T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2021/449 Esas
KARAR NO: 2024/69
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 10/04/2015
KARAR TARİHİ: 26/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesi ile,davacının dava dışı şirket ile imzalamış olduğu taşıma sözleşmesi uyarınca mülkiyeti davalı ...’ya ait çekici ve dorsesine dava dışı şirketin fabrikasının bulunduğu adresten içecek yüklendiğini, yüklü aracın 17/03/2015 tarihinde İzmir'den yola çıkarak Antalya’da bulunan dava dışı şirketin bayiine gönderilmek üzere şoför davalı ... tarun sevk ve idaresinde iken, yük varış yerine ulaştırılamamış ve buna istinaden davacı tarafından davalı şoför ve araç sahibine ulaşılmaya çalışılmış ise de bir sonuç alınamadığını, daha sonrasında 20/03/2015 tarihinde araç boş bir şekilde Manisa’da bulunduğunu, Manisa Cumhuriyet Başsavcılığı’na davacı tarafından suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturma dosyasının... olduğunu, davacının lojistik işleri kapsamındaki her türlü faaliyeti “ ... JAPAN A.Ş.” adlı sigorta şirketine... numaralı sigorta poliçesi ile sigorta ettirildiğini,police hükümleri uyarınca sigorta şirketinin hasarın belirli bir bedeli geçen kısmının karşılayacağı kararlaştırıldığını, bu bedelin sınırı 20.000,00-€ olduğunu, daha açık bir ifadeyle sigorta şirketi meydana gelen hasarın 20.000 euro’yu aşan kısmını karşılayacak, 20.000 euro altında kalan hasarlardan ise muaf tutulacağını, bu bağlamda dava konusu olayda müvekkilin zararı muafiyet klozu nedeniyle poliçe kapsamı dışında kaldığını, dava konusu olayda taşıma/ nakliye sözleşmesine taraf olmakla taşıyıcı sıfatını haiz kişi müvekkil şirket olsa da, fiili olarak taşıma işlemini yüklenen taraf davalı ... olduğunu, bu durumda alt taşıyan sıfatını kazanmakla, emtianın zayi olmasından dolayı sorumluluğu bulunduğunu, aynı zamanda ...'nın karayolu trafik kanunu hükümlerine göre de meydana gelen zarardan araç işleten sıfatı ile sorumluluğu bulunduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla, davacının 26.352,67 TL zararının olay tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalılardan tazminine tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı ... vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesi ile; dava dilekçesinde belirtilen iddiaların tamamen asılsız ve dayanaktan yoksun olduğunu, davalı ... kardeşi ...’ya vekalet vererek adına kayıtlı çekici ile dorseyi diğer davalı ...’a 13.04.2014 tarihli sözleşme ile kiralandığını, söz konusu araç diğer davalı tarafından işletildiğini, kendisinin aracın işleteni konumunda olmadığını, davalı ... söz konusu olaydan davacı şirket yetkililerinin abisine ulaşması neticesinde haberdar olduğunu, akabinde aracın başına bir şey gelmesinden endişeye düştüğünü ve aracı kiraladıkları diğer davalıya ulaşmaya çalıştıklarını, davalıya ulaşamayınca da sözleşmeyi şahit sıfatıyla imzalayan Eseri Ataş’ı arayarak bilgisi olup olmadığını sorduklarını, eseri Ataş da diğer şahit...’e ulaşarak aracın Manisa Organize Sanayi’nde kontak anahtarı üzerinde terkedilmiş vaziyette bulunduğu bilgisini verdiğini, taşıma sözleşmesinin tarafı olmadığı, alt taşıma işini de kendisinin yapmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava; Davacı şirket adına dava dışı ...'nın Kemalpaşa / İzmir fabrikasından Antalya'da bulunan... Meşrubat Bayiine ulaştırılmak üzere yola çıkan... plaka sayılı aracın teslimat noktasına ulaşmaması ve sonrasında ise 20.03.2015 tarihinde Manisa'da boş bir şekilde bulunması şeklinde tezahür eden olayda davalılar yedinde kaybolduğu iddia edilen emtiaya ilişkin 26.352,67-TL bedelin sorumlu tutulan davalılardan tahsiline ilişkin HMK m. 105 uyarınca açılmış Eda Davasıdır.
Davalı ... ...plaka sayılı çekicinin ruhsat sahibidir.
Diğer davalı ... ise aracın sürücüsüdür.
Harçlandırılan dava değeri 26.352,67-TL 'dir.
Taraf delilleri toplanmış ve bilirkişi raporu alınmıştır.
26.09.2016 Havale Tarihli Bilirkişi Raporunda; davacı şirket ile dava dışı şirket arasında akdedilen taşıma sözleşmesine göre davacının İzmir'den Antalya'ya taşınmasını taahhüt ettiği dava dışı şirkete ait malların 17.03.2015 tarihinde davalılardan ...’nın maliki ve diğer davalı ...’un ise sürücüsü olduğu çekici ve dorsesine yüklendiği ancak söz konusu malların hiçbir zaman Antalya’daki alıcıya ulaştırılmadığı, dolayısıyla malların zayi olduğu, davalılardan ...’nın maliki olduğu çekici ile dorsenin, diğer davalı ... Tarun’a 13.03.2014 tarihli sözleşme ile kiralanmış olduğu, dava konusu taşıma işine dair 17.03.2015 tarihli ve KDV dahil 1.357,00-TL bedelli navlun faturasının davalılardan ... tarafından davacı şirket adına düzenlenmiş olduğunu, yani taşıma bedeline ilişkin faturanın araç maliki olan davalı ... tarafından düzenlendiği görülmekle, aracın diğer davalı ...’a kiralanmış olmasına rağmen malların nakliyesine dair alt taşıma sözleşmesinin davacı şirket ile davalı ... arasında tesis edilmiş olduğunu ve bu sebeple davalı ...’nın malların ziyaı nedeniyle davacı şirkete karşı taşıyıcı sıfatıyla sorumlu tutulabileceğini, diğer davalı ...’un da davacı şirket tarafından malların İzmirden Antalya’ya taşınmak üzere yüklendiği aracı şoför olarak sevk ve idaresinde bulundurduğunu ve bu nedenle malların zayi olmasından bu davalının da haksız eylem hükümlerine göre sorumlu tutulabileceğini, dava konusu taşıma işine dair 17.03.2015 tarihli ve KDV dahil 1.357,00-TL bedelli navlun faturasının davalılardan ... tarafından davacı şirket adına düzenlenmiş olduğunu, yani taşıma bedeline ilişkin faturanın araç maliki olan davalı ... tarafından düzenlendiğini, aracın diğer davalı ...’a kiralanmış olmasına rağmen, malların nakliyesine dair alt taşıma sözleşmesinin davacı şirket ile davalı ... arasında tesis edilmiş olduğu ve bu sebeple karşı alt taşıyıcı sıfatıyla sorumlu tutulabileceğini, diğer davalı ...’un da, davacı şirket tarafından malların İzmir’den Antalya’ya taşınmak üzere yüklendiği aracı şoför olarak sevk ve idaresinde bulundurduğunu ve bu sebeple malların zayi olmasından bu davalının da haksız eylem hükümlerine göre sorumlu tutulabileceğini, alt taşıyıcı olarak davaya konu taşıma işini üstlenmiş olması nedeniyle, TTK m. 888 hükmü anlamında “fiili taşıyıcı” sayılan davalı ...’nın, TTK m. 888 hükmünde yer alan; Taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiili taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur.” ve TTK m. 875 hükmünde yer alan; “Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.” düzenlemeleri uyarınca ve araç sürücüsü olan diğer davalı ...’un da haksız eylem hükümlerine göre davacı şirketin asıl taşıyıcı sıfatıyla dava dışı ... içecek AŞ'ye karşı İzmir’den Antalya’ya taşınmasını üstlendiği malların zayi olmasından sorumlu oldukları ve davacının malların ziyaı nedeniyle dava dışı ... İçecek A.Ş ye ödediği anlaşılan 26.352,67-TL’nin davalılardan müteselsilen tahsilini talep edebileceğinin beyan edildiği görülmüştür.
13.03.2017 tarihli Grafoloji Uzmanı Bilirkişi Raporununda ise; faturadaki yazı ve imzanın davalı ...'ya ait olup olmadığı hususunda rapor düzenlenmesinin istendiği görülmüştür. Hazırlanan 14.03.2017 havale tarihli raporda;inceleme konusu fatura aslında atılı bulunan imzanın, ...'nın mukayese imzalarıyla belge inceleme labaratuvarında mikroskop "VSC 6000" adlı döküman inceleme cihazı ve diğer optik aletler yardımıyla incelenmiş ve neticede; imzaların genel görünümlerinin, imzaların başlangıç yapılışlarının, imzanın eğitim, işleklik ve hızının, imza sonu el hareketlerinin yapılışlarının, şahsa ait diğer itiyatların, kaligrafik ve karakteristik diğer özellikler itibariyle aralarında farklılıklar bulunduğunun müşahade edildiğini, anılan imzanın mevcut mukayese imzalarına atfen ... eli mahsulü olmadığının bildirildiği görüldüğü belirtilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere, davacının, dava dışı firma adına malların taşınması işini üstlendiği, davalı ...'ya ait araca malların taşınmak üzere yüklendiği ve taşımanın araç sürücüsü ... ile yapıldığı, malların hiçbir zaman teslim yerine ulaştırılmadığı, malların zayi olduğu hususu uyuşmazlık konusu değildir. Dava konusu olayda davacının malları Antalya'ya teslim edilmek üzere anlaştığı, ...'un sevk ve idaresindeki araca taşınanın teslim edildiği anlaşılmaktadır. Davalılar bakımından uyuşmazlık taşıma hükümlerine tabi olduğundan, bu bakımdan değerlendirme yapılmıştır. Güzergah itibari ile 6102 Sayılı TTK'nın taşıma hükümleri uygulanacaktır. Taşımayı yapan aracın sürücüsü, taşıma işinin yapılması bakımından temsilci konumundadır. Kural olarak taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından, teslim edilmesine kadar geçecek süre içerisinde, eşyanın ziyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Bu sorumluluk objektif özen sorumluluğudur. Taşıyıcı, zararın kendisinin veya yardımcısının kusurundan kaynaklanmadığını, kusurlu olmadığını ispatla yükümlüdür. Taşıyıcı, TTK'nın 876. maddesi uyarınca en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden zarara meydana geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir. TTK m. 888 hükmüne göre Taşıma , kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiili taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur. Dava konusu taşıma işine dair 17.03.2015 tarihli ve KDV dahil 1.357,00.- TL bedelli navlun faturasının davalılardan ... tarafından davacı şirket adına düzenlenmiş olduğu, yani taşıma bedeline ilişkin faturanın araç maliki olan davalı ... tarafından düzenlendiği, malların nakliyesine dair alt taşıma sözleşmesinin davacı şirket ile davalı ... arasında tesis edilmiş olduğu ve bu sebeple davacıya karşı alt taşıyıcı sıfatıyla sorumlu tutulabileceği, davalı ...'nın aracı diğer davalı ...’a kiralamış olduğu iddiasına rağmen, kira sözleşmesinin adi yazılı olduğu, sözleşmeyi davalı adına vekaleten ...'nın yaptığı, fakat kira süresinin belirtilmediği gibi davalı ...'nın kardeşine aracın kiralanması konusunda 12.03.2015 tarihinde vekalet verdiği, kira sözleşmesinin başlangıcının ise 13.03.2014 olduğu, nitekim araca ait sigorta primlerinin davalı ... tarafından yatırıldığı, kira sözleşmesinin vergi dairesi'ne bildiriminin de yapılmadığı görülmekle davalı ...'nın işleten sıfatının devam ettiği de anlaşılmış, tüm bu nedenlerle davalı ...'nın malların ziyaından sorumlu tutulmuş, diğer davalı ...’un da, davacı şirket tarafından malların İzmir’den Antalya’ya taşınmak üzere yüklendiği aracı şoför olarak sevk ve idaresinde bulundurduğu, taşınan eşyanın ziyaından davalı taşıyıcı ve onun yardımcısı konumundaki sürücünün sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Davacının malların ziyaı nedeniyle dava dışı şirkete ödediği anlaşılan 26.352,67-TL’nin davalılardan tahsilini talep edebileceği yönündeki kanaatle mahkememizce Davanın Kabulü yönündeki 09.01.2018 tarih 09/01/2018 tarih ve ...K sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, davalı vekili tarafından bu kararın istinaf edildiği, İzmir BAM ... HD'nin 15/04/2021 tarih ve... sayılı kararı ile kaldırılmakla dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.
İzmir BAM ... HD'nin ... sayılı kararında;
"Uyuşmazlık; taraflar arasındaki taşıma ilişkisi nedeni ile teslim edilmeyen ve davacının dava dışı ... firmasına yapmış olduğu ödemenin davalılardan talep edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Davacı taraf, dava dilekçesi ve yargılamadaki aşamalarında dava dışı ... firması tarafından düzenlenen 31/03/2015 tarihli fatura bedelini ödediğini, olay tarihinden itibaren ticari faizi ile tahsilini talep etmiş, ancak ödeme belgesini dosyaya sunmamıştır.
Dava dilekçesinin ekinde, 17/03/2015 tarihli davalı ... tarafından düzenlendiği anlaşılan bir fatura bulunmakta ve yargılama sırasında kapalı fatura üzerindeki imzanın davalı ... ya ait olmadığı tespit edilmesine rağmen davalı taşımadan kaynaklı zarardan sorumlu tutulmasını istinaf sebebe olarak ileri sürmüş ise de; kapalı faturanın bir suretinin davacının elinde olduğu hususu nazara alındığında davalı vekilinin bu yöndeki istinafının yerine olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili, Manisa Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmuş ve...sayılı soruşturma dosyası bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Mahkemece; soruşturma dosyasının sonucu araştırılarak dosya arasına getirilmemiş olması yerinde olmamıştır.
Sonuç olarak; yapılan açıklamalara göre, davacının dava dışı firmaya yaptığı bir ödeme olup olmadığı ve ödeme tarihinin tespiti ile aktif husumet yönünden somut olayın değerlendirilmesi, dava açma ehliyeti bulunduğu sonucuna varıldığı taktirde Manisa Cumhuriyet Başsavcılığındaki dosyanın akıbetinin araştırılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince mahkemesine geri çevrilmesine..." denilmekle karar kaldırılmıştır.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesinin 15/04/2021 tarih ve... sayılı kararı ile mahkememiz kararı kaldırılmakla dosya mahkememizin ...esas sıra sayısı ile tekrar kaydedilmiştir.
Manisa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... sayılı soruşturma dosyası getirtilmiş olup soruşturma dosyasında önce yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Kemalpaşa CBS'ye gönderildiği, ancak iade olunan dosyanın... Srş. no ile yapılan soruşturma neticesinde Manisa ... Asliye Ceza Mahkemesi'nde kamu davası açıldığı ve mahkemenin... Esas sıra sayısına kaydolduğu, yapılan yargılama neticesinde sanıklar ... ve... hakkında Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma suçundan mahkumiyet kararı verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği görülmüştür.
Sonrasında ise BAM kararında belirtilen diğer hususun tespiti için dava dışı ... firmasına müzekkere yazılarak 31/03/2015 tarih ve 26.532,67- TL bedelli faturanın ... Firması tarafından kesilip kesilmediğinin bu faturanın ... ile ...arasındaki cari hesaba işlenip işlenmediğinin, bu fatura bedeli olarak ...Lojistik isimli firmanın cari hesap yolu ile ödeme yapıp yapmadığının bildirilmesi istenmiş olup ... firması adına vekaleten Av. ... tarafından mahkememize gönderilen 22.02.2023 tarihli cevabi yazıda "Kayıtlarımız araştırıldığında şirketimiz tarafından ...Lojistik Dağıtım Depolama Taşımacılık ve Ticaret A.Ş. unvanlı firmaya belirtilen tarihte 26.352,67-TL tutarında "Hasarlı Ürün Tazmin Bedeli-ŞİM" konulu fatura kesildiği tespit edilmiştir. Bu tutar davacının diğer alacaklarından mahsup edilmiştir. Fatura örneği ve cari hesap ekstresi işbu yazımız ekinde sayın mahkemenize sunulmaktadır." denilmekle yazı ekinde bahse konu fatura ve cari hesap ekstresinin gönderilmiş olduğu görülmüştür.
Dava dışı ... firmasından gelen fatura ve Cari Hesap ekstresi sonrası Mahkememizce aldırılan 03/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda; tüm delillerin ve hak kazanma koşullarının nihai takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere yukarıda yapılan tespit ve değerlendir meler ışığında; İncelenmek üzere ibraz edilen ve yukarıdaki tabloda tasdik bilgileri belirtilen davalının 2015 yılı-Ocak/Mart ve Aralık aylarına ait Yevmiye Defteri ve Büyük defterine ait E-Berat tasdikleri yasal sürelerinde yaptırıldığı, Yevmiye Defterine yapılması gereken muhasebe kayıtlarının usulüne göre yaptırıldığı tespit edilmiştir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için 6100 Sayılı
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesinin 2. Fıkrasındaki “kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulma, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış olma ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olmasıdır.” hükmüne uygun olmaları gerektiği; Ticari Defter Kayıt ve Belgeler 6102 TTK 64/3 Maddesi uyarınca ve VUK 221 ve 222 Maddeleri uyarınca Ticari Defterlerin Delil Niteliğinin Bulunduğu yönünde kanaat oluştuğu; ... Firması ile davacı arasındaki 2015 tarihli faturanın cari hesapta kayıtlı olup olmadığı hususu; Dava konusu (yukarıda da örneği sunulan) 31.03.2015 tarih ve 26.532,67-TL bedelli faturanın onaylı bir örneğini dosyaya sunulduğu, bu fatura dava dışı ... firması tarafından davacı Şirket'e kesildiği fatura açıklamasının "hasarlı ürün bedeli" şeklinde olduğu, bu faturanın davacı Şirket tarafından kabul edilerek yasal defterine 31.03.2015 yevmiye tarihi ve... yemiye numarası ile kayıtlı olduğu,(Yevmiye kaydı rapor ekinde sunulmuştur.) ve ... ile davacı Şirket arasındaki... cari hesaba borç olarak kaydedildiği; ... Firması ile davacı arasındaki 2015 tarihli faturanın ödenip ödenmediği hususu; Dava konusu bu faturanın bedeli ... firmasına cari hesap ilişkisi kapsamında davacı şirket tarafından ödendiği (Yevmiye cari hesap kaydı rapor ekinde sunulmuştur.) ve yasal defter ve cari hesap kayıtlarına göre ... firması'nın davalılar tarafından gerçekleştirdiği taşıma sebebiyle uğramış olduğu maddi zararın davacı Şirket tarafından karşılandığı; (Şirket'in dava dışı ...'ya söz konusu faturaya istinaden cari hesap aracılığı ile ödeme yaptığını göstermektedir.) " şeklinde görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Netice olarak; BAM'ın kaldırma kararındaki yönlendirmesi ile davalılardan ... hakkında ceza yargılaması sonucunda mahkumiyet kararı verildiği, dava dışı ... firmasından gelen fatura ve cari hesap ekstresi ile eksik hususlar ikmal edilmiş olup bu hususlar nazara alınarak ve mahkememizin 09.01.2018 tarih 09/01/2018 tarih ve ... sayılı kararında belirtilen diğer gerekçelerle aşağıdaki karara hükmolunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-..Davanın KABULÜ ile;
26.352,67-TL'nin dava tarihi olan 10/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.800,15-TL harçtan peşin alınan 450,04-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.350,11-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcı toplamı olan 481,84-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 -TL Vekalet Ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan 2.350,00-TL bilirkişi ücretinin ve 542,66-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 2.892,66-TL Yargılama Giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6- Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 26/01/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza