T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2021/687 Esas
KARAR NO : 2024/536
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/10/2021
KARAR TARİHİ : 07/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; 6700 say.HMK 107.maddeye uygun olarak davalının trafik sigortasını düzenlediği ... plakalı aracın tam kusurlu olarak müvekkile ait ... plakalı araca çarpması sonucu müvekkilin aracında kaza sonrası Her iki davalı yönünden; eksik ödenen hasar tazminatı farkının hasar tazminatının yargıtay kararlarına göre iskontosuz gerçek zarar Ayatları ile rakama kdv dahil hesabı ile şimdilik 10,00 TL nin davalı... Sigorta A.Ş den 27/03/2021 tarihinden (temerrüt tarihi olarak- Yargıtay kararı ektedir), davalı ... yönünden ise 12/03/2021 haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi...” talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Müvekkil şirket tarafından ekte sunulan eksper raporuna göre kdv dahil 9.919,10 tl ödeme yapılarak hasar karşılanmıştır. Davacının başkaca hak ve alacağı kalmamış olup davanın reddi gerekmektedir. (hasar dosyasının celbini talep ederiz.) söz konusu dava dosyasında değer kaybı talepleri mevcut olsada müvekkil şirkete değer kaybı başvurusu yapılmamış olması sebebiyle başvuru şartı eksikliğinden usulden red kararı verilmelidir. Davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte; kusur oranının tespiti bakımından dosyanın adli tıp trafik ihtisas dairesine gönderilmesi gerekmektedir.Kabul anlamına gelmemekle birlikte; her halükarda müvekkil şirket ancak zmms genel şartlarında öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabilecektir.Hasar ödemesi için yapılan ödemelerin tenzili gerekmektedir. Teminat kapsamında değerlendirme yapılmalıdır.Davacının aracının kasko sigortacısı öğrenilerek hasar dosyasının celbinin yapılmasını talep ederiz. talebi kabul etmemek üzere; müvekkil şirketin temerrüt tarihinin aşağıda belirtilen esaslara uygun olarak belirlenmesi gerekmektedir.netice ve talep: Yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle ve sair hususlar hakkındaki beyan haklarımız saklı kalmak kaydıyla, Usule yönelik itirazlarımızın karara bağlanmasına, Haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, Yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini saygılarımızla vekaleten arz ve talep ederiz...” şeklinde talep ettiği görülmüştür.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedeli, Değer Kaybı ve Araçtan Mahrum Kalma Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 çerçevesinde açılmış Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 05/07/2021 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin KEP adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 12.03.2021 tarihinde, İzmir ili Buca ilçesinde gerçekleştiği,...'nın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın seyir halindeki ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı... adına tescilli olduğu;
Zarar veren ...plaka sayılı aracın ise davalı Birol EGE adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir.
6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 14.04.2020 - 14.04.2021 tarihlerini kapsar şekilde... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren... plaka sayılı aracın 14.04.2020 - 14.04.2021 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalı ...Sigorta AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 12.03.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) Mahkememizce aldırılan 15/03/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda;
Sigortalı ... Plakalı Otomobil Sürücüsü...'nın kaza esnasındaki davranışı 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84. maddesinde düzenlenen "1) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma" şeklindeki kuralın ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47. maddesinde düzenlenen “d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, uymak zorundadırlar. (Dikkatsiz ve Ön tedbirsiz araç kullanmak)" şeklindeki kuralın ihlali niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır.
... plakalı otomobilin ruhsat sahibi olan Davacı...in, kazanın oluşumu üzerinde etken nitelikte 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden bir davranışının bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Dava konusu...plaka sayılı aracın dava konusu kazada sol ön kısımlarından hasarlandığı, kaza tutanağı ve hasar ve kaza fotoğraflarının kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu, ancak daha evvelki kazasında da aynı bölgeden hasar aldığı ve bu sebeple değer kaybı oluşmadığına kanaat edildiği,
12/03/2021 Kaza tarihindeki piyasa koşullarına göre hasar tutarının 9.919,10-TL olduğu, hasar tutarının davacıya ödendiği, bakiye hasar tutarının bulunmadığı,
Araç rayiç değerine göre tamirinin ekonomik olduğu, İkame araç bedelinin 2.100,00-TL olduğu kanaat edildiği hususundaki tespit görüş ve kanaatlerimizin nihai takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere takdirlerinize sunarız." şeklinde görüş ve kanaatlerini sunmuşlardır.
12) Mahkememizce aldırılan 04/07/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda; 12/03/2021 tarihinde saat 09:30 siralarinda İzmir ili Buca ilçesi... sokağı takiben Üçkuyular meydan istikametine doğru seyir halindeki, mülkiyeti...'ye ait sürücü... sevk ve idaresindeki... plakalı 1990 model ... şasi no'lu ... marka... renkli otomobil ile... önüne geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının ön kısmı ile 220 sk üzeri no:4/2'de park halinde bulunan Mülkiyeti...e ait ... plakalı... şasi no'lu 1999 model ...marka ... 1.3 TERRA(Y) beyaz renkli otomobilin ön kısımlarına çarpması sonucu sözkonusu aracın Panel sacı/ön-değişim, ön tampon-değişim, motor kaputu-değişim,ön sağ çamurluk- değişim, ön panel-onarım ön çamurluk sol-onarım kısımlarının hasar görmesine neden olan trafik kazasıyla ilgili açılan tazminat davasında;
a) Trafik kazası sonucu mülkiyeti davacı ... plakalı hususi otomobilde 12.03.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle oluşan toplam hasar (yedek parça + işcilik) onarım bedelinin 15.450,40-TL uygun ve kabul edilebilir olduğu,
b) Trafik kazası sonucu mülkiyeti davac...e ait mağdur...plakalı hususi otomobilde değişen parça vs tramer kaydı dikkate alınarak 12.03.2021 kaza tarihi itibarıyla araçta meydana gelen değer kaybı miktarının 4,515.18-TL uygun ve kabul edilebilir olduğu,
c) Trafik kazası sonucu mülkiyeti davacı ...'e ait mağdur...plakalı hususi otomobilde 7 gün hasar onarım süresinin uygun ve kabul edilebilir olduğu dikkate alındığında 12.03.2021 kaza tarihi itibarıyla davacı tarafın onarım süresi boyunca talep edebileceği kazanç kaybı tazminat bedelinin toplam 1,284.03-TL uygun ve kabul edilebilir olduğu değerlendirilmektedir şeklinde görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
13) Mahkememizce Kusura İlişkin yapılan değerlendirmede; polis marifetiyle tanzim olunduğu görülen kaza tespit tutanağında ... plaka sayılı araç sürücüsünün kusurlu olduğu, karşı araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu, 16.03.2023 tarihli bilirkişi raporunda ise yapılan kusura ilişkin tespitin kaza tespit tutanağındaki tespit ile örtüştüğü görülmekle bilirkişi raporlarındaki kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek ve de... plaka sayılı aracın park halinde olması da gözetilerek kaza oluşumunda sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 ve Asli Kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve Kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
14) Mahkememizce Tazminat Kalemlerine İlişkin yapılan değerlendirmede;
Hasar bedeli, 04/07/2023 tarihli Bilirkişi Raporu ile 15.450,40 TL olarak tespit olunmuş ise de dava öncesi davacının sigorta şirketine 05.07.2021 tarihinde yazılı başvuruda bulunarak hasar bedelinin ödenmesi yönünde talepte bulunduğu ve bu başvuru akabinde davalı sigorta şirketinin 14.04.2021 tarihinde davalı şirket tarafından 9.919,10-TL ödeme yaptığı anlaşılmakla, bakiye hasar bedelinin 5.531,30-TL olduğu tespit olunmuştur.
04/07/2023 tarihli Bilirkişi Raporuna ilişkin rapor içeriğinde onarım süresinin 7 gün olarak belirlenmiş olmasının hasarın boyutu ve sanayi sitelerindeki yoğunluk da nazara alınarak gerçekçi olduğu, günlük kanaatiyle ve de denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olan 04/07/2023 tarihli Bilirkişi Raporu Mahkememizce de benimsenmiş, davacı vekilinin değer artırım dilekçesindeki talep ettiği miktara bağlı kalınarak İkame Araç Bedeli için 1.284,03-TL tazminata hükmolunmuştur.
15) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
16) Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde Avans Faizi talep etmiş ise de; zarar veren... plaka sayılı aracın ruhsatında kullanım amacının "HUSUSİ" olduğunun belirtildiği görülmekle davalı Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihi olarak tarih itibaren Yasal Faiz işletilmesine hükmolunmuştur.
Davalı...nin ... plaka sayılı aracın ruhsat sahibi yani işleticisi olması nedeni ile aleyhine dava açılmış olduğu anlaşılmakla sorumluluğunun sigorta poliçesinden kaynaklı sözleşmesel bir sorumluluk olmadığı, işletici olarak sorumluluğunun kanundan kaynaklandığı gözetilerek faiz başlangıç tarihi olarak temerrüt tarihi değil haksız fiil tarihi esas alınmıştır.
Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olan 04.07.2023 tarihli bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. Davanın KABULÜ ile;
A).5.531,30-TL Bakiye Hasar Bedeli ve 4.515,18-TL Bakiye Değer Kaybından kaynaklanan maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Tazminata Davalı... yönünden Haksız Fiil tarihi olan 12/03/2021 tarihinden itibaren,
Davalı Sigorta yönünden ise Temerrüt Tarihi olan 16/07/2021'den itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
B) 1.284,03-TL İkame Araç Zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalı ...en alınarak davacıya verilmesine, Tazminat miktarına Haksız Fiil tarihi olan 12/03/2021 tarihinden itibaren, Yasal Faiz işletilmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 773,98-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL ve 193,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 521,68-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcından oluşan 127.10-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 11.330,51-TL Vekalet Ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 3.300,00-TL bilirkişi ücretinin, 450,00-TL Ekspertiz Ücretinin ve 389,20-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 4.139,20-TL Yargılama Giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı ve davalı tarafın davalı tarafın yokluklarında HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 07/06/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim...
¸e-imza