T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2021/731 Esas
KARAR NO: 2023/789
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/10/2021
KARAR TARİHİ: 05/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; Dava açtı şirketin iş sağlığı ve güvenliği hizmeti vermekte olduğunu davalı borçlu şirkete iş yerinde hizmet sözleşmesine istinaden hizmet vermiş olduğunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmeti Sözleşmesi gereğince 10.08.2018 ile 31.12.2019 arasında hizmet verildiğini, fatura kesilmiş olup, davalı şirkete gönderilmiş olduğunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereğince verilen hizmet ve önerilerin, tespit edilen hususların noter onaylı tespit ve öneri defterine kayıt edilmiş olduğunu, İş yerinde olan iş kazası üzerine ceza dosyası açılmış olduğunu, hizmet veren çalışan isg personeli ve davalı şirket yetkilileri hakkında da dava açılmış olup hizmet ilişkisinin ilerleyen aşamada sonlandırılmış olduğunu, Bu aşamaya kadar verilen hizmete ilişkin fatura alacağının ödenmemiş olduğunu, Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı/borçlunun İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün... E.sayılı dosyasında itirazin iptaline, % 20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı/borçlu üzerinde bırakılmasına karar verilmesini" talep ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde "Davacı şirketin, davalı şirkete hizmet vermiş olduğunu iddia etmiş olup, kısmen doğru olmakla birlikte sözleşmede belirtilen hususları yerine getirmemiş olduğunu, Davacı şirket tarafından davalı şirket adına düzenlenen faturalara ait muhasebe kayıtlarının dilekçe ekinde sunulmuş olduğunu, İş yerinde iş kazası üzerine ceza dosyası açılmış olduğunu ve bu arada hizmet veren... personeli hakkında da dava açılmış olduğınu,hizmet ilişkisinin bu aşamada yetersiz hizmet verilmesi gerekçesi ile sonlandırılmış olduğunu, Cari hesaplarda takip edilen fatura kayıtları borç/avans ödemeleri ile ödenmiş olup, davacı şirkete borçlarının olmadığı" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
Dava; İİK 67. Maddesi uyarınca açılmış İtirazın İptali Davasıdır.
Uyuşmazlık; faturada belirtilen İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmeti verilip verilmediği ve buna bağlı olarak davacıya borcu bulunup bulunmadığına ilişkindir.
Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır düzenlemesi gereği, davaya konu borç ilişkisinin davacı ve de davalı tarafın tacir olduğu ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması nedeniyle eldeki davanın Nisbi Ticari Dava olduğu değerlendirilmiş ve mahkememizin görev alanında kaldığı anlaşılan dosyada yargılamaya devam olunmuştur.
İİK'nın 67/1 maddesi "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmünü içermektedir. Bu hükme göre; itirazın iptali davalarında 1 yıllık hak düşürücü süre itirazın alacaklıya tebliği tarihinden itibaren başlar. İtiraz tebliğ edilmedikçe süre başlamaz. Ayrıca icra dosyasında alacaklının icra işlemleri yapmış olması itirazın tebliği anlamına gelmez. Bu nedenlerle icra takibinde davalı tarafından yapılan borca itiraz gereği icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, mahkememizce adı geçen icra müdürlüğüne yazılan müzekkereye istinaden Uyap üzerinden gönderilen icra takip dosyası içeriğinde borçlunun itirazına ilişkin dilekçenin alacaklıya tebliğ edildiğine ilişkin her hangi bir evrak ya da mazbata bulunmadığı anlaşılmıştır. Buna göre 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemediği ve işbu davanın hak düşürücü süre dolmadan açılmış olduğu anlaşılmaktadır.
Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.
21/06/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda; Mahkeme dosyası ve içindeki belgeler ile davacı şirketin ticari defter kayıtlarının ve dayanağı belgelerin tetkiki sonucunda ve raporum içinde açıklanan nedenlerle, Davacı şirketin 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesi’ne göre sahibi lehine delil niteliğinde olduğu, Davalı şirketin mahkemeniz salonunda yapılan incelmeye katılmaması sebebi ile ticari defter ve kayıtlarının incelenemediği,
- Davacı Ticari Defterlerinin Tasdikine İlişkin Yapılan İncelemede; taraflar arasında ticari ilişkinin var olduğu, davacı şirketin incelenen ticari defter kayıtları ve davalı yanca dava dosyasına sunulan cari hesap kayıtları değerlendirildiğinde, ödeme/tahsilat kayıtlarının uyumlu olduğu, farkın sebebinin davacı şirket tarafından düzenlenen 6 adet e-Arşiv faturasının davalı yanca kayıtlara alınmaması olduğu ve iş bu faturalara itiraz edildiğine dair de tevsik edici belgenin dava dosyasında mevut olmadığı tespit edilmiştir. Buna göre; davacı yanın incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre; aksi ispat edilmedikçe, takip ve dava tarihi itibari ile davacı yanın davalı şirketten 3.400,00.-TL alacaklı olduğu" şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
- Davalı Tarafın ticari defter ve belgelerinin belirlenen gün ve saatte ibraz edilmemiş olması nedeniyle incelenemediği ve bu nedenle davalının ticari defterleri ile ilgili olarak raporda bir irdeleme bulunmadığı görülmüştür.
Kural olarak alacaklı, alacağın kaynağını oluşturan fatura içeriğinde yer alan mal veya hizmetin davalı borçluya verildiğini ispat külfeti altındadır. Alacaklı bu husustaki ispatı imzalı fatura veya sevk irsaliyesi ile sağlayabileceği gibi mal veya hizmetin borçluya verildiğini ispat eden diğer yazılı, görsel delillerle ispat edebilebilir. Yine kendi ticari defterlerinde lehine olan kayıtların davalı ticari defterleri ile doğrulanması veya davalının ticari defterlerini ibraz etmemiş olması halinde de alacağın varlığı ispat olunabilir. Zira Yargıtay'ın artık istikrar kazanmış uygulamasına göre bir tacirin ticari defterlerine bir faturayı kaydetmiş olması, fatura içeriği mal veya hizmetin kendisine sağlandığının ispatı olarak kabul edilmektedir.
Ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasına ilişkin yasal düzenleme 6100 sayılı HMK'nın 222. maddesinde yer almaktadır:
"1- Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
2- Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
3- İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."
Madde metninde de açıklandığı üzere ticari defterlerin bir tarafın kendi lehine delil olarak kabul edilmesi için öncelikle usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onaylarının süresinde yaptırılmış olması gerekmektedir. Bunun yanında ticari ilişkinin karşı tarafının aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterindeki kayıtların bu deftere aykırı olmaması veya karşı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir.
Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporuna göre, davacının ticari defter ve kayıtlarının takibe konu fatura alacağını doğruladığı ve davalının usulüne uygun ihtar içerir tebliğe rağmen ticari defterlerini ibraz etmediği, bu nedenle davacının kendi ticari defterlerinde kayıtlı olan hususların yine kendi lehine delil kabul edilebileceği değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu yargılama giderleri kapsamında davalı üzerine yükletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ İLE;
Davalının İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından icra takibine yapılan İTİRAZININ İPTALİNE, takibin 3.400,00-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren Avans Faizi işletilmesine,
2- İİK madde 67 gereğince hüküm altına alınan alacağın % 20'si oranında hesaplanan 680,00-TL İcra İnkar Tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 232,28-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL'nin mahsubu ile toplam 172,98-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5- Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL Başvuru Harcı, 59,30-TL Peşin Harç ve 8,50-TL Vekalet Harcı olmak üzere toplam 127,10-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 3.400,00-TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davacı tarafından yapılan 1.000,00-TL bilirkişi ücretinin ve 49,00-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 1.049,00-TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; gıyaplarında karar verilmesi talebinde bulunan davacı vekili ile davalı tarafın yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 05/10/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza