T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/347 Esas
KARAR NO: 2022/828
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/05/2021
KARAR TARİHİ: 01/12/2022
YAZIM TARİHİ: 01/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17.12.2020 tarihinde saat 15.30 sıralarında İzmir ili, Bornova İlçesi, ... Caddesi üzerinde, ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sebebiyet verdiği, müvekkili ...'a ait ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın da karıştığı maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana gelen trafik kazasında, müvekkilinin kusuru olmadığını, ...'ın tam kusuru ile sebep olduğu kaza sonucunda müvekkilin aracında yüksek miktarda hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybına ilişkin 22.02.2021 tarihinde davalı sigorta şirketine ödeme yapması için yazılı başvuruda bulunulmuş olduğunu, ancak ... Sigorta A.Ş. tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine taraflarınca arabuluculuk başvurusu yapılmış olup davalı taraf ile yapılan arabuluculuk görüşmesinin olumsuz sonuçlandığını, HMK madde 109 gereğince müvekkilinin hasar ve işçilik bedeli olan 6.000,00 TL alacağı ve araç değer kaybı bedeli olan 6.000,00 TL alacağı olmak üzere, toplam 12.000,00 TL alacağın 03.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek T.C. Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin poliçe kapsamında sorumluluğunun, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, zorunlu trafik sigortasının bir meblağ sigortası olmayıp bir zarar sigortası olduğunu, söz konusu teminat limitinin tamamının defaten ödenmesinin söz konusu olmayıp, zarar görenlerin kaza nedeniyle uğradığı gerçek maddi zararın tespiti ve sigortalının kusuru oranında bu gerçek zararın tazmini esas olacağını, zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, iddia edilen hasarın tespitinin uzman sigorta eksperi tarafından tespit edilmesi gerektiğini, Öncelikle Müvekkilimiz Şirket tarafından davacı tarafa hasar aşamasında ödeme yapılmış olması sebebiyle işbu haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, aleyhe hüküm kurulması halinde kusur durumunun tespiti için Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden ve Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden rapor alınmasına, değer kaybına ilişkin taleplerin reddine aksi takdirde bu hususlarda uzman sigorta eksperinden rapor alınmasına, aleyhe hüküm kurulması halinde hesaplamanın ZMMS Genel Şartlar ekindeki formüle göre yapılmasına, tarafımızca huzurda görülen başvurunun ikame edilmesine sebep olunmadığından harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 17/12/2020 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... Demir Çelik İnşaat Sanayi Ve Ticaret LTD. ŞTİ. ... plakalı aracın işleteni, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan 22/02/2021 tarihli dilekçeye göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalı sigorta vekilinin zamanaşımı def'i değerlendirildiğinde;
2918 sayılı KTK.nun 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmü, yine aynı kanunun 109/2. maddesinde ise "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.
Davaya konu trafik kazası 17/12/2020 tarihinde meydana gelmiş, olayın, maddi hasarlı trafik kazası olması nedeniyle, uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanmasını gerektirir bir durum bulunmamaktadır. Bu itibarla, davaya konu talepler yönünden 2 yıllık zamanaşımı süresi geçerli olup, davalı tarafça, gerek dava dilekçesi, gerekse ıslah talebine konu ettiği maddi tazminat taleplerinin, 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde ileri sürülmesi gerekmektedir. Kaza tarihinin 17/12/2020, arabulucuya başvuru tarihinin 24/03/2021, dava tarihinin 17/05/2021, ıslah tarihinin ise 26/10/2022 olduğu görüldüğünden davanın ve ıslaha konu tazminat taleplerinin 2 yıllık süre içerisinde talep edildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ... plakalı araç 08.10.2020-2021 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 17/12/2020 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedeli ve değer kaybından dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
Davalı ... Demir Çelik İnşaat Sanayi Ve Ticaret LTD. ŞTİ. 'nin sorumluluğu incelendiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı... plakalı aracın işleteni olduğundan işleten, sürücünün kusuru oranında yukarıda değinilen maddeye göre dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce ATK' dan kusur, bilirkişilerden ise hasar ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için raporlar aldırılmıştır.
Dosya kapsamında Adli Tıp Kurumu'nun 21.12.2021 tarihli raporunda; "... plaka sayılı çekici ve buna bağlı
... plaka sayılı römork sürücüsü ...' ın %100 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın kusursuz olduğu” belirtilmektedir. Sunulan rapor kazanın oluş şekline uygun hazırlandığından ve tarafların açıkça itiraz etmediği kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin alınan rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 17/06/2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "17.12.2020 tarihinde ... plakalı araç ile ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, Dosya kapsamında mevcut Adli Tıp Kurumu'nun 21.12.2021 tarihli raporunda; ... plaka sayılı çekici ve buna bağlı ... plaka sayılı römork sürücüsü ...' ın 90100 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın kusursuz olduğu” belirtildiği, Bu kaza nedeniyle davacı yana ait ... aracın Yedek Parça + İşçilik + KDV dahil 107.765,63.-TL olduğu, Değer kaybı zararının 100.000,00.-TL olduğu, iş bu kazaya karışan araçların kusur oranlarının değerlendirilmesi Sayın Mahkemeye ait olmakla, ATK raporuna göre kazanın oluşumunda sürücüsü kusurlu olan ... plaka sayılı aracın, Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası, davalı ... Sigorta AŞ tarafından, 08.10.2020-2021 tarihleri arasında geçerli ... numaralı poliçe ile yapılmış olduğu ve Hazine Müsteşarlığı tarafından kaza tarihi 2020 yılı itibariyle sigorta teminatının 41.000,00 TL olarak belirlendiği, dosyada örneği olmadığı ancak taraflarca kabul dahilinde olduğu üzere, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası, davalı/ihbar olunan ... Sigorta Şirketi tarafından 08.10.2020-2021 tarihleri arasında geçerli süre için ... numaralı poliçe ile yapıldığı, ancak poliçe olmadığı için teminat limitinin (kaza başına) ne miktar olduğu belirlenemediği, davaya konu 17.12.2020 tarihli kazanın teminat süreleri içinde meydana geldiği, bu halde ... plakalı aracın hasar ve değer kaybı TOPLAM 207.765,63 TL olarak belirlenen zararının, 41.000,00.-TL sı ZMM sigortacısı olarak ... Sigorta AŞ tarafından giderileceği, Bakiye (207.765,63-41.000 = ) 166.765,63.-TL sı ise İHMM sigortası teminat limitine kadar bu kere ihbar olunan ... Sigorta AŞ tarafından giderilmesinin söz konusu olacağı, ancak dosyada İHMM poliçesi olmadığı, davacı yanca davasında; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 6.000TL hasar bedeli ve 6.000TL sı değer kaybı zararının 03.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ödenmesi talep edildiği, KTK m. 85 araç İşletenin sorumluluğu kaza tarihinden itibaren ise de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları; "B.2. TAZMİNAT VE GİDERLERİN ÖDENMESİ 2.1. (Değişik paragraf:RG-2/8/2016-29789) Sigortacı; hak sahibinin, kaza veya zararın tespit edilebilmesi için bu genel şartlar ekinde yer alan gerekli tüm belgeleri sigortacının merkez veya şubelerinden birine ilettiği tarihten itibaren sekiz işgünü içinde tazminatı hak sahibine öder." hükümleri ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı bakımından belgelerin kendisine tesliminden itibaren 8 iş günü sonrası temerrüt tarihi olarak belirlenebileceği, dosyada mevcut hasar ekspertiz talep tarihi 24.12.2020 olup bu tarihte sigorta şirketinin belgelere ulaştığı kabul edilerek bu tarihe 8 iş günü sonrası 07.01.2021 tarihine isabet etmekte ise de davacı yanca, faiz talebi 03.03.2021 tarihi olup davalı şirket lehine olduğu tespitlerini içerir." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan hasar bedeli ve değer kaybına ilişkin hesaplamaya davalı sigorta şirketi tarafından itiraz edilmiş ise de;
- sigorta şirketi tarafından yaptırılan ekspertiz raporuna göre davacının maliki olduğu araçta oluşan toplam hasar bedelinin (işçilik dahil) 116.336,24 TL olduğu, kaza ile hasarın uyumlu olduğu belirtilmiş olup, mahkememize sunulan raporda da kaza ile hasarın uyumlu olduğu ve hasara ilişkin yapılan hesaplama kalem kalem belirtildiğinden hasar bedeline ilişkin itiraz,
- Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından değer kaybına yönelik itiraz,
mahkememizce kabul edilmemiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; toplam 207.765,63 TL tazminatının avans faiziyle tahsilini (davalı sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olacak şekilde) talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 17/12/2020 tarihli çift taraflı trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketi ve işeteni dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 107.765,63 TL hasar bedeli ile 100.000,00 TL değer kaybının bulunduğu görülmekle davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten, diğer davalı işleten ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden kaza tarihinden itibaren davacının maliki olduğu aracın vasfının ticari olması nazara alınarak avans faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 107.765,63 TL hasar bedeli ile 100.000,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 207.765,63 TL'nin davalı sigorta şirketinden (poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olmak üzere) 11/03/2021 tarihinden, diğer davalı ... ... Ltd. Şti'nden ise 17/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 14.192,47 TL karar ve ilam harcının yatan 3.534,93 TL peşin ve ıslah harcından mahsubu ile eksik kalan 10.657,54 TL' nin, 2.103,13 TL' sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye kalan 8.554,41 TL' nin ise ... Demir Çelik İnşaat Sanayi Ve Ticaret LTD. ŞTİ.'den alınarak Hazine' ye irat kadına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 3.534,93 TL peşin harç, 59,30 TL başvurma harcı, 215,60 TL posta ve diğer giderler ile 2.000,00 TL bilirkişi ve ATK masrafı olmak üzere toplam 5.809,83 TL yargılama giderinin 1.146,50 TL' sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye kalan 4.663,33 TL' nin ise ... Demir Çelik İnşaat Sanayi Ve Ticaret LTD. ŞTİ.'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 32.087,19 TL vekâlet ücretinin 6.332,01 TL' sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye kalan 25.755,18 TL' nin ise ... Demir Çelik İnşaat Sanayi Ve Ticaret LTD. ŞTİ.'den alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk giderinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve hazır olan davalı vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.
“5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”