T.C
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2021/895 Esas
KARAR NO: 2023/535
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2021
KARAR TARİHİ: 13/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; 18/09/2021 tarihinde müvekkiline ait ... plaka sayılı araç ile...plaka sayılı aracın çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkiline ait..., 1.6, 2000 Model, ... plaka sayılı araçta ekte sunulu hasar formunda da görüleceği üzere KDV Dahil 14.870.57.-TL hasar meydana geldiğini, kusurlu aracın Z...S (trafik) poliçesi tanzim eden davalı ... Sigorta A.Ş'ne ihbarda bulunulduğunu ve sigorta tarafından hasar dosyası açıldığını, Davalı ile aracın onarım bedeli konusunda anlaşamayan müvekkil tarafından, Sigorta Eksperi ... atanıp hasar raporu oluşturulduğunu, ispat yükünün sigorta şirketi üzerinde olduğunu, zararın teminat dışı kaldığının ispatının sigortaya ait olduğunu, sigortanın gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu, hasar bedelinin tamirhaneye ödenmiş olup olmamasının tamirin yapılıp yapılmamasının sigorta şirketinin sorumluluğunu etkilemediğini,...plaka sayılı aracın sürücüsünün kazada %100 kusurlu olduğunu, davalı sigortanın poliçe limiti dahilinde hasardan %100 sorumlu olduğunu, KDV sorumluluğu bulunduğunu, Yargıtay kararlarına göre iskonto uygulanmasının doğru olmadığını, hasar tespiti için eksper Çine’nin görevlendirildiğini 323,91 TL ekspertiz ücreti ödendiğini, yargılama gideri sayılması gerektiğini, belirterek, açıklanan gerekçelerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50 TL bakiye değer kaybı bedeli ve 50 TL hasar miktarının temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile ödenmesini, 323,91 TL ekspertiz ücretinin yargılama gideri sayılmasını ve ödenmesini talep etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle;...plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde kaza tarihinde Z...S trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu, kusur oranlarının tespiti gerektiğini, gerçek zararın tespiti gerektiğini, sorumluluklarının kusur oranı ve (43.000 TL) poliçe limiti dahilinde olduğunu, davacının hasar bedeli ve değer kaybı talep ettiğini, 19.10.2021 tarihinde 6.750 TL hasar miktarı ve 15.11.2021 tarihinde 950 TL değer kaybı ödendiğini, karşılanmayan zarar olmadığını, avans faiz talebinin haksız olduğunu, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedeli ve Değer Kaybının Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 27/10/2021 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin e-posta adresine başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 18.09.2021 tarihinde, İzmir ili Karabağlar ilçesinde gerçekleştiği,...'in sevk ve idaresindeki...plaka sayılı aracın seyir halindeki ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu ...'in de kusura ilişkin ikrarını içeren Kaza Tespit Tutanağı ile anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı... adına tescilli olduğu;
Zarar veren...plaka sayılı aracın ise dava dışı... adına tescilli olduğu Noterler Birliği'nin cevabi yazısı ve ekinde yer alan sahiplik sorgulama sonuçları ve de araç tescil özet raporları ile sabittir.
6) Zarar veren...plaka sayılı aracın 10.11.2020 - 07.11.2021 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (Z...S) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (...S) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren...plaka sayılı aracın 10.11.2020 - 07.11.2021 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ... Sigorta A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 18.09.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 30.09.2022 tarihli Bilirkişi Raporunda;
Davaya konu aracın değer kaybına esas olacak kaporta onarımlarının; piyasa koşullarına göre kriterlerine göre, SOL ÖN ÇAMURLUK onarımı işlemleri olduğu, Ön tampon, ön tampon demiri onarımı ile sol far değişiminin değer kaybına etkisi olmayacağı görüş ve kanaatinde olduğumuz, bununla birlikte davaya konu aracın, davaya konu kazası öncesinde 08.10.2012 tarihinde çarpışma, sol ön çamurluk, 31.07.2014 tarihinde sol ön çamurluk ve 07.06.2009 tarihinde sol ön çamurluk hasarı ve onarımı olduğu SBM kayıtlarından anlaşıldığı,
Netice Olarak;
Kaza ile hasarın uyumlu olduğu,
Açıklanan nedenlerle davaya konu kazada aracın geçmişindeki 3 ayrı kazada aynı bölgesinden hasar alması ve onarım görmesi nedeniyle, davaya konu kaza kaynaklı olarak (ön tampon, demiri ve sol ön çamurluk onarımı) bedeniyle) araçta DEĞER KAYBI OLUŞTURMAYACAĞI,
Onarım bedeli bakımından değerlendirildiğinde; davalı sigorta şirketinin dava öncesinde 6.706,50-TL kısmi hasar ödemesi yapmış olduğu, bu bedelin Oto ... Ekspertiz Raporunda tespit edilen KDV hariç miktar olduğu, Davacı tarafın istek ve talebinin orijinal parça ile yapılan onarım bedeli olduğu,
Buna göre; Tazminata konu ... plakalı, 299.311 km’deki 2000 model, ... 1.6 Benzinli -LPG marka aracın hasar onarım bedelinin 18/09/2021 kaza tarihi itibarıyla; Eksper... Oto ... Ekspertiz Raporu tespitine göre onarım bedelinin EŞDEĞER PARÇA İLE 4.706,50 TL yedek parça, 2.000,00 TL işçilik toplam 6.706,50 TL + KDV, KDV dahil 7.913,67 TL olduğu,
Sayın Mahkemenizin nihai kararı bu yönde (eş değer parça ile onarım yönünde) olması durumunda Davalı sigorta şirketinin dava öncesinde 19.10.2021 tarihinde 6.706,50 TL ödediği hasar bedeli düşüldüğünde, kalan bakiye hasar onarım bedelinin (7.913,67 TL – 6.706,50 TL) = 1.207,17 TL olacağı, Eksper ... tespitine göre onarım bedelinin ORJİNAL PARÇA İLE 10.102,18-TL yedek parça, 2.500,00-TL işçilik olmak üzere toplam 12.602,18-TL + KDV, KDV dahil 14.870,57-TL olduğu,
Sayın Mahkemenizin nihai kararı bu yönde (Orjinal parça ile onarım yönünde) olması durumunda davalı sigorta şirketinin dava öncesinde 19.10.2021 tarihinde 6.706,50 TL ödediği hasar bedeli düşüldüğünde, Bakiye Hasar Onarım Bedelinin (14.870,57 TL – 6.706,50 TL) 8.164,07 TL olacağı,
Aracın geçmiş zamanda aynı bölgede (sol ön tampon köşe ve sol ön çamurluk bölümünde) hasarlarının olduğu ve onarım görmüş olduğu, Önceki kazalarında bu parçaların (sol ön çamurluk, far, ön tampon vs. sol ön köşe kısımdaki parçaların) orijinal parça ile değişip değişmediğinin tarafımızca tespitinin mümkün olmadığı, hususlarındaki görüş kanaatlerini bildirmişlerdir.
12) 14/03/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda;
Kusur Dağılımına İlişkin Olarak:
... Plakalı Motosiklet Sürücüsü... yönünden; Sürücünün kazadaki davranışının 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 54. Maddesinde düzenlenen "Sürücülerin, geçeceği aracın hızı ile geçme esnasındaki kendi hızını da göz önüne alarak iki yönlü trafiğin kullanıldığı taşıt yollarında karşıdan gelen trafik dahil karayolunu kullananların tümü için tehlike veya engel olmadan geçme için kullanacağı şeridin yeteri kadar ilerisinin boş olması, zorunludur." şeklindeki trafik kurallarını ihlali ettiği kanaatine varılmıştır.
Davacı ... Plakalı Otomobil Sürücüsü... yönünden; Davacının 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nu ihlal eden bir davranışının bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Hasar Miktarına İlişkin Olarak:
Davalı sigorta şirketinin dava öncesinde 6.706,50-TL kısmi hasar ödemesi yapmış olduğu, bu bedelin Oto Ekspertiz Raporunda tespit edilen KDV hariç miktar olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafın ise istek ve talebinin orijinal parça ile yapılan onarım bedeli olduğu yönündedir. Buna göre; dava konusu ... plaka sayılı aracın hasar onarım bedelinin 18/09/2021 kaza tarihi itibarıyla;
A) Eksper... Oto ... Ekspertiz Raporu tespitine göre onarım bedelinin EŞDEĞER PARÇA İLE toplam 6.706,50-TL + KDV, 7.913.67 TL. (KDV Dahil) olduğu, Yüce Mahkemenin nihai kararı bu yönde (eş değer parça ile onarım yönünde) olması durumunda; Davalı sigorta şirketinin dava öncesinde 19.10.2021 tarihinde 6.706,50-TL ödediği hasar bedeli düşüldüğünde 7.913,67 TL — 6.706,50 TL = 1.207,17-TL bakiye hasar onarım bedeli olmaktadır.
B) Eksper ... tespitine göre; onarım bedelinin ORJİNAL PARÇA İLE, toplam 12.602,18 TL + KDV, 14.870,57 TL (KDV Dahil) olduğu,
Yüce Mahkemenin nihai kararı bu yönde (Orjinal parça ile onarım yönünde) olması durumunda;
Davalı sigorta şirketinin dava öncesinde 19.10.2021 tarihinde 6.706,50-TL ödediği hasar bedeli düşüldüğünde 14.870,57 TL — 6.706,50 TL = 8.164,07-TL bakiye hasar onarım bedeli olmaktadır.
Aracın geçmiş dönemde aynı bölgede (sol ön tampon köşe ve sol ön çamurluk kısımlarında) hasarlarının olduğu ve onarım görmüş olduğu tespit edilmiş olup, Önceki kazalarında bu parçaların orijinal parça ile değişip değişmediğinin tarafımızca tespitinin mümkün olmadığı, görüşüne varılmıştır.
Değer Kaybına İlişkin Olarak: Dosyaya sunulan belge ve dokümanlar incelendiğinde, dava konusu aracın SBM kayıtlarındaki hasar durumlarına göre genelde sol ön tampon ve çamurluk kısımlarından işlemleri olduğu anlaşılmakta olup, bu kısımdan araçta değer kaybı oluşturmayacağı kanaatine varılmıştır.
Ekspertiz Ücretine İlişkin Olarak: Ekspertiz ücretinin yargılama gideri ve makul gider olarak sayılıp sayılmayacağı hususu hukuki bir konu olması ve uzmanlık alanımız dışında olması nedeniyle değerlendirilmesi tarafımızdan mümkün olmamaktadır. şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
13) Mahkememizce, kazanın oluşumu ile...plaka sayılı araç sürücüsü...'in kaza tespit tutanağındaki kusura ilişkin ikrarı da nazara alınarak bilirkişi raporunda kusura ilişkin tespitlere itibar edilmiş kaza oluşumunda sigortalı ...plaka sayılı araç sürücüsünün kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZ...S poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
Aracın eski kazaları nedeniyle sol ön tampon ve çamurluk kısımlarından işlemleri olduğu anlaşılmakla araçta değer kaybının bulunmadığı kabul edilmiştir.
Dava öncesi ...'den alınan sigorta eksper raporunda belirtilen hasar bedeli ile 14.03.2023 tarihli bilirkişi raporunda tespit olunan hasar bedeli tutarlarının birbirine yakın olması nedeniyle bilirkişi raporunda tespit olunan rakamlara itibar edilerek hasar bedelinin KDV dahil 14.870,57-TL olduğu ancak dava öncesi davalı tarafından 6.706,50-TL'lik ödeme yapılmış olduğu anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin davacıya 8.164,50-TL ilave Hasar Bedeli ödemesine ilişkin aşağıdaki karar hükmolunmuştur.
14) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
15) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
16) Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde avans faizi talep etmiş ise de; davacının tacir olmaması ve aracın ruhsatında kullanım amacının vasfının hususi olduğunun belirtildiği görülmekle temerrüt tarihi olarak tespit olunan 11.11.2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
18) Yargılama giderlerinin kapsamı HMK'nın 323. maddesinde açıklanmış olup, davacının talep ettiği ekspertiz ücreti yargılama giderleri içerisinde kaldığından işbu ücret yargılama giderlerine eklenmiştir.
19) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
8.164,07-TL Bakiye Hasar Bedeli Tazminatının davalı sigorta şirketinden poliçe limiti olan 43.000 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere temerrüt tarihi olan 11/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek Yasal Faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
Değer Kaybına ilişkin tazminat talebinin REDDİNE,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 557,68-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL ile Tamamlama Harcı olarak alınan130,89-TL'nin mahsubu ile bakiye 367,49-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL Başvurma Harcı, 59,30-TL Peşin Harç ve 8,50-TL Vekalet Harcından oluşan toplam 127,10-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 8.164,07 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 3.250,00-TL bilirkişi ücretinin ve 63,95-TL tebliğat ve posta ücreti olmak üzere toplam 3.313,95-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 13/06/2023
Katip...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza