T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/228 Esas
KARAR NO: 2021/970
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 25/03/2021
KARAR TARİHİ: 11/11/2021
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; 16.09.2020 tarihinde sürücü (dava dışı) ... idaresindeki ... plakalı aracın, davacı idaresindeki ... plakalı araca çarpması nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araç sürücüsü ...'in kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin ise bu kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının ve araç ikame bedelinin tespiti için eksper ...'a dosyanın teslim edildiğini ve eksper dosyaya tespit raporunu sunmadığını, müvekkilinin aracında 7.500,00-TL değer kaybı tespit edildiğini, ekspere hizmet bedeli olarak 319,57-TL (KDV dahil) ödendiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL değer kaybı tazminatının ve 319,57 TL eksper hizmet bedelinin davalıdan (teminat limitleri dahilinde ve temerrüt tarihinden itibaren) kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile; 100,00 TL olarak talep etmiş oldukları değer kaybı zararlarının 1.620,00 TL artırarak 1.720,00 TL olarak arttırdıklarını, bu kapsamda 1.720,00 TL değer kaybı ve 319,57 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplamda 2.039,57 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; müvekkili şirketçe sigortalanan ... plaka numaralı aracın 16.09.2020 tarihinde seyir halinde olan davacıya ait ... plakalı araç ile çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacı yanın dilekçesinden, değer kaybı tazminatı ve eksper ücreti talebi olduğu anlaşılsa da söz konusu taleplere hukuken katılmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile zarar gören araçta meydana gelen "değer kaybı"nın belirlenebilmesi için araç kullanım tarzı, kilometresi, önceki kazaları vb. tüm kriterlerin incelenmesi ve bu kriterler çerçevesinde bir hesaplama yapılması gerektiğini, tüm hususlar hassas bir şekilde araştırılmalı, değer kaybı mevcut ise ZMSS Genel Şartları'nda belirtilen hesaplama yöntemlerine göre tespit edilecek değer kaybının belirlenmesi gerektiğini, başvurana ait aracın başvuruya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, müvekkilişirketin sorumluluğunun araç başına teminat limiti olan 41.000.00 TL ile sınırlı olduğunu, ... plakalı aracın hasarının karşılanması amacıyla müvekkili şirketçe 30.10.2020 tarihinde başvurucuya 16.498,73 TL maddi hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, yapılan bu ödeme ile birlikte müvekkili şirket yasal sorumluluğunu yerine getirdiğini, işbu ödemeyle konusuz kalan davanın reddini talep ettiklerini, fahiş olan ekspertiz ücretine de itiraz ettiklerini, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Tarafların kusur durumları ile davacı aracında oluşan hasar ve değer kaybının tespit edilmesi için bilirkişi heyetinden alınan raporun sonuç kısmına göre; "...A.Davalı ... poliçeli ... plakalı aracı kullanan dava dışı sürücü ... yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 57/1-a (Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.) maddesinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle KAZANIN OLUŞUMUNA ETKEN OLDUĞU;
B.Davacı ... (...) yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile ilgili mevzuatı ihlal eden zararlı sonuç üzerinde etken bir davranışının bulunmadığı,
C.Dava dışı park halinde bulunan iki araç (... ve ...) yolun kenarında park halinde bulunurlarken kazanın oluşumu üzerinde 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile ilgili mevzuatı ihlal eden zararlı sonuç üzerinde etken bir davranışlarının bulunmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
... plaka sayılı ... 1.5 DCI 2010 model otomobilde;
Yargıtay içtihatlarına göre 7.000,00 TL. reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Somut olayda davalı ... şirketinin sigortalısının kusuru oranında (somut olayda %100)) Yargıtay içtihatlarına göre belirlenen 7.000,00 TL. olarak hesaplanan değer kaybı bedelinden davalı ... şirketinin hesaplanacak bakiye değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dava dosyasında, ... Sigorta Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş ... plaka sayılı aracın 05.12.2020 tarihli Değer Kaybı Tespit Raporu yer almakta olup, dava dilekçesi ekinde 319,57 TL. ekspertiz ücreti ödeme belgesi bulunduğu belirtilmişse de söz konusu fatura dava dosyası içerisinde bulunmamaktadır. Nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmak üzere hakkını dayandırdığı olgunun varlığı bulunmamakla birlikte KDV dahil 319,57 TL. ekspertiz hizmet bedeli ücretinin piyasa rayiçleri ile uyumlu olduğu ve davalı ...'nin sorumlu olduğu görüş kanaatine varılmıştır.
Dava dilekçesinde, kaza nedeniyle oluşan zararın ödenmesi için davalı ... şirketine kazanın ihbarı ile ilgili 15.12.2020 tarihinde yazılı olarak başvuru yapıldığı belirtilmiş olsa da dosyada bu konuda bir belge bulunmamakta olup, davalı ... şirketinin 17.09.2020 tarihinde Eksper görevlendirmesi yapmış olması nedeniyle Nihai Kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla olayın ihbar edilmiş olduğunun kabulü ile ihbardan itibaren 8 işgününün hitamı olan 30.09.2020 tarihinden itibaren davalı ... şirketinin temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, davacının sevk ve idaresinde olan ...plaka sayılı araç ile davalı ... tarafından KZMMS ile sigortalı dava dışı ... idaresindeki ..... plaka sayılı araç arasında gerçekleşen kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin davalı ... şirketinden karşılanması talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Davalı taraf cevap dilekçesinde sair nedenlerle ve davalı ... şirketinin dava öncesi gerekli hasar ödemesi yaptığı ileri sürülerek davanın reddi talep edilmiştir.
3-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
4-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
5-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
6-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
7-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
8-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
9-Sorumluluğun meydana gelişinde tarafların öncelikle kusur durumlarının belirlenmesi gerekmektedir. Tarafların kusur durumlarına ilişkin yapılan bilirkişi incelemesinde " "...A.Davalı ... poliçeli ... plakalı aracı kullanan dava dışı sürücü ... yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 57/1-a (Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.) maddesinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle KAZANIN OLUŞUMUNA ETKEN OLDUĞU;
B.Davacı ... (...) yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile ilgili mevzuatı ihlal eden zararlı sonuç üzerinde etken bir davranışının bulunmadığı,
C.Dava dışı park halinde bulunan iki araç (... ve ...) yolun kenarında park halinde bulunurlarken kazanın oluşumu üzerinde 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile ilgili mevzuatı ihlal eden zararlı sonuç üzerinde etken bir davranışlarının bulunmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş belirtilmiştir. Mahkememizce yapılan değerlendirmede kaza tespit tutanağında davacının kullanımındaki aracın şeridinde seyrettiği sırada davalı ... şirketinin sigortalısı olan aracın sürücüsünün geçiş önceliğine riayet etmeyip dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde yola çıkması nedeniyle kazanın meydana geldiği, bu şekilde asli ve tam kusurlu olarak kazanın gerçekleşmesine neden olduğu, davacı araç sürücüsünün ise bir kusurunun bulunmadığı değerlendirilmiştir.
10-Kusur durumlarının tespiti sonrasında ise haksız fiil tazminatının şartlarından olan zarar yönünden yapılan incelemede ... plaka sayılı ... 1.5 DCI 2010 model otomobilde;
Yargıtay içtihatlarına göre 7.000,00 TL. reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Somut olayda davalı ... şirketinin sigortalısının kusuru oranında (somut olayda %100)) Yargıtay içtihatlarına göre belirlenen 7.000,00 TL. olarak hesaplanan değer kaybı bedelinden davalı ... şirketinin hesaplanacak bakiye değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dava dosyasında, ... Sigorta Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş ... plaka sayılı aracın 05.12.2020 tarihli Değer Kaybı Tespit Raporu yer almakta olup, dava dilekçesi ekinde 319,57 TL. ekspertiz ücreti ödeme belgesi bulunduğu belirtilmişse de söz konusu fatura dava dosyası içerisinde bulunmamaktadır. Nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmak üzere hakkını dayandırdığı olgunun varlığı bulunmamakla birlikte KDV dahil 319,57 TL. ekspertiz hizmet bedeli ücretinin piyasa rayiçleri ile uyumlu olduğu ve davalı ...'nin sorumlu olduğu görüş kanaatine varılmıştır."
Şeklinde görüş belirtilmiştir.
Bilirkişi raporunun incelenmesinde tespit edilen değer kaybı bedelinin benzer araç kazalarında ortaya çıkan hasar ve değer kaybı bedellerine yakın olduğu, verilerin denetime açık bir şekilde ortaya konularak rapor düzenlendiği gözetilerek hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilmiş ve rapor ile tespit edilen değer kaybı bedeli hükme esas alınmıştır.
11-Davalı ... şirketinin kaza tarihi itibariyle poliçe limiti araç başına 41.000,00-TL üst limit ile sınırlıdır.
Dosyaya giren bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı ... tarafından davacı araç başvuru üzerine 30/10/2020 tarihinde 16.498,73-TL ödeme yapılmış, sigorta tahkim komisyonuna hasar bedeli hususunda yapılan başvuru sonrasında ise komisyonun 07/06/2021 Tarihli K..... sayılı kararı 22.780,59-TL hasar tazminatı ödenmesine hükmedilmiştir. Böylelikle davacıya ait araç için toplam 39.279,32-TL ödeme yapıldığı, poliçe limitinden bakiye 1.720,68-TL davalı ... sorumluluk sınırı kaldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafça 29/07/2021 tarihli değer artırım dilekçesi ile 100,00-TL üzerinden açılan dava değeri 1.720,00-TL'ye yükseltilmiştir.
12-Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinde, davacı aracı ile davalının sigortacısı olduğu araç araç arasında meydana gelen kazada davalı ... şirketinin sorumlu olduğu araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, davacının değer kaybı yönünden zararının 7.000,00-TL olarak belirlendiği, ancak bakiye poliçe limiti nedeniyle davacı tarafça dava değerinin 1.720,00-TL olarak ileri sürüldüğü, davacının kusur ve zarar unsurunu kanıtlamakla davadaki haklılığını ispat ettiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı tarafça ekspertiz ücreti talebinde bulunulmuş olup davacının dava açılmadan önce davalı ... şirketine değer kaybı zararının giderilmesi için başvuruda bulunduğu ve araçta ekspertiz incelemesi yaptırmasının borçlunun zararına olarak yorumlanamayacağı, makul düzeyde bir harcama olduğu değerlendirilerek yargılama giderlerine 319,57-TL tutarlı ekspertiz ücreti eklenmiş ve davalıdan tahsili yönünde hüküm kurulmuştur. Faiz türü olarak araçların hususi nitelikte oldukları gözetilerek yasal faiz belirlenmişi faiz başlangıç tarihi davalı ... tarafından ödeme yapıldığı anlaşılan 30/10/2020 tarihi temerrüt olarak değerlendirildiğinden bu tarih itibariyle faiz işletilmesi yönünde karar verilmiştir.
13-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun 01/04/2021 tarihli sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın davalı üzerine yükletilmesine karar verilmiştir.
14-Kısa kararda sehven istinaf kanun yolu açık olarak gösterilmiş ise de dava değerinin kesinlik sınırı altında kaldığı, taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulamayacağı gerekçeli karar yazım aşamasında farkedilmiştir. Sehven kanun yolu gösterilmesi taraflara başvuru hakkı vermemekte olup taraflarca kanun yolu başvurusunda bulunulması halinde bu husus istinaf başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında kanun yolunun açık olup olmaması hususuna göre değerlendirilecektir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 1,720,00.-TL maddi tazminatın 30/10/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Ekspertiz ücreti talebinin yargılama giderlerine dahil edilerek hüküm altına alınmasına,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 117,49-TL harçtan peşin olarak alınan 59,30-TL ile ıslah harcı olarak alınan 27,67-TL harcın mahsubu ile bakiye 30,52-TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 1.720,00-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30-TL. ile ıslah harcı olarak yatırılan 27,67-TL toplamı 86,97-TL. harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen başvuru harcı, posta ücreti ve bilirkişi ücreti toplamı 1.001,90-TL. yargılama gideri ile yargılama gideri kapsamına alınan tespit dosyasında yapılan 319,57 TL ekspertiz ücreti toplamı 1.321,47-TL'nin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Fazla yatırılan gider avansının, karar kesinleştiğinde istek halinde yatırana iadesine,
8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/11/2021
Katip ...
e-imza
Hakim...
e-imza
¸