T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/323
KARAR NO: 2022/622
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/05/2015
KARAR TARİHİ: 28/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davalı ile müvekkili arasında imzalanan ... tarihli sözleşme gereğince davalı şirketin sözleşmeye konu işletmeyi sözleşme süresince açık tutarak bizzat çalıştırmayı, kapatmamayı, devretmemeyi, iş değişikliği yapmamayı, bira satışında azami gayreti göstermeyi, sadece müvekkilinin pazarladığı biraları satmayı ve bulundurmayı üstlendiğini bu hükümlerden herhangi birinin ihlali durumunda KDV si ile birlikte ödenen ....-TL karşılıksız katkı bedeli ile ... -USD cezai şartı müvekkiline ödemeyi taahhüt ettiğini belirterek İstanbul ... HD'nin .../... D.İş sayılı dosyası ile yapılan tespit ve bu dosyaya verilen rapora göre sözleşme süresi içerisinde davalı şirketin sözleşmedeki yükümlülüklerini ihlal ettiğinin sabit olduğundan bahisle davalı şirketten dava konusu cezai şart ve karşılıksız kaydının tahsilini ayrıca sözleşme tarihi itibariyle şirketin ortağı olan ve ayrıca ... tarihli müşterek borçlu ve müteselsil kefalet senedi imzalayan davalı ...'nun da dava konusu alacakla ilgili olarak müştereken ve müteselsilen ve kefil sıfatıyla sorumlu olduğu dava konusunun iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davacının taleplerinin hukuka aykırı olduğunu sözleşmede kefalet şartlarının oluşmadığını kefalet sözleşmesinin kefilin alacaklıya karşı borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlenmeyi sözleşme olduğunu ve geçerlilik şartlarını taşımadığını belirterek davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
Davalı ... İnş San Tic Ltd Şti ne dava dilekçesi ve tensip zaptı usulüne uygun tebliğ edilmiş olmasına davaya cevap vermediği ve duruşmalara da iştirak etmediği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; ... tarihli satın alma sözleşmesi, İstanbul ... SHM nin .../... değişik iş sayılı dosyası, teslim alındı tutanağı, ... tarihli müşterek borçlu ve müteselsil kefalet senedi, ticari defter ve kayıtlar ve sair delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı ... vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; ticari defterler, bilirkişi incelemesi, tanık, karşı tarafın delillerine karşı delil sunma hakkı saklı kalmak kaydı ile her türlü hukuki delile dayandığı görülmüştür.
Mahkememizin .../... Esasına kayıt edilen dava dosyasında yapılan yargılama sonucu, mahkememizin ... tarih .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile davacının, davalı ... aleyhine cezai şart istemli davasının reddine, davalı şirketten cezai şart istemli davanın kısmen kabulüne, katkı payı istemine ilişkin davalılar aleyhine açılan davanın ise kabulüne karar verildiği, anılan kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir BAM ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile "Davalı şirkete TK 35. Maddeye göre tebligat yapıldığı, davalı şirketin davaya cevap vermediği, bu suretle davanın reddini savunduğu, bu nedenle davacı tarafın dayandığı ... başlangıç tarihli sözleşme ile ödeme belgesi altındaki imzanın davalı tarafa ait olup olmadığı yönünden isticvap edilmeden davanın karara bağlanmış olması" nedeni ile hükmün kaldırılmasına karar verildiği, söz konusu dosyanın mahkememize gönderilmesi üzerine mahkememizin 2021/323 Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
Davalı şirket yetkilisinin isticvabına karar verildiği, duruşma gün ve saatinde mahkememizde hazır bulunan davalı şirket yetkilisine dosyada mevcut olan müşterek borçlu ve müteselsil kefalet senedi başlığı altında düzenlenen ... kefalet tarihli senet okunup gösterilip sorulduğunda; söz konusu belgede ... adına atılı imzanın kendisine ait olduğunu, ancak söz konusu belgedeki imzayı şirket adına attığını, şahsi kefalete istinaden imzalamadığını, bu nedenle kabul etmediğini beyan ettiği görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği bilgi ve belgelerin dosyaya teminine müteakiben, uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden, dosyanın konusunda uzman SMMM bilirkişisi ...'e tevdi ile davacı şirket defter ve kayıtları ile dava dosyası üzerinde inceleme yapılarak, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, taraflar arasındaki satın alma sözleşmesi kapsamında, tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, bu kapsamda davalı tarafın sözleşmeyi ihlal edip etmediği, ihlal etmiş ise ne suretle ihlal ettiği, davacının davalıya ne miktarda katkı payı sunduğu, sunulan bu katkı payı bedelinin ödenip ödenmediği, bu kapsamda davacının davalı şirketten alacaklı olup olmadığı, var ise alacak miktarı ile davalı şirketin celp edilen vergi kayıtlarına göre, sözleşme tarihi itibarı ile sözleşmede kararlaştırılan cezai şart miktarının ödenmesi halinde, iş bu miktarın davalının ekonomik mahvına sebebiyet verip vermeyeceğini gösterir dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli rapor aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi tarafından dosyaya ibraz edilen ... havale tarihli raporda özetle; Davacı ... Pazarlama A.Ş. ile davalı Muhtelif Restaurant ve Turizm İşletmeleri Gıda İnş. San.Tic.Ltd.Şti. arasında ... tarihinde 25.madde 4.sahifeden ibaret ... tarihine kadar ... yıl süre ile Satın Alma Sözleşmesi akdedildiği, işbu sözleşmenin 13.maddesine göre davalının ...-... aylık asgari ... litre, yıllık asgari ... litre olmak üzere sözleşme süresinde asgari ... litre alım
yapılmasının taahhüt edildiği, taraflar arasında düzenlenen işbu sözleşme kapsamında davacı adına mal tedarikinin mukim bayi dava dışı ... Paz.Tic.A.Ş. tarafından yapılacağı, yani malın dava dışı bayi tarafından satılacağının anlaşıldığı, dava dosyasında mevcut ... Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün ... tarih ... sayılı müzekkere cevap yazısından davalı ... Restaurant ve Turizm İşletmeleri Gıda İnş.San.Tic Ltd.Şti.’nin ... tarihinde işe başladığı, ... tarihi itibari ile mükellefiyetini re’sen kapatılmış olduğu, davalı ... Restaurant ve Turizm İşletmeleri Gıda İnş.San.Tic.Ltd.Şti. Tarafından ...-... tarihleri arasında davacının bayisi ... Paz.Tic.A.Ş.’nden toplam ... Litre mal alımı yapıldığı, taraflar arasında düzenlenmiş bulunan ... tarihli işbu satın alma sözleşmesi kapsamında tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, bu kapsamda davalı tarafın sözleşmeyi ihlal edip etmediği, ihlal etmiş ise ne suretle ihlal ettiği hususlarının takdirinin mahkemeye ait olduğu, taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında davacı ... Pazarlama A.Ş. tarafından banka aracılığı ile davalının katkı payına istinaden ...-TL’si ..., ...-TL’Sİ ... tarihinde olmak üzere dava dışı bayisine ...-TL tutarında ödeme yapıldığı, dava dışı ... Paz.Tic.A.Ş. tarafından işbu katkı payı ödemesine istinaden ... tarihli ... no.lu ... -TL tutarında bir adet iskonto faturası düzenlendiği,
sayın Mahkemenin gerekli görmesi halinde davalı ... Restaurant ve Turizm İşletmeleri Gıda İnş.San.Tic.Ltd.Şti.’nin ... tarihli sözleşme kapsamında almış olduğu katkı payının ne tutarda olduğu, ödemesinin yapılıp yapılmadığı, işbu katkı payına istinaden davalı adına düzenlenmiş bir fatura bulunup bulunmadığı hususlarının dava dışı ... Paz.Tic.A.Ş.’nin yasal defterleri üzerinden tespit edilebileceği, davalı ... Restaurant ve Turizm İşletmeleri Gıda İnş.San.Tic.Ltd.Şti.’nin ... sözleşme tarihi itibari ile esas sermayesinin ...-TL olduğu ve tamamının ödenmiş olduğu, şirketin tek ortağının davalı ... olduğu, davalı ... ve Turizm İşletmeleri Gıda İnş.San.Tic.Ltd.Şti.’nin ... sözleşme tarihli kaydi bilanço tablosuna göre kaydi öz kaynaklarının -...-TL menfi olduğu, davalı ... Restaurant ve Turizm İşletmeleri Gıda İnş.San.Tic.Ltd.Şti. tarafından 2011 yılında ...-TL, 2012 yılında ...-TL, 2013 yılında ...-TL, 2014 yılında ...-TL tutarında brüt satış hasılatı beyan edildiği, davalının yasal defterlerinin ibraz edilmemiş olması sebebi ile işbu satışların dağılımlarının tespit edilemediği, dava dosyasında mevcut Kurumlar Vergisi Beyannameleri eki gelir tablolarına göre davalı yanca 2011 yılında ... -TL faaliyet karı, 2012 yılında -...-TL faaliyet zararı, 2013
yılında ...-TL faaliyet karı, 2014 yılında ...-TL faaliyet karı beyan edildiği, dava dosyasında mevcut Kurumlar Vergisi Beyannamelerine göre davalı yanca 2011 yılında ...-TL icari bilanço karı, 2012 yılında ...-TL tutarında ticari bilanço zararı, 2013 yılında ...-TL tutarında ticari bilanço karı beyan edildiği, 2014 yılında ... -TL tutarında ticari bilanço karı beyan edildiğinin tespit edildiğini rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; satış sözleşmesinden doğan alacak istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere, taraflar arasında satın alma sözleşmesinden doğan ticari ilişki bulunduğuna dair uyuşmazlık bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı şirketin sözleşme kapsamında taahhüt ettiği tarihler arasında, taahhüt edilen miktarda ürün alıp almadığı, bu kapsamda sözleşmenin ihlal edilip edilmediği, ihlal edilmiş ise sözleşmede kararlaştırılan cezai şart alacağını ödemesi gerekip gerekmediği, yine davalı şirketin, davacı şirketten sözleşme kapsamında ne miktarda katkı payı aldığı, alınan bu katkı payının iadesi gerekip gerekmediği, davalı ...'nun davacı ile davalı şirket arasındaki sözleşmeden doğan ve doğacak alacaklara kefil olup olmadığı, varsa bu kefaletin Borçlar Kanunu'nun emredici hükümlerine aykırı olup olmadığı, cezai şart miktarının ödenmesinin, davalının ekonomik mahvına sebebiyet verip vermeyeceği noktasında toplandığı,
Mahkememizce taraflar arasında akdi ilişki olup olmadığı noktasında davalı şirket yetkilisinin isticvabına karar verildiği, davalı şirket yetkilisinin sözleşme ilişkisini inkar etmeyip, sözleşmede bulunan imzaların kendisine ait olduğunu ancak bu imzaların şirket adına atıldığını, kefalete istinaden sözleşmelerin imzalanmadığını beyan etmek sureti ile davacı ile davalı şirket arasında, satın alma sözleşmesi kapsamında ticari ilişkinin varlığının kabul edildiği,
Davalı şirketin, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre, ... - ... tarihleri arasındaki ... yıllık süre içerisinde aylık ... litre olmak üzere toplam ... litre, davacıya ait fıçı ve şişe ürünlerini almayı taahhüt ettiği, ancak davalı şirketin ... tarihi itibarı ile vergi dairesindeki mükellefiyetinin resen silindiği, davalı şirketin ...- ... tarihleri arasında davacı şirkete ait bayide toplam ... litre mal alımı yaptığı, bu tarihten sonra mal alımında bulunmadığı, bu nedenle sözleşmeyi ihlal ettiği, sözleşme gereği, sözleşmeyi haksız olarak ihlal eden davalının, davacı şirketten aldığı KDV dahil toplam ...-TL katkı payını iade etmesi gerektiği, yine sözleşme hükümleri gereği davalı şirketin, sözleşmeyi haksız ihlal etmesi nedeniyle davacı şirkete ...-USD cezai şart alacağı ödemesi gerektiği ancak iş bu miktar cezai şartın sözleşmenin akdedildiği tarih itibariyle ödenmesinin, davalı şirketin ekonomik mahvına sebebiyet vereceği hususu da dikkate alınarak, mahkememizce sözleşmede kararlaştırılan ...-USD cezai şart miktarı yerine ...-USD cezai şart miktarının ödenmesinin hakkaniyete uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar davalı şirket yetkilisi de olan davalı ... tarafından, davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen sözleşmeden doğan borçlara kefaleti bulunmadığı, imzaların şirket yetkilisi olarak, şirketi temsilen atıldığını beyan etmiş ise de, davacı tarafça dosyaya sunulan ve davalıca imzası açıkça inkar edilmeyen ... tarihli "Müşterek Borçlu Ve Müteselsil Kefalet Senedi" başlığı altında düzenlenen kefalet sözleşmesinde, davalının, davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen sözleşme kapsamında, davacı şirketin davalıya sağladığı ...-TL +KDV den ibaret katkı payı alacağından dolayı kefalette bulunduğu, iş bu kefalet sözleşmesinin TBK nun emredici hükümlerine uygun olarak düzenlendiği, bu nedenle davalı ...'nun katkı payı alacağına ilişkin kefaleti kapsamında, davalı şirket ile birlikte borçtan müteselsilen sorumlu olduğu, ancak davalı ...'nun, davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen sözleşmeden kaynaklı cezai şart alacağına ilişkin geçerli bir kefalet sözleşmesi bulunmadığı kanaatine varılmakla,
Davacının davalı ...'na yönelik cezai şart istemine ilişkin talebinin reddine, davacının davalılara yönelik ...-TL katkı payı alacağına ilişkin talebinin kabulüne, davacının davalı şirketten talep ettiği cezai şart alacağına ilişkin isteminin kısmen kabulü ile aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davacının davalılara karşı açtığı davanın kısmen kabul kısmen reddi ile ... -TL katkı payı alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen dava tarihi itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının davalı ...'na yönelik cezai şart istemi talebinin reddine,
3-Davacının davalı ... Restaurant ve Turz. İşlt. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti'ne karşı açtığı cezai şartın takdiren tenkis yapılmak suretiyle ... -USD'nin dava tarihi itibariyle tahakkuk edecek en yüksek döviz mevduat faizi ile birlikte ( fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden TL karşılığının) davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken ... .-TL ilam harcının peşin alınan ... .-TL harcın mahsubu ile ...-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına, (davalılardan ...'nun bu miktarın ....-TL'sinden sorumlu kalmak kaydıyla,)
6-Davacının yapmış olduğu ...-TL başvuru harcı, ...-TL bilirkişi ücreti,... -TL tebligat gideri olmak üzere toplam yargılama gideri olan ...-TL'nin kabul ve ret oranı olan ...-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalılardan ...'nun bu miktarın ...- TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla,)
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiği için karar tarihinde yürürlükteki AAÜT hükümleri uyarınca ....-TL vekalet ücretinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Ceza-i Şart alacağı talebi yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiği için karar tarihinde yürürlükteki AAÜT hükümleri uyarınca ....-TL vekalet ücretinin, davalılardan ... Restaurant ve Turz. İşlt. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine,
9-Ceza-i Şart alacağı talebi yönünden; davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiği için karar tarihinde yürürlükteki AAÜT hükümleri uyarınca ...-TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak iş bu davalıya verilmesine,
Dair davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.28/09/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır