T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/221
KARAR NO: 2022/579
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 12/04/2011
KARAR TARİHİ: 13/09/2022
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı ... Bankası ... Şubesinde ... tarihinde ... nolu hesap cüzdanı ile ...-TL'lik vadesiz mevduat hesabı açtırdığını ve bu paranın kısa bir süre sonra ...-TL'lik kısmını vadeli hesaba aktardığını müvekkilinin yurtdışında yaşadığını , bankaya verdiği talimat uyarınca ... tarihinden itibaren ... aylık aktarmalar ile vadeli hesabını devam ettirdiğini , parasını çekmek için bankaya müracat ettiğinde paranın hesapta olmadığının bildirildiğini, bunun üzerine İzmir .... Noterliğinin ... yevmiye nolu ... tarihli ve ... yevmiye nolu ... tarihli ihtarnamesini keşide ettiğini, bankanın istenen hususta cevap vermediğini bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik, bu paranın ...-TL'sinin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, vedeli ve vadesiz hesaplara ilişkin hesap cüzdanı ve ihtarname suretlerini dosyaya ibraz etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili süresi geçtikten sonra verdiği ... tarihli cevap dilekçesinde , davacının müvekkili banka ...Şubesinde ... tarihinde ...-TL 'lik vadesiz hesap açtırdığını , bu paradan ...-TL'sinin ... tarihinde, ... ... numaraları vadeli hesaba aktarılarak vadesiz hesabın kapatıldığını ve vadeli hesabında ... tarihinde yapılan ödeme sonucu kapatıldığını, bu nedenle alacaklı olduğunu, ayrıca ... yıl gibi bir süre geçtikten sonra davanın açıldığını, B.K ve Bankacılık Kanunu uyarınca zamanaşımı süresinin de dolduğunu bildirerek davanın reddini istemiş ve hesapların açılıp kapanmasına ilişkin kayıtları da dilekçesi ekinde dosyaya ibraz etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
BOZMA ÖNCESİ DOSYA SAFAHATİ VE YARGILAMA SÜRECİ;
Dava, banka mevduat sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası olup, Mahkememizin ... Esas, .../... Karar sayılı sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Yüksek ... Hukuk Dairesi başkanlığının .../... esas, .../... karar sayılı ve ... tarihli bozma ilamı ile; "....Davacı taraf, davacı ...'ın (ölü) ... tarihli hesap cüzdanı ile davalı bankaya vadesiz mevduat olarak yatırdığı ... TL'yi (... TL) çekmek istediğinde, bu paranın ... TL'lik (... TL) kısmının ... tarihinde vadeli hesaba aktarıldıktan sonra çekildiği bilgisinin verildiğini ileri sürerek, hesaplara yatırılan paraların tespiti ile vadeli hesaba yatırılan paranın tahsili isteminde bulunmuş, davalı taraf ise vadeli ve vadesiz hesapların ... tarihinde yapılan ödemeyle kapatıldığını savunarak, bu kapsamda bu hesaplara ilişkin imzasız banka ekstrelerini delil olarak sunmuş, son kayıt tarihinden itibaren sekiz yıllık zorunlu muhafaza süresi sona erdiğinden dekontaların imha edildiğini bildirmiştir.
Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda bankanın sunduğu hesap ekstrelerine göre ödeme yapıldığı, belgeleri saklamak için öngörülen 10 yıllık süre geçtiğinden kayıtlara ulaşılamadığı, aradan ... yıl geçmesi karşısında hesabın hiçbir işleme tabi tutulmamasının hayatın olağan akışına aykırı bulunduğu ve 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Somut olayda, 10 yıllık hak düşürücü sürenin uygulama yeri bulunmadığı gibi, davacı taraf, üzerinde ... tarihinde ... TL (... TL) para yatırıldığına dair tek işlem bulunan hesap cüzdanı sunduğuna göre, davalı banka, bu hesaptaki paranın hesap sahibine veya hesap sahibinin yetkili kıldığı bir kişiye ödediğini ispat yükü altındadır. Davalı bankaca sunulan hesap ekstreleri imzasız olması nedeniyle davacı bankanın bu ispat yükünü yerine getirdiği kabul edilemez. Bu nedenle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına bozulması gerekmektedir..." gerekçesi ile bozulmuştur.
Mahkememizin .../... Esasına kaydı yapılan dosyanın yapılan yargılaması ile davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce hükmedilen ... tarih ve .../... Esas .../... sayılı kabul kararı Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve .../... Esas .../... Karar sayılı ilamıyla; "...Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre, davalı bankanın hesaptaki paranın hesap sahibine veya hesap sahibinin yetkili kıldığı bir kişiye ödediğini ispat yükü altında olduğu ve davalı bankaca bu hususta delil olarak sunulan hesap ekstrelerinin imzasız olması nedeniyle, davalı bankanın söz konusu hesap ekstreleri ile bu ispat yükünü yerine getirmiş olmadığı fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak ... TL talep edildiği, bozmadan sonra ıslahın ise mümkün görülmediği gerekçesiyle davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; ... TL alacağın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, bankaya yatırılan mevduatın tespiti ve iadesi istemine ilişkindir. 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu 62.m. gereğince davalı banka mevduat sahibine hesapta bulunan parayı ödemekle yükümlü olup, talep edilmesine rağmen ödenmemesi halinde de ancak talep tarihinden itibaren temerrüt faizinden sorumludur. Bu durumda, mahkemece hesapta bulunan paranın güncellenmesinin yapılması doğru olmamıştır. O halde, davacının hesabının vadeli vadesiz olup olmadığı incelenerek davacının talep ettiği tarihte ulaştığı miktar bulunup bu miktara talep tarihinden faiz işletilerek hüküm verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir...." gerekçesi ile bozulmuştur.
Bozma sonrası mahkememizin .../... Esas sayılı dosyasına kaydı yapılan dosyada yapılan yargılamada;
Mahkememizce Yargıtay Bozma ilamı doğrultusunda aldırılan bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre;
".... Dava Tarihi İtibariyle :
...-TL Talep tarihinde tespit edilen alacak
...-TL dava tarihine kadar işleyen faiz
...-TL Toplam
Davacı ... mirasçılarının davalı bankadan alacağının bulunduğu,
Davacıların talebinin dava dilekçesinde ...-TL olduğu..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce alınan ek raporun sonuç kısmına göre;
"Kök raporda belirtildiği üzere ...’in davalı ... Bankası A.Ş ...Şubesi nezdinde ... no.lu vadesiz hesabının ... tarihinde ...-TL olarak açıldığı, ... tarihinde ...-TL nin ... ay vadeli hesaba aktarıldığı , vadesiz hesapta ESKİ ...-TL (...-TL Yeni )kaldığı davalı banka tarafından sunulan banka hesap ekstrelerinden tespit edilmiştir.
...-TL Eski yeni ...-TL’nin ... tarihinden ... tarihine kadar davalı bankanın ... aylık vadeli mevduata uyguladığı ve ... tarihli yazısı ekinde gönderdiği faiz oranları dikkate alınarak aşağıdaki gibi hesaplama yapılmıştır. Şeklinde açıklanmıştır.
Faiz hesaplamasında faiz oranları ... aylık mevduata uygulanan oranlar olarak dikkate alınmıştır.
...-..., ...-... tarihleri arasında bankanın faiz tablosunda görüleceği üzere ... ay dahil vadeli hesaba uygulanan faiz oranı % ... dir.... aya kadar vadeli bölümde faiz oranı % ... olarak belirtilmiştir. Davalının olması gerektiğini belirttiği oranın altında bir oran tespit edilmiş olup davalı lehine olan bu duruma itiraz edilmesi anlaşılamamıştır.
...-... tarih aralığında da ... aylık mevduat faiz oranı yıllık % ... olup ... ay vadeli hesabın faiz oranı yıllık % ... olarak belirlenmiştir.
Vadeli hesaplar yönünden tespit edilen faiz oranları davalı bankanın bildirdiği ... aylık vadeli mevduat oranları doğrultusunda olup değişikliği gerektirecek bir husus bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Vadesiz Hesaplar
Kök raporda ...-... tarih aralığında %... olan faiz oranı sehven % ... yazılmış, ...-... tarih aralığında vadesiz hesaba faiz oranı uygulanmamış, bu oranlar dikkate alınarak tablo aşağıdaki gibi revize edilmiştir.
... Talep Tarihi İtibariyle :
...-TL Anapara
...-TL İşlemiş faiz
...-TL Toplam alacak tespiti yapılmıştır.
Vadeli Hesap
... Talep Tarihinde
...-TL Anapara
...-TL İşlemiş faiz
...-TL Toplam
Genel İcmal:
...-TL Anapara
...-TL İşlemiş faiz
...-TL Toplam
... talep tarihi itibariyle tespit edilen ...-TL’ye % ... yasal faiz oranı üzerinden ... dava tarihine kadar hesaplama aşağıdaki gibi yapılmıştır.
... Tarihinde Asıl alacak...-TL
...-... % ... gün ...-TL
... Dava tarihinde toplam ...-TL
Davacı ... mirasçılarının alacağı olduğu değerlendirilmiştir.
Vadesiz hesapta yapılan ek tespit sonucu alacak toplamı kök raporda tespit edilen ...-TL’ den ...-TL düşülmekle ...-TL olarak tespit edilmiştir..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
BOZMA SONRASI DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE;
1-Dava mevduat sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.
2-Yargıtay ....Hukuk Dairesi'nin yukarıda ayrıntıları gösterilen bozma ilamları doğrultusunda mahkememizce yapılan inceleme neticesinde davacıların murisine ait banka hesabının vadeli olduğunun anlaşılması üzerine davalı bankaya müzekkere yazılarak dava konusu paranın vadeli mevduat hesabına yatırılmasından paranın iadesi talebinin iletildiği tarihe kadar uygulanan faizleri gösterir cetveller dosyamız arasına alınmış, faiz oranlarının uygulanması suretiyle elde edilecek faiz geliri ve ana para toplamını gösterir bilirkişi raporu alınmıştır.
3-... tarihli bilirkişi raporuna göre davacıların murisi adına vadeli mevduata yatırılan ...-TL(Eski TL) paranın vade dönemleri itibariyle uygulanan faizler eklenmek suretiyle dava tarihine dek ...-TL miktara ulaştığı tespit edilmiştir.
Davalı vekilinin bir kısım faiz oranlarının hatalı uygulandığı yönündeki itirazları üzerine ek rapor alınmış, dosyaya sunulan ... tarihli ek rapora göre vadeli mevduattaki paranın dava tarihine dek ulaşacağı toplam değerin ...-TL miktarda olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu her iki taraf vekiline tebliğ edilmiş, rapora karşı taraflarca herhangi bir itiraz sunulmamıştır.
4-Davalı tarafça yargılama sırasında zamanaşımı defi ileri sürülmüş ise de Yargıtay ....Hukuk Dairesi'nin davamıza konu 1.bozma ilamında açıkça değinildiği üzere mevduat sözleşmesinin sona ermesinden sonra zamanaşımı süresinin işlemeye başlayacağı, bu yönüyle dava tarihi itibariyle henüz zamanaşımı süresinin sona ermediği, dava konusu edilmeyen ancak ... tarihinde belirsiz alacak davası ile tümü yönünden zamanaşımı kesilen dava değeri yönünden ise bu tarih itibariyle zamanaşımı süresinin sona ermediği gözetilerek dava zamanaşımı süresi sona ermediğinden davalı tarafın bu yöndeki itirazlarına itibar edilmemiştir.
5-Davacı vekilinin ... tarihli ıslah dilekçesi ile dava belirsiz alacak davası olarak ıslah edilmiştir.
Davacının belirsiz alacak davası açması için talep konusu miktarı belirlemesinin objektif olarak mümkün olmaması gerekmektedir. Somut olay açısından davalı bankanın yaklaşık ... yılın üzerinde olan süre boyunca uygulayacağı faiz oranlarının belirlenerek mevduatın ulaşacağı netice miktarın davacı tarafça belirlenmesini beklemek hakkın özünü zedeleyecek ölçüde ağır bir külfet olacağı değerlendirilmiş, bu nedenle davacının alacak miktarının ancak uzman bilirkişi hesaplaması ile ortaya konulabileceği değerlendirildiğinden davanın belirsiz alacak davası olarak yürütülmesinde hukuki yararın bulunduğu kabul edilmiştir.
6-Davacıların murisi tarafından davalı nezdinde açılan vadeli mevduat hesabına yatırılan ...-TL miktarlı paranın davacıların murisi veya onun adına hukuki işlem yapmaya yetkili bir kimse tarafından hesabından çekildiğine dair bir delil sunulmadığı, davacılar tarafından paranın çekilmediğinin ileri sürüldüğü, davalı tarafça para çekme işlemine dair hesap kayıtları sunulmuş ise de bu hesap kayıtlarının davalı banka tarafından tek taraflı olarak düzenlenebilecek nitelikte olduğu ve davacı taraf açısından hukuki bağlayıcılığı bulunamayacağı, davalı bankanın paranın davacı tarafça çekildiğini ispat külfeti altında olduğu ve bu ispatı sağlayamadığı gözetilerek davacıların mevduata uygulanacak faizi ile birlikte dava konusu parayı davalı bankadan talep etme hakları bulunduğu değerlendirildiğinden davanın kabulüne karar verilmiştir.
7-Davacı tarafça ... tarihinde dava ikame edilmiş olup, dava dilekçesi ile ...-TL olarak kısmi dava açılmıştır. Yargılama sırasında ... tarihli ıslah dilekçesi ile davanın türü belirsiz alacak davası olarak ıslah edilmiş ve yukarıda izah edildiği üzere davanın belirsiz alacak davası olarak görülmesi mümkün ise de davanın açılış anında konu edilmeyen ...-TL'nin üzerindeki dava değeri ... tarihli değer artırım dilekçesi ile belirlenmiş olmakla, ...-TL'lik kısım yönünden ancak davanın belirsiz alacak davasına dönüştürüldüğü ıslah tarihinden itibaren faiz işletilebileceği gözetilerek dava değerinin ...-TL'lik kısmına dava tarihinden itibaren, bakiye kısmına ise davanın belirsiz alacak davasına dönüştürüldüğü ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmıştır.
8-Davacı tarafça mevduata uygulanacak en yüksek faiz oranının alacağa uygulanması talep edilmiş ve Yargıtay bozma ilamı ile paranın iadesinin talep edildiği tarihe kadar mevduat faizi uygulanması yönünde görüş bildirilmiş olup, davacının dava tarihi öncesi davalı bankaya keşide ettiği ihtarnamelerde hesapta bulunan paranın akıbetine ilişkin bir kısım sorular yöneltilmesine rağmen paranın iadesine yönelik bir talepte bulunulmadığı, dava dilekçesi ile birlikte açıkça paranın iadesinin talep edildiği, bu nedenle dava tarihine dek geçecek sürede alacak miktarına davalı banka nezdinde mevduata uygulanan faiz oranları uygulanmak suretiyle, dava tarihi sonrası süreçte mevduata uygulanan faiz talebinin yerinde olmayacağı ve Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda davacı tarafın tacir sıfatı bulunmadığı da gözetilerek yasal faiz uygulanması gerektiği değerlendirildiğinden dava tarihi sonrasındaki kısımlar yönünden yasal faiz uygulanmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, ...-TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağın ...-TL'lik kısmına ... tarihinden itibaren, bakiye ...-TL'lik kısmına ... tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken ...-TL harçtan peşin olarak alınan ...-TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen ...-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça peşin olarak yatırılan ...-TL İle tamamlama harcı olarak yatırılan ...-TL harç toplamı ...-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan ...-TL başvuru harcı ile ...-TL temyiz yoluna başvurma harcı, ...-TL posta ve tebligat ücreti, ...-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam ...-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekiline e-duruşma yoluyla, diğer tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz hâkimi tarafından onaylanması sureti ile temyiz kanun yoluna başvurulabileceği, yasal süre içinde temyiz kanun yoluna başvurulmadığı takdirde verilen kararın kesinleşeceği, yasal sürede temyiz kanun yoluna başvurulması halinde dosyanın ilgili Yargıtay Hukuk Dairesi'ne temyiz konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/09/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.
“5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”