar arasında 17.08.2017 tarihinde yapılan anlaşma gereği davalıların edimlerini yerine getirip getirmediği, yapılan işte bir eksiklik olup olmadığı, davacının kendi temin ettiği bir malzeme olup olmadığı, davacı ...Müh. İnş. Turz. İklim. Sis. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti'nin 20.02.2018 dava tarihi itibari ile herhangi bir alacağının olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne olduğunun dava dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelere dayalı tespiti teknik olarak mümkün olamamıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişiden alınan 17.05.2021 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...Dava dosyası ve davacının 2017-2018 yılına ait yasal defterleri üzerinde yapılan incelemeler sonucunda işbu raporun inceleme, değerlendirme ve tespitler bölümünde ayrıntısı ile belirtilen bilgiler ışığında,
-Davacı ... Müh.İnş.Turz.İklim.Sis.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti.’nin 2017 yılına ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterinin birbiri ile uyumlu olduğu,
-Davacı ... Müh.İnş.Turz.İklim.Sis.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti.’nin 2018 yılına ait yevmiye defterinin açılış onayının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, inceleme esnasında dönem sonu kapanış onay süresinin henüz gelmemiş olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, kebir defterinin ibraz edilmemiş olması sebebi ile yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterinin uyumlu olup olmadığının tespit edilemediği,
-Davacı ... Müh.İnş.Turz.İklim.Sis.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti. ile davalı ... arasında 17.08.2017 tarihinde 1 sahifeden ibaret İkçü Atatürk E.A.H Nöroloji Yoğun Bakım Tadilatı ile ilgili yazılı bir anlaşma yapıldığı,
-İşbu sözleşme kapsamında davacı şirket tarafından davalı adına 30.000-TL tutarında iki adet çek keşide edildiği, yine davalı ... adına banka aracılığı ile 7.900-TL ödeme yapıldığı
-Davacı ... Müh.İnş.Turz.İklim.Sis.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti. tarafından gerek davalı ... adına keşide edilen 30.000-TL tutarındaki iki adet çek ile ... adına banka aracılığı ile yapılan 7.900-TL tutarındaki EFT işlemlerinin davacı şirketin yasal defterlerinde kayıt altına alınmadığı,
-Davacının yasal defterlerinde davalılar ... ve ...’ın 20.02.2018 tarihi itibari ile herhangi bir borç yada alacak bakiyesi bulunmadığı,
-Dava dosyası kapsamında yapılan incelemelerde davacı tarafından keşide edilen ... Hatay Şubesi nezdinde bulunan 30.01.2018 vadeli 9928394 no.lu 15.000-TL ve 28.02.2018 vadeli ... no.lu 15.000-TL tutarındaki iki adet çekin ödenip ödenmediği konusunda heyetimizce herhangi bir tespit yapılamadığı,
-Heyetimizce dava dosyası üzerinde yapılan ek teknik incelemeler sonucunda dava dosyasına sunulan yeni bir bilgi ve belgenin mevcut olmaması sebebi ile gerek 10.07.2020 tarihli kök raporda gerekse 24.10.2020 tarihli ek raporumuzda teknik yönden değişikliği gerektirecek herhangi bir hususa rastlanmamıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, davacı ile davalılar arasında imzalanan eser sözleşmesinde yüklenici olan davalıların edimlerini kısmen yerine getirip, büyük bir kısmının yerine getirilmediği iddiasına dayalı sebepsiz zenginleşme nedeniyle daha önce sözleşme kapsamında verilen paranın iadesi talepli alacak davasıdır.
2-Davalılar tarafından davaya cevap verilmemiştir.
3-Eser sözleşmesinde kural olarak yüklenici edimini yerine getirdiğini, iş sahibi ise ödemeyi ispat etmek zorundadır.
4-Davalı tarafça cevap dilekçesi ve yargılama aşamalarında eser sözleşmesi kapsamında yüklenici olarak edimini ifa ettiğine dair herhangi bir delil veya savunma ileri sürmemiştir. Bu nedenle dava konusu sözleşme kapsamında davalı yüklenicinin edimlerini yerine getirmediği sabit kabul edilmiştir.
5-Mahkememizce dosya inşaat mühendisi ve makine mühendisi bilirkişilerden oluşan heyete tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 10.07.2020 tarihli raporun hüküm kurmaya elverişli olmaması nedeniyle davacı vekilinin sunduğu ek belgelerle birlikte dosya yeniden heyete tevdi edilmiştir.
Aynı heyet tarafından düzenlenen 24.10.2020 tarihli 1.ek raporda da uyuşmazlığı çözer nitelikte bir kanaat bildirilemediği görülmüştür.
Bilirkişi heyetine SMMM bilirkişi dahil edildikten sonra dosyaya sunulan 18.05.2021 tarihli 2.ek raporda "..Dava dosyası ve davacının 2017-2018 yılına ait yasal defterleri üzerinde yapılan incelemeler sonucunda işbu raporun inceleme, değerlendirme ve tespitler bölümünde ayrıntısı ile belirtilen bilgiler ışığında,
-Davacı ... Müh.İnş.Turz.İklim.Sis.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti.’nin 2017 yılına ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterinin birbiri ile uyumlu olduğu,
-Davacı ... Müh.İnş.Turz.İklim.Sis.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti.’nin 2018 yılına ait yevmiye defterinin açılış onayının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, inceleme esnasında dönem sonu kapanış onay süresinin henüz gelmemiş olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, kebir defterinin ibraz edilmemiş olması sebebi ile yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterinin uyumlu olup olmadığının tespit edilemediği,
-Davacı ... Müh.İnş.Turz.İklim.Sis.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti. ile davalı ... arasında 17.08.2017 tarihinde 1 sahifeden ibaret İkçü Atatürk E.A.H Nöroloji Yoğun Bakım Tadilatı ile ilgili yazılı bir anlaşma yapıldığı,
-İşbu sözleşme kapsamında davacı şirket tarafından davalı adına 30.000-TL tutarında iki adet çek keşide edildiği, yine davalı ... adına banka aracılığı ile 7.900-TL ödeme yapıldığı
-Davacı ... Müh.İnş.Turz.İklim.Sis.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti. tarafından gerek davalı ... adına keşide edilen 30.000-TL tutarındaki iki adet çek ile ... adına banka aracılığı ile yapılan 7.900-TL tutarındaki EFT işlemlerinin davacı şirketin yasal defterlerinde kayıt altına alınmadığı,
-Davacının yasal defterlerinde davalılar ... ve ...’ın 20.02.2018 tarihi itibari ile herhangi bir borç yada alacak bakiyesi bulunmadığı,
-Dava dosyası kapsamında yapılan incelemelerde davacı tarafından keşide edilen ... Hatay Şubesi nezdinde bulunan 30.01.2018 vadeli ....no.lu 15.000-TL ve 28.02.2018 vadeli ... no.lu 15.000-TL tutarındaki iki adet çekin ödenip ödenmediği konusunda heyetimizce herhangi bir tespit yapılamadığı,
-Heyetimizce dava dosyası üzerinde yapılan ek teknik incelemeler sonucunda dava dosyasına sunulan yeni bir bilgi ve belgenin mevcut olmaması sebebi ile gerek 10.07.2020 tarihli kök raporda gerekse 24.10.2020 tarihli ek raporumuzda teknik yönden değişikliği gerektirecek herhangi bir hususa rastlanmamıştır..." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
6-Dosya kapsamında sunulan tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden,
Yukarıda da açıklandığı üzere eser sözleşmesinde yüklenici sözleşmeye konu eseri meydana getirerek iş sahibine teslim ettiğini ispat külfeti altındadır. Davacı iddiası, dosyaya sunulan malzeme alımlarına ilişkin faturalar, davacı ticari defterlerinde davalılarca düzenlenmiş herhangi bir fatura bulunmaması ve davaya cevap verilmediği hususları birlikte gözetildiğinde davalılar tarafından 17.08.2017 tarihli sözleşme ile üstlenilen edimin ifa edilmediği yönünde vicdani kanaat oluşmuştur.
7-Davacı taraf davalılara yapılan iş karşılığı verilen 15.000,00-TL tutarlı çekin bedelsiz kaldığını ve 9.000,00-TL fazladan ödeme yapılmış olduğunu ileri sürmüştür. Dosya kapsamında davalılar tarafından sözleşmeye konu imalatın tamamlanmasına ilişkin herhangi bir savunmada bulunulmamış olup, ispat külfeti üzerinde olan yüklenicinin sözleşme ile üstlendiği edimleri ancak davacının kabul ettiği miktarla sınırlı olmak üzere yerine getirildiğinin kabulü gerekmiştir. Zira davalı tarafça işin hangi kısma kadar bitirildiği veya ne miktarda işçilik sarf edildiği savunulmadığından ve ispat edilmediğinden davacının bu husustaki beyanları muteber kabul edilerek davacı tarafça ödenen bedellerin 9.000,00-TL fazla olduğu ve yine 15.000,00-TL tutarlı çeklerden ödenmemiş olan ... çek nolu çekin bedelsiz kaldığı değerlendirilmiştir.
8-Ayrıntılı gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere, davalı yüklenicilerin eser sözleşmesi kapsamında yapımını taahhüt ettikleri yoğun bakım ünitesi yenileme işi ile üstlendikleri edimleri yerine getirdikleri hususunda herhangi bir delil veya savunma sunmadıkları, ispat külfeti üzerinde olan davalıların sözleşmenin kısmen ifasına dair de bir savunma ve ispatlarının bulunmadığı gözetilerek davacı tarafın dosyaya sunduğu faturalar da gözetilerek sözleşme konusu işin davalılarca yerine getirilmediği yönünde kanaat oluştuğu, davacı tarafça yapılan ödeme miktarının 9.000,00-TL'lik kısmının fazla ödeme niteliğinde olduğu, davalı tarafın aksini ispat külfeti altında olduğu halde bu ispatın sağlanamadığı gözetilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
9-Dava konusu 28/02/2018 keşide tarihli ... Hatay Şubesi'nin ... çek nolu 15.000,00TL bedelli çekin yargılama sırasında İzmir ...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına takip masrafları ile birlikte 20.493,00-TL olarak ödenmiş olduğu, davalılar tarafından sözleşme kapsamında verilen fakat bedelsiz kaldığı anlaşılan çekin ciro edilerek üçüncü kişilere teslim edilmiş olduğu, davalıların davacı tarafça üçüncü şahsa yapılan ödemeyi tazmin yükümlülüğü altında olduğu değerlendirilmekle ödenen bedelin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
-Davacı şirketin davalılara, keşidecisi davacı şirket olan, 28/02/2018 keşide tarihli ... Hatay Şubesi'nin ... çek nolu 15.000,00TL bedelli çek yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE, yargılama sırasında çek bedelinin dava dışı çek hamiline ödendiği anlaşıldığından ödeme miktarı 20.493,00-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, alacağın 20.248,00-TL'sine ödeme tarihi 09/04/2018, 245,00-TL'sine ödeme tarihi 10/04/2018 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
-davacı tarafça davalılara fazladan ödendiği anlaşılan 9.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.014,66-TL harçtan peşin olarak alınan 409,86-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.604,81-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 5.100,00-TL. vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 409,86-TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından başvuru harcı, posta ve ilan ücreti, bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 3.406,44-TL. yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
21/12/2021
Katip ...
e-imza
¸
Hakim ...
e-imza
¸