T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/530 Esas
KARAR NO: 2021/597
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 18/09/2020
KARAR TARİHİ: 06/07/2021
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; davalı şirketin ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu "..." plakalı aracın müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı araca çarptığını, bu kaza sonucunda müvekkili aracında yüksek maddi hasar meydana geldiğini, ... plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunu, iş bu aracın davalı şirket tarafından hem ZMMS ve hem İMMS ile sigortalı olduğunu, İzmir .... ATM'nin ... sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, işbu dava kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu ile müvekkili aracında oluşan hasar bedelinin 45.000,00-TL olarak belirlendiğini, ancak kaza tarihi itibariyle ZMMS teminat limiti 36.000,00-TL olması sebebiyle davalarının 36.000,00-TL üzerinden kabul edildiğini, müvekkili aracında ZMMS teminat limiti üzerinde zarar meydana geldiğinden ZMMS teminat limitini aşan kısmın için iş bu davayı açmak zorunda kaldıklarını, bu nedenlerle poliçe limitini aşan bakiye hasara ilişkin 9.000,00-TL kusurlu araç ihtiyati mali mesuliyet sigortacısı olarak davalı ... Sigorda AŞ'den temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; yetki yönünden itiraz ettiklerini, İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’nin görevli olduğunu, davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile 03.10.2018-2019 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, Kasko poliçesinde belirtilen limitlerle ve poliçe dönemi içerisinde gerçekleşen hasarlar için ihtiyari mali mesuliyet sigortası (İMMS) genel şartları kapsamında teminat verildiğini, İhtiyari mali sorumluluk sigortasının, araç sahibine düşen hukuki sorumluluğun zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMMS) limitleri üstünde kalan kısmını, poliçede yazılı limitlere kadar (işbu poliçe için 50.000,00-TL) temin edeceğini, bu nedenle müvekkili şirketin sorumluluğunun doğması için öncelikle zorunlu trafik sigortası poliçesinin limitlerinin tükenmiş olması gerektiğini, poliçe limitinin maktuen ödenecek rakam olmadığını, poliçe limiti üzerindeki zararlardan müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olup sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, poliçeye müstenit sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olmakla beraber; masraf, vekâlet ücreti sorumluluğu da bu miktara isabet eden oranlarda olacağını, dava haksız fiile dayalı olduğundan davacının öncelikle kusur, zarar ve illiyet bağı hususlarını ispatlamasının gerektiğini, aksi halde davanın reddine karar verilmesini gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında ve ancak gerçek hasarı ödemekle yükümlü olduğunu, sigortanın bir zenginleşme aracı olmayıp sigorta şirketinin, sigortalı aracın sebep olduğu riziko sebebiyle üçüncü kişilere ait mal veya bedeni zarardan ötürü poliçede gösterilen limit meblağın tamamını değil üçüncü kişilerin maruz kaldığı gerçek zarar miktarını araştırıp saptayarak ödemesinin esas olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası aslı, Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası delil olarak değerlendirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, davacının maliki olduğu ... plaka sayılı araç ile davalı ... tarafından ZMMS ve İMMS ile sigortalı olan, dava dışı ...'nun sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıya ait araçta meydana gelen hasarın ZMMS limitleri üzerinde kalan bakiye zararının karşılanması talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
3-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
4-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
5-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
6-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
8-Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.
Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.
Somut olayda, davalı ... Sigorta A.Ş., kazaya neden olan aracın hem zorunlu mali mesuliyet hem de ihtiyari mali mesuliyet (İMSS) sigortacısı olup, olay tarihi itibariyle davalının, ZMMS limitinin 36.000,00 TL olduğu ve limite kadar Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası kapsamında; ZMSS limitini aşan kısımdan dolayı da (ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak) İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında sorumlu olacağı açıktır.
9-Davalı ... şirketine karşı ZMSS kapsamında zararın giderilmesi için İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davası açılmış olup anılan dosyada verilen kabule yönelik hüküm 02/03/2021 tarihinde kesinleşmiştir. Kesinleşen tazminat dosyasının tarafları mahkememiz dosyası ile aynı olup her iki yargılamanın yalnızca sorumluluk dayanaklarının ZMMS ve İMMS olması yönüyle farklılık bulunduğu, taraflardan veya zararı doğuran nedenlerden dolayı bir farkın bulunmadığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen tazminat davası tarafların istinaf etmemesi üzerine kesinleşmiş ise de davalı tarafın mahkemece verilen kararı istinaf etmemiş olması, mahkememiz dosyasında sunmuş olduğu cevapta da kesinleşen mahkeme kararı ile belirlenen zarara yönelik herhangi bir itirazda bulunulmamış olması birlikte gözetildiğinde mahkememizce ayrıca bir araştırma yapılmaksızın İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yapılan bilirkişi incelemeleri ve tespitler hükme esas alınmıştır.
10-Sorumluluğun meydana gelişinde tarafların öncelikle kusur durumlarının belirlenmesi gerekmektedir. Dosyada delil olarak bulunan İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasına sunulan 16/12/2019 tarihli bilirkişi raporunda " kazanın oluşumunda ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ...'nun % 100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ...’ın kusursuz olduğu " şeklinde görüş belirtilmiştir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede davalı ... şirketinin sigortalısı olan araç sürücüsünün asli kusurlu olarak kazaya neden olduğu gözetilerek asli ve tam kusurlu bulunmuş, %100 oranında kusurlu kabul edilmiştir.
11--Kusur durumlarının tespiti sonrasında ise haksız fiil tazminatının şartlarından olan zarar yönünden yapılan incelemede, Dosyada delil olarak bulunan İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasına sunulan 16/12/2019 tarihli bilirkişi raporunda "... plaka sayılı otomobilin hasar onarım bedelinin KDV dahil 66.080,70 TL olduğu, aracın ikinci el piyasa rayicinin ortalama olarak 85.000,00 TL mertebesinde olduğu ve tamirinin ekonomik olmadığı, riziko tarihi itibarıyla sovtaj değerinin 40.000,00 TL mertebesinde ve araçta meydana gelen gerçek zararın 45.000,00 TL olduğu ve pert-total işlemine tabi olması gerektiği tespit edildiğinden değer kaybı bedeli talep edilemeyeceği, davalı ... şirketinin sorumluluğunun bu manada poliçe limitleri içinde kalan ve sigortalısının kusuru oranında (somut olayda % 100) 36.000,00 TL’ndan sorumlu olduğu..." şeklinde kanaat ve görüş belirtildiği, belirlenen zarar miktarının mahkeme tarafından hükme esas alındığı ve kararın kesinleştiği görülmüştür.
Kesinleşen karara dayanak yapılan bilirkişi raporu mahkememizce de denetlenebilir nitelikte olduğu gözetilerek zararın miktarı yönünden hükme esas alınmıştır.
12-İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası ile davacının gerçek zararı 45.000,00TL olarak belirlenmiş olup kararın kesinleştiği ve davanın taraflarının mahkememiz dosyasının tarafları ile aynı olduğu gözetilerek davacının gerçek zararının bu miktar olarak kabulünün gerektiği, davalının ZMMS sigortacısı olarak 36.000,00TL tutarda zarardan sorumluluğu bulunduğu, aynı aracın İMMS sigortacısı olarak ZMMS poliçesince karşılanmayan zarardan sorumluluğunun bulunduğu, bu miktarın 9.000,00TL olarak tespit edildiği gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
13-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun 23/11/2020 tarihli sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile İMMS kapsamında 9.000,00TL maddi tazminatın poliçe limitlerini geçmemek üzere davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına 19/06/2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 614,79-TL harçtan peşin olarak alınan 153,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 461,09-TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 4.080,00-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 153,70-TL. harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından başvuru harcı ve posta masrafı olarak sarf edilen toplam79,90-TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Fazla yatırılan gider avansının, karar kesinleştiğinde istek halinde yatırana iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/07/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır