T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/714
KARAR NO: 2022/606
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/10/2021
KARAR TARİHİ: 22/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... Grup Sosyal Hizmetler'e ait ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın müvekkiline ait ... plakalı yabancı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkil aracı ile davalı sigorta şirketinde sigortalı aracın kazaya karıştığını, davalı sigorta şirketinde sigortalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, kazadan sonra durumun davalı sigortaya bildirildiğini, davalı şirketin yapmış olduğu inceleme neticesinde müvekkil aracın pert vasfında ve aracın ...'da piyasa değerinin ... AVRO olduğu için, %... kusur durumunu da dikkate alarak müvekkile ... tarihinde ... AVRO ödemede bulunduğunu, ve fakat bu rakamın müvekkilinin gerçek zararını karşılamaktan uzak olduğun, davalı şirkete başvurularının sonuçsuz kaldığını, ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla, dava dilekçesine ekli raporlarla kusur durumuna göre bakiye toplam ... EURO hasar tazminatı belirtilmiş ise de davalı tarafından kabul görmediği için belirsiz alacak olarak şimdilik ... –TL’nin teminat limitleri içinde yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası EURO Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracın herhangi bir kusuru bulunmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, haksız fiil nedeniyle hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Davaya konu çift taraflı trafik kazasında davacı ... plakalı aracın maliki, davalı ise ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketidir.
Davalının sorumluluğu değerlendirilecek olursa; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı, trafik kazasında ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğundan ve kaza risk periyodu içerisinde gerçekleştiğinden yukarıda değinilen nedenler ile davacının talep etmiş olduğu hasar bedelinden poliçe limiti ile sorumlu olacaktır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişilerden oransal kusur raporu ve hasar bedelinin belirlenmesi için raporlar alınmıştır.
Bilirkişi raporunda özetle; ... tarihinde meydana gelen kazasının oluşumunda; davalı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün etken olduğu, davacı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda etken olduğu, dava konusu ... plaka sayılı araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam ...-Euro (KDV Dahil) hasar meydana geldiği, buna göre dava konusu aracın tamir masrafları, kaim değer fiyatını aştığından, aracın tamirinin ekonomik olmadığı ve söz konusu aracın ... tarihinde ... Tasfiye İşletme Müdürlüğüne terk edildiği, bahse konu ... plaka sayılı aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin ...-Euro olduğu, davalı sigorta şirketinin, davaya konu aracın piyasa rayiç değerini ...-Euro olarak esas aldığı ve trafik sigortalısı ... plaka sayılı aracın %... kusur oranına göre tespit edilen ...-Euro (...-Euro X %... = ...-Euro) hasar bedelini ... tarihinde ödediği, mahkememiz tarafından takdir edilecek kusur oranına göre, davalı sigorta şirketinin bakiye hasar yükümlülüğü tespitinin mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, dava konusu aracın; bilirkişi ekspertiz rapor ücretinin ...-Euro (KDV Dahil) olduğu, buna göre; mahkememizce tarafından takdir edilecek kusur oranına göre, davalı sigorta şirketinin ekspertiz rapor ücreti ile ilgili yükümlülüğü tespitinin mahkememize ait olduğu raporlanmıştır.
Somut olayda davacı vekili ..'dan aldığı bilirkişi raporunu delillerine eklemiştir. Bu raporda aracın pert total işlemine tabi tutulması gerektiği belirlenmiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda da aracın almış olduğu hasar, kaza öncesi değer ve hasar bedeli dikkate alınarak aracın onarımının ekonomik olmayacağı raporlanmıştır. Mahkememizce de hasar bedeli ve aracın değeri nazara alındığında onarımının ekonomik olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Yabancı plakalı araçların hasar bedeli ve araç değeri belirlenirken araç Türkiye' de onarılmış olsa dahi aracın kayıtlı olduğu ülkedeki piyasa değeri gözönüne alınarak hasarın bedelinin belirlenmesi gerekecektir. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda da bu hususa dikkat edildiğinden rapor hükme esas alınmıştır. Ayrıca dava konusu araç gümrüğe terk edildiğinden ve ülkeye dönüş masrafının daha fazla olacağı gözetildiğinde aracın sovtaj değerinin "0" olarak alınmış olması mahkememizce de makul görülmüştür.
Davacı vekili ... tarihli bedel arttırım dilekçesi ile toplam ... EURO' nun tahsilini talep etmiş ve eksik harcı yatırmıştır.
Tüm bu nedenler ile; ... tarihli trafik kazasında davalının zorunlu sigorta şirketi olarak poliçe düzenlediği ... plakalı araç sürücünün kazanın oluş şekline göre %... oranınında kusurlu olduğu, araç sürücüsünün kusurlu davranışı sonucu davacının maliki olduğu araçta hasarın oluştuğu, kusur oranına göre davalı tarafın dava tarihinden önce yapmış olduğu ödeme de mahsup edildikten sonra davalının bakiye ödenmesi gereken bedelin ... EURO olduğu sunulan bilirkişi raporu ile sabit olduğundan maddi tazminat davasının kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalıya yapılan başvuru tarihine 8 iş günü eklenerek faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili Almanya'da yaptırdığı ekspertiz ücretinin, yargılama gideri olarak davalıdan tahsiline karar verilmesini de talep etmiş olup, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 21.11.2017 tarih 2016/17807 E- 2017/10786 K, 05.03.2015 tarih 2014/2413 E- 2015/3870 K ve 22.12.2014 tarih 2014/21991 E- 2014/19194 K sayılı ilamlarında açıklandığı üzere, ...'da yapılan ekspertiz masrafının karar tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının yargılama giderine eklenerek davanın kabul-red oranına göre taraflar arasında paylaştırılması gerekeceğini belirttiğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, ...-EURO maddi tazminatın (poliçe üst limiti olan ...-TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru TL karşılığı olarak tahsili ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken ... TL karar ve ilam harcının yatan ... TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan ... TL' nin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kadına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan ... TL peşin harç, ... TL başvurma harcı, ... TL posta ve diğer giderler, ... TL bilirkişi masrafı ile ... TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar (...*...=...) üzerinden hesap ve takdir edilen ... TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan ... TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Her ne kadar mahkememizce hükmün kesin olduğu belirtilmiş ise de; karar tarihinde EURO' nun efektif satış kuru nazara alındığında kabul edilen miktarın kesinlik sınırının üzerinde kaldığı görüldüğünden; davacı vekili yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/09/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. “5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”