T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2021/229 Esas
KARAR NO: 2022/804
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/03/2021
KARAR TARİHİ :17/11/2022
YAZIM TARİHİ: 30/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin trafik sigortasını düzenlediğini ... plakalı aracın tam kusurlu olarak müvekkile ait ... plakalı araca 06/10/2020 tarihinde kusurlu çarpması sonucu müvekkilinin aracında kaza sonrası eksik ödenen hasar tazminatı farkının Yargıtay kararlarına göre gerçek zararın iskontosuz ve KDV dahil hesabı ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10,00 TL ile müvekkilin aracında kaza sonrası değer kaybının Yargıtay kararlarına göre kazadan önceki değeri ile kazadan sonraki değeri arasındaki farka göre fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10,00 TL nin 12/10/2020 ihbar tarihinden 8 iş günü sonrası 23/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... (...) Sigorta A.Ş. den tahsili ile ayrıca araç onarım süresince kullanılmadığından araçtan mahrum kalma olarak şimdilik 10,00 TL nin haksız fiil tarihi 06/10/2020 dan itibaren avans faizi ile diğer davalı ... Beton Madencilik İnş.San.Tic. Ltd.Şti den fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere tahsili ile yargılama gideri niteliğindeki vekâlet ücretinin davalı Sigorta şirketinden tahsilini, TTK 1426 gereği uzman görüşü ücret bedeli (850,00 TL) HMK 323. Madde gereği diğer yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Beton Madencilik İnş. San. Tic. Ltd. Şti vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; davacının 06/10/2020 tarihinde meydana gelen kazada ... plakalı müvekkiline ait ... Sigorta A.Ş tarafından trafik poliçesi tanzim edilen aracın davacıya ait ... plakalı aracına çarpması sonucu uğradığı maddi zarara ilişkin müvekkile yönelik kusur ithamına dayanarak haksız fiilden kaynaklı araçtan mahrum kalma tazminatı istemli davanın yöneltildiğini, davacı tarafından müvekkile yönelik açılan bu davanın dava dilekçesinde de görüleceği üzere hiçbir yasal dayanağının bulunmadığını, müvekkilinin meydana gelen kazada Türk Borçlar Kanunun 49. maddeye ilişkin haksız fiil şartlarını taşımadığını ve dolayısıyla herhangi bir kusurununda bulunmadığını, Davacının müvekkilinden onarım süresince aracını kullanamaması sebebiyle kusurlu olmamasına rağmen tazminat istenmesinin usule ve yasaya uygun olmadığını Meydana gelen kazada kusurlu olanın sigorta şirketi olduğunu, Müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, dolayısıyla davacının iddia ettiği gibi araçtan mahrum kalma bedelinden müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, davacı yanca açılan haksız, mesnetsiz ve dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin poliçe kapsamındaki sorumluluğunun, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu müvekkilinin şirketin, azami poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, zorunlu trafik sigortasının bir meblağ sigortası olmayıp bir zarar sigortası olduğunu söz konusu teminat limitinin tamamının defaten ödenmesinin söz konusu olmayıp, zarar görenlerin kaza nedeniyle uğradığı gerçek maddi zararın tespiti ve sigortalının kusuru oranında bu gerçek zararın tazminin esas olduğunu müvekkil şirkete ilgili düzenleme gereği usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından, işbu davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddine, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin başvurana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Bakiye Hasar Bedeli, Araçta Oluşan Değer Kaybı ve Araç Mahrumiyetinden Doğan Zarar Tazmini istemlerine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan belirsiz alacak davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 03/02/2021 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin KEP adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 06.10.2020 tarihinde, İzmir ili Ödemiş ilçesinde gerçekleştiği, ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın önde seyretmekte olan ve kırmızı ışıkta duran ... plaka sayılı araca arkadan çarpmak suretiyle kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ... adına tescilli olduğu;
Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise davalı ... Beton Madencilik İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. adına tescilli olduğu Noterler Birliği'nin cevabi yazısı ve de araç tescil özet bilgileri ile sabittir.
6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 12.12.2019 - 12.12.2020 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere Mali Sorumluluk Sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın 12.12.2019 - 12.12.2020 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ... Sigorta A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 06.10.2020 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği Hasar Bedelinden ve Araçtaki Değer Kaybından sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK'nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve talep doğrultusunda tespiti gereken zarar kalemlerinin miktarının belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 07.03.2022 tarihli Bilirkişi Raporunda;
- Kusur Dağılımı Yönünden; davacıya ait ... plaka sayılı aracın Kazanın Oluşumunda Etken Olmadığı;
Davalı ... Sigorta A.Ş. Nezdinde ... no'lu poliçe numarasıyla ZMMS trafik sigorta poliçesiyle sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise; 2918 Sayılı KTK’nın 84/d ve 56/1-c maddesinde öngörülen kuralları ihlal ettiği ve bu nedenle meydana gelen Kazanın Oluşumunda Etken Olduğu belirtilmiştir.
- Maddi Zarar Tespiti Yönünden ise; Dava konusu ... plaka sayılı araçta, kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 7.788,00.-TL (KDV Dahil) Hasar meydana geldiği, dosya kapsamına göre; davalı sigorta şirketinin, davacı tarafa hasar tazminat bedeli olarak 16.08.2019 tarihinde 3.572,25.-TL ödeme yaptığı, buna göre davalı sigorta şirketinin Bakiye Hasar Tazminat yükümlülüğünün 4.215,75.-TL olabileceği kanaatine varıldığı;
Bahse konu ... plaka sayılı araçta kaza nedeniyle 8.000,00.-TL değer kaybı meydana geldiği, davalı sigorta şirketinin, davacı tarafa değer kaybı bedeli olarak 19.01.2021 tarihinde 1.074,35.-TL ödeme yaptığı, buna göre davalı sigorta şirketinin Bakiye Değer Kaybı yükümlülüğünün 6.925,65.-TL olduğu;
Bahse konu aracın değer kaybı Ekspertiz Rapor Ücretinin 177,00.-TL (KDV Dahil) olduğu;
Davaya konu hasarlı ... plaka sayılı aracın mevcut hasarı dikkate alındığında, makul tamir süresinin düzenli ve sistemli bir çalışmayla 10 iş günü olduğu, yapılan piyasa araştırmaları neticesinde aynı donanım ve teknik özelliklere sahip bir aracın kaza tarihinde günlük kiralama bedelinin 200,00.-TL olduğu, buna göre aracın onarımı süresince Araç Mahrumiyet Zararı'nın 2.000,00.-TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
12) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
13) Kazanın oluşu, kaza tespit tutanağındaki beyanlar ve de bilirkişi raporundaki tespitler nazara alınarak Mahkememizce yapılan değerlendirmede ... araç sürücüsü ...''in % 100 kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın ise kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın ZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
14) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
15) Davacı tarafça dava öncesi davalı sigorta şirketine yazılı başvuru yapıldığı anlaşılmış olup KEP üzerinden 03.02.2021 tarihinde gönderildiği anlaşılan başvuru dilekçesinin aynı gün okunduğu ve böylelikle tebliğ olunduğuanlaşılmakla tebliğ tarihi olan 03.02.2021'den itibaren 8 iş günü sonunda 16.03.2021 tarihinde temerrüte düştüğünün kabulü gerekmektedir.
16) Yargılama giderlerinin kapsamı HMK'nın 323. maddesinde açıklanmış olup, davacının talep ettiği ekspertiz ücreti yargılama giderleri içerisinde kaldığından işbu ücret yargılama giderlerine eklenmiştir.
17) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ İLE;
4.215,75-TL Bakiye Hasarın tazmini ile 6.925,65-TL Değer Kaybı zararından oluşan maddi tazminatın davalı ... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, asıl alacağa 16/02/2021 tarihinden itibaren Avans Faizi işletilmesine,
2- 2.000,00-TL İkame Araç Zararından doğan maddi tazminatın davalı ... Beton Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti 'den alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına haksız fiil tarihi olan 06/10/2020 tarihinden itibaren Avans Faizi işletilmesine,
3- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 897,68-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL'nin mahsubu ve ıslah ile alınan 224,00-TL 'nin mahsubu ile bakiye 614,38-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4- Arabuluculuk Kanunu madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5- Davacı tarafından yatırılan 127,10-TL ilk başvuru harcı ve ıslah ile alınan 224,00-TL olmak üzere toplam 351,10-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 -TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davacı tarafından yapılan 600,00-TL bilirkişi ücretinin ve 90,10-TL tebliğat ve posta ücreti ile 177,00-TL Ekspertiz Ücreti olmak üzere toplam 867,10-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davalı ... Beton Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda,
... Beton Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti yönünden HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak; ... Sigorta (... Sigorta) AŞ yönünden ise gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 17/11/2022
Katip
¸
Hakim
¸
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.
“5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”