T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/603 Esas
KARAR NO: 2023/382
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen),
DAVA TARİHİ: 13/10/2020
BİRLEŞEN İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
ESAS NO: 2021/956 Esas
KARAR NO: 2021/1213
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/12/2021
KARAR TARİHİ: 04/05/2023
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; 20.08.2019 tarihinde ...'a ait ve ...'in sevk ve idaresindeki... plakalı aracın, ...'a ait ve onun sevk ve idaresindeki ... yabancı plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı sigorta şirketinin 31.12.2018-31.12.2019 tarihleri arasında geçerli olan ZMMS poliçesi nedeniyle ve bu sigorta poliçe teminat limitini açan kısımdan kaza tarihi itibariyle geçerli olan İMMS poliçesi nedeniyle sigortalı araç sürücüsünün tam ve asli kusuru ile neden olduğu maddi hasarın tamamından sorumlu olduğu hususu izahtan vareste olduğunu, husumet davalıya, kazaya sebep olan... plakalı aracın ZMMS ve İMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi sıfatıyla riski üstlenmesi ve sigorta riskinin gerçekleşmesi nedeni ile maddi zarardan sigorta teminatları dâhilinde sorumlu olduğunu, dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmuş ve dava şartı yerine getirildiğini, müvekkiline ait Alman trafiğine kayıtlı aracın kaza sonrası oluşan hasarı, Almanya'da bulunan Nierhaus Motorlu Araç Bilirkişi Bürosu tarafından Alman rayicine göre hesaplanmış olup 30.08.2020 tarihli rapor ile KDV dahil 7.572,17-Euro olarak tespit edildiğini, davalı sigorta şirketi ZMMS ve İMMS sigortası sıfatıyla zarar görene gerçek zararını ödemek zorunda olduğundan hasar bedeline yansıyacak KDV miktarını da ödenmek zorunda olduğunu, yine Almanya’da bulunan Nierhaus Motorlu Araç Bilirkşi Bürosu tarafından Alman rayicine göre hesaplanan 30.08.2019 tarihli Bilirkişi Raporuna göre kaza sonrası araçta 500,00 Euro değer kaybı meydana geldiğinin tespit edildiğini, ayrıca müvekkili tarafından bilirkişiye 200,00 Euro bilirkişilik ücreti ödendiğini, iş bu meblağın fiili ödeme günü tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru üzerinden yargılama giderlerine dâhil edilerek hüküm altına alınması gerektiğini, müvekkili aracı Almanya plakalı olduğu dikkate alındığında müvekkilinin zararını gidermek için yabancı para EUR üzerinden harcama yapacağının da kabulünün gerekeceğini, davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğünü, fazlaya dair her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla haklı davanın kabulüne; 7.572,17 EUR hasar bedeli ile 500,00 EUR değer kaybı olmak üzere toplam 8.072,17 EUR maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden kaza tarihinde geçerli ZMMS poliçe teminat miktarının temerrüt tarihindeki karşılığı ile sınırlı olarak bu kısmı aşan tutar bakımından ise kaza tarihinde geçerli İMMS poliçe teminat miktarının temerrüt tarihindeki karşılığı ile sınırlı olarak itibaren yabancı para bakımından 16.07.2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak müştereken ve müteselsilen tahsiline, Müvekkilinin bilirkişi ücreti olarak ödediği 200,00 EUR'nun fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerine dâhil edilerek davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosya yönünden, Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20/08/2019 tarihinde ...'a ait, ...'in sevk ve idaresindeki... plakalı araç ile müvekkili ...'a ait, kendi sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluş şekli dikkate alındığında... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkiline ait ve Alman trafiğine kayıtlı aracın kaza sonrası yapılan bilirkişi raporunda hasarın 7.572,17 Euro ve değer kaybının ise 500 Euro olarak tespit edildiğini belirterek davanın kabulü ile maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta A.Ş'ye dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak süresi içinde davaya cevap verilmediği anlaşılmıştır.
Birleşen dava yönünden;
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili, cevap dilekçesi ile; müvekkili şirkete kanunda belirtilen evraklarla başvurulmamış olduğundan davanın usulden reddine, sayın mahkemeniz esastan inceleme yapacak ise,kusur tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesine, davacının değer kaybı ve maddi hasar tazminatı talebine yönelik bilirkişi raporu alınmasına ve yapılacak hesaplamanın Yürülükte bulunan ve Resmi Gazete'de Yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlar Eki uyarınca yapılmasına, davacının aracının daha önce kazaya karışıp karışmadığının tramer kayıtları celp edilerek tespitine,
değer kaybı talebinin reddine, ekspertiz rapor ücreti talebinin reddine, haksız ve fahiş olan maddi tazminat talebinin ve davanın reddine, müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden faiz talebinin reddine, sayın mahkeme aksi kanaatte ise avans faiz talebinin reddine, müvekkili şirket dava açılmasına sebebiyet vermediği için yargılama,masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ve ...vekili, cevap dilekçesi ile; davanın öncelikle zamanaşımından dolayı reddini talep ettiklerini, bilirkişi raporunda belirtilen kusur raporunun kabulünün mümkün olmadığını, gerek davacının talepleri gerekse iddiaları soyut iddialardan öteye gitmediğinden tüm taleplerinin reddinin gerektiğini, zira yurtdışında hasara ilişkin talep edilen bedel ile yeni araç alınmasının mümkün olduğunu, tespit edilen bedellerin piyasa şartlarını yansıtmadığı gibi, dosyayı aydınlatmaya da yetmediğini, bilirkişilerin yurtdışı araç bedellerine göre bu aracı hurdaya çıkartması gerekmekte olup, değer kaybının tespitinde de piyasa koşullarının derinlemesine araştırılması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 18/02/2021 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "... plaka sayılı araç sürücüsü ...kazanın oluşumunda tamamen hatası ile etken olduğu,
... (Almanya) plaka sayılı araç sürücüsü ...’ın meydana gelen kazada her hangi bir hatası ve etkisi, atfı kabil kusuru olmadığı, “Kusursuz” olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davalı ... Sigorta A.Ş.’nin, poliçe teminat limiti olan 39.000,00 TL’yi aşmamak üzere 7.500,00 €. olarak tespit edilen hasar onarım bedelinden sorumlu olduğu,
20.08.2019 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle, davacı yanın maliki olduğu ...plaka sayılı araçta meydana gelen gerçek zararın tazmini için davalı sigorta şirketine 01.07.2020 tarihinde yapılan müracaatın 02.07.2020 tarihi itibarıyla tebliğ edilmiş olduğu, bu bilgiler ışığında 16.07.2020 tarihi itibari ile sigorta şirketinin temerrüde düşeceği,
Davalı ... Sigorta A.Ş.’nin, 16.07.2020 temerrüt tarihi itibarıyla 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesine göre (Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.) belirlenen değişken oranlı faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası (€) Efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak ZMMS poliçe teminat miktarının temerrüt tarihindeki karşılığı ile sınırlı olarak sigorta şirketinin sorumlu olduğu,
Davacı Vekili dava dilekçesinde, “30.08.2019 tarihli Bilirkişi Raporuna göre kaza sonrası araçta 500,00 Euro değer kaybı meydana geldiği tespit edilmiştir. (EK-8/c)” şeklinde beyanda bulunmuş ancak, yapılan dosya incelemesinde, Nierhaus Motorlu Araç Bilirkişi Bürosu tarafından 30.08.2019 tarihli düzenlenmiş Ekspertiz Hasar Raporunda içeriğinde veya ekinde herhangi bir değer kaybı hesaplaması bulunmadığı, Nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmak üzere; Davacıya ait yabancı plakalı aracın fotoğraflı hasar dokümantasyonu incelendiğinde, kaza tarihi itibariyle Almanya piyasasındaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre Almanya piyasasındaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi şeklinde) değer kaybı belirleme yöntemine göre, 500,00 €. olarak belirlenen değer kaybı bedelinden ZMMS poliçe teminat miktarının temerrüt tarihindeki karşılığı ile sınırlı olarak sigorta şirketinin sorumlu olduğu,
Davacı yan zararını tespit ettirebilmek için ekspertiz çalışması yaptırdığı, 30.08.2019 tarihli Ekspertiz Hasar Raporu için 30.09.2019 son ödeme tarihli KDV dahil 200,00 €. ekspertiz hizmet bedeli ödemek durumda kaldığı, 30.09.2019 tarihinde (27.09.2019 saat 15.30’da belirlenen) T.C.M.B. Efektif Satış Döviz Kuru 1 €. = 6,2040 TL. olduğu dikkate alınarak 200,00 €. x 6,2040 TL. = 1.240,80 TL. olarak belirlenen bu bedelden davalı ... Sigorta A.Ş.’nin, poliçe teminat limiti olan 39.000,00 TL’yi aşmamak üzere fiili ödeme tarihi itibarıyla sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır...." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 26/07/2021 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre; "...2015 model ... 200 CDI serisi otomobil için Almanya'da Nierhaus Motorlu Araç Bilirkişi Bürosu tarafından 30.08.2019 tarihli düzenlenmiş Hasar Tespit Raporu alındığı,
Raporda; araç incelendiğinde, “aracın önceden hasarı olmadığı, kaza hadisesinden sonra yürür durumda olduğu, aracın ön tampon ve sol çamurluk kısmının hasar görmüş olduğu, pert hasarın söz konusu olmadığı, aracın tamirinin ekonomik olduğu,” şeklinde tespit yapılmıştır.
Davacıya ait 2015 model... B 200 serisi 45.137 km. olan aracın yurtdışı yabancı (Almanya) plakalı olması nedeniyle, - riziko (20/08/2019) tarıhi itibariyle 2. El piyasa rayiç değeri yaşı, kilometre durumu, kullandığı yakıt ve kıyaslanabilir tip, yaş ve kilometredeki araçların pazar şartları ile bakım onarım durumu, somut olay öncesi kaza kaydı olmadığının belirtilmiş olması ve aracın segmenti dikkate alınarak (... sitelerinde araştırılmış olup, yapılan araştırmalar sonucu hasar onarımı tespite konu aracın mevcut kilometresinin daha düşük olduğu ve riziko tarihi itibariyle pazarlık payı da dikkate alınarak ikinci el piyasa rayicinin ortalama olarak kilometresinin daha düşük olduğu ve riziko tarihi itibarıyla pazarlık payı da dikkate alınarak solda yer alan örneklerde de görüldüğü üzere ikinci el piyasa rayicinin ortalama olarak 15.900,00 €. mertebesinde olduğu ve tamirinin ekonomik olduğu ve pert-total hasarının söz konusu olmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahallinde yapılan keşif sonucunda düzenlenen 25/04/2022 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "... plaka sayılı minibüs sürücüsü ... 2918 K.Y.T.K. 52/1-b ile 56/a-1 maddelerini ihlal ederek meydana gelen kazanın oluşunda ETKEN OLDUĞU,
... plaka sayılı otomobil sürücüsü ... ise kaza anında sevk ve idaresindeki aracı ile herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığından meydana gelen kazanın oluşunda ETKEN OLMADIĞI..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin düzenlediği 31/10/2022 tarihli raporun sonuç kısmına göre; ".., 1-Kusur yönünden:
A) Sürücü ...’in %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
B) Sürücü ...’ın kusursuz olduğu,
2-Hasar yönünden:
- Kaza sonucunda davacı tarafın aracında meydana gelen hasarın 3.604,10€ olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
İstanbul... Asliye ticaret Mahkemesine yazılan talimat sonucunda düzenlenen 11/03/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...Dava konusu hasarın Almanyada onarım tutarının KDV dahil 6.818,93 EURO tutacağı,Aracın onarım sonrası değer kaybının 500,00 EURO olduğu,Ekspertiz raporu için ödenen 200,00 EURO ücretin sayın Mahkemenin taktirinde olduğu..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava ve birleşen dava, davacıya ... plaka sayılı araç ile davalı ...'in sevk ve idaresindeki, davalı ...'a ait, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalısı ve birleşen dosya davalısı ... Sigorta Şirketi'nin İMMS sigortalısı olan... plaka sayılı araç arasında 20.08.2019 tarihinde gerçekleşen trafik kazası neticesinde davacıya ait araçta oluşan hasarın onarım bedelinin ve değer kaybı zararının tahsili talepli tazminat davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde kazanın davalı araç sürücüsünün asli kusuruyla gerçekleştiğini, davacıya ait araçta meydana gelen hasarın KDV dahil 7.572,17-EURO onarım bedeliyle onarılabileceğini, araçta kaza nedeniyle 500,00-Euro değer kaybı zararı oluştuğunu ileri sürerek asıl davada ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'den poliçe limitleriyle sınırlı olarak bu zararın tazminini, birleşen davada ise araç maliki ile sürücüsünden zararın tümünü, İMMS sigortacısı ... Sigorta Şirketi'nden KZMMS poliçe limiti üzerinde kalan kısmın tahsilini talep etmiştir.
Asıl davada davalı ...s Sigorta A.Ş. Vekili cevap dilekçesi sunmamış, yargılama sırasında davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen dosya davalısı ... cevap dilekçesinde kaza tespit tutanağının yol durumuna uygun olarak düzenlenmediğini, kazanın meydana geliş şeklinin farklı olduğunu, kazanın davacı araç sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana geldiğini, araçta hasarın yalnızca ön tampon kısmında oluştuğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen dosya davalısı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde davalı şirkete usulüne uygun dava öncesi yazılı başvuru yapılmadığını, yargılama sırasında poliçe limiti ve kusur durumlarının tespiti gerektiğini, hesaplamaların genel şartlara göre yapılması gerektiğini, araçtaki hasarın incelenmesi gerektiğini, davalının KDV'den sorumlu olmadığını, ekspertiz ücreti talebinin reddi gerektiğini ve sair hususları ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Birleşen dosya davalısı ... vekili tarafından cevap dilekçesi sunulmuş ise de cevap dilekçesinin süresinde verilmediği görülmüştür. Dilekçe içeriğinde davalı ... vekili tarafından zamanaşımı defi ileri sürülmüş, kazanın davacının kusuruyla meydana geldiği, davacının talep ettiği hasar miktarının gerçek hasar miktarını yansıtmadığı savunularak davanın reddi talep edilmiştir.
2-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
3-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
4-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
5-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
6-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
8-Sorumluluğun meydana gelişinde tarafların öncelikle kusur durumlarının belirlenmesi gerekmektedir. Tarafların kusur durumlarına ilişkin yapılan bilirkişi incelemesinde dosyaya sunulan 18/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda kusur yönünden yapılan değerlendirmede dava konusu kazanın davalı ...'in kusuruyla meydana geldiği, davacı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporuna karşı davalı taraflarca ayrı ayrı itirazlarda bulunulmuş olup, davalılarca kaza mahallinde keşif yapılması talep edilmiştir.
Mahkememizce kazanın gerçekleşmesine etki eden yol şartları ve kusur değerlendirmesi için kaza mahallinde adli trafik bilirkişisi eşliğinde keşif icra edilmiş, keşif mahallinde tanıklar ... , ... tanık olarak dinlenmiştir.
Keşif sonrası tanık beyanları ve olay yeri değerlendirmesi dikkate alınarak düzenlenen 25/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda da, önceki raporla uyumlu şekilde dava konusu kazanın davalı ...'in şerit ihlali nedeniyle kusurundan dolayı meydana geldiği, davacı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Davalı taraflarca rapora karşı itirazlar ileri sürülmüş, park yasağı bulunan yere park edilmiş olmasının kusur durumuna etkisi yönünden yapılan itirazların değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek dosya ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdi edilmiştir. ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin 31/10/2022 tarihli heyet raporunda dava konusu kazanın davalı araç sürücüsü ...'in asli ve %100 oranında kusuru ile gerçekleştiği, davacı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Davalı taraflarca ATK Trafik İhtisas Dairesi raporuna yönelik de itirazlar ileri sürülmüş ise de, dosya kapsamında alınan her 3 kusur raporunda davalı araç sürücüsünün tam kusurlu bulunduğu, keşif mahallinde de görüldüğü üzere yolun geliş ve gidiş istikametli olarak 2 aracın geçişine yeterli büyüklükte bulunduğu, davalı araç sürücüsünün davacının aracının bulunduğu şeride geçerek seyrine devam etmesi sırasında meydana gelen kazada davalının kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün kendi şeridinde park etmek maksadıyla geriye manevrada bulunmasının kazada kusur olarak değerlendirilemeyeceği, keza park yasağına yönelik kural ihlalinin de kazanın oluşumunda etkisinin bulunmadığı değerlendirilmekle dava konusu kazanın davalının asli ve %100 oranında kusuru ile gerçekleştiği kabul edilmiştir.
9-Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin istikrar kazanmış uygulamasına göre (Örn:2021/26157 E. 2022/1048 K.) sürekli olarak yabancı ülkelerde ikamet eden kişilerin yine yabancı plakalı araçlarının Türkiye'de uğradığı zararların kendi ülkelerinde onarımının yapılabileceği, zarar görenin aracını Türkiye'de onarmaya zorlanamayacağı, bu hususta zararın tespitinde araç şayet onarımı mümkün ve ekonomik ise sürekli ikamet edilen ülke rayicindeki onarım bedeli, şayet aracın onarımı ekonomik değil ise sovtaj değerinin araç rayiç değerinden düşülmesi suretiyle tespit edilecek gerçek zararın baz alınması gerekmektedir. Şayet araç sürekli ikamet edilen ülkeye götürülmeksizin Türkiye'de bırakılmış ve Gümrük İdaresi'ne terk edilmiş ise zarar miktarı sürekli ikamet edilen ülkedeki aracın rayiç değeri ile Türkiye'deki onarım bedelinden hangisi daha düşük ise bu miktar baz alınarak zararın hesaplanması gerekmektedir.
Kusur durumlarının tespiti sonrasında haksız fiil tazminatının şartlarından olan zarar yönünden yapılan incelemede dosyaya sunulan 18/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda aracın oluşan hasarının Almanya Federal Cumhuriyeti koşullarında KDV dahil 7.500,00-Euro olduğu, onarım sonrası 500,00-Euro değer kaybı oluşacağı yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporunda onarımın ekonomik olup olmadığı yönünde görüş bildirilmediğinden taraf itirazları da gözetilerek ek rapor alınmış, dosyaya sunulan 26/07/2021 tarihli ek raporda, davacıya ait aracın kaza öncesi değerinin ortalama 15.900,00-Euro olduğu, onarımının ekonomik olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Taraflarca rapora karşı bir kısım itirazlar ileri sürülmesi üzerine dosya ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdi edilerek hasar ve değer kaybı zararı yönünden rapor düzenlenmesi istenilmiş, dosyaya sunulan 31/10/2022 tarihli ATK raporunda davacıya ait aracın 3.604,10-Euro bedel ile onarılabileceği, hasar yeri ve aracın yaşına göre değer kaybı zararı oluşmayacağı yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Rapora karşı taraf vekillerince ayrı ayrı itirazlar ileri sürülmüş olup, dosyaya sunulan bilirkişi raporu ve ATK Raporu arasında çelişkiler meydana geldiğinden çelişkinin giderilmesi için dosya İTÜ Otomotiv bölümü öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 11/03/2023 tarihli heyet raporunda, dava konusu hasarın Almanya ülkesi rayiçlerinde onarım bedelinin 6.818,93-Euro olacağı, aracın 500,00-Euro değer kaybına uğrayacağı yönünde görüş bildirilmiştir.
Rapora karşı itirazlar ileri sürülmüş ise de, dosya kapsamında alınan ilk iki bilirkişi raporuyla birlikte çelişkilerin giderilmesi bağlamında düzenlenen 3.bilirkişi raporunda davacıya ait aracın sağ ön tekerlek jantında yer alan onarım bedelinin hesaplamadan KDV dahil 6.818,93-Euro hasar bedelinin dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirilmekle davacının hasar onarımından kaynaklanan zararının İTÜ öğretim üyelerinden oluşan heyet tarafından düzenlenen raporda gösterilen şekilde hesaplanması uygun bulunmuş ve mahkememizce de benimsenmiştir. Araçta oluşan değer kaybı zararı yönünden 1. Bilirkişi raporu ile 3.bilirkişi raporunda iştirakle 500,00-Euro değer kaybı zararı oluşacağı yönünde görüş bildirildiği görülmekle meydana gelen hasarın onarım gördüğü parçaların değer kaybı oluşturabileceği dikkate alınarak davacının 500,00-Euro değer kaybı zararına uğradığı kabul edilmiştir.
10-Yukarıda açıklandığı üzere mahkememizce davacının araç hasarından kaynaklanan zararı 6.818,93-Euro, değer kaybı zararı 500,00-Euro olarak tespit edilmiş olup, davalı ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'nin kaza tarihi itibariyle poliçeden doğan sorumluluk limiti 39.000,00-TL ile sınırlı olup, asıl davada 39.000,00-TL'yi aşmamak ve birleşen dosya yönünden tahsilde tekerrür olmamak üzere davanın 6.818,93-Euro hasar ve 500,00-Euro değer kaybı zararı olmak üzere toplam 7.318,93-Euro üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiş, fazlasına dair istemin reddine karar verilmiştir. Asıl davada davalının İMMS poliçesinin bulunduğu ileri sürülerek KZMMS poliçe limitinin üstünde kalan kısım yönünden de talepte bulunulduğu gözetilerek reddedilen kısım yönünden davalı lehine yargılama giderine hükmedilmiştir.
Birleşen dosyada davalı araç maliki ve araç sürücüsü zararın tümünde sigorta şirketleriyle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, herhangi bir sınırlamaya tabi tutulmamakla birlikte asıl dosya nedeniyle yapılacak tahsilatlar yönünden tahsilde tekerrür olmamak üzere davanın 6.818,93-Euro hasar ve 500,00-Euro değer kaybı zararı olmak üzere toplam 7.318,93-Euro üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiş, fazlasına dair kısım yönünden kısmen ret kararı verilmiştir.
Birleşen dosya davalısı ... Anonim Şirketi, genişletilmiş kasko poliçesinde yer alan 100.000,00-TL limitli İMMS klozu ile KZMMS poliçe limitleri üzerinde kalan kısım yönünden zarardan sorumlu olup, davacının gerçekleşen zararından 39.000,00-TL'nin üzerinde kalan kısım yönünden ve 100.000,00-TL poliçe limitini aşmamak üzere 6.818,93-Euro hasar ve 500,00-Euro değer kaybı zararı olmak üzere toplam 7.318,93-Euro üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, fazlasına dair kısım yönünden davanın kısmen reddine karar verilmiştir.
11-Davacı tarafından davalı sigorta şirketlerine dava öncesi yazılı başvuruda bulunulduğu görülmüş olup başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonu temerrüt tarihi kabul edilmiştir. Davalı araç maliki ve sürücüsü yönünden ise sorumluluk haksız fiil tarihinden itibaren başladığından haksız fiil tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü olarak yabancı para alacaklarına uygulanacak faiz belirlenmiştir.
12-Davacı tarafça ayrıca ekspertiz ücreti talebinde bulunulmuş olup, yerleşik yargısal uygulamalar doğrultusunda dava öncesi aracın hasarının tespitine yönelik yaptırılan ekspertiz incelemelerinin yargılama giderlerinden sayılabileceği, somut olayda Almanya ülkesinde yaptırılan ekspertiz incelemesinin emsal nitelikte dosyalarda alınan ekspertiz hizmet ücretleri ile uyumlu olduğu, bu tutarın da yargılama giderleri kapsamına dahil edilebileceği gözetilerek ekspertiz ücretine ilişkin gider dava tarihindeki kur üzerinden yargılama giderine dahil edilmiştir.
13-Davacı tarafça dava şartı arabuluculuk kapsamında yapılan temsil faaliyeti nedeniyle vekalet ücreti talep edilmiş ise de arabuluculuk aşamasında yapılan taraf vekilliğinin yargı mercileri nezdinde yapılmış sayılmayacağı, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde düzenlenen hükmün vekil ile müvekkil arasındaki akdi ilişkiye istinaden tarifede yer aldığı değerlendirildiğinden arabuluculuk vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-MAHKEMEMİZ ASIL DOSYASI YÖNÜNDEN;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, hasar bedeli 6.818,93-Euro ile 500,00-Euro değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 7.318,93-Euro tazminatın davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden temerrüt tarihi olan 16/07/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kurunun TL karşılığının poliçe limiti olan 39.000,00-TL'yi aşmamak ve dosyada birleşen İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dava dosyasında verilen hüküm yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, fazlasına dair istemin reddine,
B-BİRLEŞEN İZMİR ...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
a-Davalılar ... ve ... yönünden hasar bedeli 6.818,93-Euro ile 500,00-Euro değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 7.318,93-Euro maddi tazminatın, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden ZMMS poliçe limiti 39.000,00-TL'yi aşan kısımla sorumlu olmak üzere, davalılar ... ve ... yönünden haksız fiil tarihi 20/08/2019 tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihi 23/09/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kurunun TL karşılığının davalı ... Sigorta Şirketi yönünden poliçe limiti 100.000,00-TL'yi aşmamak ve işbu İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı asıl dava dosyasında verilecek hüküm yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine, fazlasına dair kısmın reddine,
C-Ekspertiz raporu ücretinin yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesine,
Ç-ASIL DOSYA YÖNÜNDEN;
1-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.658,24-TL harçtan peşin olarak alınan 1.284,74-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.373,50-TL harcın davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden alınıp davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına takdir edilen 7.018,16-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.284,74-TL harcın davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın ret ve kabul oranına göre takdiren 1.196,82-TL'sinin davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden, 123,18-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
D-BİRLEŞEN DOSYA YÖNÜNDEN;
1-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 9.871,03-TL harçtan peşin olarak alınan 2.559,31-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.311,72-TL harcın davalılar ..., ... ve ... Sigorta Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 2.664,09-TL ile sınırlıdır)
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 22.675,52-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... ve ... Sigorta Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 9.200,00-TL ile sınırlıdır)
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına takdir edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılar ..., ... ve ... Sigorta Şirketi'ne verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.559,31-TL harcın davalılar ..., ... ve ... Sigorta Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılanan 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın ret ve kabul oranına göre takdiren 1.233,09-TL'sinin davalılar ..., ... ve ... Sigorta Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen, 126,91-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
E-Davacı tarafça sarf edilen 113,70-TL başvuru harcı ile 736,70-TL posta ve tebligat ücreti, 4.150,00-TL bilirkişi ücreti, 571,00-TL keşif harcı, 550,00-TL keşif araç ücreti ve yargılama gideri kapsamına alınan 200,00-Eurox9,3173=663,46-TL ekspertiz ücreti toplamı 6.784,86-TL yargılama giderinin, davanın ret ve kabul oranına göre takdiren 6.151,74-TL'sinin asıl dosya davalısı ve birleşen dosya davalılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
F-Davalı ... tarafından bilirkişi ücreti ve posta masrafı olarak sarf edilen 1.370,70-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 127,90-TL'sinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine, fazlasına dair kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
G-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... ve ... vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/05/2023
Katip...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır