T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2022/1003 Esas
KARAR NO: 2023/1086
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 07/12/2022
KARAR TARİHİ: 28/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; 08/08/2022 tarih ve saat 16:12 de İzmir ili Konak ilçesi... Mahallesi mevkinde davacı ...'a ait olan motor bisiklet, sürücü...'ın sevk ve idaresindeyken kendisine yeşil ışığın yanması neticesinde karşı yöne geçmiş olduğu esnada ...adına kayıtlı, sürücü ... in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın trafik kurallarına aykırı bir şekilde kendisine kırmızı ışığın yandığı sırada kontrolsüzce ve yasal hız sınırının üzerindeyken davacı aracına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, olay yerine gelen trafik polisine kazanın oluş biçimi ile ilgili vermiş olduğu beyanında ise, kendisinin yeşil ışıkta geçtiğini iddia ettiği, .Bu kazanın oluşumunda her iki sürücü de kendisine yeşil ışığın yandığını trafik polisine beyan etmesi ve sürücüler arasında beyanların birbirine uyumlu olmadığı gerekçesiyle Trafik Kaza Tespit Tutanağında herhangi bir kusur dağılımı yapılmadan rapor düzenlendiği, Elde edilmiş olan görüntüler neticesinde İzmir ...Asliye Hukuk Mahkemesinin... D.İŞ sayılı dosyasından meydana gelmiş olan kaza neticesinde kusurlu olan tarafların tespit edilmesi amacıyla tespit talepli dava açılmış ve İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İŞ dosyasından yapılmış olan keşif ve Uzman Trafik Bilirkişi raporu neticesinde davacı aracına çarpan ... plakalı aracın tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Kazaya uğraması neticesinde aracın 2. el satış bedeli değerinde bir düşme veya sayın mahkemenizce yaptıracak inceleme neticesinde kullanım kabiliyetini kaybettiğinin tespiti halinde (pert hali) ise daha ağır bir bedel ortaya çıkacaktır. Kazaya karışan ... adına kayıtlı ... plakalı araç, ... poliçe numaralı trafik sigortası ile davalı ...Ş. tarafından sigortalandığı, Sigorta Şirketi davacı aracında meydana gelen değer kaybından Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi ve Borçlar Kanunu’nun ilgili hükümleri gereğince poliçe limitleri dâhilinde sorumludur, Dava açılmadan önce davalı ... şirketine başvuru yapılmış olmasına rağmen sigorta şirketi tarafından ne aracımızda oluşan zararların tespiti amacıyla eksper tayini nede maddi zararımızla ilgili herhangi bir ödeme yapılmadığı, İş bu davamıza konu olay sebebiyle zorunlu arabuluculuk başvurumuzda tarafımızca yapılmış olup sigorta şirketi ile herhangi bir anlaşma sağlanamamış ve zorunlu arabuluculuk sürecimizde olumsuz sonuçlandığı, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla meydana gelen trafik kazası nedeniyle, 6100 sayılı hukuk yargılama yasası Md. 107 uyarınca, toplanacak delillere göre maddi tazminat tutarı belirlenerek (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere) şimdilik müvekkile ait...plakalı araçta meydana gelen maddi zararlarımız ve ... marka araç kaskının kırılmasından kaynaklı zararımız için 500.00-TL maddi tazminat tutarının sigorta şirketinden sigorta limitleri aşılmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde; davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılması hukuka aykırı olup Bu nedenle davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaati bulunmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi uyarınca davanın esasına girmeden doğrudan ve usulen reddi, Kazaya karışan ... plaka sayılı araç davalı şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğu, sigortalının kazanın oluşumunda kusurlu olduğunu tevsik eden herhangi bir bilgi ve belge mevcut değildir. olay incelendiğinde sigortalının kusurunun bulunmadığı müşahede edilmiştir. bu nedenle karşı yana herhangi bir hasar tazminatı ödenmemesi gerektiği izahtan varestedir. kusura ilişkin itirazlarımızın kabul edilmemesi halinde, kabul anlamına gelmemek kaydıyla dosyanın kusur bilirkişisine tevdi edilmesine karar verilmesi, Değer kaybı tazminatı tespit edilirken dayanağını doğrudan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ ndan alan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’ nda belirtilen hesaplama yöntemine göre zarar tespiti yapılması, Mağdur aracın davalı şirket ile arasındaki ilişki ticari bir nitelik arz etmemekte ve tazminat talebi de haksız fiilden kaynaklanmaktadır. KTK’nın tazminatın biçimi ile ilgili borçlar kanunun haksız fiil hükümlerine yollama yaptığı ve borçlar kanununda düzenlenen haksız fiil sorumluluğunda uygulanacak faizin yasal faiz olduğu, arz ve izah edilen ve re’sen takdir edilecek nedenlerle Zamanaşımına uğramış davanın reddine, Sigortalı aracın kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığından davanın reddine, aksi halde kusur tespitinde bulunulmasına, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı tazminatı talebinin cevap dilekçemizde belirttiğimiz ve re'sen gözetilecek nedenlerle esastan reddine, Ret taleplerimizin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile, değer kaybı yönünden yukarıda belirttiğimiz gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, Talebin kabulü halinde, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedelinin ve Değer Kaybının Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 10/11/2021 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı ... şirketinin KEP adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 08.08.2022 tarihinde, İzmir ili Konak ilçesinde gerçekleştiği, ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile ...plaka sayılı motosikletin çarpışması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5)...plaka sayılı motosikletin kaza tarihinde Davacı ... adına tescilli olduğu;
... plaka sayılı aracın ise dava dışı ... adına tescilli olduğu Noterler Birliği'nin cevabi yazısı ve ekinde yer alan sahiplik sorgulama sonuçları ve de araç tescil özet raporları ile sabittir.
6) ... plaka sayılı aracın 27.03.2022 - 27.03.2023 tarihlerini kapsar şekilde... AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan T-293548250-0-0 no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) ... plaka sayılı aracın 27.03.2022 - 27.03.2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ...Ş.'de sigortalıdır. Kaza 08.08.2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 14.10.2023 tarihli Bilirkişi Raporunda;
- Kusur Dağılımı Yönünden; ... plaka sayılı davalı ... poliçeli kamyonet sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/b ve 52/b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile Etken Olduğu kanaatine varıldığı,
...plaka sayılı davacı taraf Motorlu bisiklet sürücüsü... meydana gelen kazanın oluşumuna Etken Faktörü Olmadığı kanaatine varıldığı,
- Hasar Bedeli ve Değer Kaybı Tespiti Yönünden ise; Dava konusu ...plakalı 2020 model... NEOS 4 motorlu bisikletin hasarlı olduğu tarafımca değerlendirilen yedek parçalarının , dava konusu 08.08.2022 tarihli maddi hasarlı trafik kazası ile uyumlu olduğu, Dava konusu...plakalı 2020 model ... NEOS 4 motorlu bisiklette 08.08.2022 tarihli kaza nedeniyle meydana gelen hasarın giderim bedelinin KDV dahil 40.654,69 TL olduğu,
Dava konusu...plakalı 2020 model ...NEOS 4 motorlu bisikletin onarılarak kullanılabilir hale getirilmesi için gereken yedek parça ve işçilik bedelinin 40.654,69 TL ( KDV dahil) göz önüne alındığında, aracın piyasa değerinin % 40-50 sini aşan araç tamirinin ekonomik olmadığı ve aracın pert total kabul edilerek aracın hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi hususunda Yargıtay’ın içtihatları bulunduğundan kaza sonrası araçta oluşan hasar miktarının aracın rayiç bedelinin % 40-50 sini aştığı göz önüne alınarak aracın pert total olarak değerlendirilmesi gerektiği, Bu çerçevede yapılan piyasa araştırmasına göre vaki kaza öncesi dava konusu aracın 2. el piyasa değerinin 57.000 TL olduğu, sovtaj bedelinin 22.000 TL olduğu göz önüne alındığında; aracın davacıda kalması halinde dava konusu kaza nedeniyle oluşan zararın 35.000 TL olduğu,
Dava konusu motorlu bisiklet sürücünün hasarlanan kaskın bedelinin 1.350 TL. olduğu, ödenip ödenmemesine ilişkin takdirin Sayın Mahkemede olduğu, Dava konusu...plakalı 2020 model ... 4 motorlu bisiklet total pert olarak değerlendirildiğinden, pert araçlarda değer kaybı zararı oluşmadığından ayrıca bir değer kaybı zararı olmadığı dava dosyasının tetkikinden dava konusu kaza ile ilgili davacı yana herhangi bir bedel ödenmediğinin tespit edildiği, görüş tespit ve kanaatini bildirmişlerdir.
12) 14.10.2023 tarihli Bilirkişi Raporuna taraflarca her hangi bir itirazda bulunulmadığı görülmüştür.
13) Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; kaza tespit tutanağında her 2 sürücünün de yeşil ışıkta geçtiğini beyan etmiş olması nedeniyle kusur dağılımı yapılamadığı yönünde beyanda bulunduğu, bu nedenle dava öncesi İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş dosyası üzerinden tespit yaptırıldığı, bu tespite ilişkin 11.10.2020 tarihli bilirkişi raporunun mahallinde keşif icrası yapılarak ve kazaya karışan...plaka sayışlı aracın sürücüsünün anlatımları ile olay anına ilişkin kamera kaydı incelenerek hazırlanmış olması ile değişik iş dosyasında aldırılan bilirkişi raporu ile mahkememizce aldırılan 14.10.2023 tarihli bilirkişi raporunun örtüşmekte olması ve de mahkememizce aldırılan rapora her hangi bir itiraz bulunmaması nedeniyle ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın % 100 kusurlu olduğu, ...plaka sayılı motosiklet sürücüsü...'ın ise kusursuz olduğu kabulünün gerektiği değerlendirilmiştir.
Bilirkişi raporunda; dava konusu...plakalı 2020 model... 4 motorlu bisikletin yapılan piyasa araştırmasına göre vaki kaza öncesi 2. el piyasa değerinin 57.000 TL olduğu, sovtaj bedelinin 22.000 TL olduğu göz önüne alındığında aracın davacıda kalması halinde dava konusu kaza nedeniyle oluşan zararın 35.000-TL olduğu, bu nedenle aracın pert olarak değerlendirildiği görülmekle ve de davanın her iki yanı tarafından bilirkişi raporuna her hangi bir itiraz bulunmadığından pert araçlarda değer kaybı zararı oluşmayacağı hususu da nazara alınarak ayrıca bir değer kaybı zararının oluşmadığı ve de hasar bedelinin 35.000-TL olduğu, Kask bedelinin ise raporda tespit olunduğu gibi 1.350,00-TL kabul edilmiştir.
Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
14) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
15) Davacı tarafça dava öncesi davalı ... şirketine e-mail yolu ile 25.11.2022 tarihinde yazılı başvuru yapılmış olup işbu başvurunun hangi tarihte davalı ... şirketine tebliğ olunduğu anlaşılamamaktadır. E-mail yolu ile 25.11.2022 tarihinde gönderildiği anlaşılan başvuru dilekçesinin aynı gün okunduğu varsayılarak işbu tarihten itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düştüğünün kabulü gerekmektedir.
16) Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde avans faizi talep etmiş ise de; davacının tacir olmaması ve aracın ruhsatında kullanım amacının vasfının hususi olduğunun belirtildiği görülmekle temerrüt tarihi olarak tespit olunan 08.12.2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;
35.000,00-TL Araç Hasar Bedeli ile 1.350,00-TL Kask Hasar Bedelinden kaynaklanan maddi tazminatın (Poliçe limiti olan 100.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere) davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, tazminat miktarına 08.12.2022 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
2- Değer Kaybına ilişkin maddi tazminat talebinin REDDİNE,
3- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 2.483,06-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL ve 979,40-TL Tamamlama Harcının mahsubu ile bakiye 1.422,96-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00-TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13,14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenmesi gereken 1.560,00-TL'nin kabul ve red oranına göre 971,82-TL'sinin davalıdan, bakiye 588,18-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
6- Davacı tarafından yapılan 2.600,00-TL Bilirkişi ücreti, 189,50-TL posta ve tebligat ücreti ile başvuru harcı, peşin harç ve de vekalet harcından oluşan 172,90-TL ile 979,40-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.941,80-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 2.455,60-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 28/12/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza