T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2021/998 Esas
KARAR NO: 2023/102
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/12/2021
KARAR TARİHİ: 09/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davacı şirkete ait park halindeki ... plakalı araca davalıya ait ... plakalı araç 17.02.2021 tarihinde çarptığı, Kazada davalı aracı tam kusurlu olduğu, davacı aracın onarımı kasko şirketi tarafından karşılanmış ise de değer kaybı ve ikame araç bedeli ödenmediği, Davacı aracı Kazada araç ciddi hasar gördüğü, Araçta meydana gelen zarara ilişkin kasko şirketi ... sigorta A.Ş.den hasar dosyasının istenmesi, davacı aracı serviste kalmış olup 15 gün kullanılamadığı, Bu nedenle davalı ...'dan ikame araç bedeli talebi olduğu, Davalı aracı zorunlu trafik sigortası diğer davalı şirket tarafından yapılmış olup poliçe numarası ... dir. Sigorta şirketine yazılı olarak başvurulmuş ise de başvurumuz cevaplanmadığı, Arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığı, Aracın devri halinde , alacağın temini olanaksız hale geleceğinden ihtiyati haciz istemi olduğu, açıklanan sebeplerle,; Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak yapılacak bilirkişi incelemesi ile alacaklarımız belirli hale geldikten sonra artırılmak kaydıyla; 1000,00 TL değer kaybı alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte - sigorta şirketi sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla, 500,00 TL ikame araç bedelinin davalı ... 'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, Davalı ...!a ait ... plakalı aracın kaydına tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz kararı verilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davalı Şirket’in poliçe kapsamında sorumluluğu, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğu, HMK md. 121 uyarınca davacının delillerinin tarafımıza tebliğini talep ettiği, davalı Şirket’in; Karayolları Trafik Kanunu’nun 91 maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası uyarınca, sigortalısının kusuru ile 3. kişilere verdiği zararı, yine poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğu da göz önüne alındığında, Sayın Mahkeme’ce Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi ve Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bir bilirkişi heyeti marifetiyle ifade tutanakları, ceza dosyası vb. belgeler üzerinde detaylı inceleme yapılarak kusur tespitinin yapılması, davacı araçta meydana gelen değer kaybı ücretinden ödeme yapılması nedeniyle müvekkilimiz şirket’in sorumluluğu olmadığı, değer kaybının uzman sigorta eksperi tarafından Yargıtay içtihatları doğrultusunda belirlenmesi gerektiği, davalı şirket aleyhine tazminata hükmedilecek olması ihtimalinde değer kaybı hesaplamasının zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartlar ekinde yer alan formüle göre yapılması gerektiği, hüküm kurulması halinde müvekkilimiz Şirket dava tarihinden itibaren ve ancak yasal faizle sınırlı olarak sorumlu tutulabileceği, Arabuluculuk aşamasına ilişkin vekalet ücreti talebinin reddine,Tarafımızca huzurda görülen davanın ikame edilmesine sebep olunmadığından harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Değer Kaybı ve Araçtan Mahrum Kalma Tazmini istemine ilişkin Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 06/11/2020 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin mail adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 17.02.2021 tarihinde, İstanbul ili Tuzla ilçesinde gerçekleştiği, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın dava dışı ...'in yed'indeyken park halindeki ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ... Uluslararası Kumanyacılık Taşımacılık Hizmet ve Pazarlama Dış Ticaret AŞ. adına tescilli olduğu;
Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise davalı ... adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir.
6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 30.12.2020 - 30.12.2021 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 30.12.2020 - 30.12.2021 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalı ... Sigorta AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 17.02.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) Mahkememizce aldırılan 07/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda;
TRAFİK KURALLARINI İHLAL YÖNÜNDEN; ... plaka sayılı davalı araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/b maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile ETKEN OLDUĞU, ... plaka sayılı davacı şirkete ait araç yolun kenarında park halinde olup meydana gelen kazanın oluşumuna ETKEN FAKTÖRÜ VE KURAL İHLALİ OLMADIĞI;
DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN; dava konusu ... plakalı 2016 model Renault Trafic Panelvan Grand Comfort 6M3 1.6 DCI 115 kamyonetin hasarlı olduğu anlaşılan parçalarının, dava konusu 17.02.2021 tarihli maddi hasarlı trafik kazası ile UYUMLU OLDUĞU, dava konusu ... plakalı 2016 model Renault Trafic Panelvan Grand Comfort 6M3 1.6 DCI 115 kamyonette 17.02.2021 tarihli kaza nedeniyle meydana gelen hasarın giderim bedelinin 9.244,30 TL KDV dahil olduğu, davaya konu ... plakalı 2016 model Renault Trafic Panelvan Grand Comfort 6M3 1.6 DCI 115 kamyonetin muadili olan kamyonetlerde 17.02.2021 tarihli kaza benzeri hasara uğradığı takdirde 11.885 TL. değer kaybı zararı meydana geleceği, 17.02.2021 tarihli kaza ile ilgili davacıya ait ... plakalı 2016 model Renault Trafic Panelvan Grand Comfort 6M3 1.6 DCI 115 kamyonetin değer kaybı zararı kapsamında davalı sigorta şirketi tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı, (Sayın Mahkemece 17.02.2021 tarihli kazanın oluşumunda davalı tarafça sigortalı ... plakalı aracın sürücüsüne tam kusur takdir edilmesi halinde) söz konusu ... plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde araç başına teminat limitinin 41.000 TL ile 30.12.2020 - 30.12.2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... sayılı ZMMS nolu poliçesi ile KZMM sigortalı olması nedeniyle değer kaybı zararı olan 11.885 TL'den davalı sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde olmak üzere davalıların nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere sorumlu olduğu,
İKAME ARAÇ BEDELİ TALEBİ YÖNÜNDEN ise; Davacıya ait ... plakalı 2016 model Renault Trafic Panelvan Grand Comfort 6M3 1.6 DCI 115 kamyonetin 17.02.2021 tarihli kaza nedeniyle onarımının sistemli bir çalışma ile 15 iş günü içerisinde tamamlanmasının mümkün olduğu, muadili bir aracın günlük 300 TL. bedel ile kiralanabileceği, 15 günlük araç ikame bedelinin 4.500 TL olduğu, ikame araç bedelinden nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere davalı ...’nın sorumlu olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
12) Mahkememizce Kusura İlişkin yapılan değerlendirmede; kaza tespit tutanağında zarar gören ... plaka sayılı aracın park halinde olduğunun belirtildiği, zarar veren ... plaka sayılı aracın sürücüsü olan davalı ...'ın ise park halindeki araca çarptığını kabul ettiği anlaşılmakla, dosya ile uyumlu olan denetlenebilir ve hükme esas alınabilir bilirkişi raporundaki kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 ve Asli Kusurlu olduğu, zarar gören ... plaka sayılı aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve Kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
13) Mahkememizce Tazminat Kalemlerine İlişkin yapılan değerlendirmede; 07/11/2022 tarihli Bilirkişi Raporuna ilişkin rapor içeriğinde ve onarım süresinin 15 iş günü olarak belirlenmiş olmasının teknik anlamda gerçekçi olduğu kanaatiyle ve de denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu değerlendirmesiyle Bilirkişi Raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
14) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
15) Davacı tarafça dava öncesi davalı sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış olup buna ilişkin dilekçenin 10.12.2021 tarihinde ... Sigorta AŞ'ye tebliğ olunduğuna ilişkin başvuru dilekçesi üzerinde ... Sigorta'nın kaşesinin bulunduğu, tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü sonu olan 23/12/2021 tarihinde temerrüte düştüğünün kabulü gerekmektedir.
16) Davacı vekilinin dava dilekçesinde hükmolunacak tazminata yasal faiz işletilmesi talebinde bulunduğu anlaşılmakla davalı Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihi olarak tespit olunan 23/12/2021 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine;
Davalı ... yönünden ise zarar veren aracı sevk ve idare eden kişi olması nedeniyle sorumluluğunun haksız fiile dayanmakta olduğu ve failin haksız fiil ile birlikte temerrüte düşmüş olduğu yönündeki değerlendirmeyle faizin haksız fiil tarihi olan 09/02/2021 itibariyle Yasal Faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
17) Yargılama giderlerinin kapsamı HMK'nın 323. maddesinde açıklanmış olup, davacının talep ettiği Ekspertiz Ücreti yargılama giderleri içerisinde kaldığından işbu ücret yargılama giderlerine eklenmiştir.
18) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ ile;
a) 11.885,00-TL Değer Kaybından kaynaklanan maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Tazminata Davalı ... yönünden; Haksız Fiil tarihi olan 17/02/2021 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
Davalı Sigorta yönünden ise; Temerrüt Tarihi olan 23/12/2021'den itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
b) 4.500,00-TL İkame Araç Zararından kaynaklanan maddi tazminatın Davalı ...’dan alınarak davacıya verilmesine,
Tazminat miktarına Haksız Fiil tarihi olan 17/02/2021 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
2- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1119,25-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL ile 255,00-TL Islah harcının mahsubu ile bakiye 804,95-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL Başvuru Harcı, 59,30-TL Peşin Harç, 8,50-TL Vekalet Harcı ile 255,00-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 382,10-TL Harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 -TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 2.000,00-TL bilirkişi ücretinin ve 173,90-TL tebliğat ve posta ücreti olmak üzere toplam 2.173,90-TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 09/02/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza