T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2021/353 Esas
KARAR NO: 2023/1014
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/05/2021
KARAR TARİHİ: 14/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin dava dilekçesi ve özetle; 30.11.2019 tarihinde müvekkilin maliki olduğu ve dava dışı müveffa... idaresindeki ... plaka sayılı motorsiklet ile seyir halindeyken,davalı ...ın maliki olduğu ve diğer davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın kontrolsüz bir şekilde sola dönüş yapması sebebiyle yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği ve sonrasında da... kaldırıldığı hastanede vefat ettiği,kazaya sebep olan ... plaka sayılı araç davalı ... şirketine... poliçe numarasıyla ZMMS trafik sigortası ile sigortalı olup,sigorta şirketine motorsikletteki hasar bedeli tahsili için başvuru yapıldığında başvurunun red edildiği,davalı sürücü ... İzmir...Asliye Ceza Mahkemesinin ... Karar sayılı kararında cezalandırılmasına karar verildiği,müvekkile ait motosikletteki hasarın tespiti amacıyla İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında bilirkişi tarafından yapılan incelemede motorsiklette 16.000,00 TL’lik hasar belirlendiği,zararın tespiti amacıyla İzmir...İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığı, ancak davalıların itirazı ile takibin durdurulduğu,arabuluculuk müesesesinden de sonuç alınamadığı,bu nedenlerle davanın kabulü ile,kazaya karışan... plaka sayılı aracın trafik kaydı üzerine ihtiyati tedbir konulmasına,takibin devamı ile davalılara aleyhine % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı ... vekilinin cevap dilekçesi ve özetle; Meydana gelen kazada davalı sürücü ...’ın asli kusurlu olduğu yönündeki beyanların kabul edilemeyeceği,olay mahalli Nizamiye girişi olup hız sınırının 30 km/h olduğu, motorsiklet sürücüsünün kazayı önleyici tedbir almadığı, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında bilirkişi tarafından yapılan tespitin fahiş olduğu, motorsikletin rayiç değerinin 16.500,00-TL ve sovtaj bedeli 500,00-TL olduğu yönündeki tespitin kabul edilemeyeceği,araç sigorta şirketine ZMMS trafik sigortası ile sigortalı olduğu, ihtiyati tedbir talebi oluşmadığından reddi gerektiği, yasal faiz talep edilebileceği, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi arz ve talep etmiştir.
Davalı ... şirket vekilinin cevap dilekçesi ve özetle; Müvekkile gerekli evrakların sunulmadığı, 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçip geçmeddiği araştırılması, geçmiş ise davanın usulden reddi gerektiği,...plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde 03.10.20219-2020 tarih aralığında ... poliçe numarasıyla ZMMS trafik sigortası ile sigortalı olup,sigortalı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağı ve poliçe limitinin 39.000,00 TL olduğu,kabul anlamına gelmemek kaydıyla alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiği, müvekkilin temerrüde düşmediği ve yasal faiz talep edilebileceği, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi arz ve talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, İİK. 67 uyarınca açılmış İtirazın İptali Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/04/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, e dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 30.11.2019 tarihinde, İzmir ili Narlıdere ilçesinde gerçekleştiği, ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın aynı istikamette seyir halinde olan ... plaka sayılı motosiklete çarpması ile kazanın vuku bulduğu mübrez Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ... adına tescilli olduğu;
Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise davalı ... adına tescilli olduğu Noterler Birliği'nin cevabi yazısı ve ekinde yer alan sahiplik sorgulama sonuçları ve de araç tescil özet raporları ile sabittir.
6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın trafik kazasının gerçekleştiği tarih olan 30.11.2019 tarihini kapsar şekilde ... AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Kısaca davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer aldığından davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK'nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 29.01.2021 tarihli ATK Kusur Raporunda;
Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobille yolun sağ tarafında durduktan sonra sol tarafa dönmek için arka trafiği kontrol etmesi, gelmekte olan maktul idaresindeki aracın geçmesini beklemesi, daha sonra dönüşünü yapması gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmemiş, gelmekte olan maktul idaresindeki araca rağmen dönüşe geçerek hatalı dönüşe geçerek hatalı dönüş manevrasında bulunmuş olup neden olduğu olayda Asli Kusurludur.
Davacıların murisi sürücü... sevk ve idaresindeki motosikletle seyri sırasında trafik ışıklarının olduğu yere yaklaştığında ve sağ tarafa dönüş ışıkları yanan davalı idaresindeki aracı farkettiğinde hızını düşürüp yoldaki varlığını belli edecek şekilde ikazda bulunması gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmemiş olup Tali Kusurludur.
Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;
Davalı ...'ın % 80 oranında kusurlu olduğu,
Davacıların murisi, sürücü...'in % 20 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
24/01/2022 tarihli Bilirkişi Raporunda;
Adli Tıp Kurumu Raporuna iştirak edilerek... plakalı araç sürücüsü ...’ın % 80 oranında kusurlu olabileceği kanaatine, Adli Tıp Kurumu raporuna iştirak edilerek...plakalı motorsiklet sürücüsü...’in % 20 oranında kusurlu olabileceği kanaatine;
... plaka sayılı motorsikletin onarımının ekonomik olamayacağı sebebiyle pert-total işlemine tabii tutulması gerektiğinin kanaatine,... plaka sayılı motorsikletin vaki kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç değerinin 16.500,00-TL, hasarlı halinin 500,00-TL olması sebebiyle motorsikletteki hasar bedelinin 12.800,00-TL olabileceği görüş ve kanaatini bildirmiştir.
İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesince hazırlanan 13/04/2023 tarihli Raporda;
Aracın ön ve yan kısımlarından aldığı darbe sonucunda hasar aldığı, dosyaya eklenen siyah-beyaz fotoğraflarda görünen hasarlı kısımların anlatılan kaza ile uyumlu olduğu, aracın hasar alabilecek parçalarının yukarıda bahsedilen ekspertiz raporundaki hasar kalemleri ve bedelleri ile uyumlu olduğu, aracın tamiri sırasında ek kalemlerin ortaya çıkması muhtemel olduğundan ve araçta değer kaybı oluşacağından pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği; araç 2. El rayiç bedeli olarak belirtilen 16.500,00-TL ve aracın hasarlı fotoğrafları ve hasar kalemleri dikkate alındığında sovtaj bedeli olarak belirlenen 500,00-TL uygun bulunmuş ve zarar aşağıda belirtilmiştir.
Aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa değeri...... 16.500,00-TL
Aracın sovtaj değeri................................ 500,00-TL
-_______________
Zarar............................................. 16.000,00-TL
Kaza sonucunda davacı tarafın aracında meydana gelen zararın 16.000,00-TL olduğu şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
12) Dosya bir bütün halinde değerlendirildiğinde; kaza tespit tutanağında ve İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... Soruşturma No'lu dosyasında alınan 25.12.2019 tarihli Kusur Bilirkişisi Raporunda
sürücü ...'ın Asli Kusurlu,...'in ise Tali Kusurlu olduğunun belirtildiği, İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş No'lu dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda motosiklette meydana gelen zararın 16.000-TL olduğunun belirtildiği görülmektedir. İşbu bilirkişi raporları ve kaza tespit tutanağında belirtilen kanaatler ve yapılan tespitler ile Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporlarındaki tespit ve kanaatlerin örtüştüğü görülmekle;
Sürücü ...'ın % 80 oranında Asli Kusurlu olduğu,Sürücü...'in ise % 20 oranında Tali Kusurlu olduğu,
Kaza sonucu meydana gelen zararın 16.000,00-TL olduğu, Sürücü...'in % 20 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek 16.000,00-TL olduğu kabul edilen zarar miktarında Kusur İndirimi yapıldığında davalıların sorumlu olduğu zarar miktarının 12.800,00-TL olduğu tespit olunmuş ve aşağıdaki karara hükmolunmuştur.
13) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olması ve de en yetkin kurumdan alınmış olması nedeniyle 13.04.2023 tarihli ATK Raporu mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
17) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davalıların İzmir... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZININ KISMEN İPTALİNE, takibin 12.800,00-TL asıl alacak ve 984,72-TL işlemiş faiz üzeriden iptali ile toplam 13.784,72-TL üzerinden üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
Fazlaya dair istemin REDDİNE,
2- Alacak likid nitelikte görülmediğinden İcra İnkar Tazminatı verilmesine yer olmadığına
3- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 941,63-TL harçtan peşin alınan 208,12-TL'nin mahsubu ile bakiye 733,51-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
4- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 13.784,72-TL Vekalet Ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13,14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin kabul ve red oranına göre 1.056,00-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye 264,00-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
6- Reddedilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 3.446,18-TL Vekalet Ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7- Davacı tarafından yapılan 700,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.500,00-TL adli tıp faturası 397,20-TL posta ve tebligat ücreti ile 363,62-TL ilk başvuru harcı olmak üzere toplam 2.960,82-TL Yargılama Giderinin kabul ve red oranına göre takdiren 2.368,65-TL davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluklarında, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 14/12/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza