T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/6 Esas
KARAR NO: 2021/766
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/01/2021
KARAR TARİHİ: 30/09/2021
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka aleyhine İzmir ..İcra Müdürlüğünün... E.sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin müvekkili banka şubesine tebliğ edildiğini, ödeme emrine itiraz süresi geçirildiğinden borca ve takibe itiraz edilemediğini, takibin kesinleşdiğini ve dosya borcunun ödenmek zorunda kalındığını, müvekkili banka tarafından borçlu olmadığı halde icra dosyasına ödeme yapılmış olması sebebiyle iş bu davanın açıldığını, müvekkili bankanın davalıya hiçbir borcunun bulunmadığını, müvekkili bankanın borçlu olmadığı halde 2.295,78-TL'yi 28.09.2020 tarihinde İzmir ...İcra Müdürlüğünün... E.sayılı dosyasına ödediğini, ...A.Ş. Operasyon Merkezi'ne müzekkere yazılarak 11.02.2019 ve 18.02.2019 tarihli işlemlerin akibeti sorulduğunda "çekin karşılıksız işlemine tabi tutulmasının istenmediği, muamelesiz iadeyle işlemin sonuçlandırıldığı" tespit edileceğini, bahse konu çekin, banka sorumluluk tutarı ödemesi için Kordon Şubesine ibraz edildiğini, ibraz süresinin geçmesi nedeniyle ilgili şubeleri tarafından işleme alınmadığını, karşılıksız işlemi görmediği halde sorumluluk bedeli ödenmek zorunda kalınan çek ile ilgili olarak başlatılan icra takibinde, icra dosyasına yapılan ödeme miktarı olan 2.295,78 TL’nin fiili ödeme tarihi olan 28.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle ile birlikte karşı taraftan tahsili istemiyle iş bu başvurunun yapılması zorunluluğu hasıl olduğunu, bu nedenlerle icra dosyasına yapılan ödeme miktarı olan 2.295,78-TL’nin fiili ödeme tarihi olan 28.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili bankaya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak davaya cevap vermedikleri görülmüştür.
DELİLLER: İzmir 5. İcra Müdürlüğü'nün... E sayılı dosyası, banka kayıtları delil olarak değerlendirilmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE;
1-Dava İİK 67.Maddesi uyarınca açılmış itirazın iptali davasıdır. Dosyanın incelenmesinde davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı bankanın Ayvalık Şubesi'ne ait, keşidecisi .........ve Tic.Ltd.Şti. Olan .......seri nolu 9.451,34-USD bedelli çekin zorunlu karşılığının davacı banka sorumluluğunda olup olmadığı, zorunlu karşılık sorumluluğuna dayalı olarak davalı şirket tarafından başlatılan İzmir ...İcra Dairesi'nin... Esas sayılı icra takip dosyasına yapılan ödemenin davacıya istirdadının gerekip gerekmediği noktalarına toplanmaktadır.
3-Gerek 3167 sayılı Yasa'nın 3/1. maddesi ve gerekse de 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/3. maddesinde muhatap bankanın karşılıksız çeklerde süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için yasal yükümlülük bedelini ödemesi gerektiği düzenlenmiş olup muhatap bankanın anılan hüküm uyarınca sorumlu tutulabilmesi için, çekin süresinde ibraz edildiğinin ve karşılığının bulunmadığının usulünce belgelenmesi gereklidir.3167 sayılı Kanun’un ‘İbraz ve Ödeme’ başlıklı 4.maddesinde “Çek hesabı açılan bankaya muhatap banka denir.Koşullarına uygun ve karşılığı var olan çek, muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak, çek hesabı açılmış olan şube dışında herhangi bir şubeye ibraz edilen çek, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir. Çekin karşılığının tamamen veya kısmen bulunmaması halinde bankanın ödeme yükümlülüğü, 10 uncu maddede belirlenen sorumluluk miktarı saklı kalmak üzere, çek hesabında bulunan miktarla sınırlıdır. 10 uncu maddede belirlenen miktar dahil olmak üzere kısmi ödeme halinde, çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisi ücretsiz olarak hamile verilir. Çek hamili, bu fotokopiyle müracaat borçlularına veya kambiyo senetleri hakkındaki takip usullerine başvurabileceği gibi; Cumhuriyet savcılığına şikayette bulunurken dilekçesine bu fotokopiyi ekleyebilir ve bunu icra daireleri ile mahkemelerde ispat aracı olarak kullanabilir. Mahkeme veya icra dairesinin istemi halinde çekin aslı bu mercilere gönderilir.” denilmiştir.
4-Madde içeriğinden de açıkça anlaşılacağı üzere, bankadan 10.madde gereğince sorumlu olduğu miktarın çek hamili tarafından talep edilebilmesi için öncelikle çek yapraklarının asıllarının muhatap bankaya teslim edilmesi, oradan alınacak onaylı fotokopi ile hamilin diğer yapacağı işlemleri yapması gerekmektedir. Çek asıllarının muhatap bankaya teslim edilmesi vakıasının davacı lehine hak doğurması nedeniyle, davacının 10. madde kapsamında bankadan sorumluluk bedelini talep edebilmesi için çek asıllarını muhatap bankaya teslim ettiğini kanıtlaması gerekir.
5-Somut olayda çek İngilizce dilinde olup çekin takas odası aracılığı ile ibraz edildiği ...... Pasaport Şubesi tarafından ............" kaşesi ile çekin davalı çek lehtarına iade edildiği görülmüştür. Dava dışı Finansbank'tan çekin ibrazına ilişkin bilgiler talep edilmiş, banka tarafından verilen 09/04/2021 tarihli müzekkere cevabında çekin müşteri talebiyle işlemsiz iade edildiği bildirilmiş, yazı ekine davalı lehtar şirketin 18/02/2019 tarihli çekin işlemsiz iade talepli dilekçesinin sunulduğu görülmüştür. Gerek dilekçenin incelenmesinden gerekse çekin arka yüzündeki kaşenin başvurusuz iade anlamı içerdiği hususları birlikte değerlendirildiğinde çekin ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda yukarıda açıklandığı üzere süresinde ibraz edilmeyen çekle ilgili muhatap bankanın zorunlu karşılık ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı değerlendirilmiştir. Nitekim İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesi'nin ...... Esas ........ Karar sayılı 07/06/2021 tarihli kararında da benzer bir değerlendirme yapıldığı görülmüştür.
6-Yukarıda ayrıntılı gerekçeleri açıklandığı üzere davalı şirket tarafından icra takibine konu edilen çekin ibraz süresi içerisinde davacı bankaya ibraz edilmediği, süresinde ibraz edilmeyen çekle ilgili muhatap bankanın zorunlu karşılık sorumluluğunun bulunmadığı, davacı bankanın icra takibine itiraz süresini kaçırdığı ve cebri icra tehdidi altında davalı şirkete ödeme yapıldığının anlaşıldığı, bu halde istirdat isteminin kabulü gerektiği değerlendirilmekle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun 03/02/2021 tarihli sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın davalı üzerine yükletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
Davacının İzmir....İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasına 28/09/2020 tarihinde ödediği 2.295,78-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 156,82-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 2.295,78-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 112,00-TL. yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Fazla yatırılan gider avansının, karar kesinleştiğinde istek halinde yatırana iadesine,
6-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/09/2021
Katip ...
e-imza
¸
Hakim ...
e-imza
¸