T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/737 Esas
KARAR NO: 2023/762
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/12/2020
KARAR TARİHİ: 03/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ....etap ince imalatlar istihkak raporu düzenlendiğini, 06.06.2013 tarihine kadar davacı şirket tarafından yapılan iamaltı ve ihrazatı ölçülerek belirlenen ve ödenen tutar düşüldükten sonra hesaplanan hakedişebelirlenen kesinti ve ilaveler yapılmak suretiyle ödenmesi gereken hakediş tutarının 61.462,05 TL olarak belirlendiğini, 16 nolu kesin hakedişin imzalandığını, imzalanan istihkak raporuna göre belirlenen hakedişi ödenmediğinden iş bu takibe konu edildiğini, iş bu istihkak raporu, tabi olduğu yapım işleri sözleşmesi ve ekleri gereğince yükleniciye her ay için gecikmeli ödenen paranın %1,20 sigecikme faizi olarak belirlendiğini,gecikme faizinin günlük hesaplanacağını, 16 nolu hakediş istihkak raporu ile tespit edilen 61.462,05 TL'ye davalı kooperatifin şantiye grup müdürü tarafından raporun tasdik edildiği 28.06.2013 tarihinden takip tarihine kadar geçen dönemde sözleşme kurallarına uygun olarak hesaplanan faiz tutarının da takibe konu edildiğini, %1,20 gecikme faizinin de taraflarca bilinebilir ve hesaplanabilir nitelikte olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, davalı borçlunun haksız olarak yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, masraf ve vekalet ücreti ilebirlikte tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin dava dışı ... Konut Üretim Yapı Kooperatiflerinin alt kooperatiflerinden birisi olduğunu, İzmir ili Bayraklı ilçesi,... 25.yıl konutları kapsamında yer alan kooperatife tahsisli ... parsel üzerinde inşaa edilecek... dairesinin betonarme karkas imalatlarının yapılmasına ilişkin 13.04.2010 tarihli ve dava dışı üst birlik ... Konut Üretim Yapı Kooperatifleri Birliği(...)'nin 11 nolu Yönetim Kurulu Kararı ile davalı ve davacının sözleşme imzalandığını, İş bu sözleşmenin taraflarından birinin de ... olduğunu, dava konusu eser sözleşmesinin 13.04.2010 tarihinde imzalandığını, imalatların teslim tarihinin 20.02.2011 olduğunu, kesin hakedişlerin ise 12 a sonra yani 20.02.2012 olduğunu, davaya konu icra takibinin 5 yıllık zamanaşımı sonrasında yapıldığını, BK 147/6.maddesi gereğince zamanaşımına uğradığını, davalının üst birliği tarafından muhasebenin tutulduğunu ve ödeme sorumluluğunun üst birlikte olduğunu,hakedişlerin ödenmesinde davalı kooperatifin sorumluluğunun olmadığını, davacı, davalı ve davalı üst birliği ... Konut Üretim Konut Yapı Kooperatifleri Birliği (...) arasında imzalanan 13.04.2010 tarihli sözleşme gereğince İzmir ili Bayraklı ilçesi,... 25.yıl konutları kapsamında yer alan kooperatife tahsisli... parsel üzerinde inşaa edilecek...dairenin betonarme karkas imalatlarının yapılması konusunda tarafların anlaştığını, sözleşe gereği yapılacak işlerin hakedişlerinin sözleşmenin 10.maddesinde beyan edildiği üzere üst birlik olan ... tarafından kabul edildiğini, ödemelerinde... tarafından yapıldığını, davalının üyelerinde topladığı tüm aidatlarını üst birlik olan...'a aktardığını, davacını hakediş bedellerinin de üst birlik olan ... tarafından ödendiğini, davalı kooperatifin tasfiye sürecine girmesi ile birlikte muhasebesinin davalı yanca tutulduğunu, davacıya olan borç miktarının ödenmesi için dava dışı üst birlik ile görüşmeler yapıldığını, davalı üyelerinden toplanarak üst birliğe gönderilen aidatlar ile yapılmayan ödemeler için İzmir....İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, dava dışı ... tarafından davacıya 16.11.2017 tarihinde ödenen 374.556,91TL bedelin ödenmesi ile kooperatif muhasebe kayıtlarında cari hesap borcu olan bedelin ödendiğini, böylece de 2018 yılında tasfiye işlemlerinin tamamlandığını, davalının üstbirliğe, üst birliğinde davalı adına düzenlediği ihtarnamelerden de davacı şirketin alacağından üst birliğin sorumlu olabileceğinin anlaşıldığını, davacının davalıya ait düenlenen 3 adet hakediş faturasının üst birlikçe tutulan muhasebe kayıtlarında var olduğu, hakediş fatura içeriklerinden de anlaşılacağı üzere inşaatların 2012 yılında bittiğini,kooperatif üyelerinin 2012 den itibaren taşınmazlarına taşındığını,2014 sonu itibari ile dava dışı üst birlikten davalıya devredilen muhasebe kayıtlarında davacıya bakiye borcun 374.556,91 TL olarak kayıtlı olduğunu, bu bedelinde üst birlik tarafından davacıya 16.11.2017 tarihide ödendiğini, davacı ile üst birlik arasında süregelen ticari ilişkileri sebebi ile davalı kooperatif üzerinden düzenlenen fatura olduğunu düşündüklerini, davacı şirket tarafından davalı kooperatife gönderilmiş bir ihtarname olmadığını, cari hesap mutabakatı da yapılmadığını, yasal defterde görünen borç bakiyesinin ödendiğini, yukarıda arz ve izah olunan ve resen takdiredilecek nedenlerle davacı tarafça Sayın Mahkemenizde İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı ira dosyasına yapılan itirazının iptali ile %20'den azolmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebi ile açılan davada usule ve esasa ilişkin itiraz ve beyanlarının kabulü ile haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, davacının kötü niyetli talebi nedeni ile %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacı tarafından davalıya ödenmesine, yargılama giderleri ile harç ve vekalet ücretinin davacı karşı yana tahmilini talep etmişlerdir.
Bilirkişi heyetinden alınan 22/03/2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Mahkeme dosyası ve içindeki belgeler ile tarafların yasal defter kayıtları ve dayanağı belgelerin tetkiki sonucunda ve raporumuz içinde açıklanan nedenlerle, 1)Davacı şirketin yasal defterleri sunulmadığından incelenmemiştir.
2)Davalı kooperatifin 2011,2012,2013,2014,2015,2016,2017 yıllarına ait Ticari defterlerinin noter açılış onaylarının ve noter kapanış onayının yaptırılmış olduğu, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfına sahip olup olmadığı hususunun Sayın Mahkemenizin takdirlerinde olduğu,
3)Mali açıdan yapılan incelemeler neticesinde; Davacı yanca cari hesap konulu icra takibine girişilmediği 2.Etap İnce İmalat işine ait 16 nolu hakedişten kaynaklı alacak iddiasında bulunulduğu, 16 nolu hakediş bedeline ait davacının düzenlediği bir faturaya dava dosyasında rastlanılmadığı, Hakedişin kabul edilip edilmeyeceği hususu İnşaat Mühendisimizce aşağıda belirtilmiş olup, Davalının incelenen yasal defterlerinde ise davacının icra takip ve dava konusu ettiği 16 nolu hakedişe ait bir kayda rastlanılmamış olup, en son 15 nolu hakediş faturasının kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.
4)Teknik değerlendirmeler sonucunda ulaşılan netice, davacının alacağının dayanağının 16 no.lu hakediş olduğu, 16 nolu hakedişin davalı kooperatif tarafından onaylanmadığı yalnızca kooperatif adına önceki hakedişlerde teknik inceleme yapan şantiye grup müdürünce imzalanmış olduğu, 16 nolu hakediş kapsamında yapılan imalatların idarece onaylanmış 15 nolu hakedişten farkının 3 adet imalat kalemine ilişkin olduğu ve bu iş kalemlerinin tutarının 16 noluhakediş ödeme tutarı ile aynı olduğu, (diğer anlatımla 16 nolu hakediş konusunun yalnızca bu 3 iş kalemi olduğu)söz konusu 3 adet imalat kalemine ilişkin olarak hakediş içeriğinde ataşmanlar ve metrajlara yer verilmediğinden söz konusu imalatların yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise hangi mahalde ve ne miktarda yapıldığının tespitinin mümkün olamadığı gibi 2 adet imalat kaleminin de sözleşme konusu olmadığı, yapıldı ise ilave iş kabul edilebileceği ancak bu imalatların da birim fiyat tespit tutanağına rastlanmadığı görülmekle, davacının alacak iddiasının dayandırdığı 16 nolu hakediş içeriği imalatların yapılıp yapılmadığının dosya muhteviyatından (projeler dahil) tespitinin mümkün olamadığı görüş ve kanaatine ulaşılmıştır. " şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 26/10/2022 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmına göre; "Mahkeme dosyası ve içindeki belgeler ile tarafların yasal defter kayıtları ve dayanağı belgelerin tetkiki sonucunda ve raporumuz içinde açıklanan nedenlerle,
1)Davacının sunulan yasal defterlerinde davalıyı 120-01-006 nolu cari hesap kodunda takip ettiği, davalı adına düzenlenen faturaların bu cari hesabın borç sütununa, davalının yaptığı ödemelerin ise bu cari hesabın alacak sütununa kaydedildiği, davacının yasal defterinde 2012 sonundan 2013 yılı başına davalıdan 159.335,02 TL alacaklı olarak devir edildiği, 2013 yılı sonunda 2014 yılına ise davalıdan 223.222,93 TL olarak devir edildiği görülmektedir.
2) Davalı kooperatifin 2011,2012,2013,2014,2015,2016,2017 yıllarına ait Ticari defterlerinin noter açılış onaylarının ve noter kapanış onayının yaptırılmış olduğu, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfına sahip olup olmadığı hususunun Sayın Mahkemenizin takdirlerinde olduğu,
3) Mali açıdan yapılan incelemeler neticesinde; Davacı yanca cari hesap konulu icra takibine girişilmediği 2.Etap İnce İmalat işine ait 16 nolu hakedişten kaynaklı alacak iddiasında bulunulduğu, 16 nolu hakediş bedeline ait davacının düzenlediği bir faturaya dava dosyasında rastlanılmadığı, Hakedişin kabul edilip edilmeyeceği hususu İnşaat Mühendisimizce aşağıda belirtilmiş olup, Davalının incelenen yasal defterlerinde ise davacının icra takip ve dava konusu ettiği 16 nolu hakedişe ait bir kayda rastlanılmamış olup, en son 15 nolu hakediş faturasının kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.
4) Sayın davacı vekili her ne kadar ara karar ile istenilen belgelerin (5 cm kalınlığında,300 doz şap yapılması ile ilgili imalata ilişkin deliller, 50 mm klima suyu ve binalarda yıkım,söküm,tamirat işlerine ilişkin masraf ve ataşmanlar, 16 nolu hak edişe ait faturalar) dosyada bulunduğu ve yeniden sunulduğunu beyan etmiş ise de söz konusu 3 adet imalat kalemine ilişkin olarak hakediş içeriğinde ataşmanlar ve metrajlara yer verilmediğinden söz konusu imalatların yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise hangi mahalde ve ne miktarda yapıldığının tespitinin mümkün olamadığı gibi 2 adet imalat kaleminin de sözleşme konusu olmadığı, ilave iş kabul edilebileceği ancak bu imalatların da birim fiyat tespit tutanağına rastlanmadığı görülmekle, davacının alacak iddiasının dayandırdığı 16 nolu hakediş içeriği imalatların yapılıp yapılmadığının dosya muhteviyatından (projeler dahil) tespitinin mümkün olamadığı görüş ve kanaatimizi değiştirmeyi gerektirecek herhangi yeni bir bilgi veya belge dosyaya sunulmamıştır.
5) Netice olarak kök raporumuzda incelenmiş olan ve ara karar gereği olarak yeniden sunulduğu anlaşılan 16 nolu hakediş içeriğinde, 3 adet imalat kalemine ilişkin olarak ataşmanlar ve metrajlara yer verilmediğinden söz konusu imalatların yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise hangi mahalde ve ne miktarda yapıldığının tespitinin mümkün olamadığı gibi 2 adet imalat kaleminin de sözleşme konusu olmadığı, ilave iş kabul edilebileceği ancak bu imalatların da birim fiyat tespit tutanağına rastlanmadığı görülmekle, davacının alacak iddiasının dayandırdığı 16 nolu hakediş içeriği imalatların yapılıp yapılmadığının dosya muhteviyatından (projeler dahil) tespitinin mümkün olamadığı yönündeki görüş ve kanaatimiz devam etmektedir."
şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 06/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmına göre; "Mahkeme dosyası ve içeriği belgeler ile tarafların yasal defter kayıtları ve dayanağı belgelerin tetkiki sonucunda ve raporumuz içinde açıklanan nedenlerle, kök ve ek raporumuzda ulaşılan, görüş ve kanaatimiz devam etmektedir." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 11/04/2023 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmına göre; "Bu itibarla, Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, keşif esnasında dinlenilen tanık beyanına göre Sayın Mahkeme 16 nolu hakedişe 3 adet imalatın ya davacı tarafça yapıldığı kanaatinde ise ”Bina İçi Döşemelerin Üzerine Ortalama 5 cm kalınlığında 300 Doz Şap Yapılması” imalat kalemi ile sözleşme kapsamında olmayan “50 mm klima suyu pvc inişi” ve “Binalarda yıkım, Söküm ve Tamirat İşleri” için imalat tutarının 60.853,65 TL + % 1 KDV = 61.462,18 TL (talep 61.462,05 TL) olacağı, Sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise davacının alacağına konu imalatların ne miktarda ve hangi mahalde yapıldığının tespit edilemediği sonucuna ulaşılmaktadır. " şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Dava, davacı/yüklenicinin alacağın tahsili için başlattığı icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu İzmir... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine 28/06/2013 tarihli hakediş dayanak gösterilerek faiziyle birlikte toplam 106.452,18TL' nin talep edildiği, ödeme emrinin borçlu/davalıya tebliğ edildiği, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Dava, 1 yıllık hakdüşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.
Davacı vekili, davalı kooperatifin 2. Etap ince inşaat işlerinin 06/06/2013 tarihine kadar müvekkili tarafından yapıldığını, 61.462,05 TL hakediş ödemesinin yapılmadığını, sözleşmeye göre gecikmeli ödenen paranın %1,20' si oranında gecikme faizinin ödenmesi gerektiğini iddia ederek davanın kabulünü talep etmiştir.
6098 sayılı TBK'nın 147/6 maddesine göre “Yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dışında, eser sözleşmesinden doğan alacaklar.” 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Yanlar arasındaki ilişki eser sözleşmesinden kaynaklandığından, olayda uygulanması gereken zamanaşımı süresi 5 yıldır. 6098 sayılı TBK'nın 149. madde hükümleri gereğince zamanaşımı süresi alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar. Eser sözleşmelerinde sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa iş bedeli alacağı eserin tamamlanıp teslim edildiği tarihte, sözleşmenin feshi halinde ise fesih iradesinin karşı tarafa ulaşmasıyla muaccel hale gelir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 10. Maddesinde "Yüklenicinin hak ediş raporları bu sözleşmenin eki olan yapım işleri genel şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde kanuni kesintiler de yapılarak işyeri tesliminden itibaren 30 günde bir düzenlenir ve ... onayına sunulur. ... onayından itibaren 15 gün içinde de kooperatifçe yükleniciye ödenir." hükmünün yazılı olduğu görülmekle eserin teslim tarihinden itibaren beş yıllık sürenin başlamayacağı açık olduğundan davalı vekilinin zamanaşımı definin reddine karar vermek gerekmiştir.
Somut olayda, davacı taraf 28/06/2013 tarihli hakediş alacağının tahsili talep etmiş olup, dosyaya celp edilen (16 nolu hakediş dışında) hakedişlerde dava dışı ...' un onayının bulunmadığı bu hali ile ödemelerin davacı/yükleniciye yapıldığı, son ödeme ve takip tarihi ile birlikte sözleşmede aksi kararlaştırılan muacceliyet şartının gerçekleşmediği görüldüğünden 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, yapılan iş kalemleri yerinde incelenememiş ise de, keşif mahallinde dinlenen tanığın, esere konu yapıda şantiye grup müdürü olarak davalı adına çalıştığı, davalının işveren olarak çalıştırdığı grup müdürünün imzasının sahada çalışan kontrol personellerinin beyanına dayalı hazırlanan hakedişe atıldığı, diğer düzenlenen hakedişlerde de imzasının bulunduğu ve sürecin bu yönde ilerlediği belirtildiğinden, 16 nolu hakedişte belirtilen kalemlerin davacı tarafından yapıldığı, her ne kadar fatura düzenlenmemiş ise de iş bu durumunun eseri yapıp teslim eden davacı/yüklenicinin alacak hakkını etkilemediği sonucuna ulaşılarak, eksik ve ayıplı iş savunması da bulunmadığından, belirli vade şartı yerine getirilmediğinden (... onayı) davalının temerrütünden bahsedilemeyecek olup davanın asıl alacak üzerinden kabulüne, alacak likit olmadığından davacı lehine, kötü niyet ispat edilemediğinden de davalı lehine tazminata hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalı/borçlunun İzmir... İcra Müdürlüğü' nün ...Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin asıl alacak üzerinden ( 61.462,00.-TL) devamına,
2-Tarafların tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine,
3-Alınması gereken 4.198.46 TL karar ve ilam harcının yatan 1.285,68 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 2.912,78 TL' nin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 1.285,68 TL, 1.274,90 TL keşif harcı ve 54,40 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 325,10 TL posta ve diğer giderler, 1.000,00 TL ulaşım gideri ile 3.350,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 4.675,10 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 2.699,24TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yatırılan ve harcanan 100,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 42,27TL' sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
9-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin her iki tarafta oturuma katıldığından kabul red oranı nazara alınarak 557,88 TL' sinin davacıdan, bakiye kalan 762,12 TL' nin ise davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
10-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/10/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır