T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/447
KARAR NO: 2022/286
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 25/06/2021
KARAR TARİHİ: 14/04/2022
Davacı vekili tarafından Mahkememizde açılan Zayi Çek iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; Aşağıda niteliği yazılı çekin kaybolduğunu veya çalındığını, çekin tüm aramalarına rağmen bulunamadığını bu hususta suç duyurusunda bulunduğunu ancak takipsizlik kararı verildiğini, bu nedenle dava konusu çekin iptalini ve ödeme yasağı kararı verilmesini iddia ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
1-Dava, zayi nedeniyle açılmış hasımsız çek iptali davasıdır.
2-Çek iptali davası poliçe hakkında düzenlenen hükümlere tabi olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
"MADDE 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"MADDE 758- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.
(2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır."
"MADDE 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."
"MADDE 760- (1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.
MADDE 762- (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.
(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir"
3-Somut olayda davacı tarafça dava konusu çekte davacının hak sahibi olduğu, çekin davacı elindeyken kayboldu, kaybolan çekin tüm aramalara rağmen bulunamadığı ileri sürülerek çekin iptalini talep edilmiştir.
Davacının dosyaya çekin görüntüsünün sunulduğu, çek görüntüsü yanında çekte lehtar olarak yer alan ...'ün çekin davacıya devredildiğine dair imzalı beyanının dosyaya sunulduğu görülmüştür. Ayrıca davacı tarafın çekin kaybına dair İzmir C.Başsavcılığı'na şikayette bulunduğu ancak .../... Soruşturma sayılı dosyada yürütülen soruşturma sonucu .../... Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür.
4-Çek iptali kararı maddi anlamda kesin hüküm niteliğinde olmayıp çekin iptaline karar verilmesi halinde dahi ileride çek üzerinde hak iddia edenler tarafından lehine iptal kararı verilen davacıya karşı hakkın yerine getirilmesi hususunda dava açılması mümkündür. Çekin iptali için çekin davacı zilyedindeyken elden çıktığına dair inandırıcı şekilde gösteren delillerin ibrazı yeterlidir. Dosyada iptali talep edilen çek içeriğine ilişkin detaylı bilgiler davacı tarafça dosyaya sunulmuş olup bu husus davacının çeki elinde bulundururken zayi olduğu yönünde inandırıcı bir delil olarak değerlendirilmiştir. Mahkememizce çekle ilgili ödeme yasağı kararı verilerek muhatap bankaya bildirilmiş, banka tarafından ödeme yasağının çek kayıt sistemine işlendiği görülmüştür. Çek ibraz süresinden sonra karar tarihine kadar 4 ayı aşkın süre geçmesine ve çekle ilgili olarak mahkememize ibraz hususunda Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde 3 ayrı ilan yapılmış olmasına rağmen çekin mahkememize ibraz edilmediği görülmüştür.
5-Tüm bu hususların birlikte değerlendirilmesinden dava konusu çekin davacının elindeyken zayi olduğuna dair yeterli vicdani kanaat oluştuğu, çekin keşide tarihinin ... olduğu, ödeme yasağı kararına ve ilanlara rağmen çekin mahkememize veya muhatap bankaya ibraz edilmediği, bu haliyle çekin ibraz tarihinin ve ilk ilan tarihinin üzerinden 3 aylık bekleme sürelerinin geçmesine rağmen kimin elinde bulunduğunun tespit edilemediği, çek için iptal şartlarının oluştuğu gözetilerek davanın kabulü ile ayrıntılı bilgileri hükümde gösterilen çekin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait keşidecisi ... Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan ... çek seri nolu, ... keşide tarihli, 37.000,00-TL bedelli çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70-TL harçtan peşin olarak alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yatırılan teminatın kararın kesinleşmesinden sonra 1 ay içerisinde tedbir nedeniyle davacıya karşı ilgililerce tazminat davası açılmaması şartıyla 1 aylık süre sonunda talep edilmesi halinde davacıya iade edilmesine,
Dair davacının yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/04/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.
“5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”