T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/353
KARAR NO: 2022/457
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 19/03/2018
KARAR TARİHİ: 14/06/2022
BİRLEŞEN DAVA ESAS NO: .../... Esas
KARAR NO: .../...
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 16/12/2021
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkiline ait ... plakalı aracın kiraya verildiğini, ... tarihinde davalı ... Day. Tük. Mal, Oto. Mob. İnş. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait ... plakalı sürücüsü meçhul araç ile İzmir Buca ... Sokaktan ... Caddesine geldiği esnada ... Caddesi'nde seyreden davacı müvekkiline ait ... plakalı araca çarptığını, bu çarpmanın etkisiyle de davacı müvekkiline ait aracın yolda park halinde bulunan ... plakalı araca çarpması neticesinde ağır ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini. kazadan sonra ... plakalı araç sürücüsünün firar ettiğini, davacı müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarla ilgili olarak aracın ... Oto Serviste tamir ettirildiğini. ... Sigorta A.Ş. tarafından ... ... .../... numarası ile hasar dosyasının açıldığını. yedek parça verildiğini, ancak kusurun bilinemeyeceğinden bahisle ödemenin reddedildiğini, ancak hasar reddedildiği için yedek parça için davacı müvekkiline dönüş yapılması ihtimalinin mevcut olduğunu, keza değer kaybı talebinin de zimnen davalı - sigorta sirkeli tarafından reddedildiğini, ayrıca sigorta şirketinin kazanç kaybından (kiralama mahrumiyeti sonucu yoksun kalınan kar) sorumlu olmadığı için kazanç kaybı bedelinin alınamadığını. Piyasa araşlırması sonucu aracın rent a car aracı olması nedeni ile günlük 150.00 Tİ. Kıralama bedelinden aracın tamir süresi olan 33 gün için 4.950.00 TI. kazanç kaybı tespit edildiğini, hasar bedeli ve değer kaybı bilinemediğinden bilirkişi tarafından ayrıca belirlenecek olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 500.00-TL hasar bedeli, 500.00 TL Değer kaybı ve 100.00 TL Kazanç kaybı (sigorta şirketi sorumlu değildir) olmak üzere toplam 1.100,00-TL alacağın kaza tarihi olan ...'den itibaren işleyecek yasal taizi iİle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Davacı vekili, mahkememize verdiği dava dilekçesi ile ve özetle; 08/08/2017 tarihinde müvekkili şirkete ZMMS ile sigortalı ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası nedeniyle müvekkili şirkette hasar dosyası açıldığını, açılan dosya kapsamında davalıya 4.546,74-TL ödeme yapıldığını, ancak dosya kapsamında müvekkili şirket tarafından alınan uzman raporu doğrultusunda sigortalı ... plakalı aracın olay tarihi ve saatinde durağan olduğu, kazaya karışmadığı ekspere sunulan ... Takip Çıktısının sunulması ile tespit edildiğini, alınan rapor neticesinde davalıya haksız ödeme yapıldığının anlaşıldığını, bu bedelin tahsili için İzmir
.... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH: Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, hasar bedeline ilişkin taleplerini 500,00-TL'den 4.184,58-TL artırılarak 4.684,58-TL olarak, değer kaybına ilişkin taleplerini 500,00-TL'den 7.500,00-TL artırılarak 8.000,00-TL olarak ve kazanç kaybına ilişkin taleplerini 100,00-TL'den 4.850,00-TL artırılarak 4.950,00-TL olarak yapılan ıslahın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Ttd. Şti. vekili, cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ... plakalı aracın davah müvekkili şirkete ait olmakla birlikte. 13.07.2017 tarihli kiralama sözleşmesi ile ... Peyzaj Taah. Şirketine kiralanmış olduğunu ve 13.09.2017 tarihine kadar bu şirket tasarrufunda kaldığını, davaya konu kazanın da bu kira ilişkist devam ederken mevdana geldiğini. Aracın kiralandığı hususu Emniyet Genel Müdürlüğü nezdindeki KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) sistemine de bildirildiğini, kaza tarihinde aracın işleten sitatinin davalı müvekkili şirkette olmadığını, ... Asfalt şirketinde olduğunu, davanın davalı müvekkili ile ilgili olarak öncelikle husumet yönünden reddinin gerekmekte olduğunu, davava konu kaza ile davalı müvekkiline ait olan araç arasında bir ilgi bulunmamakta olduğunu, bahse konu müvekkiline ait olan ... plakalı aracın herhangi bir kazavya karışmadığını, halen kullanılmaya devam edildiğini, kaza tutanağında belirlilen tarihte ve saatte aracın kaza mahallinde olmadığını, şirketin tüm araçlarının Araç takip sistemi ile izlendiğinin bildirildiğini, davalı müvekkili şirkete ait aracın plakasının kaza anında düştüğüne ve davacıda olduğu iddia edilmişse de bu hususun gerçeği yansıtmadığını, üstelik davalı müvekkili şirkete ait aracın plakasının hiçbir zaman düşüp kaybolmamış olduğunu ve araç üzerinde takılı olduğunu, bahis konusu plakanın sahte plaka olabileceğini, kaza tutanağında da davalı müvekkili şirkete ait olduğu iddia edilen aracın sürücüsü olay yerimi terk ettiği için bu aracın trafik ekipleri tarafından da görülmediğini ve kaza tulanağının da davacı araç sürücüsünün beyanına göre tek taraflı olarak tutulmuş olduğunu, davalı müvekkili şirkete ait aracın kaza esnasında Karabağlar ... Mahallesi ... Sokakta park halinde bulunmakta olduğunu, bu hususun da araç takip sisteminden alınan harita gösltergesi ve uvdü görüntüsü ile ispat edildiğini, kaza tutanağına göre dava konusu kazanın ... tarihinde saat 01:00 civarında meydana gelmiş olduğunu, ancak davalı müvekkili şirkete ait aracın sabah saatlerinde giriş çıkışlarının mevcut olduğunu, Karayollarından DIGS geçiş kamera görüntüleri istenildiğinde davalı müvekkili şirkete ait aracın kazalı/hasarlı olmadığını, bu nedenle de gece 01:00'de gerçekleşen kazaya karışmasının mümkün olmadığını, davalı müvekkili şirkete ait aracın ... olan kaza tarihinden sonra 01.12.2017 tarihinde araç vize istasyonunda muayeneden geçcerek vize aldığını. şayet bahis konusu kazada plakası düşmüş olsa idi vize muayenesinden geçmesine olanak olamayacağını, Trafik Sicilden araca veni plaka çıkarttırılıp çıkarttırılmadığının da tespit edilebileceğini, aracı kiralayan şirketin aracı zimmetlediği sürücüsünün dinlenilmesi halinde de bahis konusu aracın kaza mahallinde olmadığı ve herhangi bir kazaya da karışmadığının ortaya çıkacağını. davacının zararını ispatlamakla yükümlü olduğunu, kazanç mahrumiyeti bakımından araç kiralama şirketlerinin yasal bir yükümlülük olarak kiraya verdikleri araçlarını Emniyet Genel Müdürlüğü nezdindeki KABİS sistemine bildirmekle yükümlü olduklarını, buna göre davacı aracının da kaza anında gerçekten geçerli bir kira ilişkisi içinde kiraya verilip verilmediğini ve davava konu aracın ticari nitelikte bir araç olup olmadığının tespiti bakımından davacı taralından dosyaya bildirilen kira sözleşmesinin KABİS sistemine bildirilip bildirilmediğinin sorgulanmasının gerekmekte olduğunu, yasal bir yükümlülük olduğu için KABİS sistemine bildirilmeyen kira sözleşmesinin geçerliliğini kabul etmediklerini, dava konusu aracın ticari faalivette kullanılan bir araç olup olmadığının tespitinin gerekmekte olduğunu, ayrıca aracın ne sıklıkla ve ortalama ne kadar kazançla kiraya verildiğinin belirtilmesinin de gerekmekte olduğunu, aracın değer kaybının belirlenmesi için aracın eski kazalarının km.'sinin markasının, modelinin vs. unsurların önem taşımakta olduğunu, bu aracın kiralık olduğunun kabulü halinde meydana gelen değer kaybının da hususi bir otodan daha düşük takdir edilmesinin gerekeceğini, bu nedenle Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden aracın eski hasarlarının sorulmasının gerekmekte olduğun, araç hasarının da teknik bilirkişi marifetiyle hesaplanması ve yedek parçalarının sigorta şirketi tarafından temin edildiğinin de göz önünde tutulmasının gerekmekte olduğunu belirterek, davalı müvekkili şirket hakkındaki davanın öncelikle husümet nedeniyle reddini, davaya konu kaza ile davalı müvekkili şirkete ait aracın bir ilgisinin bulunmadığının tespitiyle yasal davanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... ... Sigorta A.Ş. Vekili cevap dilekçesi ile; ... tarihli kazaya karıştığı belirüilen ... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... numaralı 12.08.2016 -2017 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi (Tratik Poliçesi) ile sigortalı bulunmakta olduğunu, kaza tarihi itibariyle teminat limitinin 31.000.00-TL olduğunu, davalı müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının sorumluluğu ve nihayetinde poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, davalı müvekkili sigorta şirketine davacı tarafın aracında mevdana gelen hasar talebi ile ilgili başvurusu üzerine açılan hasar dosyasından vapılan inceleme ve araştırma neticesinde olay yeri terk ettiği belirtilen sigortalı aracın kazanın olduğu saat ve tarih itibari ile sigortalı araç firma yetkilisinin sigortalı aracın kaza esnasında ...-... Sokak, ... Mahallesi Karabağlar adresinde park halinde olduğuna dair beyanına göre hasarın uyumsuz olduğunun tespit edilmiş olduğunu, bu nedenle davacıva herhangi bir ödeme gerçekleştirilmediğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere davalı müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olması nedeniyle konusunda uzman bilirkişiden kusura ilişkin rapor alınması gerektiğini, ayrıca davanın haksız fiile dayanması sebebiyle dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerekmekte olduğunu, davacı tarafin aracında meydana gelen değer kaybı miktarının tespit edilebilmesi için de Trafik Sigorta Genel Şartları Ek-D'de yer alan hesaplama yönteminin esas alınmasının gerekmekte olduğunu, davalı müvekkili şirketin zarardan Trafik Poliçesi genel şartları çerçevesinde sorumlu olduğundan Ek 1.2 fıkrasında belirtilen durumlardan birinin mevcutl olması halinde davanın reddinin gerekmekte olduğunu belirterek. davanın reddine. davacı tarafin “değer kaybı” ve “hasar bedeli” talep etmeye hakkı olup olmadığının. var İse miktarının tespiti için “Bilirkişi” incelemesi yaptırılmasını. davalı müvekkili sigorta şirketinin dava açılmasına keyfi ve haksız olarak sebep olmadığından yargılama giderlerinden sorumlu tutulnamaszına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada birleşen dosya davalısı vekili, cevap dilekçesi ile; ... plakalı aracın olay tarihinde ve saatinde durağan olduğunun iddia edildiğini, huzurdaki dosya kapsamında alınan bilirkişi ve adli tıp raporlarında, bahsi geçen aracın plakasının olay yerinde çarpma etkisiyle düştüğünü ve plakanın olay yerinde bırakıldığının tespit edildiğini, iş bu iddianın resmi makamlardan gelen raporlar ile çürütüldüğünü, ödeme ile ilgili beyanları da gerçeği yansıtmadığını, sadece parça bedelinin ödendiğini, araç değer kaybı, işçilik gibi kazadan kaynaklanan diğer zararların tazmin edilmediğini, sigorta şirketi tarafından ödenen parça bedeli itiraz edilen davaya konu icra takibi ile geri istendiğini, sigorta şirketinin taraflarına iddia ettiği ödemeyi yapmadığı gibi, yaptığı ödemeyi de geri istediğini, bu talebin reddi gerektiğini, ilk önce Ankara .... İcra Müdürlüğünün .../... E. Sayılı dosyası ile davaya konu miktarı talep ettiklerini, yaptıkları itiraz üzerine takibin durduğunu, itiraz neticesinde aynı takibi İzmir İcra Müdürlüklerinde açtıklarını, Ankara .... İcra Müdürlüğünün .../... E. Sayılı dosyasında ...'da borçlu olarak gösterildiğini, bu nedenle, ... tarafından davacı-birleşen davalıya yapılan bir ödeme olup olmadığının tespiti gerektiğini, birleşen davanın reddine, birleşen dava yönünden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı-birleşen davacı taraf yükletilmesine, kötü niyeti sabit olduğundan 500,00-TL’den 5.000,00-TL’ye kadar birleşen davacının disiplin para cezasına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kazası tespit tutanağı, sigorta poliçesi, hasar dosyası, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinde nalınan 24/06/2019 havele tarihli raporunun sonuç kısmına göre; "...Davalı ... Day. Tük. Mal. Oto. Mob. İnş. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti tarafından dosyaya sunulmuş olan kira sözleşmesinden dava konusu ... plaka sayılı aracın 13.07.2017 ile 12.09.2017 tarihleri arasında dava dişi ... Asfalt Peyzaj Taahhüt Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne kiraya verildiği, Gelen yazı cevaplarından dava konusu ... plaka savılı aracın malikinin davalı ... Day. Tük. Mal. Oto. Mob. İnş. ve Gıda San. VTic. Tad. Şti. Olduğu ve bu aracan 13.07.2017 1le 13.07.2018 tarıhleri arasında dava dışı ... Asfalt Porzaj Taah. Temizlik San. ve Tic. DLtd. Şüi.'ne kiraya verildiği. ancak kira sözleşmesine ait damga vergisinin ödenmediği ve Vergi Dairesine de herhangi bir bildirim yapılmadığı, Davalı ... Day. Tük. Mal. Oto. Mob. İnş. ve Gıda San.Tic. Ltd. Şti'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede. davalı ... Day. Tük. Mal. Oto Mob. İnş. ve Gıda San. Tic. Vtd. Şti. ile dava dışı ... Asfalı Pevzaj Taah tem. San ve Tic Ltd. Şti. arasında licarı ilişki bulunduğu, tarafların arasında araç kiralama ilişkisine ait muhasebe kaydının mevcut olduğu, Dava dışı ... Asfalt Peyzaj Taah. Temz. San. ve Tic. Tad. Şti'nin ticari defterlerinin vergi inceleme memurunda olduğu beyan edilmiş. sunulan carı hesap dökümleri ile taraflar arasındaki araç kiralamalarına ait faturalardan dava dışı ... Asvalt Peyzaj. Tah. Tem. San. ve Tic. Tad. Şti. ile davalı ... Dayv. Tük. Mal. Oto. Mob. İnş. Ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. arasında ticari ilişki bulunduğu, taratların arasında araç kiralama ilişkisine ait muhasebe kaydının mevcut olduğu, Davalı ... Day. Tük. Mal. Oto. Mob. İnş. ve Gida San. Tic. Ltd. Şti'ne ait ticari defter ve kayıtlar ile dava dışı ... Asfalt Pevzaj Taah. Temz. San, ve Tic. Ltd. Şti'nin sunduğu cari hesap dökümlerinden, 2017 yılı içinde davalı şirket tarafından dava dışı şirkete toplam 245.208,44 TI. tutarında 71 adet araç kiralama bedeli faturasının düzenlendiği, davalı şirket ticari defter ve kayıtlarına göre 2016 yılından gelen devir bakiyesi ile birlikte 2017 yılında dava dışı şirketten toplam 272.404.44 TL ödeme alındıği, dava dışı şirket cari hesap dökümlerine göre de 2017 yılı içinde davalı şirket tarafından dava dışı şirkete toplam 245.208.44 TL tutarında 71 adet araç kiralama bedeli faturasının düzenlendiği, 2016 yılında gelen devir bakiyesi ile birlikte 2017 yılında davalı şirkete toplam 312.404,44-TL ödeme yapıldığı, Ancak. davalı ... Day. Tük. Mal. Oto. Mob. İnş. ve Gıda San Tic. Ltd. Şti tarafından dava dışı ... Asfalt Peyzaj Taah. Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne düzenlenmiş olan faturalarda “Araç Kiralama Bedeli” açıklaması mevcut olup, kiralanan araçlara ilişkin plakalar belirtilmemiş olunduğundan. davalı şirket tarafından dava dışı şirkete kiraya verilmiş olan dava konusu ... plakalı araç için fatura düzenlenip düzenlenmediği ve bu araç için ödeme yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığı görüş ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 22/02/2022 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesinde .../... E. Sayılı dosyasında; ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda etken olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’ın kazanın oluşumuna etken olmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır. ... plaka sayılı aracın park halinde olması nedeni ile meydana gelen kazada etken faktörü olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır. ... plaka sayılı 2015 model VOLKSWAGEN POLO 1.4 TDI 90 COMFORTLINE otomobilin hasar onarım bedelinin KDV dahil 9.231,32 TL. olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır. Davalı sigorta şirketi tarafından 26.02.2018 tarihinde 4.546,74 TL ödenmiş olmakla (9.231,32 TL. - 4.546,74 TL ) = 4.684,58 TL. olarak hesaplanan bakiye hasar onarım bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu, Somut olayda davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında (bu olayda kusur oranı konusunda nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla ... plaka sayılı araç kazanın oluşumunda etken olmadığı görüşüne varılmış olmakla) Yargıtay içtihatlarına göre belirlenen 8.000,00 TL olarak hesaplanan değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu, Dava dosyasında, davacı tarafça kaza nedeniyle oluşan bakiye zararın ödenmesi için davalı sigorta şirketine 13.10.2017 tarihinde ihbarda bulunulduğu ve ihbarın 23.10.2017 günü tebliğ edildiği görülmekle Nihai Kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla olayın tebliğ tarihinden itibaren 8 işgününün hitamı olan 03.11.2017 tarihinden itibaren davalı sigorta şirketinin temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Asıl dava, davacıya ait ve kaza tarihinde kiralık olarak dava dışı ... 'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davalı ... Day.Tük.Mal.Oto.Mob.İnş.ve Gıda San.Tic.Ltd.Şti.'ne ait sürücüsü belirsiz olan ... plaka sayılı araç ve dava dışı ... plaka sayılı aracın karıştığı 08/08/2017 tarihli kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasar onarım bedeli, değer kaybı bedeli ve kazanç kaybı zararının tazmini talepli maddi tazminat davasıdır.
Birleşen .../... Esas sayılı dava ise ... plaka sayılı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan ... Sigort A.Ş.'nin aynı kaza neticesinde davacıya temin etmiş olduğu parçaların sonraki süreçte talebin reddedilmesi üzerine değerinin ödenmesi talepli yürütülen icra takibine karşı ... plaka sayılı araç maliki asıl davada davacı olan ... 'in itirazı sonucu takibin durması üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
Asıl davaya cevap dilekçesinde davalı ... Day.Tük.Mal.Oto.Mob.İnş.ve Gıda San.Tic.Ltd.Şti. Vekili tarafından aracın uzun dönem kira sözleşmesi ile dava dışı ... Asfalt Peyzaj Taah.Temz.San. ve Tic.Ltd.Şti.'ne kiralandığını, davalıya husumet düşmeyeceğini, ayrıca kaza tarihinde davalıya ait aracın kaza mahallinde bulunmadığının araç takip sistemi kayıtlarından anlaşıldığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Davalı sigorta şirketi asıl davada aracın kaza tarihinde araç takip sisteminde kaza mahallinde bulunduğuna dair bir kaydın bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Birleşen mahkememizin .../... Esas sayılı dava dosyasında davalı olan ... davalı ... plaka sayılı aracın kaza mahallinde plakasının düştüğünü, bilirkişi raporu ile plakanın gerçek olduğunun tespit edildiğini, birleşen dosya davacısının ödeme yapmadığını ileri sürerek birleşen davanın reddini savunmuştur.
2-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
3-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
4-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
5-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
6-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
8-Somut olayda öncelikle çözümlenmesi gereken mesele ... plaka sayılı aracın dava konusu kazaya karışıp karışmadığının tespiti hususudur.
Davalı taraf kaza tarihinde aracın kaza mahallinde hiç bulunmadığını ileri sürmüş, buna delil olarak ise ... araç takip sistemi kayıtlarına dayanmıştır.
Davacı taraf ise ... plaka sayılı aracın kaza sonrası plakasının olay yerinde düştüğünü, araç takip sistemi kayıtlarının gerçeği yansıtmadığını ileri sürmüştür.
Mahkememizce yapılan incelemede dava konusu kazanın ... tarihinde saat 01:15 ciarında, Buca ilçesi ... Sokak ile ... Caddesi kesişiminde meydana geldiği görülmüştür.
Davalı tarafça sunulan araç takip sistemi kayıtlarında kaza tarih ve saatinde davalıya ait aracın kaza mahallinde bulunduğuna dair kayıt yer almıyor ise de ... A.Ş. Cevabi yazısına göre takip cihazının araçtan çıkartılmasının veya değiştirilmesinin mümkün olduğu yönünde cevap verilmesi ve sistem kayıtlarının şirket tarafından tutulmamış olması nedeniyle doğrulanamadığı, ayrıca davalı tarafça dosyaya sunulan üzerinde tarih yer almayan araç teslim-iade formunda aracın hasarlı olarak teslim alındığına yönelik yer alan beyan ve aracın sol ön ve yan kısımlarının hasarlı olduğunun işaretlenmiş olduğu hususları birlikte gözetilerek davalı tarafça sunulan kayıtlar tek başına davalıya ait aracın kaza mahallinde bulunmadığını ispata yarar olarak değerlendirilmemiştir.
Davacı tarafça dosyaya davalıya ait olduğu ileri sürülen ... sayılı plaka sunulmuş, plakanın gerçek olup olmadığı hususunda yapılan inceleme sonucu düzenlenen ... tarihli İzmir Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü raporuna göre plakanın gizli güvenlik unsurlarını barındırdığı ve gerçek olduğu yönünde rapor sunulmuştur.
Mahkememizce yapılan inceleme ve değerlendirmede her ne kadar davalı tarafça sunulan araç takip sistemi kayıtlarında aracın kaza tarihinde kaza mahallinde bulunmadığı ileri sürülmüş ise de takip sistem cihazının değiştirilip değiştirilmediğinin belirsiz olması, davalının sunduğu kayıtların sistem işleticisi ... Mobil Sistemler A.Ş. Tarafından doğrulanamaması, davalıya ait orjinal plakanın kaza mahallinde düştüğünün ispat edilmesi, ayrıca bizzat davalı şirket tarafından aracın dava dışı kiracıya teslim ve iadesine ilişkin formda yer alan aracın sol ön ve çamurluk kısımlarından hasarlı olarak teslim alındığını gösterir kayıt karşısında davalının bu yöndeki savunmalarına itibar edilmemiş, davalı şirkete ait ... plaka sayılı aracın kazaya karıştığı kabul edilmiştir.
9-Sorumluluğun meydana gelişinde tarafların öncelikle kusur durumlarının belirlenmesi gerekmektedir.
Bilindiği üzere kusurun oran ve ağırlığının takdiri münhasıran hakimin yetkisindedir. Bilirkişi tarafından yapılan işlem tarafların ihlal etmiş oldukları trafik kurallarının tespitini sağlamaktan ibaret olup kazanın gerçekleşmesinde hangi tarafın kusurunun daha ağır nitelikte olduğu ve tazminat ağırlığının belirlenmesindeki kusur dağılımın takdiri hâkim tarafından yapılması gerekmektedir.
Dosyaya sunulan 22/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kazanın gerçekleşmesinde davalı ... şirketine ait ... plaka sayılı aracın etken olduğu, diğer araçların ise kazaya etki eden bir hatalarının bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan inceleme ve değerlendirmede dava konusu kazanın gerçekleştiği sırada davacıya ait aracın ... Caddesi'nde seyrettiği, davalıya ait ... plaka sayılı aracın ise ... Sokaktan ... Caddesi istikametine doğru seyrine devam ederken, Dur işaretli fasılalı kırmızı ışık yanan ve tali yol niteliğindeki yoldan çıkışı esnasında anayoldan seyrine devam eden davacıya ait araca geçiş önceliği vermesi gerekirken bu kuralı ihlal ederek kazanın meydana gelmesine yol açtığı, dava dışı ... plaka sayılı aracın kaza sırasında park halinde olduğu ve bir kusurunun bulunmadığı, bu itibarla dava konusu kazanın gerçekleşmesinde davalıya ait aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
10-Kusur durumlarının tespiti sonrasında ise haksız fiil tazminatının şartlarından olan zarar unsurunun değerlendirilmesi gerekmektedir.
Zarar yönünden yapılan incelemede dosyaya sunulan 22/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait aracın onarım bedelinin KDV dahil 9.231,32-TL olacağı, davalı sigorta şirketinin 4.546,74-TL tutarlı ödemesi sonrası bakiye zararın 4.684,58-TL olacağı, araçta 8.000,00-TL değer kaybı zararı bulunduğu yönünde rapor düzenlenmiştir.
Davalı ... şirketi vekili tarafından rapora itiraz edilmiş ise de somut bir itiraz nedeni gösterilmemiştir. Mahkememizce yapılan incelemede de herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilemediği, onarım bedeli ve değer kaybı hesaplamasının dosya kapsamı ve benzer nitelikli hasarlarda ortaya çıkan tazminat hesaplamalarına yakın olduğu gözetilerek rapor ile belirlenen tutarlar hükme esas alınmıştır.
11-Davalı ... Day.Tük.Mal.Oto.Mob.İnş.ve Gıda San.Tic.Ltd.Şti. Vekili tarafından davalıya ait aracın kaza tarihinden önce ... Asfalt Peyzaj Taah.Temz.San. ve Tic.Ltd.Şti.'ne kiralandığını, davalıya husumet düşmeyeceğini savunmuştur.
Mahkememizce yapılan inceleme, araştırma ve değerlendirme neticesinde davalı ile dava dışı ... Asfalt....Ltd.Şti. Arasında 13/07/2017 ve 12/09/2017 tarihleri arasında dava konusu aracın kiralanmasına ilişkin sözleşme imzalandığı, araç kira sözleşmesinin 2 ay süreli olduğu, 24/06/2019 tarihli bilirkişi raporuna göre davalı şirketin ticari defterlerinde dava dışı ... Asfalt...Ltd.Şti.'nden 71 adet araç kiralama bedeline istinaden 245.208,44-TL tutarlı fatura düzenlendiği ve 2016 yılından devreden bakiye alacakla birlikte 312.404,44-TL ödeme alındığının kayıtlı olduğu, defter açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığının belirtildiği, davalı şirketin ticari defter ve kayıtları, Polnet kiralık araç kayıtları sistemine araç kiralamasının bildirilmiş olduğu ve diğer dosya kapsamı dikkate alındığında kaza sırasında aracın işletmesinin kiralayan ... Asfalt Peyzaj Taah.Temz.San.ve Tic.Ltd.Şti.'ne geçmiş olduğu ve davalının zarardan dolayı sorumlu tutulamayacağı değerlendirilerek davalı yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı ... Day.Tük.Mal.Oto.Mob.İnş.ve Gıda San.Tic.Ltd.Şti. Yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de davacının ruhsat kaydı davalıya ait olan araçla ilgili olarak davalının araç işleteni olmadığını bilebilecek durumda olmadığı ve bu hususun ancak yargılama neticesinde netleşebileceği gözetilerek davacı aleyhinde yargılama giderlerine hükmedilmemiş, davalı tarafça sarf edilen yargılama giderleri davalı üzerinde bırakılmıştır.
12-Dava dilekçesinde sigorta şirketinden yalnızca hasar bedeli ve değer kaybı zararı talep edilmiş olup ıslah dilekçesinde davalı sigorta şirketinden hasar ve değer kaybı zararı dışında kazanç kaybı zararı da talep edilmiş ise de dava dilekçesinde talep edilmeyen bir hususla ilgili ıslah dilekçesi ile yeni bir talepte bulunulamayacağı, davanın tam ıslahı yoluna da gidilmediği hususu gözetilerek bu yöndeki talep kabul edilmemiştir.
13-Davacı tarafından davalı sigorta şirketine dava öncesi başvuru yapıldığı anlaşılmakta ise de başvuru tarihine ilişkin bir kayıt sunulmadığı, davalı sigorta şirketinin 27/04/2018 tarihli cevabi yazısında 23/10/2017 tarihinde davacının hasar bedeli ve değer kaybı zararı için başvuruda bulunduğunun beyan edildiği, 8 iş günü sonrası 03/11/2017 tarihinde temerrüt gerçekleşeceği gözetilerek bu tarihten itibaren faiz işletilmiş, faiz türü olarak dava dilekçesinde yasal faiz talep edildiği gözetilerek taleple bağlı kalınmış ve yasal faize hükmedilmiştir.
14-Birleşen dava dosyasında birleşen dosya davacısı ... Sigorta A.Ş. Sigortalısına ait ... plaka sayılı aracın kazaya karışmadığını ileri sürerek temin etmiş olduğu yedek parçaların bedelini davalıdan talep etmiş ve bu hususta icra takibi başlatmış ise de yukarıda yer alan gerekçenin 8 nolu paragrafında ayrıntılı olarak açıklandığı üzere ... plaka sayılı aracın kazaya karıştığı kabul edilmiş olup davacıya ait aracın onarım bedelinin KDV dahil 9.231,32-TL olarak hesaplandığı, davalı-birleşen dosya davacısı tarafça temin edilen parça bedelleri olan 4.546,74-TL tutarın hesaplamadan mahsup edilerek hüküm kurulduğu dikkate alınarak davanın reddine karar verilmiştir.
Birleşen dosya davalısı tarafından kötü niyet tazminatı talebinde bulunulmuş ise de birleşen dosya davacısı sigorta şirketinin takipte ve davada kötü niyetli hareket ettiği ispat edilemediğinden bu yöndeki talebin reddine karar verilmiştir.
15-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup birleşen davada sarf edilen 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davanın ... Sigorta A.Ş. Yönünden KABULÜ İLE, poliçe limitlerini aşmamak üzere 4.684,58-TL bakiye hasar onarım bedeli zararı ile 8.000,00-TL değer kaybı zararını 03/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalı ... Day.Tük.Mal.Oto.Mob.İnş.ve Gıda San.Tic.Ltd.Şti. Yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
B-BİRLEŞEN .../... ESAS SAYILI DOSYA YÖNÜNDEN;
1-Davanın REDDİNE,
2-Kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
C-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 866,48-TL harçtan peşin olarak alınan 77,65-TL ile ıslah harcı olarak alınan 282,37-TL harcın mahsubu ile bakiye 506,46-TL karar ve ilam harcının davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine,
3-Davalı ... Day.Tük.Mal.Oto.Mob.İnş.ve Gıda San.Tic.Ltd.Şti. Lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, işbu davalı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 77,65-TL. Ve 282,37-TL olmak üzere toplam 360,02-TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 59,30-TL başvuru harcı ile 525,00-TL posta ve tebligat ücreti, 800,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 1.384,30-TL yargılama giderinin, davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine,
D-BİRLEŞEN .../... ESAS SAYILI DOSYA YÖNÜNDEN;
1-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70-TL harçtan peşin olarak alınan 77,65-TL harcın mahsubu ile bakiye 3,05-TL. harcın birleşen dosyada davacı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca birleşen dosya davalısı ... yararına takdir edilen 4.546,74-TL vekalet ücretinin birleşen dosyada davacı ... Sigorta A.Ş.'den alınıp birleşen dosya davalısı ...'e verilmesine,
3-Birleşen dosyada davacı ... Sigorta A.Ş.'nin sarf ettiği yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Birleşen dosyada devlet hazinesinden karşılandığı anlaşılan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin birleşen dosya davacısı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
E-Artan gider avanslarının asıl dosyada ve birleşen dosyada karar kesinleştiğinde ve resen ilgi taraflara iadesine,
Dair davacı-birleşen dava davalısı vekili, davalı ... vekili ve davalı-birleşen dosya davacısı ... Sigorta vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/06/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.
“5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”