T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/524 Esas
KARAR NO : 2024/945
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/07/2021
KARAR TARİHİ : 22/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; “Müvekkil şirket davalı müteahhit... Firması İzmir İli Kemalpaşa İlçesi, Aşağı mahalle... Mevkü de yapımına başlanan... Plus isimli 32 adet villa inşaat projesinin peyzaj işleri için 10.02.2020 tarihli sözleşme imzalandığı, müteahhit firma inşaat alanın peyzaj çalışmaları için uygun hale getiremediği, peyzaj işlerini sağlıklı yürütülebilmesi için alanın hazır hale getirilmesi gerektiği, aksi takdirde yapılan peyzaj işlerinin sürekli bozulduğu, davalı şirkete izah edildiği, davalı taraf sözleşemeye aykırı olarak sözleşmeyi haksız olarak fesh ettiği, arz ve izah olunan sebeplerle, davalı tarafından yapılan feshin haksız olduğunun tespitine, proje gereği davalı şirkete teslim edilen 3 adet senede tedbir konulmasına ve müvekkile iadesine, belirsiz alacak davası olarak açılan işbu davada yapılacak bilirkişi incelemesi üzerine hesaplanacak değer üzerinden harç tamamlanacak olup, şimdilik, müvekkil tarafından sözleşmenin feshi tarihine kadar yapılan işbu dilekçenin imalat, malzeme işçilik için 5.000,00 TL, dilekçemizin 3. Maddesinde izah edilen ve sözleşmenin haksız feshi için uğranılan kar kaybı için 4.000,00 TL'nin sözleşmenin 4. maddesinde belirtilen sözleşmeyle teslim edilen taşınmazdan kaynaklı maruz kalınan icra takibi ve taşınma masrafları sebebiyle uğranılan zarar için 1.000,00 TL'nin olmak üzere toplamda 10.000,00 TL zararın faizi ile birlikte davalıdan tazminine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini” arz ve talep etmiştir.
Davalı-karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; “Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı, yapılan işler için sunduğumuz icmal tabloları, hesaplamaları ve yapılan ödemelerin miktarıyla da rakamın belli olduğu, sözleşme ile işin bedeli götürü usulde 1.239.000,00 TL olarak belirlendiği, fesih itibariyle davacı tarafın tamamladığı işin miktarının % 40 civarında olmadığı delil tespiti bilirkişi raporundan anlaşıldığı, sözleşmenin haksız bir şekilde fesh edildiği iddiasının doğru olmadığı, davanın haksız ve kötü niyetli açılmış olduğundan, belirsiz alacak davası olarak açılamayacak davada davacı tarafa davasının belirli hale getirmesi için önel verme ve harcın tamamlanması için muhtıra çıkarılması, gereği yerine getirilmediği takdirde davanın usulden reddine, taraflar arasındaki sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği; dava dilekçesine ekli davacı tarafın dayandığı delillerle dahi sabit olup, ödemenin yapıldığı halde hiçbir ödemenin yapılmadığı iddiası dayanaktan yoksun ve kötü niyetli olduğundan, davacı tarafın zenginleşme durumda iken bu davayı açtığından, davanın reddi ile vekalet ücreti açısından yasal ücret yerine akdi vekalet ücretine hükmedilmesine, karşı davamızın kabulü ile yargılama giderlerinin karşı davalıya tahmiline, tarafımız için yasal vekalet ücreti takdirine, davacı-karşı davalının sahada bıraktığı kepçe üzerinde yasal mevzuat uyarınca hapis hakkı kullandığımız tespiti ile, bu değerin takdir edilecek tazminat değerinden mahsubuna karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
Davacı-karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; "Davalı - karşı davacının iddialarının ve karşı davasının tarafımızca kabulü mümkün değildir. Şöyle ki; Davalı- karşı davacı müteahhit firma, müvekkil şirketçe eksik ve hatalı uygulamalar yapıldığını, işin zamanında tamamlanamadığını gerekçe göstererek zarara uğradığını iddia etmiştir. Yine davalı- karşı davacı müteahhit firma, gecikme tazminatı talep etmiştir. Davalı- karşı davacı tarafın işbu talepleri haksız ve kötü niyetlidir. Müvekkil şirketin ...İnş.'ın peyzaj işlerini alarak yukarıda ve dava dilekçemizde açıklandığımız gibi büyük zarara uğradığı yetmiyormuş gibi bir de müvekkil şirketin hiç bir kusuru olmadığı halde tazminat talep edilmektedir. Davalı- karşı davacı müteahhit firmanın tüm kusurlarına rağmen halen tazminat talep edebiliyor olması açıkça ne kadar kötü niyetli bir tutum içinde olduklarını göstermektedir. Yukarıda ve dava dilekçemizde de açıkladığımız üzere; davalı- karşı davacı müteahhit firma her ne kadar müvekkil şirketten gecikme tazminatı talep etse de peyzaj uygulamalarının gecikmesinin tek sorumlusu yine kendileridir. Davalı - karşı davacı müteahhit firma kendi iş planını yetiştiremediğinden inşaat alanını peyzaj çalışmalarına hazır hale getirmemiştir. Peyzaj çalışmalarının yürütülebilmesi için alan hazır hale getirilmediği gibi davalı tarafın devam inşaat işleri sebebi ile yapılan peyzaj işlerinin sürekli bozulmuş ve zarar görmüştür. Bu husus Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemes... D. İş. sayılı dosyasında da açıkça tespit edilmiştir. 22 adet villa bahçesinde ve ortak alanlarda sözleşmede belirtilen peyzaj işlerin yapılması için sahanın elverişli olmadığı değerlendirilmiştir. Karşı dava konusuna ilişkin tüm açıklamalarımız, dava dilekçemizde ve yukarıdaki cevaba cevap dilekçemizde mevcut olup tekrar olmaması için daha fazla açıklamaya lüzum görmüyoruz. Haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz." şeklinde cevap verdiği görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 05/09/2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Ayrıntıları rapor içeriğinde zikredildiği üzere ;
A) Esas dava bakımından ulaşılabilecek sonuç / kanaat ;
Esas davada, taraflar arasındaki sözleşme anahtar teslim götürü bedel sözleşme olarak taraflarca tanımlansa da; esasında yapılacak işlere ilişkin imalat kalemlerinde yapılacak iş miktarı ve bu miktara verilen teklif birim fiyatla oluşmuş, yapılacak olan imalatların miktarları ve fiyatlarına göre teklif birim fiyatlı sözleşme olarak nitelenebilir. Teknik açılımı teklifteki her bir iş kalemi miktarları aynen kalmak koşulu ile yapılan işteki herhangi bir iş kalemindeki miktarın teklif miktarını aşması halinde yapılacak iş miktarı aratacağından artan kısmı için Teklif Dışı iş olarak işin yapıldığı yıl şartlarında fiyatlandırılıp İlave iş olarak Ödenmeli ve / veya Miktardan düşük yapılması halinde ise Teklif Tutarından İndirim yapılması gerekecek olup, bu yönüyle teknik olarak yapılan Sözleşmenin teklif iş kalem miktarları aynen alındığında ancak teklif tutarı Anahtar Teslim olarak alınabilir. Başka türlü ise Miktarlar aşıldığında Sözleşme yapılma şekli ve teklif cetveline göre Teklif birim fiyatlı iştir. Somut davada İş Yapan davacı, davalı İş verenin Sözleşmeyi haksız feshettiğini, Kar kaybına uğradığını, Feshin haksızlığının tespitini, Fesih tarihine kadar yapılan işler kapsamındaki alçağın hesaplanmasını, uğranılan kar kaybının hesaplanmasını, Proje gereği davalı Şirkete teslim edilen (3) Adet tarihsiz 900.000,00 TL, 170.000,00 TL ile 169.000 TL bedeli senetlere tedbir konularak iadesini talep ettiği görülmektedir.
Esas davada fesih anında davacı davalıya çektiği ihtarla,
“İş veren tarafından binaların tamamlanmadığını, inşaat, boya, fayans, kış bahçesi, alt yapı çalışmaları lalen dahi devam ettiğini. Sözleşme gereğince tarafınızca inşaat alanını peyzaj çalışmaları için hazır ve uygun hale getirilmesi gerekirken bir türlü bu yükümlülüğünüzü yerine getirilmediğini, Şöyle ki;Covid salgını ve hava şartları sebebiyle inşaat alanının müvekkile teslimi geciktiğini Halen alana su deposu ve motor sistemi kurulmadığını, şimdiye kadar 32 villadan yalnızca 10 tanesi peyzaja hazırlanabildiğini, (9,10,11,12,16,24,29,30,31,32 numaralı villalar). Bu villaların işlemleri (leylandi bitkisi dikilmesi, sulama sistemi, toprak düzenlemesi) müvekkili tarafından tamamlandığını. Ancak sonradan inşaattaki izolasyon sorunları sebebiyle bu binaların bahçesinde kazı yapılarak müvekkilinin imalatları yok edilmiş, müvekkilinin bu imalatları yeniden yapmak zorunda kaldığını, Bunun gibi müvekkilinin inşaatın en başından beri her işi yeniden yapmak zorunda bırakıldığını, sözleşmeye ilaveten, müteahhit firma, alana şev taşı uygulanmasına karar vermiş, 2500 adet şev taşı müvekkili tarafından döşenmiş, 5000 adet daha şev taşına ihtiyaç duyulduğunu, Müteahhit firma tarafından şev taşı siparişi verilen firma günde 200 adet şev taşı baskısı yapmakta olup, sadece şev taşlarının imalatı 25 -30 gün gibi bir zaman demek olduğunu, Bina aralarında kot farkı olduğundan şev taşı döşemesi yapmaksızın müvekkilinin imalatlarına devam etmesinin de mümkün olmadığını, muhataptan kaynaklı gecikmeleri müvekkiline yüklemekte ve ısrar etmekte olduklarını, Müvekkili şirketin, 14.07.2020 tarihinden itibaren tarafınızca inşaat alanına alınmadığını,
1-Müvekkilinin sözleşmesel yükümlülüğünü yerine getirmesini engellemeye yönelik hareketlerinize son vermenizi, müvekkilinin inşaat alanına alınmasını,
2-İnşaat alanının peyzaj işlerinin ilerleyebilmesine uygun ve hazır hale getirilmesini,
3-Peyzaj işlemlerinin devam etmesi için gerekli olan şev taşlarının bir an önce tarafınızca temin edilerek inşaat alanına getirtilmesini,” İhtaren davalıya bildirdiği, ancak dosyada bu hususta yer alan belgeler incelendiğinde ;Teknik olarak davacının delil olarak sunduğu Mayıs ayındaki hava muhalefetinin ve / veya davada iddia ettiği inşaatların peyzaj yapımına uygun olmadığının bir an için kabulü halinde dahi, Davalı İş verenin davacıyla 22.06.2020 tarihli iş programına göre davacının işi 04.07.2020 Tarihine kadar Bitirmeye yönelik çalışma Programını imzaladığı halde , bu tarihte de işin bitirilemediği ve bu nedenle de İşin 16.07.2020 Tarihinde feshedilmesinde , davalının Şubat 2020 Tarihinden Üstü örtülü olarak 04.07.2020 Tarihine kadar İlave çalışma Programı ile İş Bitimini 04.07.2020 Tarihi olarak kabullendiği halde yapılmamasında davacının kusurlu olduğu değerlendirilmiş ise de takdiri Sayın mahkemeye aittir.
Fesih anında davalı şantiye koordinatörünün yaptığı tespitle mahkeme kanalıyla yaptırılan tespit karşılşatırılarak davacının itiraz ettiği iş kalemleri de rapor içinde değerlendirilerek yapılan teknik incelemede; Fesih anındaki İşin Fiziki Seviyesi ;
128.871,104 /1.239.000,00 TL = % 10,40
Seviyesinde İş yaptığı ortaya konulmuştur. Nitekim dosyada yer alan ve davalı tarafça itiraz edilmiş olan Tespit raporuna göre ;
Davacı Tespit Raporuna göre İşin Tamamlanma Yüzdesi % 11
Davalının İtirazlarına göre Düzenlenen hesaplamada % 7
Olduğu Görülmektedir. Fesih anındaki İşin Fiziki Seviyesi % 10 ,40 olmakla davalı tarafın yaptığı Feshin haklı Fesih olduğu Görüş ve kanaatine ulaşılmış ise de Takdir Sayın mahkemeye aittir.
Bu durumda davadaki talepler bakımından; fesih anında fiziki gerçekleşme sözleşme bedeli üzerinden % 10,40 olmakla feshin haklı fesih olarak değerlendirilmiş olup , kar kaybının bu minvalde talep edilemeyeceği sonucuna ulaşılması mümkündür.
Taşınmaz sebebiyle başlatılan icra takibi ve taşınmaz masraflarına ilişkin zarar kalemlerine ilişkin olarak talepler bakımından; Davalı şirket tarafından sözleşme gereği İzmir ili, Gaziemir İlçesi, ...Mah. ...parselde kain 232 flora projesi A blok 4 no'lu bağımsız bölümün mülkiyetinin iş bitiminde davacıya devredilmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Taşınmazın ... İnşaat Ltd. Şti. üzerine kayıtlı olduğu, Taşınmazın üzerine kayıtlı bulunduğu... İnşaat Ltd. Şti. ile usulen (elektrik, su, doğalgaz bağlantısı için) kira sözleşmesi yapıldığı , Davalının sözleşmeyi feshettikten sonra Kemalpaşa ... Noterliği kanalıyla davacıdan taşınmazın tahliyesini istenildiğini dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Sonrasında davacı hakkında tahliye talepli icra takibi başlatıldığı, tahliye davası açıldığı belirtilmiştir. Davacıya barter Usulü İş Bitiminde Verilecek olan dairenin , Davacının Fesih anında işin % 10,40 ‘ lık kısmını yaptığı dikkate alındığında , İzmir ili, Gaziemir İlçesi, ... Mah.... ada, ... parselde kain 232 flora projesi A blok 4 no'lu bağımsız bölümün mülkiyetinin Davacı tarafından hakkedilmediği kanaatine varılmıştır. Bu nedenle hakkediş alacağı olan bu taşınmazın hakkedilmemesi ile davacının katlandığı masrafları davalıdan talep edemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Proje gereği davalı şirkete teslim edilen 3 adet senede (EK- 22 tarihsiz 900.000-TL, 170.000- TL ve 169.000-TL bedelli senetler) tedbir konmasına ve müvekkile iadesi Hususunda takdir Sayın mahkemeye ait olacaktır.
B-) Karşı dava bakımından ulaşılan sonuçlar ;
İşi bir başka yükleniciye vermek zorunda kalan müvekkilinin zararı doğmuş, işi daha yüksek bir maliyetle ve davacının kusurlu, ayıplı işinin de sökülüp düzeltilmesi, kuruyan ağaçların yenilenmesi suretiyle ve zaman da kaybederek tamamlamış olduğundan, müvekkilinin uğradığı zarar ve yoksun kaldığı kar, hak ettiği gecikme tazminatı, Davacı- Karşı Davalının- Şirket Sahibi ...ın Ticari Ve Kişisel Yükümlülüklerini Yerine Getirmemesi Nedeniyle Karşılamak Ve Katlanmak Zorunda Olduğu Giderler, kısmi olarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 250.000 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari işleri için avans faiziyle birlikte asıl Davanın Davacısı Kavacık firmasından alınıp müvekkiline verilmesini, davacı- karşı davalıdan müvekkilinin alacaklı olduğu için, sahada bıraktığı kendisinin kepçesi üzerinde hapis hakkı kullanıldığını , bunun değerinin tespiti ile bakiye değerin Davacı-Karşı Davalıdan alınıp karşı dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ve yargılama giderleriyle birlikte Davalı- Karşı Davacıya verilmesi talepli olduğu ,
Davacının haklı fesihten sonra aynı işi bir başka firmaya vermekle uğradığı kar kaybı karşı davanın konusudur. Dava dosyasında yer alan... Firmasının Teklifi ve Sevk İrsaliyelerine göre bakiye kalan işin tamamlanan bedeli KDV Dahil 836.443,12 TL olduğu görülmektedir. Davalının Teklifi ise KDV Dahil 1.239.000,00 TL olup , davacının 128,871,104 TL kdv Dahil İş yaptığı dikkate alındığında, bakiye kalan iş ;
1.239.000,00 TL-128,871,104 TL =1.110.128,89TL olmaktadır.
Davacı İş veren ise bakiye kalan işi 836.443,12 TL'ye yaptırdığına göre davacı iş verenin diğer firmanın işini feshetmesi ile uğradığı bir zarardan bahsedilemeyeceği, bakiye işin daha uygun bedelle yaptırıldığı kanaatine ulaşılmıştır.
Kira yönünden; davalıyla kısmi ödeme kısmi ... olarak anlaşılan Sözleşmeye göre İzmir ili, Gaziemir İlçesi,.. Mah. ...parselde kain 232 flora projesi A blok...N o'lu bağımsız bölümün İzmir ... İcra Hukuk mahkemesi ...Kararı ile 26.03.2021 tarihinde Tahliye kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.
Sözleşmeden sonra davalı ile 17.04.2020 Başlangıç tarihli aylık 2.000,00.-TL net (KDV Dahil ) 12 aylık kira bedeli 24.000,00 TL olarak ve Kira bitim tarihi de 16.04.2021 olarak Kira Sözleşmesinin yapıldığı görülmüştür. Sonrasında ise İzmir.... İcra Dairesi... E. Dosyasında... ADINA 14.000,00 tl 7 adet kira alacağı olarak 20.04 / 20.05/ 20.06/ 20.07/ 20.08/ 20.09/ 20.10 tarihli 7 adet kira asıl alacağının takibe konulduğu görülmüştür. Meskenin tahliye kararının kesinleştiği tarih olan 26.03.2021 Tarihine kadar davalının Ödemesi Gereken Kira bedeli ,
Kira Dönemi Süre Aylık Kira Toplam Kira
17.04.2020 /17.04.2021 12 Ay 2.000,00TL 24.000,00 TL
Evin Tahliye kararının Kesinleşme tarihi 26.03.2021 olduğundan davalının bu tarihe kadarki Kira Tutarından Sorumlu olabileceği Buna tekabül Bedel ise 22.000,00 TL olacağı değerlenmiştir.
Diğer Ödemeler Yönünden
Davadışı ... İnş. Ltd.Şti tarafından Flora Sitesi A/4 numaralı taşınmaz için ödenen aidat-doğalgaz vb. borçlar toplamı 14.926,35 TL olarak tespit edilmiştir. Bu ödemelerin karşı dava da davacı ... Ltd.Şti defterlerinde kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir. ...ti tarafından düzenlenen 26.08.2022 tarihli yazıda “... tarafından ödenmeyen aidat ve apartman ortak giderlerinin kendileri tarafından ödendiğini ve bu bedellerin bilahare... İnş.Ltd.Şti yetkilisinden elden tahsil edildiği” açıklanmış olup, davacı... Ltd.Şti’nin zararı olarak nitelendirilmesi konusunda nihai takdir Sayın Mahkeme’ye aittir.
İş Bu Görüş ve Kanaatimizi içerir Raporu Nihai Takdiri Sayın mahkemeye ait olmak üzere Saygılarımızla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Dosyaya sunulan bilirkişi heyet raporunda eksiklikler bulunduğundan taraf vekillerinin itirazlarının karşılanması için ve tanık anlatımları da nazara alınarak;
-Davacı yüklenici tarafından yapılan işlerde eksik ve ayıbın bulunup bulunmadığı,
-Davacı yüklenicinin d.iş dosyasından alınan raporda belirtilen iş kalemleri nazara alınarak yapılan işin eksik ve ayıplar gözetilerek yüzdelik olarak (bedeller üzerinden hesaplama yapılmayarak) belirlenmesi, bu belirleme yapılır iken sev taşlarına ilişkin bendin de irdelenmesi,
-Sev taşı uygulamasının taraflara arasındaki yazılı sözleşme kapsamında kalıp kalmadığı, kalmıyor ise yapıldığı yıl mahalli piyasa rayicine göre yapılan işin değeri, kalıyor ise bulunacak yüzdelik hesaba bu işinde eklenmesi,
-Yüzdelik olarak davacı yüklenicinin yapmış olduğu iş kalemlerine götürü bedel uygulanarak bulacak sonuca davalı iş sahibi tarafından kanıtlanan ödemeler düşüldükten sonra davacının talep edebileceği bedelin bulunması, bu hususta taraf defterleri üzerinde inceleme yapılması,
-25/06/2020 tarihli yeni iş planına göre d.iş dosyasından aldırılan bilirkişi raporunun inceleme tarihi nazara alınarak iş planına göre yapılması gereken işlerin yapılıp yapılmadığı,
-Aynı d.iş dosyasında ki rapor irdelenerek davacı yüklenicinin saha peyzaj çalışmalarına engel bir durumunun bulunup bulunmadığının ihtarnameler ile davacının iddiaları nazara alınarak belirlenmesi,
-Davacı/yüklenicinin kar kaybının hesaplanması, bu hesaplama yapılırken; (TBK' nın 408. Maddesinde belirtilen kesinti yönteminin uygulanması,) yapılmayan işin sözleşmesinin feshi tarihindeki bedeli saptandıktan sonra, bu bedelden yüklenicinin işi tamamlamaması nedeniyle tasarruf ettiği malzeme ve işçilik bedelleri ile genel giderleri, bu süre içinde başka bir iş bulup çalışmışsa elde ettiği kâr, başka bir iş bulmaktan kasten kaçınmışsa elde etmekten kaçındığı kârın tespit edilip, yapılmayan iş bedelinden çıkarmak suretiyle bulunması,
-Davalı/iş sahibinin yaptığı ikinci sözleşme ile birinci sözleşmenin aynı özellikleri taşıyıp taşımadığının özellikle imalâtın konusu ve niteliklerinin farklı olup olmadığının, ilk sözleşmeye dahil olmayan bir imalâtın ikinci sözleşmeye ilave imalât olarak dahil edilip edilmediğinin belirlenmesi, ikinci sözleşmenin makul süre içinde ve ilk sözleşme ile aynı koşul ve özelliklerde yapılması halinde olması gereken bedelin hesaplanması, fesih tarihinde yüklenicinin yapmadığı imalâtların, fesih tarihinden itibaren kalan işin aynı koşullarda ve makul bir süre içerisinde sözleşme yapılmış olması halinde ikinci yükleniciye ödenecek bedelin hesaplanması için Bilirkişilerden alınan 23/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmına göre; "2. sözleşmenin 1. sözleşmeyle aynı özellikleri taşıdığı, imalatın niteliği ve konusunun aynı olduğu, ilk
Sözleşmeye dahil olmayan bir imalatın 2. sözleşmeye ilave imalat olarak dahil edilmediği , ikinci Sözleşmenin makul süre içinde ve ilk sözleşmeyle aynı koşul ve özelliklere yapılması halinde olması
gereken bedelin 2. Sözleşmedeki teklif bedel kadar olacağı değerlendirilmiştir. 2. sözleşmeye ilave imalat
olmadığı görülmüştür. İkinci Sözleşmenin makul süre içinde ve ilk Sözleşmeyle aynı koşul ve özelliklere yapılması halinde olması gereken bedel Piyasa şartlarında 2. sözleşme yapılan firmanın verdiği teklif
bedel olduğu, bedelin 1. sözleşmeye göre daha uygun şartlarda verilmiş olduğu görülmüştür. 2. sözleşmede 1. sözleşmede yer alıp da yapılmayan imalatlardan bir kısmının konulmadığı görülmüş olup, konulmayan imalatların davalının kendi ekip ve ekipmanları ile yapabileceği arazi kotlaması, tesviye, şev taşı uygulamaları vb olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı... vekili itirazlarında dava dışı ...’e yaptırılan iş bedelinin kök raporda
defter kayıtlarına göre KDV hariç 1.262.828,52 TL (faturalara göre KDV dahil 1.464.490) olduğunun tespit edildiğini, teknik incelemede ise 836.443,12 TL belirlendiğini, arada
fark olduğunu itiraz etmiş ise de, teknik olarak teklif esas alınmış olup bu
teklif kapsamında bakiye kalan işlerin yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Mali kayıtlardaki
teklif bedel dışında ikinci firmaya yapılan ödemelerin, davacının bakiye kalan işlerin
tamamlanmasına ilişkin işler olup olmadığına ilişkin teknik bir veri dava dosyasında yer
almamakta olup, davacının yapmadığı iş kalemlerinin ikinci firmaya yaptırılma bedelinin
836.655,52 TL olduğu dosya içerisindeki teknik dokümanlardan anlaşılmıştır.
İş bu görüş ve kanaatimizi içerir raporu Nihai Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak Üzere Saygılarımızla
arz ederiz. " şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişilerden alınan 11/08/2023 tarihli 2. bilirkişi ek raporunun sonuç kısmına göre; "Taraf itirazlarına göre yapılan incelemede önceki rapordaki teknik görüş ve kanaatimizin değişmediğine ilişkin Takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere saygılarımızla arz ederiz.
" şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişiden alınan 03/07/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Takdiri Sayın Mahkemeniz de olmak üzere; anılı iş makinasının dava tarihi olan TEMMUZ 2021 itibariyle emsal iş makinaları bedelinin ortalama 90.000,00 TL olabileceği görüş, kanaat ve tespitine varıldığı, hususlarındaki görüş ve kanaat ve tespitlerimizi içeren raporumuzu, takdiri ve değerlendirmesi Sayın Mahkemenize ait olmak üzere arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan yüklenicinin bakiye alacağı ile haksız feshe dayalı kar kaybı tazminatı istemine,
Asıl dava davacı, davalının esere konu yeri peyzaj çalışmaları için hazır ve uygun hale getirmediğini, yapılan iş kalemlerine karşılık ödeme almadığını ve haksız fesih sebebiyle uğranılan kar kaybının bulunduğunu iddia etmektedir.
Karşı dava ise, davacı-karşı davalının ifada gecikmesi ve kusurlu eksikliği ve ayıplı ifası nedeniyle ve haklı sebeple feshedilen sözleşmenin ifa edilmemiş olmasından ve başka bir firmaya aynı işin daha yüksek maliyetle, zaman ve para kaybederek yaptırılmış olması, davacı/karşı davalının kusurlu işinin düzeltilmesi için ek külfet, zaman ve maliyete katlanılmış olması nedeniyle uğradığı zararın tazminine ilişkindir.
Davacının yüklenici, davalının işveren olduğu 10/02/2020 tarihli eser sözleşmesi incelendiğinde;
İşin konusunun, inşa edilecek...Plus projesi kapsamında, işbu sözleşme ve eklerine, projelerine, şartnamelerine, resmi kuruluşlar ile ilgili meslek odalarının şartnamelerine, konu ile ilgili Türk Standartlarına, yönetmelik ve yasal mevzuata uygun olarak müteahhidin, proje yönetiminin ve yapı denetiminin talep ve talimatlarına uygun olacak şekilde ... Plus projesine ait işbu sözleşme konusu işlerin yapılması işidir.
Alt yüklenici yapılması istenilen konu işi 1.239.000,00 TL KDV dahil üzerinden bu sözleşme ile ekteki şartlarına uygun olarak yapmayı kabul eder ve taahhüt eder.
İşin alt yüklenici, yer teslimi yapılmasından sonra 7 gün içerisinde belirtilen yapım aşamalarına uygun olacak şekilde müteahhidin isteyeceği detayda iş programı hazırlayarak onaya sunacaktır. Yapılacak iş programında işin niteliği ve süresine göre belirlenecek uygun sayıda ara termin belirlenecektir.
Müteahhit, işyerini tamamen veya gerektiğinde bölümler halinde düzenleyeceği "İşyeri Teslim Tutanağı" ile alt yükleniciye teslim edecektir.
*İşin, müteahhidin oluru dışında temlik veya devir edilmesi
*Alt yüklenici tarafından sair anlaşma hükümlerine uyulmaması
*Alt yüklenici tarafından sigortasız veya 18 yaşının altında işçi çalıştırılması
*İşin istenilen kalite ve nitelikte olmaması durumlarında
İhtara veya ayrıca mahkemeden hüküm alınmasına gerek kalmadan müteahhit tek taraflı olarak sözleşmeyi feshedebilir.
İşveren, yüklenici tarafa 04806 yevmiye 17/06/2020 tarihli ihtarnamesi ile eksik kalan %80 oranındaki işlerin tamamlanması için 25/07/2020 tarihine kadar süre verdiği, ihtarnameden sonra 25/06/2020 tarihinde iş planının yapıldığı ve 04/07/2020 tarihinde işin bitirileceğinin kararlaştırıldığı, 14/07/2020 tarihinde işverenin yüklenici işçilerini sahaya almadığı (iddia) akabinde işverenin 16/07/2020 tarihli ihtarnamesi (E-posta) ile sözleşmeyi feshettiğini yükleniciye bildirdiği görülmektedir.
Tüm bu nedenler ile, davacının yüklenici, davalının işveren olduğu yazılı eser sözleşmesinin ekinde yer alan birim fiyat esasına dayalı sözleşmede, yüklenicinin eseri ilk belirlenen tarihte ve akabinde taraflarca imzalanıp itiraza uğramayan 25/06/2020 tarihli son iş planında belirtilen tarihte ayıpsız ve eksiksiz olarak teslim etmediği bu hali ile işveren tarafından yapılan feshin haklı olduğu, yüklenicinin yapılan işe karşılık 128.870,16 TL ücrete hak kazandığı ve işveren tarafından 96.900,00 TL ödemenin yapıldığı görüldüğünden davacı-karşı davalının bakiye 31.970,16 TL alacağının bulunduğu ancak ıslaha başvurulmadığından talep ile bağlı kalınarak bakiye ücret yönünden asıl davanın kabulüne, karşı dava yönünden ise eserde ayıp ve eksik işler mevcut ise de işverenin makul süre içerisinde yaptığı 2. Sözleşmeye göre davanın tarafları arasındaki sözleşme bedelinden daha az fiyat üzerinden anlaşmanın sağlandığı ve davacı/yüklenicinin yapması gereken işlerin 2. Sözleşme ile 3. Bir şirkete yaptırıldığı bu hali ile karşı davacının zararının bulunmadığı anlaşıldığından karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Asıl davada davacının bir diğer talebi olan taşınmaz sebebiyle başlatılar icra takibi ve taşınma masraflarına ilişkin zarar kalemleri incelendiğinde; talebin dayanağını taraflar arasındaki sözleşmenin 13. maddesi oluşturmaktadır. Madde metni incelendiğinde: "Sözleşme bedeline karşılık 900.000 TL tutarındaki, İzmir ili, Gaziemir ilçesi, ...Mah. ... Parsel 232 Flora Projesi A Blok, 4 numaralı bağımsız bölüm kesin kabul sonrası alt yükleniciye verilecektir. Alım, satım masrafları alt yükleniciye aittir." şeklinde düzenlendiği görülmektedir. Sözleşme maddesinden de açıkça anlaşılacağı üzere gayrimenkulün devrinin kesin kabul sonrası olacağının kararlaştırıldığı buna karşılık taşınmanın yaşandığı kaldı ki devrin davacı şirkete yapılacağı öngörülmesine karşılık şirket dışında 3. Kişinin tasarruf sağladığı ve zarar gördüğü anlaşıldığından iş bu talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Kepçe bedeline yönelik talep değerlendirildiğinde, dava dilekçesinde bahse konu edilen mini kepçenin davalı-karşı davacı uhdesinde kaldığı süre içerinde dava dışı 3. Şirketin mülkiyetinde bulunduğu, davacı-karşı davalının 02/05/2024 tarihli dilekçesi ile sabit olmakla, kepçeye ilişkin zarar ve diğer bedellerin tahsilini istem hakkının 3. Firmada bulunduğu, davacının yargılama aşamalarında iş bu zarara yönelik malike ödeme yapıldığını bu sebeple halef olduğuna yönelik bir iddiası da bulunmadığına göre iş bu talep yönünden de davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Asıl davada iadesi talep edilen bonolara ilişkin mahkememizce 05/10/2023 tarihli celse eksik harcın yatırılması için asıl davada davacı vekiline gelecek celseye kadar kesin mehil verilmiş olmasına karşılık harç tamamlanmadığından iş bu talep yönünden dosya işlemden kaldırılmış, devam eden celselerde de harç ikmal edilmediğinden iadesi talep edilen bonolar yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile; davacı tarafından yapılan işe karşılık ödenmeyen 5.000,00 TL' nin davalıdan dava tarihi olan 28/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin istemin reddine,
-Davacının iadesini talep ettiği bonolara ilişkin süresinde eksik harcı tamamlamadığı anlaşılmakla bu talep yönünden DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
a-Alınması gereken 341,55 TL karar ve ilam harcının yatan 170,78 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 170,77 TL' nin davalı- karşı davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
B-Davacı- karşı davalı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 170,78 TL ve 59,30 TL başvurma harcının davalı-karşı davacıdan alınarak davacı- karşı davalıya verilmesine,
c-Yargılama sırasında davacı-karşı davalı tarafından yatırılan ve harcanan 182,00 TL posta ve diğer giderler ile 7.050,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 7.232,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 29,06 TL'sinin davalı- karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine, bakiye giderin davacı-karşı davalı üzerinde bırakılmasına,
ç-Davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 5.000,00 TL vekâlet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya ödenmesine,
d-Davalı-karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 5.000,00 TL vekâlet ücretinin davacı- karşı davalıdan alınarak davalı- karşı davacıya ödenmesine,
E-Davalı-karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya ödenmesine,
f-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin her iki tarafta oturuma katıldığından kabul red oranı nazara alınarak 1.314,70 TL' sinin davacı-karşı davalıdan, bakiye kalan 5,30 TL' nin ise davalı-karşı davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
g-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
2-Karşı davanın REDDİNE,
a-Alınması gereken karar ve ilam harcının (427,60 TL) başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubuna, artan 3.841,78 TL harcın davalı- karşı davacıya iadesine,
B-Davalı- karşı davacı tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderlerinin davalı- karşı davacı üzerinde bırakılmasına,
c-Davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
d-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalı-karşı davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
e-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2024
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.