T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/662 Esas
KARAR NO: 2021/830
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/11/2020
KARAR TARİHİ: 14/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davalının 06.09.2017 tarihinde müvekkili kurum ile abonelik sözleşmesi imzalamak suretiyle ticarethane enerjisi kullanmaya başladığını, ancak 13.02.2020 tarihinde “Sayaç Giriş Çıkışını Şöntlemek” suretiyle Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin m. 42/1-c bendi mucibince kaçak enerji kullandığı tespit edildiğini, perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma mevcutken sayaçlara veya ölçme sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketilmesi, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edildiğini, bunun üzerine aynı yönetmeliğin 43/1 maddesine uygun olarak sunulmuş olan... seri nolu“kaçak elektrik tespit tutanağı” düzenlendiğini, yine ekli borç tahakkuk belgesinde görüleceği üzere davalının kaçak enerji tükettiğinin belirlendiğini, 15.11.2019 ve 13.02.2020 tarihleri arası kullanılan enerji miktarı bedeli aynı yönetmeliğin devam maddelerine uygun olarak 33.874,61-TL olarak tahakkuk ettirildiğini, ancak bu bedelin davalı tarafından ödenmediğini, müvekkilinin ...Dağıtım A.Ş. tarafından Karşıyaka İlçe Yöneticiliği'nce tahakkuk ettirilen kaçak elektrik tüketim bedelinin ödenmemesi nedeniyle; davalı hakkında İzmir...cra Müd. ... E. sayılı dosyası ile“7 örnek” İlamsız İcra takibi başlatıldığını ancak davalının haksız ve dayanaksız itirazı sonrası İcra takibinin durduğunu, davalının itirazının hiçbir haklı nedene dayanmadığı, sadece ödemeyi geciktirme kastı İle yapıldığını, kaçak enerji kullanmasına rağmen ödemeleri yapmadığının sabit olduğunu, ayrıca zorunlu dava şartı olmasından mütevellit arabuluculuğa başvurulmuşsa da olumlu bir sonuç alınamadığını belirterek; davalının kötüniyetli itirazının iptali ile takibin devamına, alacak tahakkuk belgelerinde de likit olduğundan 20'den aşağı olmamak üzere İcra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
GEREKÇE : Taraflar arasındaki uyuşmazlık ön inceleme duruşmasında; "Davacı ile davalı tarafın İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına dayanak kaçak elektrik kullanım bedelini davacının davalıdan talep edip edemeyeceği edecek ise miktarı hususlarında uyuşamadıkları" şeklinde belirlenmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.
Mahkememiz 25/05/2021 tarihli celsesi ara kararı uyarınca dosya bilirkişiye tevdi edilerek tarafların iddia ve savunmaları davalının kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, kullandı ise buna ilişkin ödemesi gereken kaçak elektrik bedelinin belirlenmesi için rapor ibraz edilmesi istenilmiştir.
Bilirkişi 04/06/2021 havale tarihli raporunda; "a) ...Cad. No:.... Karşıyaka – İzmir adresindeki işyerinde kurulu....tesisat nolu elektrik aboneliği için.... Perakende Satış A.Ş. ile davalı...İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti arasında 06.09.2017 tarihinde ‘Ticarethane’ abone grubu üzerinden perakende satış sözleşmesi imzalanmıştır.
Sözleşmenin yapıldığı tarihte abonelikte takılı olan ... marka - 2015 yılı imalatı - 74410763 seri nolu ve 3x10 amper özelliğindeki elektronik sayaç değiştirilmemiş, davalı şirket tarafından kullanılmaya devam edilmiştir.
b) .... A.Ş. görevlilerinin 13.02.2020 tarihinde bu işyerinde yaptığı denetlemede; ‘Sayacın ölçü-ayar mühürlerinin açılarak, sayaç içerisindeki akım uçlarının (R-S-T) şöntlenerek kaçak elektrik kullanıldığı’ yönünde....seri nolu Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı düzenlenmiştir.
Bu tutanağın düzenlenmesi sırasında söz konusu işyerindeki elektrikli alıcıların tespitine yönelik bir inceleme yapılmamıştır.
c) Elektrik sayaçlarının üzerinde gövde ile üst kapağı birleştiren kurşun ölçü-ayar mühürleri bulunmaktadır. Bu mühürler Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca sayacı üreten fabrikaya verilen özel sıkma pensleri ile oluşturulduğundan bu mühürlere ‘Bakanlık ölçü ayar mühürleri’ denilmektedir.
Sayaç üzerindeki ölçü-ayar mühürleri açıldığında; sayacın içerisindeki elektronik devrelere ve sargılara müdahale ederek, tüketimi gizlemek yada sayacın eksik değer kaydetmesini sağlamak mümkün hale gelmektedir.
Dava konusu olayda sayaç üzerinde bulunan ölçü-ayar mühürlerine müdahale edildiği tespit edildiğinden ve bu eylem sayacın eksik değer kaydetmesine yönelik olduğundan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42.1.c maddesine göre kaçak elektrik kullanımıdır.
d) Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin ‘Kaçak elektrik enerjisi Tespit Süreci’ başlıklı 43.5. Maddesinde;
‘(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır’ denilmektedir.
e) Elektronik sayaçlar kendilerine yapılan müdahaleyi kaydetme özelliğine sahiptir. Davalının aboneliğinden sökülen Luna marka – 2015 yılı imalatı ve 74410763 seri nolu sayacın iç bilgileri ... A.Ş. tarafından dosyaya ibraz edilmiştir.
Bu bilgiler incelendiğinde; davaya konu işyerindeki sayacın gövde kapağının 22.02.2016 günü saat 17.56’da açıldığı, yani sayaca müdahalenin 22.02.2016 tarihinde başladığı görülmektedir.
Özetle; söz konusu sayaca davalı...İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin abonelik tarihi olan 06.09.2017 tarihinden yaklaşık 1,5 yıl önce müdahale edilmiş olup ... A.Ş. tarafından yapılan ‘kaçak tespiti’ gecikmiş bir tespittir.
Söz konusu müdahalenin abone tarafından bilinmesi mümkün olmadığından, davalı şirket kendinden önceki kullanıcı tarafından sayaca yapılan müdahale nedeniyle farkında olmadan kaçak elektrik kullanmak durumunda kalmıştır.
Bu gibi durumların önlenmesi için özellikle büyük elektrik tüketiminin gerçekleştiği işyerlerinde, mevcut kullanım yerindeki kiracı değiştiğinde eski sayacın sökülüp yeni, sayaç takılması gerekmektedir.
f) Sayaca müdahale edilerek kaçak elektrik kullanımının davalı şirketin aboneliğinden yaklaşık 1,5 yıl önce başlamış olması ve sayaca müdahale edildiğinin yeni kiracı/kullanıcı tarafından bilinmesinin mümkün olmaması sebebiyle ... A.Ş. tarafından davalı şirkete kaçak elektrik faturası tahakkuk ettirilmesi Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre mümkün değildir.
Zira, kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespit edilmesinde ... A.Ş. tarafından doğru bulgu ve belgelere dayanılmadığı, sayaca müdahalenin davalının aboneliğinden çok önce başladığı ve davalının aboneliğinin kurulması sırasında ... A.Ş.’nin sayacın kontrolünü gerçekleştirmediği ortadadır.
g) Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı şirketin 33.874,61 TL’lık kaçak elektrik faturasından sorumlu tutulması mümkün olmayacaktır.
Dosya içerisinde davaya konu aboneliğe ilişkin geçmiş tüketim kayıtları da bulunmamaktadır.
Eğer ... A.Ş. tarafından bu abonelikte sayaca müdahalenin başladığı tarih olan 22.02.2016 tarihinden önceki bir yıllık döneme ilişkin (sayacın sağlıklı tüketim kaydettiği döneme ilişkin) tüketim verileri ile davalının aboneliğinin başladığı 06.09.2017 tarihi ile kaçak tespit tarihi arasındaki tüketim değerleri dosyaya ibraz edilirse; sağlıklı dönem tüketimlerinin esas alınarak davalının aboneliğinin başlangıcından kaçak tespit tarihine dönemdeki ödediği tüketim miktarı da düşülmek suretiyle eksik tüketim miktarının normal elektrik birim fiyatları üzerinden hesaplanması ve davalının bu tutardan sorumlu tutulabilmesi mümkün olacaktır.
Bu aşamada söz konusu tüketim kayıtları dosya içerisinde olmadığından herhangi bir hesaplama yapılamamıştır." şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Bilirkişi raporunda sayaca müdahalenin davalı kullanımından önce olduğunu bildirmiş ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre davacı tarafından davalıya kaçak elektrik faturası tahakkuk ettirilmesinin mümkün olamayacağını diğer bir anlatımla davalının kaçak elektrik faturasından dolayı sorumluluğunun bulunmadığını bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş taraflarca bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazda bulunulmamış böylece taraflar bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmeleri kabul etmişlerdir.
Her ne kadar bilirkişi raporu sonuç kısmında 22/02/2016 ve 06/09/2017 tarihi arasındaki döneme ilişkin bilgiler ibraz edilirse hesap yapılabilir denilmiş ise de; dava alacak davası olmayıp itirazın iptali davasıdır. İtirazın iptali davasında yargılamanın takip dayanağı yapılan alacak ile sıkı sıkıya bağlı olduğu izahtan varestedir. Davacı takip dayanağını "Kaçak elektrik kullanım bedeli 33.874,61-TL" olarak belirtmiş davalı da "takibe, takip konusu borca" itiraz etmiştir. Takip dayanağı olarak kaçak elektrik kullanım bedeli belirtilmiş olup, fatura dahi dayanak yapılmamıştır. Bilirkişi raporuna göre davacının kaçak elektrik kullanmadığı dolayısı ile davalının davacıya kaçak elektrik kullanımından dolayı borçlu olmadığı anlaşılmıştır. Normal kullanıma ilişkin borç alacak ilişkisi icra takip ve dava konusu yapılmamıştır.
İtirazın iptali davasının takip dayanağı alacakla sınırlı olarak görülmesinin temel ilkesi Anayasa ile koruma altına alınan savunma hakkı ile doğrudan ilgilidir. Borçlu takibe itiraz ederken takip dayanağı yapılan alacağa yönelik olarak beyanda bulunarak borca itiraz etmekte ya da kabul etmektedir. Bu nedenle takip dayanağı yapılan alacağın ve sebebinin dışına çıkılarak araştırma yapılıp karar verilmesi Savunma hakkının ve hukuki belirliliğin ihlali olacaktır. İzah edilen nedenlerle; icra takibine dayanak yapılan alacak iddiası ile sınırlı olarak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 59,30-TL harcın, peşin alınan 436,42-TL 'den mahsubu ile bakiye 377,12-TL'nin Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13,14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'den mahsubu ile bakiye 942,88-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 5.420,15-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.14/10/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır