T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/467 Esas
KARAR NO: 2021/511
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 27/08/2020
KARAR TARİHİ: 10/06/2021
Davacı vekili tarafından Mahkememizde açılan Zayi Çek iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; Aşağıda niteliği yazılı çekin kaybolduğunu, bu nedenle dava konusu çekin iptalini ve ödeme yasağı kararı verilmesini iddia ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Çek iptali davası poliçe hakkında düzenlenen hükümlere tabi olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
"MADDE 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"MADDE 758- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.
(2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır."
"MADDE 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."
"MADDE 760- (1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.
MADDE 762- (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.
(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir"
Somut olayda davacı tarafça dava konusu çekin davacı şirket elindeyken kaybolduğunu, çekin tüm aramalara rağmen bulunamadığını ileri sürerek çekin iptalini talep etmiştir.
Davacının dosyaya sunduğu bilgi ve belgelerden davacı ile dava dışı, çeki ciro yoluyla davacıya teslim ettiği ileri sürülen şirket arasında ticari ilişki mevcut olduğu, bu ticari ilişkiye ilişkin düzenlenen çek teslim bordorsu düzenlendiği, çek bilgilerinin makbuz üzerinde kayıtlı olduğu ve iptali talep edilen çekin bir suretinin dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır. TTK 759/2. Maddesi uyarınca iptal isteminde bulunan kişinin çekin suretini veya içeriği hakkındaki bilgileri vermesi gerekmektedir. Somut olayda davacı tarafça çek görüntüsü dosyaya sunulmuş olduğu gibi çek teslim bordrosunun da ibraz edildiği, çekin davacı elindeyken kaybolduğu yönünde kanaat oluşturacak yeterli delilin ibraz edildiği değerlendirilmiştir.
Çek iptali kararı maddi anlamda kesin hüküm niteliğinde olmayıp çekin iptaline karar verilmesi halinde dahi ileride çek üzerinde hak iddia edenler tarafından lehine iptal kararı verilen davacıya karşı hakkın yerine getirilmesi hususunda dava açılması mümkündür. Çekin iptali için çekin davacı zilyedindeyken elden çıktığına dair inandırıcı şekilde gösteren delillerin ibrazı yeterlidir. Dosyada iptali talep edilen çek içeriğine ilişkin detaylı bilgiler davacı tarafça dosyaya sunulmuş olup bu husus davacının çeki elinde bulundururken zayi olduğu yönünde inandırıcı bir delil olarak değerlendirilmiştir. Mahkememizce ilgili banka şubesine müzekkere yazılmış, çekin ibraz edilmediğine dair bilgi verilmiştir. Ayrıca çekle ilgili olarak mahkememize ibraz hususunda Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde 3 ayrı ilan yapılmış olup ilanda gösterilen ibraz süreleri içerisinde çekin elde bulundurulduğuna dair mahkememize bilgi verilmediği görülmüştür.
Tüm bu hususların birlikte değerlendirilmesinden dava konusu çekin davacının elindeyken zayi olduğuna dair yeterli vicdani kanaat oluştuğundan davanın kabulü ile ayrıntılı bilgileri hükümde gösterilen çekin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Her ne kadar kısa kararda çek düzenleyen banka adı "... Bankası" yerine sehven "T" harfinin eksik kalması neticesinde hatalı olduğu anlaşılmış ise de kısa kararda çek nosu, bankanın bilinen adı olan ... Bankası ibaresinin yer alması ve uyuşmazlığa konu çekin belirli olması da gözetilerek bu hususun düzeltilmesi gerekmediği, iptal kararı verilen çekin ... Bankası'na ait olduğu hususunda herhangi bir tereddüt oluşmayacağı değerlendirilmekle kısa kararda sehven eksik bulunan "T" harfinin gerekçeli karar yazım aşamasında eklenmesi uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
... ... Şubesine ait, Keşidecisi ... olan, ... çek nolu, 28/02/2021 keşide tarihli, 12.157,00-TL bedelli çekin zayii nedeniyle İPTALİNE,
2-Alınması gereken 59,30-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40TL harcın mahsubuna, bakiye 4,90-TL harcın davalıdan tahsiline, 4,90-TL harcın 6183 Sayılı A.A.T.U.H.K. 106. Maddesinde düzenlenen terkin sınırının altında kaldığı ve tahsili için yapılacak giderlerin alacak miktarını karşılamayacağı anlaşıldığından harç tahsil müzekkeresi yazılmasına yer olmadığına, belirtilen tutarın davalı tarafından rızaen ödenmek istenmesi halinde bakiye harcın tahsil edilebileceğinin ihtarına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra davacıya resen iadesine,
5-Davacı tarafından depo edilen teminat bedelinin kararın kesinleşmesinden sonra 1 ay içerisinde tazminat davası açılmaması halinde ve talep halinde davacıya iade edilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/06/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır