T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/796 Esas
KARAR NO: 2021/539
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 25/12/2020
KARAR TARİHİ: 15/06/2021
Davacı vekili tarafından Mahkememizde açılan Zayi belgesi verilmesi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; 30 Ekim 2020 tarihinde meydana gelen İzmir depreminde ... Mah. ... Sk. No:... ... Blok K:... D:... .... Apartmanı .... İzmir adresindeki binanın ağır hasırlı olması nedeniyle içeriden hiçbir eşya alınmadan yıkıldığını ve bu nedenle davacıya ait 2010-2020 yılları arasına ait yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, yönetim kurulu karar defteri; Ortaklar Pay defteri, Genel Kurul Karar ve Müzakere Defteri, Alış Belgeleri, Satış Belgeleri, Tahsilat ve tediye belgeleri, SGK dosyalarının zayi olduğunu, iş bu belgeler hakkında zayi belgesi verilmesi talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
1-Tüm dosya kapsamından; davacı TTK'nun 82. maddesi gereğince ticari defter ve belgelerini zayi olduğu gerekçesi ile zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. TTK'nun 82/7. maddesi gereğince, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Madde içeriğinden de anlaşıldığı üzere zayi belgesi isteyebilmek için ticari detfer ve belgelerin bir afet neticesinde ziyaa uğraması veya hırsızlıkla zayi olması gerekmektedir. Yine ziyaa uğradığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde talebin mahkemeye ulaştırılması gerekmektedir.
2-Somut olayda davacı 30/10/2020 günü İzmir ilinde meydana gelen deprem sonrası ticari defter ve diğer sair belgelerinin bulunduğu muhasebecisine ait işyerinin acil yıkım kararı ile yıkıldığını, defterlerin ve diğer belgelerin alınmasının mümkün olmadığını, ticari defter ve kayıtların binanın yıkılmasıyla zayi olduğunu ancak muhasebecisi ...'un2 23/12/2020 tarihli e-mail'i ile öğrendiğini ileri sürerek ticari defter ve kayıtları ile sair belge ve defterlerine ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
3-Dosya kapsamının incelenmesinden davacıya ait 2010-2020 yılları aralığında kullanılan ticari defterlerin İzmir ...Noterliği ve İzmir ... Noterliği'nde açılış ve kapanış onaylarının yaptırıldığı, seri ve sıra noları gösterilen fatura ve sevk irsaliyelerinin ... Matbaacılık Ltd.Şti. Tarafından basıldığına dair kayıtların sunulduğu, dosyaya getirtilen bilgi ve belgelerinden faaliyet gösterdiği binanın deprem nedeniyle yıkıldığı anlaşılan muhasebeci ...'un davacının muhasebe işlemlerini gerçekleştirdiğinin anlaşıldığı görülmüştür.
4-6102 sayılı TTK'nın 64. maddesinde, her tacirin ticari defterleri tutmakla yükümlü olduğu, 82/1 maddesinde, Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, Alınan ticari mektupları, Gönderilen ticari mektupların suretlerini, 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
5-Dosya kapsamında davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yapılmasına dair kayıtların getirtildiği, yine fatura ve sevk irsaliyelerinin basımına ilişkin kayıtların da getirtildiği, diğer defter ve belgelerin kanunen tutulması zorunlu defter ve kayıtlardan olduğu, ayrıca yine bu defter ve kayıtların düzenli olarak tutulmasını sağlayacak fatura ve sevk irsaliyesi gibi belgeler hakkında da zayi belgesi verilebileceği değerlendirildiğinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
6-Zayi belgesi ancak kanunen tutulması zorunlu defter ve belgeler hakkında verilebilmektedir. Davacı vekili tarafından ticari defter ve kayıtların yanında alış-satış belgeleri, tahsilat ve tediye belgeleri, Sgk dosyaları ve sair belgeler hakkında zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de bunların bir kısmının davacının tutmakla yükümlü olduğu ticari defterlerden olmadığı gibi nitelikleri itibariyle belirlenebilir olmadıkları anlaşıldığından kabul dışında kalan sair belgeler yönünden davanın kısmen reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE ;
-Davacının 2010-2011-2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ait Yevmiye Defteri, Defteri Kebir ve Envanter Defterlerinin;
-Yönetim kurulu karar defterinin,
-Ortaklar Pay Defterinin,
-Genel Kurul Karar ve Müzakere Defterinin,
-Davacının seri ve sıra noları ... sıralarının başlangıç ve bitiş noları dahil bu aralıkta yer alan tüm faturalarının,
-Davacının seri ve sıra noları ... başlangıç ve bitiş noları dahil bu aralıkta yer alan tüm sevk irsaliyelerinin,
-SGK İş Yeri Bildirimlerinin,
30/10/2020 tarihinde İzmir ilinde meydana gelen deprem dolayısıyla ağır hasar gören binanın kontrollü olarak yıkılması sırasında enkaz altında kalarak zayi olduğunun tespitine,
-Diğer belgeler yönünden taleplerin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması lazım gelen 59,30-TL harçtan peşin olarak alınan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, terkin sınırları içinde kaldığından alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/06/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)