T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/817 Esas
KARAR NO: 2023/411
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/11/2021
KARAR TARİHİ: 11/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin dava dilekçesi ve özetle;Davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS trafik sigortalısı olarak kayıtlı,davalı şirketin maliki olduğu ve diğer davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın 28.07.2021 tarihinde müvekkile ait ...plakalı araca çarpmasıyla maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, araçta oluşan değer kaybı bedeli için 23.08.2021 tarihinde sigorta şirketine yapılan başvuru neticesi 1.949,88 TL ödeme yapıldığıancak yapılan bu ödeme müvekkil zararını karşılamadığı, bunun yanında onarım süresince araç serviste kalması sebebiyle müvekkil aracından mahrum kaldığı,bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00 TL değer kaybı ve 50,00 TL'de ikame araç bedeli olmak üzere 100,00 TL Maddi tazminatın kaza tarihi itibarıyla işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan Müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı...Müh. Tur. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Meydana gelen kazada müvekkil araç sürücüsünün kusurlu olduğu ancak bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkabileceği,müvekkil ait ... plakalı araç...Sigorta A.Ş.tarafından ZMMS trafik sigortası ile sigortalı olduğu,değer kaybı bedeli sigorta tarafından karşılandığı, davacının aracının yerine başka bir araç temin ettiğine dair belge sunmadığı,bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı...Sigorta A.Ş.vekilinin cevap dilekçesine ise özetle; Meydana gelen kazada yapılan ihbar üzerine yapılan incelemede 17.09.2021 tarihinde davacı vekiline 1.949,88 TL değer kaybı bedeli ödemesi yapılarak müvekkil üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiği,kabul anlamına gelmemek kaydıyla sürücü kusurlarının belirlenmesini talep ettiği ve müvekkilin police limiti kadar sorumlu olduğu,yasal faiz talep edilebileceği, ikame araç talebinin police teminat dışına olduğu,bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Bakiye Değer Kaybı ve Araçtan Mahrum Kalma Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/04/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 19/08/2021 tarihini taşıyan dilekçesinin davacı tarafça davalı sigorta şirketine kargo yoluyla gönderildiği, dilekçenin 23.08.2021 tarihinde teslim olunduğu, teslimata ilişkin belgenin dosyaya sunulmuş olduğu ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 28.07.2021 tarihinde, İzmir ili Konak ilçesinde gerçekleştiği, ...'nun sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile seyir halinde olan...N sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ...plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı...N adına tescilli olduğu;
Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise davalı...Mühendislik Turizm Taah. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir.
6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 25.01.2021 - 25.01.2022 tarihlerini kapsar şekilde...Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 25.01.2021 - 25.01.2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalı...Sigorta AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 28.07.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 14/03/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda;
Davalı...Sigorta A.Ş. nezdinde ... poliçe numarasıyla ZMMS trafik sigorta poliçesiyle sigortalı, davalı...Müh. Tur. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ruhsat sahibi olduğu ve diğer davalı sürücü ...idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile meydana gelen kazanın oluşumunda trafik kural ihlallari zararlı sonuç üzerinde etken olup, bu davranışlarının 2918 sayılı KTK'nın madde 56/1-c "Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar." ve madde 84/t) "Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma" hız, yakın takip kurallarını ihlal ettiği kanaatine,
Kazanın oluşumunda ...plakalı araç sürücüsü...n 2918 Sayılı Karayolu Trafik Kanununu ve diğer trafik düzenlemelerini ihlal eden bir davranışının bulunmadığı kanaatine,
...plaka sayılı araç için sigorta şirketinin eksik ödenen değer kaybı bedeli için 3.050,12 TL daha ilave değer kaybı bedeli ödemesi gerektiğinin kanaatine,
...plaka sayılı aracın serviste kaldığı süre boyunca 1.400,00 TL araçtan mahrum kalınabileceği yönünde görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
13) Mahkememizce Kusura İlişkin yapılan değerlendirmede; kazanın oluşu nazara alınarak bilirkişi raporlarındaki kusura ilişkin tespitlere itibar edilmiş kaza oluşumunda sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 ve Asli Kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve Kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
14) Mahkememizce Tazminat Kalemlerine İlişkin yapılan değerlendirmede; 14/03/2023 tarihli Bilirkişi Raporuna ilişkin rapor içeriğinde belirtilen onarım süresinin 7 gün olarak belirlenmiş olmasının teknik anlamda ve sanayi sitelerinde ki yoğunluk bağlamında daha gerçekçi olduğu kanaatiyle ve de denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu değerlendirmesiyle 14/09/2023 tarihli Bilirkişi Raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
15) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
16) Sigortalı aracın ticari şirket adına kayıtlı olması ve kullanım amacının "TİCARİ" olduğunun belirtildiği görülmekle davalı...Sigorta Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olarak tespit olunan 31.08.2021 tarihinden itibaren Avans Faizi işletilmesine;
Davalılardan...Müh. Tur. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden sorumluluğunun sigorta poliçesine değil Karayolları Trafik Kanunu gereğince işletmecinin sorumluluğuna dayanması, diğer davalı ...yönünden ise haksız fiile dayanmakta olması ve failin haksız fiil ile birlikte temerrüte düşmüş olması nedeniyle faizin haksız fiil tarihi olan 28/07/2021 itibariyle Yasal Faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
18) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
19) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. Davanın KABULÜ ile;
a) 3.050,12-TL Bakiye Değer Kaybı Tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davalı sigorta şirketi yönünden 43.000,00-TL poliçe limitinden kalan bakiye poliçe limiti olan 37.430,12-TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan 31/08/2021 tarihinden itibaren Avans Faizi; Diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 28/07/2021 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
b) 1.400,00-TL İkame Araç Zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalılar ... ve...Müh. Tur. Taah. San. Tic. Ltd. Şti’den alınarak davacıya verilmesine,
Tazminat miktarına Haksız Fiil tarihi olan 28/07/2021 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 303,99-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL ve Tamamlama Harcı olarak alınan 74,29-TL 'den mahsubu ile bakiye 170,40-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL Başvuru Harcı, 59,30-TL Peşin Harç, 8,50-TL Vekalet Harcı ve 74,29-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 201,39-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.450,12-TL Vekalet Ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin vekalet ücretinden sorumluluğunun 3.050,12-TL ile sınırlı tutulmasına,
6- Davacı tarafından yapılan 1.300,00-TL bilirkişi ücretinin ve 338,95-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 1.638,95-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı...Ltd. Şti'nin yüzün karşı, diğer davalıların yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 11/05/2023
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E- İmza