T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/799
KARAR NO: 2022/593
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 28/10/2021
KARAR TARİHİ: 20/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı asil dava dilekçesinde özetle; ...'de iken faal bulunan, ancak ...'ya ikamet nakil nedeni ile kapatmış bulunduğum tarafıma ait ... ait sel baskınında zayi olan ...-...-... Yıllarına ilişkin GELİR ve GİDER FATURALARININ ve sair belgelerinin zayi olduğuna dair ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNİ talep etmiştir.
Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Dava hak düşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.
TTK’nın 82. maddesine göre, her tacir; ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.
TTK'nın 82. maddesinde yer alan “gibi” sözcüğünden de anlaşılacağı üzere neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir. (Y11HD., 08.12.2014 tarih, 2014/12543-19170 E. K.).
Hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle iptal davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir. Bu bakımdan mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalıdır.
Yine zayi belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı tespit edilmeli, TTK'nın 82. maddesinde yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilmelidir. Zira, sözkonusu madde hükmüne göre bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve kağıtlar; yangın, su bankını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içerisinde ziyaa uğrarsa, kendisine bir vesika verilmesini isteyebilecektir.
Tacirin defter ve belgelerin kaybolmasına neden olan olayın gerçekleştiğini her türlü delil ile kanıtlayabileceği göz önünde tutulmalıdır.
Somut olay incelendiğinde, zayi olduğu öne sürülen belgelerin varlığının ve faturaların su baskını sebebiyle zayi olduğuna ilişkin ... BŞB İtfaiye Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan ... kayıt tarihli tutanağa göre sabit olduğu görüldüğünden talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, TTK'nun 82/7. maddesi gereğince davacı ... tarafından işletilen ...' nin ...-...-... yıllarına ilişkin gelir ve gider faturalarının zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesine,
2-Alınması gereken ... TL karar ve ilam harcının başlangıçta yatan ... TL harçtan mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından, yargılama sırasında harcanan gider ve karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderin mahsubu ile kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/09/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.
“5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”