T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2021/862 Esas
KARAR NO: 2023/80
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/11/2021
KARAR TARİHİ: 02/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; 22.02.2020 günü,müvekkilin maliki olduğu idaresindeki ... plaka sayılı araca ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu hasarlandığı,... plaka sayılı araç sürücü % 100 oranında kusurlu olup,araç davalı sigorta şirketine ... poliçe numarasıyla ZMMS trafik poliçesiyle sigortalı olduğu,müvekkil aracında değer kaybı da meydana geldiği,bilirkişiden alınan uzman görüşüne göre araçta 3.250,00 TL değer kaybı meydana geldiği ve ekspere 320,00 TL ödeme yapıldığı,değer kaybı için sigorta şirketine yapılan yapılan başvuru neticesinde ödeme yapılmadığı,arabuluculuk müesesesinden de sonuç alınamadığının,bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50,00 TL değer kaybı bedeli ve 320,00 TL ekpspertiz ücretinin temerrüd tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
SAVUNMA : Davalı ... Sigorta A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde 25.10.2019-2020 tarih aralığında ... poliçe numarasıyla ZMMS trafik sigorta poliçesiyle sigortalı olup, müvekkilin poliçe limiti olan 41.000,00 TL oranında sorumlu olduğu,müvekkile yapılan başvuru neticesinde söz konusu kazada aracın sağ ön çamurluk ve motor kaputunun hasarlandığı görüldüğü ve aracın rayicine göre etkisi sebebi ile onarım katsayıları 0,5 olarak uygulanabileceği,hasarın şiddeti ile emsal araçlara göre kayıp deeğr kaybı ile örtüşmediği, değer kaybı hesabında bir çok kriterin göz önünde bulundurulması gerektiği,yasal faizle sorumlu olduğunu belirterek müvekkil şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Değer Kaybı Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan başvuru dilekçesinin 15/05/2020 tarihinde KEP üzerinden davacı tarafça davalı sigorta şirketinin KEP adresine gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 22.02.2020 tarihinde, İzmir ili Bornova ilçesinde gerçekleştiği, ... plaka sayılı aracın geri geri gelerek ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu görüntü içeren CD kaydından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde davacı ... adına tescilli olduğu;
Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise dava dışı ... adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ile sabittir.
6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 25.10.2019 - 25.10.2020 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 25.10.2019 - 25.10.2020 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalı ... Sigorta AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 22.02.2020 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybından sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Dosya içeriğinde kaza tespit tutanağı bulunmadığı, bu nedenle kusurun tespitini içerir evrakın yer almadığı, ancak kusurun tespitine yarar görüntü kaydı içerir CD kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve değer kaybının belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 17/06/2022 tarihli Bilirkişi Raporunda;
Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 25.10.2019-2020 tarih aralığında ... poliçe numarasıyla ZMMS trafik sigortalı olan, sürücüsü belli olmayan araç sürücüsünün sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile meydana gelen kazanın oluşumunda trafik kural ihlalleri zararlı sonuç üzerinde ETKEN OLUP, bu davranışları 2918 sayılı KTK’nın madde 67/b ”Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek yasaktır. İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmamak zorundadır.” ve madde 84/g “Şeride tecavüz etme” kurallarını ihlal ettiği kanaatine, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'nun 2918 Sayılı Karayolu Trafik Kanununu ve diğer trafik düzenlemelerini İHLAL EDEN BİR DAVRANIŞININ BULUNMADIĞI kanaatine, ... plaka sayılı aracın 2. el satışı esnasında 2.500,00 TL Değer Kaybı meydana gelebileceği görüş ve kanaatini bildirmiştir.
12) Mahkememizce Kusura İlişkin yapılan değerlendirmede; 17/06/2022 tarihli bilirkişi raporu ile tespit olunan kusura ve değer kaybına ilişkin tespitlere yönelik itiraz içerir dilekçe bulunmadığı görülmekle, bilirkişi raporlarındaki kusura dair tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 ve Asli Kusurlu olduğu, zarar gören ... plaka sayılı aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve Kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın ZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiş, 17/06/2022 tarihli Bilirkişi Raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
13) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
15) Davacı tarafça dava öncesi davalı sigorta şirketine 15.05.2020 tarihinde KEP üzerinden mail yoluyla yazılı başvuru yapılmış olup aynı gün okunarak tebliğ olunduğu, tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü sonu olan 28/05/2020 tarihinde temerrüte düştüğünün kabulü gerekmektedir.
16) Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde Avans Faizi talep etmiş olduğu, sigortalı ... plaka sayılı aracın ruhsatında kullanım amacının "HUSUSİ" olduğunun belirtildiği ancak yük naklinde kullanılmakta olan Açık Kasa Kamyonet cinsinde olduğu, bu nedenle ticari kullanımda olduğunun kabulünün gerektiği yönündeki değerlendirmeyle görülmekle davalı Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihi olarak tespit olunan 28/05/2020 tarihinden itibaren Avans Faizi işletilmesine;
17) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABÜLÜNE;
2.500,00-TL Değer kaybına dayalı maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
Tazminata temerrüt olan 28/05/2020 tarihinden itibaren Avans Faizi işletilmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 179,90-TL harçtan peşin alınan 59,90-TL ve 41,83-TL Tamamlama Harcının mahsubu ile bakiye 120,00-TL Harcın davacıdan tahsili ile Hazineye İrat Kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13,14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL Başvuru Harcı, 59,30-TL Peşin Harç, 8,50-TL Vekalet Harcı ve 41,83-TL Tamamlama Harcı olmak üzere Toplam 168,93-TL Harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.500,00-TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 600,00-TL bilirkişi ücretinin, 320-TL Ekspertiz Ücretinin ve 125,10-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere Toplam 1.045,10-TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde Yatırana İadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 02/02/2023
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır