T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/535 Esas
KARAR NO: 2021/937
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/09/2020
KARAR TARİHİ: 04/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde, müvekkili ile davalı arasında 28.08.2018 tarihinde ihaleye çıkartılan Karşıyaka Kazım Dirik İlkokulu (16 Derslik) İnşaatı ihalesinin müvekkili tarafından alınmasıyla 10.10.2018 tarihinde sözleşme akdedildiğini, Sözleşme bedelinin 5.520.000-TL olduğunu, işin bitim süresinin 360 gün hesabı ile 09.10.2019 tarihinde planlandığını, yine sözleşme şartları gereği 9. maddeye göre sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 gün içerisinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanacağının hüküm altına alındığını, ayrıca madde 11’e göre şartlar oluştuğu takdirde sözleşme bedeli üzerinden 2018 yılı içerisinde %20 ve 2019 yılı için %80 ödenek tespit olunduğunun hüküm altına alındığını, yüklenicinin yapım işi için sözleşmede belirtilen ödenekleri iş programına uygun şekilde imalat ve ihrazat olarak sarf etmek zorunda tutulduğunu, ancak ekte sunulan işyeri teslim tutanağından anlaşılacağı üzere teslim günü okulun boşaltılamadığı için ilkokul anaokul ve engelliler okulunda eğitim öğretim devam ettiğinden fiili işe başlama tarihinin okulların boşaltılmasından sonra yapılacağının tutanak altına alındığını, tüm bu aradan geçen süre içerisinde müvekkilinin 15.02.2019 tarihinde fiilen işe başlayabildiğini, işin sözleşme uyarınca bitim tarihi 10.10.2019 olmasına rağmen davalının kusuru ile okulu boşaltamaması, boş ve inşaata hazır halde teslim edememesinden dolayı sürekli olarak süre uzatım işlerine tabi tutulan müvekkili içinde 10.10.2019 tarihinde bitirilmesi ve teslimi mümkün olmayacağından davalının işin bitim süresini iş programını da revize ederek 09.02.2020 olarak tespit ettiğini, 2019 yılı ödeneği sözleşme şartları uyarınca belirlenmiş olmasına rağmen 28.05.2019 tarih ... sayılı yazı ile Kdv dahil 2.750.000-TL olduğunun belirtildiğini ve bu ödeneğin ancak 16.12.2019 tarih ve 6 ve ara hakkedişlerle 2.744.359,12-TL ve 493.984,64-TL Kdv olarak toplam 3.238.343,76-TL harcandığını ve yine revize programına göre 2020 yılına sarkan bakiyesinin 428.787,54-TL olduğunu,14.01.2020 tarih E-927936 sayılı yazısı ile davalının bu kez ödenekleri verilmediği için sürekli halen gelen süre uzatım revizelerine ek olarak yeni süre tanımladığını ve işin bitim tarihini 28.06.2020 tarihi olarak tespit ederek 2.146.974,21-TL+Kdv ödenecek verileceğini belirttiğini, Müvekkili tarafından aradan geçen süre zarfında ekte sunulu ve birçok dilekçe ile davalı idarenin kusuru ile 10.10.2018 tarihli sözleşme ile 09.10.2019 tarihinde tamamlanacak olan iş için 360 gün süre tanınmasına rağmen 28.06.2020 tarihine sarkan iş programı altında bırakılan müvekkilinin talep ettiği fiyat farkı uygulanması gerektiğini ve ivedilikle bunun yapılması gerektiği dilekçelerinin kimi zaman cevapsız kimi zamanda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu yanıtının beklendiği gerekçesi ile bekletildiğini, oysa ki 06.08.2019 tarihinde Bakanlık tarafından dağıtım yerlerine başlıklı yazısı ile yapımı devam eden projelerde süre uzatımı ve fiyat farkı işlemlerine ilişkin Kamu İhale Kurumu başkanlığının 01.08.2019 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığına istinaden yazdığı görüşünün dahi fiyat farkının uygulanması gerektiğine işaret ettiğini, ancak davalının bu konuda hiçbir işlem yapmadığını, tip sözleşmelerde fiyat farkı talep edilmeyeceği taahhüt ve altından kalkılamayacak edimin altına imza atılması yada yasanın emredici hükümleri çerçevesinde geçersiz olup idarenin kusuru veya mücbir nedenlerle işin bitim süresinin uzatılması halinde uzatılma süresi içerisinde veya bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak yapılan iş kalemleri yada iş grupları için fiyat farkı hesaplanacağını, bu hususun idarenin sözleşmeye fiyat farkı uygulanmayacağı hükmüne yer verilmesi durumunda da aslında fiyat farkı uygulanacağının altını çizdiğini, sözleşmede davalı kusuru veya mücbir sebep başlığı madde de olmadığı için yasaya dönülmesi gerekeceğini ve yasal düzenleme ile durumun çözüleceğini, hiçbir süre uzatımının müvekkilinden kaynaklanmadığını, tamamının idarenin kusurundan kaynaklı yapıldığını, müvekkilinin fiyat farkı uygulansa dahi yüklenicinin karının da revize edilmesi gerekli olduğu, bu konuda da ve de fiyat farkının ve yüklenici kararının revize edilememesinden kaynaklanan zararlar ile ilgili talepleri olacağı, müvekkilinin üzerine aldığı işin eksiksiz ve kusursuz olarak 25.06.2020 tarihinde geçici kabul ile teslimini gerçekleştirdiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak şartıyla davalının kusuru ile fiilen inşaatına başlanılamayan başlandıktan sonra da çeşitli gerekçelerle (ödenek eksiği gibi) işin sınırlı sürelerle yapılması talep edilerek süreli süre uzatımına konu edilen sözleşmeye göre 09.10.2019 tarihinde bitmesi şart koşulan Karşıyaka 16 derslik Kazım Dirik İlkokulu İnşaat anahtar teslimi Yapım İşinin 28.06.2020 tarihine kadar uzatılmasından kaynaklı fiyat farklarından oluşan müvekkili zararının kurumlar içi yayınlanan müvekkili tarafından bilinemeyen hesaplama yöntem yöntemlerine de tabi olması ve ehil bilirkişiler vasıtasıyla hesaplamaya ortaya çıkacak olan zararının belirlenmesiyle harç tamamlanmak veya ıslah etmek hakkı kullanılmak üzere şimdilik (ileride artırma hakkı saklı kalmak üzere) 10.000-TL’nin hak ediş dönemlerine göre fiyatlandırılarak hak ediş tarihlerden itibaren ticari faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş olmakla yapılan açık yargılama sonunda;
GEREKÇE: Davalı vekili cevap dilekçesinde, İl Milli Eğitim Müdürlüklerinin tüzel kişiliğinin bulunmaması nedeniyle dava ehliyeti de bulunmadığını, davanın Milli Eğitim Bakanlığına açılması gerekirken İzmir Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğüne karşı açılmış olması davanın husumet yokluğundan reddini gerektiğini, müvekkili idarenin tacir olmadığı gibi yargılamaya konu olan dava da Türk Ticaret Kanununda belirtilen mutlak ticari davalar arasında olmadığını, bu nedenle sözleşmeden kaynaklı alacak davasının, görev yönünden de reddi gerektiğini, Davacı tarafın iddiasının aksine, 5 gün içinde 15/10/2018 tarihinde iş yeri teslimi yapılmıştır. İşin süresinin 360 gün olduğu ve okulun boşaltılmasından sonra fiilen işe başlanacağı da iş yeri teslim tutanağında yer aldığını, söz konusu yapım işinde fiili işe başlama; okul boşaltıldıktan sonra 15/02/2019 tarihinde gerçekleştirildiğini, 360 günlük süre ele alındığında bitiş süresi 09/02/2020 tarihi olan işin; davacı tarafa 140 günlük ek süre verilmesiyle 28/06/2020 bitiş tarihli olduğunu, davacı tarafın iddialarının aksine, sözleşme konusu işte sürekli olarak süre uzatımı yapılmadığını, sadece 1 kere ek süre verildiğini, Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 11.2 maddesinde; 2018 yılı için %20, 2019 yılı için %80 ödenek tespit olunduğu ve yüklenicinin bu ödenekleri iş programına uygun şekilde imalat ve/veya ihzarat olarak sarf etmek zorunda olduğu belirtilmiştir. Fiili işe başlama tarihinden dolayı bu program revize edilmiş ve 2019 yılı için %88,61, 2020 yılı içinse %11,39 ödenek tespit edilmiştir. ...nün 28/05/2019 tarih ve 10487996 sayılı yazısı ile davacı tarafa 2019 yılına ait ödenek tebliğ edilerek yüklenicinin bu ödeneğe göre önlem alarak işlerine devam etmesi gerektiği bildirildiğini, ancak devam eden imalatlar ve ödenen hak edişlerle, iş programının gerisinde kalındığını, bu nedenle de ek süre talebinde bulunan davacıya 14/01/2020 tarihli ve 927936 sayılı süre uzatımı kararı ile 140 günlük ek süre verildiğini, Davacı taraf süre konusunda her ne kadar idareyi suçlasa da, idarenin herhangi bir kusuru bulunmadığını, süre uzatımı verilebilecek hallere ve şartlara; taraflarca imzalanan sözleşmenin 18. Maddesinde yer verildiğini, 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile düzenlenen "4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar" ın fiyat farkı hesaplanması öngörülmeyen işler başlıklı 9. Maddesinin 1. Fıkrasında; "İdari Şartname ve sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, 4735 sayılı Kanunun 10. Maddesinde belirtilen mücbir sebepler ya da idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak yapılan iş kalemleri ya da iş grupları için bu madde hükmüne işin idari şartname ve sözleşmesinde yer verilmiş olması şartıyla bu esaslara göre fiyat farkı hesaplanır" hükmünün yer aldığını, davacı taraf ile imzalanan sözleşmenin 14. Maddesinde; "Yüklenicinin gerek sözleşme süresi içinde gerekse uzatılan süre içinde sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamayacağı ve fiyat farkının hesaplanmayacağı" hükümleri yer aldığını, tüm bu nedenlerle davacının haksız davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında 28.08.2018 tarihinde ihaleye çıkartılan Karşıyaka Kazım Dirik İlkokulu (16 Derslik) İnşaatı ihalesinin davacı tarafından alınmasıyla işin uzamasından kaynaklı olarak davacının fiyat farklarından oluşan zararının tahsiline yönelik olup, davalı idarenin tacir olmadığı, davanın mutlak ticari davalardan da olmadığı, bu nedenle iş bu dava her iki tarafı tacir olmadığından ve her iki taraf için de ticari nitelikte bulanmadığından davacının süre uzamasından kaynaklı zararına yönelik talebinin Asliye Hukuk Mahkemelerinde talep edebileceğinden Mahkememizin Görevsizliğine ve dosyanın Görevli Nöbetçi Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Mahkememizin eldeki davaya bakmakta görevsizliği nedeniyle HMK'nun 114(1)-c), 115/(2), 138(1) maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
Davaya bakmakta görevli mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna,
HMK'nun 20(1) maddesi gereğince işbu kararın kesinleşmesi ve iki haftalık başvurusu süresinde talep halinde dava dosyasının belirtilen görevli mahkemeye gönderilmesine,
HMK'nun 331/2 maddesi de gözetilerek harç ve yargılama giderlerinin iki haftalık başvuru süresi içerisinde talep olması halinde görevli mahkemede gözetilmesine, bu süre içerisinde başvuru olmaması halinde ise, HMK 20/(1) son cümlesine göre daha sonra talep halinde gerektiğinde mahkememizce karar verilmesine,
Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal istinaf süresi içinde, İstinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 04/11/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza