T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2021/1005
KARAR NO: 2023/481
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 27/12/2021
KARAR TARİHİ: 30/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalıya ZMMS ile sigortalı,... plakalı, maliki ... Nak Taah. İnş. Turz. Tic. Ltd. Şti. olan ve kaza tarihinde... sevk ve idaresindeki aracın, müvekkilin maliki olduğu ve kaza tarihinde sevk ve idaresinde bulunan... plakalı aracının sağ yan tarafından çarptığını, bu kaza sonucu müvekkilin maliki olduğu araçta yüksek maddi hasar meydana geldiğini, kazanın şeklinin kroki ile gösterildiğini, kazaya tam kusuru ile sebebiyet veren... plakalı araç sürücüsü olduğunu , bu araç kaza tarihinde davalı tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortalı olduğunu, müvekkil aracında oluşan hasarın müvekkil aracının kasko sigortacısı ...A.Ş. tarafından... numaralı hasar dosyası kapsamında onarıldığını , yapılan tamiratın Tramer de görülecek olmasından ve aracın orijinalliğini kaybetmesinden dolayı değer kaybına uğradığını, dolayısıyla kusurlu aracın ZIMMS sigortacısına başvurma zorunluluğu hasıl olduğunu belirterek müvekkil aracında oluşan değer kaybı zararının ödenmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı tarafın mahkememize verdiği cevap dilekçesi özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açılmış olması nedeniyle usulden reddi gerektiğini, davacının davasını belirsiz alacak davası olarak açamayacağını, davacını talebi belirlenebilir olmakla kalmayıp davacı vekilinin dava dilekçesinde açıkça görüldüğü üzere davacı tarafından zararın tespiti açısından eksper raporu alındığını ,hasar iddiasına konu tüm kalemlerin kesin olarak belirtildiğini, dava dilekçesi ekinde davaya ilişkin belgelerin davalılara tebliğ edilmesi gerektiği halde Sayın Mahkemenin huzurunda görülmekte olan işbu davada bu hususa uyulmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte; kusur oranının tespiti bakımından dosyanın adli tıp trafik ihtisas dairesine gönderilmesi gerektiğini, müvekkil şirketin yalnızca sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, her halükarda müvekkil şirketin ancak ZMMS genel şartlarında öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, başvuran tarafından ileri sürülen tazminat miktarının kabul edilebilir olmadığını ve başvuru konusu taleplerin kabul edilemeyeceğini , Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise ...müzekkere yazılarak söz konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığının araştırılmasını, kazanın varlığı halinde hangi bölgeden hasar aldığının önem arz ettiğini, aynı bölgeden hasarlı olması halinde değer kaybı meydana gelmeyeceğinden davanın reddi gerektiğini, davacının sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vermemek adına Sigorta Bilgi Merkezine müzekkere yazılarak kaza tarihi itibariyle davacının belirttiği araçlarının kasko şirketinin öğrenilip bu kasko —şirketine ayrıca müzekkere yazılarak uyuşmazlık konusu olaya ilişkin açılan hasar dosyasını ve eksper raporunu, davacıya bir ödeme yapmış ise bu ödemelere ilişkin dekontların talep edilmesi gerektiğini, talebi kabul etmemek üzere; aleyhe tazminata hükmedilmesi halinde ıslah edilmemiş tutar için tazminat faiz sorumluluğu dava tarihinden itibaren, ıslah edilmiş tutara ilişkin tazminat ve faiz sorumluluğu ise ıslah tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini belirterek usule yönelik itirazlarının karara bağlanmasına, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Değer Kaybı Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan başvuru dilekçesinin 06/10/2021 tarihli PTT teslim sorgusunun incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin adresine gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 06/10/2021 tarihinde, Muğla ili Menteşe ilçesinde gerçekleştiği, ...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın seyir halindeki ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı... ... adına tescilli olduğu;
Zarar veren... plaka sayılı aracın ise dava dışı ...Nakliyat Taahhüt İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir.
6) Zarar veren... plaka sayılı aracın 18.02.2021 - 18.02.2022 tarihlerini kapsar şekilde Türk... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren... plaka sayılı aracın 18.02.2021 - 18.02.2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalı Türk... Sigorta AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 06.10.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybından sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olduğu bu nedenle kusura ilişkin bir tespit bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve değer kaybının belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 24/06/2022 TARİHLİ BİLİRKİŞİ RAPORUNDA;
- KUSUR YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEMEDE:
... plaka sayılı aracı kullanan davacı sürücü ... yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 2918 sayılı KTK 84 maddesinde belirtilen Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Araç sürücüleri trafik kazalarında başlıklı; h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, Asli kusurlu sayılırlar hükmü gereği; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 57/1-c-2 (Kavşaklarda Geçiş Hakkı) başlıklı; (Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise; 1-Motorsuz araç sürücüleri motorlu araçlara, 2-Motorlu araçlardan soldaki sağdan gelen araca, ilk geçiş hakkını vermek zorundadır) maddesinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle kazanın oluşumunda ETKEN OLDUĞU;
... plaka sayılı aracı kullanan dava dışı sürücü ... yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, 52/1-a (Sürücüler aracın hızını, Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak zorundadırlar) maddesinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle kazanın oluşumunda ETKEN OLDUĞU;
- DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEMEDE: Dava konusu... plakalı 2020 model... Multidrive S otomobilin otomobilin hasarlı olduğu anlaşılan parçalarının, dava konusu 06.10.2021 tarihli maddi hasarlı trafik kazası ile uyumlu olduğu,
Anayasa Mahkemesinin ...Karar sayı numaralı 17.07.2020 tarihli kararı ve yerleşik Yargıtay kararları gözetilerek yapılan hesaplamada 06.10.2021 tarihli kaza nedeniyle davacıya ait... plakalı 2020 model ... 1.6 Flame X-Pack Multidrive S otomobilde 19.200 TL değer kaybı zararı oluştuğu, 06.10.2021 tarihli kaza ile ilgili davacıya ait... plakalı 2020 model ... 1.6 Flame X- Pack Multidrive S otomobilin değer kaybı zararı kapsamında davalı sigorta şirketi tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığının görüldüğü,
Dava konusu kaza tarihinde aracın 2. El piyasa fiyatının hasarsız hali ile kasko bedelinin 289.800,00-TL olduğu ve yapılan piyasa araştırmasına göre muadilinin yaklaşık 320.000,00-TL olduğu dikkate alındığında 320.000 x % 6 = 19.200,00-TL Değer Kaybı zararı oluştuğu kanaatine varılmıştır.
Sayın Mahkemece 06.10.2021 tarihli kazanın oluşumunda davalı tarafça sigortalı aracın sürücüsüne;
% 25 kusur takdir edilmesi halinde 4.800 TL değer kaybı zararından,
% 50 kusur takdir edilmesi halinde 9.600 TL değer kaybı zararından,
% 75 kusur takdir edilmesi halinde 14.400 TL değer kaybı zararından nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
12) 31/01/2023 TARİHLİ ADLİ TIP KURUMU TARAFINDAN HAZIRLANAN RAPORDA;
- Sürücü ...'in % 25 oranında kusurlu olduğu,
- Davacı sürücü ...'in % 75 oranında kusurlu olduğu tespit olunmuştur.
Raporda; Değer kaybına ilişkin olarak,
Mevcut işlemlerin yapılmasından sonra aracın 2. el piyasasının kaza tarihinde 280.000-TL olduğu belirtildiği,
Akabinde ise;
Aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa değerinin 300.000-TL,
Aracın kaza sonrası 2. el piyasa değerinin 285.000-TL olduğu,
Böylelikle 15.000,00 TL değer kaybı oluştuğu kanaatini bildirdiği görülmektedir.
Rapor içeriğinde, aracın kaza tarihindeki değerinin 280.000-TL ve de 300.000-TL olduğu yönündeki çelişkili tespitler nedeniyle dosya yeniden ATK'ya gönderilmiş ve yeniden rapor aldırılmıştır.
13) 12/04/2023 TARİHLİ BİLİRKİŞİ RAPORUNDA;
- Sürücü ...'in % 25 oranında kusurlu olduğu,
- Davacı sürücü ...'in % 75 oranında kusurlu olduğu,
- Dava konusu... plaka sayılı otomobilde 20.000,00-TL bedelinde değer kaybı oluştuğu kanaatini bildirir müşterek rapordur.
14) Mahkememizce Kusura İlişkin yapılan değerlendirmede; Alınan bilirkişi raporlarından tamamının birbirine paralel olduğu, dava dışı sürücü Sadettin'in % 25, davacı...'nin % 75 oranında kusurlu olduğunun tespit olunduğu görülmektedir. Böylelikle Mahkememizce zararın % 25'inin poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın ZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiş, 12.04.2023 tarihli ATK Raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
15) Mahkememizce Değer Kaybına İlişkin yapılan değerlendirmede;
Alınan bilirkişi raporlarından ilkinde değer kaybının 19.200,00-TL olarak tespit olduğu, 12.04.2023 tarihli ATK raporunda ise 20.000-TL değer kaybının tespit olduğu görülmektedir. ATK'nın 31.01.2023 tarihli rapora ise yukarıda belirtilen çelişkili beyanlar nedeniyle mahkememizce itibar edilmemiştir.
12.04.2023 tarihli ATK raporunun dosya içeriği ile uyumlu ve denetlenebilir olması nedeniyle ve de kurumsal ve yetkin bir kurum tarafından hazırlanmış olması sebebiyle mahkememizce hükme esas alınmış ve değer kaybı 20.000,00-TL olarak kabul edilmiştir.
16) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
17) Her ne kadar değer kaybının mahkememizce 20.000-TL olduğu kabul edilmiş olup, dava dışı sürücünün kusurunun % 25 olduğu tespit olması nedeniyle davalının işbu kusur oranı ile orantılı sorumlu tutulabileceği gözetilerek davalının 20.000-TL değer kaybının % 25'ine tekabül eden 5.000,00-TL'den sorumlu olacağı anlaşılmış, fakat davacı vekilinin değer artırım dilekçesindeki talebine bağlı kalınarak 4.800,00-TL değer kaybı tazminine hükmolunmuştur.
18) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
Taleple bağlı kalınarak 4.800,00-TL değer kaybından kaynaklanan maddi tazminatın davalıdan poliçe limiti olan 43.000-TL ile sınırlı olmak üzere alınarak davacıya verilmesine,
Tazminata temerrüt tarihi olarak kabul edilen 17/11/2021 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 327,88-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL ile ıslah ile alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,88-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 127,10-TL ilk harç ile 80,70-TL tamamlama harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 4.800,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 2.000,00-TL bilirkişi ücretinin ve 356,80-TL tebliğat ve posta ücreti olmak üzere toplam 2.356,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 30/05/2023
Katip...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza