T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/520 Esas
KARAR NO : 2025/879
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/11/2019
KARAR TARİHİ : 09/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili... model ... Van.2.5 DCİ model aracın maliki olduğunu, davalı sigorta şirketinin bahsi geçen aracı 01/07/2017 tarihli ...poliçe nolu kasko sigorta poliçesi ile sigortalandırıldığını, diğer davalı şirket ise müvekkiline ait aracı yediemin sıfatıyla yedinde bulunduran taraf olduğunu, davacıya ait araç İzmir C.Başsavcılığı'nın...soruşturma sayılı dosyasında yürütülen kovuşturma kapsamında soruşturmayı yürüten savcının talimatı ile 01/08/2018 tarihinde trafikten men edildiğini, aracın aynı gün araç trafikten men ve muhafaza altına alınma tutanağıyla İzmir Bornova ... Mahallesi... adresinde bulunan davalı ...rup Otomotiv A.Ş.'nin yediemin deposuna polis memuru... tarafından teslim edildiğini, tahkikatın devamı sırasında kolluk yetkilileri aracın davalı ... Grup Otomotiv A.Ş.'ye ait yediemin otoparkında olmadığının tespit edildiğini ve müvekkili 21/09/2018 tarihinde Çamdibi karakoluna çağırdıklarını, davacı müvekkilinin aracının ... Grup A.Ş.'ye ait otoparkta olduğunu, ve yedieminden çalındığını 21/09/2018 tarihinde polislerin kendisini aramaları ve karakola çağrılmasıyla öğrendiğini, hemen aynı tarihte yani 21/09/2019 tarihinde dava konusu aracının bulunması için Çamdibi Polis Amirliğinden talepte bulunduklarını, ayrıca İzmir Oto Hırsızlığı Büro Amirliğinde görevli polislerin talebi üzerine 05/10/2018 tarihinde ifade verdiğini, çalan kişi veya kişiler hakkında şikayetçi olduğunu, kolluk yetkililerinin aracın her yerde aranacağını ve bulunması halinde kendisine iade edileceğini söylediklerini, yapılan tüm aramalara rağmen davacı müvekkilinin aracının bulunmadığını, kolluk yetkililerinin en son müvekkilinin İzmir Emniyet Müdürlüğü Oto Hırsızlığı Büro Amirliği'ne çağrıldığını, 07/07/2019 tarihinde belge tanzim edilerek müvekkiline teslim edildiğini, bahsi geçen içeriğe göre müvekkiline ait...plakalı aracın tüm aramalara rağmen bulunamadığı belirterek aracın trafikten düşürüldüğü ifade edildiğini, müvekkili aracının davalı ... Grup A.Ş.'ye ati yediemin otoparkında bulunduğu sırada çalındığının ve tüm aramalara rağmen bulunamadığının resmi kayıtla saptanmasından sonra,araç bedelinin ödenmesi için aracı kasko poliçesi ile sigorta ettirilen davalı şirkete 10/07/2019 tarihli ihtarname gönderildiğini, davalı sigorta şirketi 17/07/2019 tarihinde ihtarname ve eklerini teslim aldığını ve...sayısı ile kayedildiğini, ancak hemen akabinde,hasar başvurusunun internet ortamından yapılması gerektiğini belirterek evrakları iade ettiğini, bunun üzerine internet yoluyla tekrar hasar başvurusunun yapıldığını ve gerekli evrakların gönderilerek... sayılı hasar dosyasının açılmasının sağlandığını, davalı sigorta şirketi yaptığı inceleme sonunda ödeme talebinin reddine karar verildiğini, davalı sigortaca hasar bedelinin ödenmemesi yönündeki talebinin reddine karar verilmesi üzerine arabuluculuk bürosunun ...dosya numarasıyla davalılar aleyhine arabuluculuk başvurusu yapıldığını yapılan başvuruculuk görüşmesine davalı ... Grup A.Ş. adına katılan olmadığını, davalı sigorta şirketinin herhangi bir ödeme yapmadığından görüşmelerin anlaşmazlıkla sonuçlandığını, müvekkilinin aracının çalınması sebebiyle rayiç değerince zarar görmesinin dışında aracını kullanmamadan dolayı doğan zararın olduğunu, müvekkili Torbalı'da balıkçılık yaptığını, bu sebeple her gün İzmir'den Torbalı'ya gidip geldiğini, balık halinden aldığı balıkları kendi aracıyla Torbalı'daki dükkanına görebilecek iken 01/02/2019 tarihli araç kiralama sözleşmesi ile araç kiralamak ve nakliye bedeli olarak 23.000,00-TL nakliye bedeli ödemek zorunda kaldığını belirterek fazlaya dair talep ve davamız haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000-TL çalınan araç bedeli ve 5.000-TL aracın çalınmasından dolayı ödenmek zorunda kalınan nakliye bedeli olmak üzere toplam 25.000-TL'nin işlemiş ticari faiziyle birlikte araç bedeli açısından her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı sigorta açısından sigorta limitiyle sınırlı olacak şekilde tazminata hükmedilmesine, nakliye bedelinin münhasıran davalı yediemin firmasından tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ve diğer masrafların hisseler oranında taraflara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
... sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; ekte örneği sunulan poliçede görüleceği üzere araç üzerinde ...A.Ş. Torbalı Şubesi lehine dain-i mürtehin (rehin) kaydı bulunduğunu, aynı şekilde yine ekte örneği sunulan araç trafik sorgusuna ilişkin belgede de araç üzerinde ... A.Ş. / TORBALI ŞUBESİ lehine rehin kaydının bulunduğunun açıkça görüleceğini, bu halde TMK’nın 879. maddesine göre, sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesinin veya açık muvafakatinin alınması gerektiğini, rehin alacaklısının muvafakatinin bulunmaması halinde huzurdaki davanın husumet, dava şartı yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, zararın emniyeti suistimal suçu nedeniyle oluşması sebebiyle huzurdaki davanın reddine karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Grup Otomotiv A.Ş.'ye dava dilekçesi ve duruşma günün usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davaya cevaplarını bildirmediği anlaşılmıştır.
Dava, davalı sigorta şirketi yönünden kasko poliçesine, diğer davalı yönünden ise haksız fiile ilişkin tazminat istemine yöneliktir.
Davacı vekili, müvekkilinin maliki bulunduğu ... plakalı aracın davalı ... Grup'un otoparkından çalınması nedeniyle, araç bedelinin her iki davalıdan, ikame araç bedelinin ise yalnızca davalı ... Grup'tan tahsilini talep etmiştir.
Davalı sigorta vekili, sigortalı araçta rehin kaydının bulunduğunu, emniyeti suistimal suçu nedeniyle zararın teminat dışında kaldığını savunmaktadır.
Davacının maliki olduğu araçta rehin kaydının bulunduğu görülmekle, rehin alacaklısı bankaya müzekkere yazılarak hasar bedelinin ödenmesine muvafakat edip edilmediği sorulmuş ve banka 10/03/2020 tarihli yazı cevabı ile rehin ve rehine bağlı kredinin devam etmediğini bildirdiğinden işin esasına geçilmiştir.
Somut olayda rizikonun nasıl meydana geldiği incelendiğinde, davacı tarafından sigortalı aracın 3. Bir şahsa rıza ile verilmesi sonucu, 3. Şahsın (...) göçmen kaçakçılığı yaptığının ihbarı üzerine, sigortalı aracın Cumhuriyet savcısının talimatı ile 01/08/2017 tarihinde muhafaza altına alındığı, muhafaza işlemi için aracın davalı ... Grup'a teslim edildiği,
-Dosyamız davacısı hakkında yürütülen ... soruşturma numaralı dosyada davacı/ ... hakkında KYOK kararının verildiği,
-3. Şahıs ... yönünden ise İzmir... ASCM' nin... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda mahkumiyet kararının verildiği,
-Davacının şikayeti üzerine başlatılan soruşturmanın mahkememizce yazılan tüm müzekkerelere rağmen tam olarak tespit edilemediği, ancak en son gelen yazı cevabına göre soruşturmanın İzmir CBS' nin ... soruşturma numaralı dosyası üzerinden devam ettiğinin bildirildiği, iş bu soruşturma dosyasının kapsamlı olması nedeniyle davacının şikayetçi konumunda yer alıp almadığının tam olarak belirlenemediği ancak soruşturma konusunun davalı ... Grup'a yediemin olarak teslim edilen araçların söz konusu şirketin otoparkında bulunmaması nedeniyle yürütüldüğü görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 12/04/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre;"Davacının... plakalı aracın maliki olduğu
İş bu aracını bir arkadaşına 1 günlüğüne verdiği ancak arkadaşında 2 gün kaldığı, 3. Gün arkadaşına ulaşmadığı için 02.08.2018 tarihinde Torbalı Emniyet Müdürlüğüne gittiğinde 01.08.2018 tarihinde aracın Göçmen kaçakçılığı olayına karıştığının anlaşıldığı,
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’ nın ...soruşturma sayılı dosyası kapsamında, davacı yana ait sigortalı ...plakalı model araç 01.08.2018 tarihinde trafikten men edilmekle, araç diğer davalı ... Grup Otomotiv şirketine aynı gün yediemin olarak, Savcılık tarafından bırakıldığı,
Soruşturma devam ederken ve araç yedieminde iken, aracın
İZMİR VALİLİĞİ İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ 20.11.2018 tarihli, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’ na hitaben gönderilen yazısında ;
•…. ... grup otomotiv AŞ isimli firmanın faaliyet gösterdiği, otoparkta bulunan tüm araçların otoparktan usulsüz olarak çıkartılarak bilinmeyen yerlere götürüldüğü
•… otoparktan götürüldüğü tespit edilen araçların tescillerine C. Savcısının talimatları ile ARANAN ARAÇ ŞERHİ konularak yakalanmasına dair müzekkere cevabı verildiği ve
Yine dosya içindeki İZMİR VALİLİĞİ İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ 07.07.2019 tarihli BELGE başlıklı yazısında;
“21.09.2018 tarihinde,… müşteki ...it... plakalı …. Araç, 07.07.2019 tarihine kadar tüm aramalara rağmen bulunamadığı … “ Bilgileri
Dikkate alınarak, davacının 21.09.2018 tarihinde yedieminde bulunan aracın, yedieminden çalındığını öğrendiği, buna dair şikayetini de 05.10.2018 tarihi saat 12:58 de yapıldığı,
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı... soruşturma sayılı dosyasında 20.11.2018 tarihinde, araç maliki... ile ilgili Kovuşturma Yapılmasına Yer Olmadığı karar verildiği,
DAVA KONUSU... plakalı ARACIN
c.Yapılan Piyasa Rayiç Araştırmasında, 01.08.2018 tarihinde eşdeğer araçların (kilometresi ve geçmiş hasar kayıtları da incelenerek) ortalama değerinin 47.500,00 TL (Kırkyedibinbeşyüz TL) olduğuna kanaat edildiği,
d.Çalınma Tarihi olan 01.08.2018’de, eş değer özellikte bir aracın satın alınması için geçebilecek makul sürenin 10 gün olduğu, bu sürede İkame edilebilecek araç kiralama bedelinin, 3.000,00 TL (Üçbin TL.) olduğu hesaplanarak kanaat edildiği
DAVACI ENVER ÖZTAŞ’A AİT ...PLAKA SAYILI ARACIN
•05.10.2017- 05.10.2018 tarihleri arasında geçerli süre için ... nolu poliçe ile Ticari Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile davalı ...Sigorta AŞ tarafından kasko sigorta örüntüsüne alındığı,
•KASKO sigorta sözleşmeleri, sadece sigorta ettirenin değil, sigortadan faydalanan kimsenin veya eylemlerinden hukuken sorumlu oldukları kimselerinde kusurlu davranışlarından kaynaklanan ve araçta meydana gelen hasar ve ziyaı karşılamayı sigortacı tarafından taahhüt edilen yani sigorta ettirenin bizzat uğradığı zararların sigorta güvencesine alındığı mal sigortası türü olduğu,
•Aracın, dava dışı sürücü elinde iken, göçmen kaçakçılığı olayında kullanıldığı ve bu nedenle 01.08.2018 tarihinde trafikten men edilip yediemine bırakılmış ise de, 21.09.2018 tarihinde yediemin elindeki aracın çalındığının öğrenildiği
•21.09.2018 tarihi hasar/çalınma tarihi kabul edildiğinde, zararın 05.10.2017-2018 tarihleri arasında meydana geldiğinin kabul edileceği,
•Davaya konu olayda, davacı yanın aracını arkadaşına vermesi sırasında zarar meydana gelmediği,
•Zararın kamu otoritesi nedeniyle tutulduğu yedieminde , yediemin tarafından çalındığı,
OLAY İLE İLGİLİ OLARAK YUKARIDA DETAYLARI AÇIKLANDIĞI ÜZERE
Eğer Sayın Mahkemece,
a.Davacı yana ait aracın, kamu otoritesi talimatı ile yediemin elinde iken kasko sigortası genel şartları (e) maddesindeki ÇALINMA ‘ya maruz kaldığı kabul edilirse ,
Bu kere, teknik bilirkişi tarafından tespit edilen 47.500,00.-TL sının ödenmesi söz konusu olacağı
Bu halde Sigorta şirketi bakımından, 31.08.2019 tarihinin Kasko sigortası genel şartları gereği ödemem sorumluluk tarihi olarak tespit edildiği,
Eğer Sayın Mahkemece,
b.Davacı yana ait aracın, kasko sigorta poliçesinde teminat altına çalınma halleri dışında, davacının arkadaşına vermesi nedeniyle emniyeti suistimal ile ÇALINMA ‘ya maruz kaldığı kabul edilirse,
Bu kere, araç için tespit edilen zararın ödenmesi söz konusu olmayacağı,
•Ayrıca Sigorta poliçesinde kullanamamaktan kaynaklı gelir ve zararların teminat altına alınmadığı
Yine rapor içinde detaylıca belirtildiği üzere
•ARACIN BIRAKILDIĞI yediemin davalının, gerek aracın değeri ve gerekse aracın kullanılamaması nedeniyle doğan zarardan sorumluluğunun Sayın Mahkeme takdirinde olduğu hususlarındaki, tespitleri içerir" şeklinde rapor sundukları görülmüştür.
Mahkememizin 02/04/2024 tarihli celsesi 4 nolu ara karar gereği tarafların rapora karşı itirazları ile birlikte mahkememizin bilirkişi ara karar doğrultusunda inceleme yapılması için Bilirkişi heyetinden alınan 14/08/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre " Emsal Araç Rayici Yönünden;
* ... plaka sayılı aracın AĞUSTOS — EYLÜL 2018 tarihi itibariyle emsal araç bedelinin 47.500,00 TL olabileceği, bu yönüyle Bilirkişi ... tarafından düzenlenen rapora tarafımızca iştirak edilebileceği,
İkame Araç Bedeli Yönünden;
* ... plaka sayılı aracın AĞUSTOS — EYLÜL 2018 tarihinde yeni bir araç edinme süresi boyunca 3.000,00 TL ikame araç talebi oluşabileceği kanaatine,
Sigorta Bakımı Yönünden;
*Davaya konu ... plakalı araç, davaya konu olay (21.09.2018 ) tarihi itibariyle 05.10.2017 başlangıç ve 05.10.2018 bitiş tarihi itibariyle ... no'lu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olup mevcut poliçesinin incelenmesinden Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olup, mevcut poliçenin incelenmesinden rayiç değer üzerinden kasko teminatı verildiği, dolayısıyla davaya konu olayın poliçe geçerlilik süresi içerisinde meydana geldiği ,
Sayın Mahkemenizce de davacı yana ait aracın kamu otoritesi talimatı ile yediemin elinde iken kasko sigortası genel şartları (e ) bendi gereğince çalındığı değerlendirilir ise davaya konu hırsızlık olayı kasko poliçesi teminatı kapsamında sayılacağı, aksi kanaatte olunması halinde ise yani olayın emniyeti suüstimal olarak değerlendirilmesi halinde talebin teminat kapsamı dışında kalacağı,
Miktar itibariyle davacı yanın kasko poliçesi teminatı kapsamında talep edebileceği gerçek zarar tutarının 47.500,00 TL olduğu, bu rakama en geç 31.08.2019 tarihinden itibaren faiz işletilebileceği,
Dolaylı zarar niteliğindeki aracın kullanılamamasından kaynaklı gelir ve zarar taleplerinin kasko poliçesi teminatı kapsamı dahilinde olmadığı, ek sözleşme ile de mevcut poliçeye bu yönde bir kloz eklenmediği, dolayısıyla bu yöndeki talebin davalı sigorta şirketinden her halükarda talep edilmesinin mümkün olmadığı"şeklinde rapor sundukları görülmüştür.
Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile çalınan araçtan kaynaklanan, zararı için talep ettiği 20.000,00-TL alacağı artırarak 27.500,00-TL artırarak 47.500.00-TL ücretin artırılan alacağı açısından 31/08/2019 tarihinden itibaren T.C. Merkez Bankasının avans işlemlerinde uygulanacak avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili bedel arttırım dilekçesine karşı zamanaşımı def'i ileri sürmüş ise de,
-6100 Sayılı HMK’nın belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi hükmüne göre, belirsiz alacak davasının alacak miktarının veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenemediği ya da imkansız olduğu hallerde belirsiz alacak davası açılabilecektir. Dava dilekçesinin istem kısmında, davanın açıkça belirsiz davası olarak açıldığının belirtilmemiş olması, açılan davanın kısmi dava olduğunun kabulü için yeterli olmayıp, dava dilekçesi bir bütün olarak değerlendirilerek, davanın niteliği belirlenmelidir. Dava, kasko poliçesine dayanalı araç rayiç bedelinin tahsili istemini içerir maddi tazminat davası olup davacının tazminat miktarının ancak rapor alındığında belirlenebilecek olması dikkate alındığında davanın belirsiz alacak davası olduğu kanaatine varılmıştır. Bu nedenle, gerek dava dilekçesinde istenen kısım için, gerekse yargılama sırasında artırılan kısım için temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesinin gerektiği ve dava tarihi itibari ile zamanaşımı süresinin kesileceği gözetilerek davalının savunmasına itibar edilmemiştir.
Tüm bu nedenler ile, davacının maliki olduğu aracın davalı sigorta şirketi nezdinde 05/10/2017-2018 tarihlerini kapsayacak şekilde kasko poliçesi ile teminat altına alındığını, söz konusu aracın davacının rızası ile göçmen kaçakçılığı yapan ...' e verildiği sabit ise de, ... tarafından yapılan göçmen kaçakçılığı sonucu davacı hakkında yürütülen soruşturmanın KYOK kararı ile kapatıldığı, her ne kadar davaya konu araca yönelik davacı ile ... arasında emniyeti suistimal suçu mevcut ise de, kolluk görevlileri tarafından aracın yediemin otoparkına bırakıldığı ve sonrasında aracın yediemin otoparkında bulunmadığı, dava konusu araç ile birlikte birden fazla aracın da söz konusu otoparkta yer almadığına ilişkin İzmir CBS' nin ... soruşturma numaralı dosyasının derdest olduğu, iş bu dosya içerisinde yer alan beyanlar nazara alındığında otoparktaki araçların riziko tarihi içerisinde olmadığı, bu hali ile davacı ile dava dışı ... arasında ki suç konusunda illiyet bağının kesildiği ve sigortalı aracın davacının rızası ile yediemin otoparkına çekilmediği de sabit olduğundan somut olayda artık emniyeti suistimal suçunun yer almadığı ve hasarın teminat içerisinde olduğu kanaatine varılarak, davacının maliki olduğu aracın tramer kayıtları ile birlikte muayene kayıtları celp edilerek hesaplama yapan ve çelişki içermeyen bilirkişi raporları mahkememizce hükme esas alınarak davanın kabulüne, kabul edilen bedel yönünden davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 45 gün sonra temerrüte düşeceğinden iş bu tarihten itibaren avans faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
Diğer davalı yönünden ise davacı vekili mahkememizce sunduğu beyan dilekçesi ile davayı takip etmeyeceğini belirttiğinden davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Sigorta A.Ş.' ye karşı açılan davanın KABULÜ ile; 47.500,00 TL' nin 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte unvanı belirtilen davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davalılardan ... ... A.Ş. aleyhine açılan davanın açılmamış sayılmasına,
2-Alınması gereken 3.244,72 TL karar ve ilam harcının yatan 901,94 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 2.342,78 TL' nin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 901,94 TL peşin harç, 44,40 TL başvurma harcı, 263,20 TL posta ve diğer giderler ile 8.400,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 9.609,54 TL yargılama giderinin talep edilen ve kabul edilen bedeller nazara alınarak 8.694,34 TL' sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
09/10/2025
Katip...
¸e-imzalıdır
Hakim...
¸e-imzalıdır