T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2021/995 Esas
KARAR NO: 2023/45
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/12/2021
KARAR TARİHİ: 24/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketi sigortalısı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın 01.06.2021 tarihinde , davacıya ait ... plaka sayılı aracına çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalının sigortalısı KTK. İlgili maddelerini ihlal ettiğinden tam kusurlu olduğu, kaza tespit tutanağında bu durumun açıkça yer verildiği, ... plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketine ....... numaralı , 28.06.2020-2021 başlangıç-bitiş tarihli ZMMS trafik poliçesi ile sigortalı olduğu, davacı aracında 2.360,00 TL tutarında hasar meydana geldiği, davalının hasar onarım bedelini ödediği, ancak yapılan ödeme miktarının araçta meydana gelen gerçek zararı karşılamadığı, davacı aracında meydana gelen değer kaybının da gerçek zarar kapsamında tazmini gerektiği, bu hususta davalı şirkete mail yolu ile başvuru yapıldığı, yine .....Arb.No.lu dosya ile arabuluculuk yolu da tüketilmek suretiyle dava şartı yerine getirildiği, bu sebeple fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla (bilirkişi marifetiyle zarar belirlenebileceğinden ) şimdilik 1.000 TL. değer kaybının sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Değer kaybının hesaplandığı davacı tarafça kabul edilmediğini, dava öncesi dava şartı arabuluculuğa başvurulmadığını ve bu halde davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, uzatılmış ceza zamanaşımının uygulanması söz konusu değilken, 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılacağından usulden reddi gerektiğini, fazlaya ilişkin taleplerin davalı şirketin sorumluluğu dahilinde olmadığından reddi gerektiğini, uyuşmazlık konusu hasarın tam olarak belirlenmesi için eksik evrakların davalı şirkete kazandırılmadığı, bu anlamda kaza tespit tutanağı, ehliyet ve ruhsat örneklerinin dosyaya sunulması gerektiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları / Ek 1. Değer Kaybının Hesaplanması / Teminat Dışında Kalan Haller; Mini onarım ile giderilebilen, basit kaporta, plastik tampon/parça onarımları, cam, radyo/teyp hasarları maddesi gereğince davaya konu kazada hasar gören araçta herhangi bir değer kaybının meydana gelmediği, arka tamponun plastik olması sebebi ile teminat dışında kaldığı ve değer kaybı oluşmadığı, değer kaybı bedeli hesaplamasının genel şartlara göre yapılması gerektiği, Baro pulu, vekâlet harcı, noter masrafı gibi giderlerin HMK’nın 323. Maddesine göre yargılama giderlerinden olmadığı, bu nedenle bu tür taleplerin reddi, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiği, açıklanan nedenlerden dolayı; Davanın usulden ve esastan reddine, Yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Değer Kaybı Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 03.12.2021 tarihli başvuru dilekçesinin davalı sigorta şirketinin adresine gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 01.06.2021 tarihinde, İzmir ili Karabağlar ilçesinde gerçekleştiği, ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın seyir halindeki ... plaka sayılı araç ile çarpmasıyla kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ............ adına tescilli olduğu;
Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise dava dışı ... adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir.
6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 28.06.2020 - 28.06.2021 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın 28.06.2020 - 28.06.2021 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalı ... Sigorta AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 01.06.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybından sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve değer kaybının belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 05/12/2022 tarihli Bilirkişi Raporunda;
"TRAFİK KURALLARINI İHLAL YÖNÜNDEN:
---- ... plaka sayılı davalı şirket poliçeli araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 57/b-6 maddesini ihlal ettiğinden dolayı Kazanın Oluşumuna tamamen hatası ile ETKEN OLDUĞU,
----... plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü ..........’ın meydana gelen Kazanın Oluşumuna ETKEN FAKTÖRÜ VE KURAL İHLALİ OLMADIĞI;
DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN:
Dava konusu ... plakalı 2016 model FORD TRANSİT TOURNEO COURİER 1.6 TDCİ TREND M1 otomobilin hasarlı olduğu anlaşılan parçalarının , dava konusu 01.06.2021 tarihli maddi hasarlı trafik kazası ile uyumlu olduğu,
Kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın yaklaşık 190.000 TL olduğu göz önüne alındığında otomobilin onarımının ekonomik olacağı,
01.06.2021 tarihli kaza ile ilgili davacıya ait ... plakalı 2016 model FORD TRANSİT TOURNEO COURİER 1.6 TDCİ TREND M1 otomobilin değer kaybı zararı kapsamında davalı sigorta şirketi tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığının görüldüğü,
Sayın Mahkemece 01.06.2021 tarihli kazanın oluşumunda sigortalı aracın sürücüsüne tam kusur takdir edilmesi halinde 6.200 TL değer kaybı zararından nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere davalı sigorta şirketinin ve sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde kanaat belirtildiği görülmüştür.
12) Mahkememizce yapılan değerlendirmede; denetime elverişli olduğuna kanaat getirdiğimiz bilirkişi raporlarındaki kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 ve Asli Kusurlu olduğu, zarar gören ... plaka sayılı aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve Kusursuz olduğu, 6.200 TL'lik değer kaybına ilişkin zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın ZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiş, 05.12.2022 tarihli Bilirkişi Raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
13) Davacı vekili bilirkişi raporu sonrası Islah Dilekçesi sunarak müddeabihi artırmış ve harcını karşılamıştır.
14) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ İLE;
6.200,00-TL Değer Kaybına ilişkin maddi tazminatın poliçe limitine aşmamak kaydıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-.Tazminata temerrüt tarihi olan 16/12/2021 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
3- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 423,52-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL ile Islah Harcı olarak alınan 88,80-TL'nin mahsubu ile bakiye 275,42-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye İrat Kaydına,
4- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13,14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-.Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL Başvuru Harcı, 59,30-TL Peşin Harç, 8,50-TL Vekalet Harcı ve 88,80-TL Islah Harcı olmak üzere toplam 215,90-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 6.200,00-TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davacı tarafından yapılan 2.000,00-TL bilirkişi ücretinin ve 153,30-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 2.153,30-TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 24/01/2023
Katip ...
E imza
Hakim ...
E imza