T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/117 Esas
KARAR NO: 2021/764
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 12/02/2021
KARAR TARİHİ: 30/09/2021
Davacı vekili tarafından Mahkememizde açılan Zayi Çek iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilinin, "... Eczanesi - Eczacı ..." ticaret unvanı ile eczacılık faaliyeti yürüttüğünü, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre eczanelerin ticari işletme ve eczacıların da tacir niteliğinde olması sebebiyle eczanelerin faaliyette bulundukları mahaldeki ticaret siciline tescil zorunluluğu bulunduğunu, müvekkilinin de ticaret siciline kayıtlı olup, birinci sınıf tacirlere mahsus ticari defterleri tuttuğunu, 02/02/2021 tarihinde İzmir ilinde hayatı felce uğratan, işyerleri ve devlet dairelerinin çalışmalarını engelleyen, mal ve can kayıplarının yaşandığı olağan dışı yağış nedeniyle pek çok bölgede sel ve su baskını felaketi gerçekleştiğini, müvekkiline ait Eczane, Mithatpaşa caddesinde zemin katta bulunduğunu, meydana gelen su baskını, Hatay Polis Merkezi Amirliği tarafından düzenlenen tutanakla da belgelendiğini, bu nedenlerle ... Eczanesi - Eczacı ...'nun 2011 yılından (dahil) 2020 yılına kadar olan dönemlere ait ticari defterlerinin (yevmiye, defter-i kebir ve envanter), SGK belge ve bildirgelerinin, dolu ve boş fatura ve irsaliyelerin, zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER;
-Ticari defter tasdik ve onaylarına ilişkin noterlik kayıtları,
-Fatura düzenleme belgeleri,
-Meteoroloji ve yağış kayıtları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Tüm dosya kapsamından; davacı TTK'nun 82. maddesi gereğince ticari defter ve belgelerini zayi olduğu gerekçesi ile zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. TTK'nun 82/7. maddesi gereğince, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Madde içeriğinden de anlaşıldığı üzere zayi belgesi isteyebilmek için ticari detfer ve belgelerin bir afet neticesinde ziyaa uğraması veya hırsızlıkla zayi olması gerekmektedir. Yine ziyaa uğradığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde talebin mahkemeye ulaştırılması gerekmektedir.
2-Somut olayda davacı 02/02/2021 tarihinde İzmir ili genelinde yaşanan yoğun yağış ve devamında yaşanan sel nedeniyle işyerinde meydana gelen su baskınında 2011-2020 yıl aralığındaki ticari defterlerinin, SGK belge ve bildirgelerinin, fatura ve irsaliyelerin zayi olduğunu ileri sürerek bu belge ve defterler hakkında zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
3-Dosya kapsamının incelenmesinden davacıya ait 2011-2020 yılları aralığında kullanılan ticari defterlerin İzmir 9.Noterliği'nde açılış ve kapanış onaylarının yaptırıldığı, seri ve sıra noları gösterilen fatura ve sevk irsaliyelerinin Akgün Matbaası-Sevim Akgün tarafından basıldığına dair kayıtların sunulduğu görülmüştür.
Dosya kapsamında davacının iştigal etmiş olduğu eczacılık mesleği ile ilgili olarak bir soruşturma geçirip geçirmediği İl Sağlık Müdürlüğü'nden ve Eczacılar Odası'ndan sorulmuş, davacının süren bir soruşturmasının bulunmadığı bildirilmiştir. Yine vergi dairesine müzekkere yazılarak davacı hakkında süren bir vergi soruşturması bulunup bulunmadığı sorulmuş, davacının bu yönde de bir soruşturmasının bulunmadığı tespit edilmiştir.
4-6102 sayılı TTK'nın 64. maddesinde, her tacirin ticari defterleri tutmakla yükümlü olduğu, 82/1 maddesinde, Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, Alınan ticari mektupları, Gönderilen ticari mektupların suretlerini, 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
5-Dosya kapsamında davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yapılmasına dair kayıtların getirtildiği, yine fatura ve sevk irsaliyelerinin basımına ilişkin kayıtların da getirtildiği, diğer defter ve belgelerin kanunen tutulması zorunlu defter ve kayıtlardan olduğu, ayrıca yine bu defter ve kayıtların düzenli olarak tutulmasını sağlayacak fatura ve sevk irsaliyesi gibi belgeler hakkında da zayi belgesi verilebileceği değerlendirildiğinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
6-Zayi belgesi ancak kanunen tutulması zorunlu defter ve belgeler hakkında verilebilmektedir. Davacı vekili tarafından ticari defter ve kayıtların yanında sair belgeler hakkında zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de bunların nitelikleri itibariyle belirlenebilir olmadıkları, zayi belgesi verilecek belgenin seri ve sıra no gibi hususlarının ayırt edici olarak belirli olması gerektiği, reddine karar verilen belgeler yönünden belgelerin yeterince somutlaştırılamadığı anlaşıldığından kabul dışında kalan sair belgeler yönünden davanın kısmen reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE ;
-Davacının ... yıllarına ait Yevmiye Defteri, Defteri Kebir ve Envanter Defterlerinin;
-Davacının seri ve sıra noları A-36001-36500 başlangıç ve bitiş noları dahil bu aralıkta yer alan tüm faturalarının,
02/02/2021 tarihinde İzmir ilinde meydana gelen yoğun yağış sonrasında işyerinde meydana gelen su baskını neticesinde zayi olduğunun tespitine,
-Diğer belgeler yönünden taleplerin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması lazım gelen 59,30-TL harç peşin olarak alındığından, ayrıca alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/09/2021
Katip ...
e-imza
¸
Hakim ...
e-imza