T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/915
KARAR NO: 2022/446
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/08/2018
KARAR TARİHİ: 09/06/2022
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı yanın, müvekkili şirketin internet sitesinin 6 ay sonra aramalarda en üst sıraya çıkarılması amacıyla 17.500,00-TL karşılığında ‘organik server’ alınması, internet sitesi üzerinden müvekkilinin iş adresinin Google’da haritasının oluşturulması amacıyla 1.000,00-TL ödenmesi, ayrıca internet sitesi üzerinden kredi kartıyla ödeme yapılabilmesi ve bu sitenin Instagram ile uyumlu olabilmesi için 4.000,00 TL karşılığında ‘Güvenlik Sertifikası’ ve DLL alınması konusunda anlaştıklarını, müvekkilin de bu işlerin karşılığı olarak 05.05.2018 tarihinde QNB Finansbank Ümraniye Çarşı şubesine ait ... seri numaralı, 22.500,00 TL'lik çek düzenleyerek davalı yana teslim ettiğini, verilen çek yukarıda sayılan ve vaat edilen işlemlerin yapımı için verilmiş bir çek olduğunu, davalı yanın müvekkiline karşı olan yukarıda saymış oldukları borçlarının hiç birini ifa etmediğini, öncelikle davalı yan müvekkiline organik server alacağı ve bu organik server ile müvekkilinin sitesinin 6 ay içinde arama motorlarında en üst sırada çıkacağı taahhüdünü yerine getirmediğini, ayrıca davalı yanın ifa ettiği internet sitesinde müvekkilinin iş adresinin Google haritalarda arandığında çıkacağı taahhüdünü de yerine getirmediğini, son olarak da davalı yan tarafından sözleşme konusu sitenin İnstagram sosyal medya uygulaması ile uyumlu olması ve sözleşme konusu site üzerinden üçüncü kişilerin kredi kartı ile ödeme yapmasını sağlayan güvenlik sertifikasını alınmadığını ve vaat edilen DLL siteye kurulmadığını, müvekkilinin bu işlemler için davalı yana 22.500,00 TL değerinde çek verdiğini, vaat edilen işlemlerin ifa edilmemesinden dolayı söz konusu çekin davalı da kalmasının hiçbir haklı sebebi kalmadığını, fakat davalının yan bu çeki müvekkiline iade etmemekle birlikte bu çeki kötü niyetli olarak uhdesinde tuttuğunu, Bu nedenlerle dolayı öncelikle söz konusu çek bedelinin davalı yana ya da 3. kişilere ödenmemesi için gerekirse teminat karşılığında ivedilikle tedbir kararı verilmesine ve davanın kabulü ile söz konusu 22.500,00 TL değeri çek açısından müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve söz konusu çekin müvekkile iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı yanın 22.01.2018 tarihli sözleşme ile web sitesi ve yazılım hizmetine ilişkin olarak anlaşıldığını, tarafların anlaştığı sözleşmede yazılı olan işlemlerin, ... miçin 1 adet web tasarım ve hizmet bedeli, ... Flowers için 1 adet web tasarımı ve hizmet bedeli, SEO sunumu(Google organik ilk sıra ve adwords kalite puanı için gerekli sunucu), 1 adet kurumsal kimlik tasarımı, Site Mailorder entegrasyonu, Adwords panel kurulumu ve kullanıma hazır hale getirilmesi, Adwords görsel reklam yapı hazırlanması, yıllık bakım,onarım ve teknik destek olduğunu, ancak müvekkili teklifte bahsi geçen hizmetten daha fazla hizmet verdiğini ve buna ilişkin ödemeler alınamadığını, bunların yanısıra müvekkili firma yetkilisi ve çalışanlarının İstanbul iline gidiş-geliş yol harcırahları dahi davacı tarafa yansıtılmadığını, Seo çalışması için defalarca para talebinde bulunulmasına rağmen müvekkili firmaya ödeme yapılamadığını, kaldı ki ödemelerin zamanında ve tam alınamamasından dolayı çalışmaların (seo çalışması) yarım kaldığını, müvekkili firmanın davacı tarafa anlaşılan hizmetlerin yanında ;" 32 adet logo tasarımı,3 adet kartvizit, kurumsal kimlik tasarımı, 4 adet web sitesi yazılım ve tasarımı, 2 farklı katalog kapak tasarımı, ... web sitesi, ...Academy web sitesi, ...Flowers logo baskıları, SEO destek hizmeti, ...Enerji yıllık alan adı hosting teknik destek, Fotoğraf dekupe ve düzenleme işlemleri,web yazılım ve web pazarlama danışmanlık hizmeti " hizmetlerini verdiğini, ödemeleri zamanında ve tam olarak alamayan müvekkilinin 16.07.2018 tarihinde Karşıyaka ...Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacı tarafa sözleşme gereği yapılan işlerin teslim alınması ile ilgili ihtar edildiğini, davacı yanın iddialarının aksine müvekkilinin ödemelerini yapmadığını ve kötü niyetli olarak bu davayı açtığını, bu nedenlerle öncelikle haksız ve hukuka aykırı bu davanın reddine, %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ihtarname, teklif formu, çek fotokopisi, bilirkişi raporları delil olarak değerlendirilmiştir.
Mahkememizce alınan 13/04/2021 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...Taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında davalının davacıya ifa etmekle yükümlü olduğu ... web projesinin %78, ...FLOWERS web projesinin %48 oranında tamamlandığı..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişiden alınan 06/09/2021 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre; "..Tarafların itirazları incelendiğinde taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında davalının davacıya ifa etmekle yükümlü olduğu ...MEKANIK web projesinin %78, ...FLOWERS web projesinin %48 oranında tamamlandığı ve kök rapordaki yüzdelerin değişmediği,.." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
İstanbul 6. ATM'nin .../... Talimat sayılı dosyasından alınan raporun sonuç kısmına göre; "...Takdiri ve hukuki değerlendirilmesi Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere; gerçekleştirilen irdelemeler neticesinde;
1- ...Enerji Web Sitesi projesinin toplamda %65,3 oranda tamamlanmış olduğu, gerçekleştirilen işin Davacı tarafından kabul edilebilir, kullanılabilir ve yönetilebilir nitelikte olmadığı,
2- ...Flower Web Sitesi projesinin toplamda %45,9 oranda tamamlanmış olduğu, gerçekleştirilen işin Davacı tarafından kabul edilebilir, kullanılabilir ve yönetilebilir nitelikte olmadığı,
3- Kurumsal kimlik çalışmaları kapsamındaki işlerin tümüyle tamamlanmış olduğu, gerçekleştirilen işin Davacı tarafından kabul edilebilir, kullanılabilir nitelikte olduğu,
4- “Google Analytics, Google Business, SEO Sunucusu alınması ve Organik sıralama hizmeti, Adwords panel kurulumu, Adwords görsel reklam ağı hazırlanması, mailorder / sanalpos ve SSL sertifika kurulumu” işlerinin hiç tamamlanmamış olduğu,
5- Davacının teknik ve mali yönden yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğu, buna göre söz konusu eksikliklerin Davalı tarafından kaynaklandığı, taahhüt edilen işlerin tümüyle tamamlanmamış olduğu,..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava eser sözleşmesi nedeniyle yükleniciye verilen çekin bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı menfi tespit ve istirdat davasıdır.
2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı yüklenicinin edimini gereği gibi ifa edip etmediği, eksik ifa var ise iş bedeline kısmen hak kazanıp kazanmadığı, tahsil edilen çek bedelinin davacıya iadesinin gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.
3-Uyuşmazlık konusu hususların çözümü teknik bilgi gerektirdiğinden mahkememizce bilgisayar programcısı ve yazılım uzmanı bilirkişilerden dava konusu edimlerin ifa edilip edilmediği, davacının faydalanabileceği web sitesi hazırlanıp hazırlanmadığı hususlarında bilirkişi raporları alınmıştır.
Dosyaya sunulan 13/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ...mekanik web projesinin %78 oranında, ...flowers web projesinin %48 oranında tamamlanmış olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkemememizce taraf vekillerinin itiraz ve beyanları da dikkate alınarak dosya aynı bilirkişiye tevdi edilerek, davalının yerine getirdiği eserin davacı tarafça kabulünün mümkün olup olmadığı, eserin tamamlanabilir olup olmadığı yönünde inceleme yapılması talep edilmiş, dosyaya sunulan 06/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda eserdeki eksikliğin yalnızca veri girişi eksikliği değil aynı zamanda modellerin eksik olmasından kaynaklandığı, admin paneli içerisinde yalnızca görsel eksikliği olmadığı, görsellerin eklenebileceği görsel alanlarının da oluşmamış olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi ek raporu ile davalı tarafından ileri sürülen "web sitesinin kalan kısımlarının davacı tarafça veri-fotoğraf girişi yapılarak tamamlanabileceği" yönündeki savunmanın yerinde olmadığı, davacının fotoğraf ve veri girişi sağlayabileceği panel-bölümlerin oluşturulmadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte dosyaya sunulan bilirkişi raporu mahkememizce hüküm kurmaya elverişli görülmediğinden yeniden farklı bir bilirkişiden rapor alınması yoluna gidilmiştir.
4-Mahkememizce İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat aracılığı ile alınan 25/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda;
"1-...Enerji Web Sitesi projesinin toplamda %65,3 oranda tamamlanmış olduğu, gerçekleştirilen işin Davacı tarafından kabul edilebilir, kullanılabilir ve yönetilebilir nitelikte olmadığı,
2-...Flower Web Sitesi projesinin toplamda %45,9 oranda tamamlanmış olduğu, gerçekleştirilen işin Davacı tarafından kabul edilebilir, kullanılabilir ve yönetilebilir nitelikte olmadığı,
3-Kurumsal kimlik çalışmaları kapsamındaki işlerin tümüyle tamamlanmış olduğu, gerçekleştirilen işin Davacı tarafından kabul edilebilir, kullanılabilir nitelikte olduğu,
4-“Google Analytics, Google Business, SEO Sunucusu alınması ve Organik sıralama hizmeti, Adwords panel kurulumu, Adwords görsel reklam ağı hazırlanması, mailorder / sanalpos ve SSL sertifika kurulumu” işlerinin hiç tamamlanmamış olduğu,
5-Davacının teknik ve mali yönden yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğu, buna göre söz konusu eksikliklerin Davalı tarafından kaynaklandığı, taahhüt edilen işlerin tümüyle tamamlanmamış olduğu,..."
Şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı süresinde itiraz dilekçesi sunmadığı, süresinden sonra yargılama sırasında projenin açılan dava nedeniyle tamamlanamadığı, davanın reddi gerektiği, şayet dava kabul edilecek ise projenin tamamlandığı ileri sürülen %65 ve %45 oranları dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
5-Dava konusu uyuşmazlıkta 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Eser Sözleşmesi'ne ilişkin hükümleri uygulanması gerekmektedir.
Eser sözleşmesi TBK'nın 470. Ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
Eser sözleşmesinde taraflardan biri iş sahibi, diğeri ise yüklenicidir. Eser Sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici yapımını üstlendiği eseri işi, özen borcu gereği fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla yükümlüdür. Eser sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran en önemli özelliklerinden birisi sonuç sorumluluğudur. Bununla yüklenici tarafların iradeleri doğrultusunda biri sonucun meydana getirilmesi taahhüdü altına girmektedir. Zira eser sözleşmesinde bir eserin yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu taahhüdün altına giren yüklenici işin niteliği gereği sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin iş eser sahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınmasıdır.
TBK'nın; 470. Maddesine göre eser sözleşmesinde yüklenici bir eser meydana getirmeyi, işsahibi de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlenir,
473. Maddesinde, Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, işsahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir.
Meydana getirilmesi sırasında, eserin yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı veya sözleşmeye aykırı olarak meydana getirileceği açıkça görülüyorsa, işsahibi bunu önlemek üzere vereceği veya verdireceği uygun bir süre içinde yükleniciye, ayıbın veya aykırılığın giderilmesi; aksi takdirde hasar ve masrafları kendisine ait olmak üzere, onarımın veya işe devamın bir üçüncü kişiye verileceği konusunda ihtarda bulunabilir,
474. Maddesinde, İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır.
Taraflardan her biri, giderini karşılayarak, eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir,
475. Maddesinde, Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme.
2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme.
İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Eser, işsahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa işsahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz,
Hükümleri yer almaktadır.
6-Somut olayda dosyaya sunulan her iki bilirkişi raporunda sözleşmeye konu işlerin tamamlanmamış olduğu, 25/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda da işin davacı işsahibi tarafından kabul edilebilir, kullanılabilir nitelikte olmadığı, yalnızca kurumsal kimlik çalışması kısmının tamamlandığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Dosya kapsamına göre davalının davacıya gönderdiği Karşıyaka ... Noterliği'nin 16/07/2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşme konusu işlerin teslim alınmadığı ve 3 gün teslim süresi içerisinde teslim alınmaması halinde yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği görülmüştür.
Davacının dava konusu işleri teslim aldığı tarih dosya kapsamında anlaşılmamakla birlikte dava tarihinin 03/08/2018 olduğu dikkate alındığında 16/07/2018 tarihli ihtarname ile dava tarihi arasındaki sürenin kısalığı da gözetilerek ayıp ihbarının süresinde olduğu kabul edilmiştir.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında dava konusu işlerin %65 ve %45 oranlarında tamamlandığı ve 25/04/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre işlerin kabul edilebilir nitelikte olmadıkları belirlenmiştir.
TBK'nın 475/1. Maddesinde "Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme." hükmü düzenlenmiş olup, davalı yüklenicinin tüm proje kapsamında gerçekleştirdiği işlerin büyük bir kısmının kullanılabilir durumda olmadığı, bu haliyle davacı işsahibinden tamamlanan kısımların kabulünün beklenemeyeceği, davacının sözleşmeden dönerek yükleniciye ödediği bedelin iadesini talep edebileceği kanaati ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
7-QNB Finansbank A.Ş.'nin 17/08/2018 tarihli müzekkere cevabına göre dava konusu çekin davalı ...'ye 06/08/2018 tarihinde ödendiği anlaşıldığından davanın istirdat davasına dönüştüğü, davacının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ödenen paranın iadesini talep edebileceği gözetilerek bu yönde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, davacının davalıya QNB Finansbank Ümraniye Çarşı Şubesi'ne ait keşidecisi ... Mühendislik İnşaat-... olan ... seri nolu 05.08.2018 keşide tarihli ve 22.500,00-TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile ödendiği anlaşılan 22.500,00-TL'nin ödeme tarihi 06.08.2018'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.536,97-TL harçtan peşin olarak alınan 384,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.52,72-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 384,25-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 35,90-TL. başvuru harcı ile 313,05-TL posta ve tebligat ücreti, 1.050,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.398,95-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/06/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.
“5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”