T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1023 Esas
KARAR NO: 2023/168
DAVA: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 13/12/2022
KARAR TARİHİ: 02/03/2023
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkile bankanın Beypazarı/ANKARA şubesi ile dava dışı ... Tarım Hayv San Tic Ltd Şti arasında Kredi Genel Sözleşmesi imzalandığını ve sözleşmeye istinaden belirtilen şirkete kredi kullandırıldığını, ticari kredi kullanan ilgili ... Tarım Hayv San Tic Ltd Şti'un sözleşmeden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi üzerine kredi hesabı kat edilerek, İhtarname keşide edilmiş ve takip işlemlerine başlatıldığını, ayrıca dava dışı şahıs tarafından müvekkili bankaya, kredinin ödeme aracı olarak, davalı ... Plastik San ve Tic Ltd Şti'nın keşide ettiği Akbank Çiğli/ İzmir şubesine ait, ... seri no’lu, 01.02.2019 keşide tarihli 60.000,00 TL miktarlı; ayrıca Akbank Çiğli/ İzmir şubesine ait, ... seri no’lu, 01.03.2019 keşide tarihli 60.000,00 TL miktarlı çeki müvekkili bankaya ciro edildiğini, söz konusu çekin, süresinde ilgili bankaya takastan ibraz edilmiş, fakat karşılığı olmadığından tahsil edilemediğini, fakat kanuni üç yıllık sürede takip işlemleri başlanılmadığından, çekin kambiyo senedi vasfını yitirdiğini, bu nedenle, yetkili hamilin müvekkil banka tarafından, T.T.K.’nun 814. Maddesi gereğince iş bu çek ile ilgili olarak kambiyo hukukuna dayalı müracaat hakkını kaybettiğini, belirtilen nedenlerden dolayı T.T.K 732. Maddesinde düzenlenmiş olan sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde keşideci/davalıdan çek bedelini talep etmek durumunda kalındığını, TTK’nın 732. Maddesinin 1. Fıkrası “Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar… Zamanaşımı süresi poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır. İspat yükü, sebepsiz zenginleşmediğni iddia edene aittir.” şeklinde düzenlendiğini, davalı, T.T.K 732. Maddesi hükmü gereğince dava konusu çek bedeli kadar sebepsiz zenginleştiğini, bu nedenlerle Akbank Çiğli/ İzmir şubesine ait, ... seri no’lu, 01.02.2019 keşide tarihli 60.000,00 TL miktarlı; ayrıca Akbank Çiğli/ İzmir şubesine ait, ... seri no’lu, 01.03.2019 keşide tarihli 60.000,00 TL miktarlı çeke ilişkin toplam 115.940 TL bedelinin, ibraz tarihinin bittiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak davaya cevap vermedikleri görülmüştür.
DELİLLER: Banka kayıtları, çek fotokopileri, delil olarak değerlendirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava zamanaşımına uğramış çek nedeniyle çek bedelinin tahsili talepli alacak davasıdır.
2-6102 sayılı TTK'nın Madde 732/1. Maddesine göre, zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.
Yine TTK'nın 832/1. maddesi gereğince poliçeye ilişkin 732. Maddesine göre “Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin … poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.” Yine bu takdirde “Zamanaşımı süresi, poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir.
3-Somut uyuşmazlıkta davacı şirketin ciro yoluyla temlik aldığı dava konusu 2 adet çekin 04/03/2019 ve 04/02/2019 tarihlerinde ibraz edildikleri, ibraz sırasında yalnızca bankanın ödemekle sorumlu olduğu zorunlu tutar olan 2.030,00-TLx2=4.060,00-TL tutarda ödeme yapıldığı, bakiye çek bedellerinin davacı şirkete ödenmediği görülmüştür. Çekte zamanaşımı süresi 3 yıl olup bu süre sonunda çeklerin kambiyo vasfını yitirmiş olduğu, dava tarihi13/12/2022 itibariyle dava konusu çeklerin çek vasfını kaybettiği görülmüştür.
Yukarıda açıklandığı üzere TTK 732.maddesi düzenlemesi uyarınca kambiyo senedinden doğan keşideci yükümlülüğü sona ermiş olsa dahi düzenlenen senetten dolayı keşidecinin sebepsiz zenginleştiği miktar ölçüsünde hamile karşı sorumluluğu bulunmaktadır. Sebepsiz zenginleşilmediği hususundaki ispat külfeti keşideci üzerinde olup, görülmekte olan davada davalı şirketin bilinen adresine yapılan tebligatın iade döndüğü, şirketin Mersis kayıtlarında yer alan adresine TK 35.maddesi uyarınca usulüne uygun olarak davetiye ve dava dilekçesinin tebliğ edildiği ancak cevap süresi içerisinde davaya cevap verilmediği, bu itibarla davalı şirketin üzerinde bulunan sebepsiz zenginleşilmediğine yönelik ispat külfetini yerine getirmemiş olduğu anlaşılmıştır.
4-Tüm dosya kapsamı ve davaya cevap süresi içerisinde cevap sunulmaması, davalı çek keşidecisinin çek hamiline karşı sebepsiz zenginleşmediğini ispat edememiş olması hususları birlikte gözetildiğinde, çek bedelleri olan 60.000,00-TLx2=120.000,00-TL'nin ödenmeyen kısmı olan 115.940,00-TL miktarda davacı aleyhinde keşidecinin sebepsiz olarak zenginleştiği anlaşıldığından bu miktarda keşidecinin sorumluluğunun bulunduğu değerlendirildiğinden davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, 115.940,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacak miktarının 57.970,00-TL'sine 01/02/2019 tarihinden itibaren ve 57.970,00-TL'sine 01/03/2019 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 7.919,86 nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 18.391,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça sarf edilen 94,00-TL posta ve tebligat ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
6-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekiline e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/03/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.
“5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”