T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1025 Esas
KARAR NO: 2023/857
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/12/2016
KARAR TARİHİ: 25/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkili şirket ile İzmir Büyükşehir Belediyesi Eshot Genel Müdürlüğü arasındaki ... ihale kayıtlı numaralı "Menkul Gayrimenkul ve Motorlu Araçların Sigortalanması İşi Hizmet Alımı" ihalesi sonucunda 29/04/2016 tarihinde sözleşme akdedildiğini, sözleşmenin 20.1 maddesinin "teknik şartnamenin 2.1 maddesinde yer alan Kısım 1 kapsamında sigorta edilecek varlıkların sigorta poliçeleri poliçe başlangıç tarihinden itibaren 1 yıl süre ile sigortalı olacak şekilde yaptırılacak, sigorta poliçeleri yüklenici tarafından İdaremiz Araç Bakım Onarım Dairesi Başkanlığına veya konuda görevlendirilen İdare personeline poliçe başlangıç tarihinden en az 3 iş günü önce teslim edilecektir" hükmünü içerdiğini, davalı idareye ait 10 adet aracın Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Poliçelerinin 04/07/2016 tarihinde sona erdiğini, gönderilen talimatlar çerçevesince yenileme işlemlerinin başlandığını, Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Poliçelerinin Tramer üzerinden düzenlenmesinin zorunlu olduğunu, araçların ruhsat belge seri numaralarının sisteme girilmemesinin veya Emniyet Müdürlüğü tarafından bilgiler Tramer'e aktarılmadan poliçenin kesilmesinin mümkün olmadığını, davaya konu 10 araç bilgilerinin Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından Tramer'e aktarılmadığını, bu konuda yapılan yazı ve sözlü konuşmalarının fayda etmediğini ve sorunun giderilmediği, bu sorunun müvekkil sigorta şirketinden kaynaklanmadığını, sorunun giderilmesi için müvekkil şirket ile Tramer arasında online hat bağlantısının yapıldığını, yapılan görüşmelerde bu sorunun sigortalı idare yani davalı tarafından Emniyet Genel Müdürlüğüne doğrudan başvuru yapılması hususunda kendilerine bilgi verildiğini, sorunun giderilmesinden sonra Tramer'e giriş yapılarak poliçelerin yenilendiğini ve 11/07/2016 tarihinde davalı idareye verildiğini, süresinde poliçeler yenilenmediği için idareye 54.003,04 TL ceza bedeli ile sözleşmenin 31. maddesi uyarınca bu araçların 7 günlük bekleme süresindeki kazanç kaybı olarak 140.354,00 TL. olmak üzere toplam 194.357,04 TL'sinin haksız yere hak edişlerinden kesildiğini, sistemsel olarak yaşanan sorun nedeniyle müvekkili sigorta şirketinin kusurunun olmadığını, her ne kadar itiraz edilmişse de davalı idarece hak edişlerinden 194.357,04 TL.'nin kesildiğini, kabul etmemekle beraber 140.354,00 TL kazanç kaybının fahiş olduğunu, kısacası süresinde yenilenmeyen poliçelerin kendi kusurlarından kaynaklanmadığı ve Tramer dışında poliçelerin yenilenmesinin mümkün olmadığını belirterek haksız yere hak edişlerden kesilen 194.357,04 TL'nin 08/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davaya konu ceza bedelinin davacı şirketin ihale sözleşmesi hükümlerine göre taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle uygulanmış olduğunu, ihale şartnamesine göre davacı şirketin yerine getirmekle yükümlü olup zamanında yerine getirilmeyen işlemlerden için uygulanacak ceza müeyyidesine katlanmak zorunda olduğunu, zamanında poliçeleri kesilmeyen 10 adet aracın poliçelerinin daha önceki yıllarda yine davacı sigorta şirketince yenilendiğini, 2015 yılına ait her hangi bir sorun yaşanmadığını, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun 25. maddesine göre mücbir sebepler dışında ihaleyi alana tarafın taahhüdünü yerine getirmesi gerektiğini, söz konusu araçların poliçeleri olmadığı için servise çıkamadığını ve doğal olarak kazanç kayıplarının olduğunu belirterek haksız yere açılan davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; sözleşme tasarısı, idari şartname, teknik şartname, şirket ve idare arasındaki sorun ile ilgili mailler, şirket içi mailler, SBM Jıra hattı dökümleri, taraflar arasındaki yazışma ve tutanaklar, şirket defter ve kayıtları, tanık ve sair yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; ihale sözleşmesi, teknik şartname, idari şartname, tutanaklar, araç özet bilgileri, Eshot Genel Md. Mali bütçe, sigorta poliçeleri, bilirkişi incelemesi ve sair delillere dayandığı görülmüştür.
İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava dosyasında yapılan yargılama sırasında bilirkişi ...'dan alınan 25/05/2019 tarihli raporda özetle; tüm dosya içeriği göz önünde bulundurularak dosyaya konu uyuşmazlıkta her iki tarafın da eşit derecede kusurlu olduğunu rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 31/10/2019 tarih ve... Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, anılan kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 09/11/2022 tarih ve ... Karar sayılı ilamı ile mahkemenin kararının kaldırılarak, dosyanın İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere mahkemesine iade edildiği, İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 07/12/2022 tarih ve... Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği ve mahkememizin ... Esas sırasına kaydının yapıldığı ve mahkememiz heyet kalemi olan 1 nolu kaleme tevzi edildiği ve heyet tarafından dosyanın incelendiği görülmüştür.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne yazılan müzekkereye verilen cevapta; 29/06/2016-11/07/2016 tarihleri arasında sistemlerinde kesinti veya sorun olmadığı, ilgili sigorta şirketi tarafından merkezi sistemlerinde açılan o dönemki talep kaydında, davaya konu araçların poliçe üretim aşamasında alınan hatada, silindir hacim bilgilerinde hata olduğu, bu sebeple merkezleri tarafından yapılacak bir işlem bulunmadığından, trafik tescil büroları tarafından gerekli düzeltmenin sağlanması gerektiğinin bildirildiğinin beyan edildiği görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği bilgi ve belgelerin dosyaya teminine müteakiben, uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden, dava dosyasının konusunda uzman mahkememizce resen İstanbul Bilirkişi Kurulu isim listesinden seçilecek bir sigorta uzmanı, bir SMMM ve bir de bilgisayar uzmanı bilirkişiden oluşacak bilirkişi heyetine dava dosyasının tevdi ile, davacı vekilinin adresini bildirdiği davacı şirket adresinde, davacı şirket defter ve kayıtları ile bilgisayar sistemleri üzerinden yerinde inceleme yapılarak, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli rapor aldırılması hususunda İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazıldığı, sigorta hukuku nitelikli hesaplamalar bilirkişi Av...., bilgisayar yüksek mühendisi... ve SMMM bilirkişisi ...ndan oluşan bilirkişi heyeti tarafından dosyaya ibraz edilen 29/08/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; yapılan analiz ve incelemeler sonucunda; davacı... Sigorta Şirketi yazılımın Emniyet Genel Müdürlüğü servisleri ile düzgün haberleşemediğinden bazı araçların sigorta işlemlerinin tamamlanmadığı bunu teyit etmek için Emniyet Genel Müdürlüğünden Davalının beyan ettiği "Emniyet Genel Müdürlüğünde sigortası yapılamayan araçların verilerinin ruhsattaki veriler ile aynı olduğu" tespiti yapıldığında bütün sorumluluğun Davacı ... Sigorta Şirketine ait olduğu, ihale sözleşmesinin 16.1.1. ve 20.1.2. maddeleri gereğince zamanında kesilmeyen ve teslim edilmeyen her bir Trafik Poliçesi için ihale bedelinin binde biri cezai şart olarak kabul edildiği, buna göre, 10 adet poliçe için hesaplanan ceza; 5.400.304,04 TL. (İhale Bedeli) X %001 (binde bir) X 10 (poliçe sayısı) = 54.003,04 TL., Yine aynı sözleşmenin 31.1. maddesine göre bir aracın bağlama ve park ücreti K.D.V. dahil 354,00 TL.’dır. Bir aracın Servis Dışı Kalma Ücreti 2.000,00 TL. olarak kabul edilmiştir. 10 araç 7 gün servise çıkmadı ise davalı idarenin kazanç kaybı ise; 354,00 TL. (araç bağlama ve park ücreti)+ (2000,00 TL.X 10 X7) = 140.354,00 TL olduğu, davacı Şirketin ihale sözleşmesi hükümlerine göre taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle Ceza Bedelinin 194.357,04 TL olacağını rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
Her ne kadar davacı taraf vekilince mahkememiz heyetince görevlendirilen bilirkişi heyeti raporu ile asliye hukuk mahkemesince görevlendirilen bilirkişi raporu arasında önemli oranda çelişkiler bulunduğu, çelişkilerin giderilmesi için üçüncü bir bilirkişi heyetinin görevlendirilmesi talep edilmiş ise de, asliye hukuk mahkemesince yapılan yargılama sırasında sigorta bilirkişisinden rapor alındığı ancak iş bu bilirkişinin bilgisayar, yazılım ve donanımlar hakkında uzmanlığı bulunmadığı, bu nedenle iş bu bilirkişi tarafından yapılan rapor ile mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor arasında çelişki bulunmakta ise de, mahkememizce alınan bilirkişi heyeti raporunda, raporu tanzim edenler arasında teknik bilirkişinin de bulunmuş olması sebebi ile, mahkememizce alınan raporun hükme esas alınması gerektiği, çelişkinin giderilmesi için ayrıca rapor alınmasının usul ekonomisinin sağlanması bakımından faydasının bulunmadığı kanaatine varılarak davacı vekilinin üçüncü bilirkişi heyetinden rapor alınmasına ilişkin talebi mahkememiz ara kararı ile reddedilmiştir.
Mahkememizin 24/10/2023 tarihli ara kararı ile; davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6545 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri Kuruluş görev ve yetkileri hakkındaki kanunun 5. Maddesinin üçüncü fıkrasında konusu parayla ölçülebilen uyuşmazlıklarda, dava değeri üçyüz bin türk lirası üzerinde olan dava ve işlerin Asliye Ticaret Mahkemesi başkan ve üyelerinden oluşan üç kişilik heyet tarafından yürütüleceği düzenlenmiş olup, heyet halinde görülen iş bu davada, talep edilen alacak miktarı üç yüz bin türk lirasından az olduğundan, dava dosyasının bu safahatten sonraki yargılamasının tek hakimli olarak mahkeme başkanı tarafından yürütülmesine karar verildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; hizmet alım sözleşmesinden doğan alacak istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı müdürlüğe ait 10 adet aracın, davacı sigorta şirketince, taraflar arasındaki; menkul, gayrimenkul ve motorlu araçların sigortalanması işi hizmet alımına ait sözleşme kapsamında, süresinde sigorta poliçelerinin yenilenmemesinde, davacı tarafın kusurlu olup olmadığı, bu kapsamda davalı genel müdürlüğün, davacının sözleşme kapsamındaki hak edişlerinden kesinti yapıp yapamayacağı, bu kapsamda yapılan 54.003,04-TL ceza bedeli ile 140.354,00-TL kazanç kaybı bedelinin davacıya ödenmesi gerekip gerekmediği, ödenmesi gerekiyor ise ne miktarda davacı alacağının bulunduğu noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce, tarafların celbini istediği belge ve kayıtların toplanmasına müteakiben, mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyetince düzenlenen, dosya kapsamına uygun, benimsenen bilirkişi raporu içeriği ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında, davacı sigorta şirketinin, davalıya ait menkul, gayrimenkul ve motorlu araçların sigorta poliçelerinin yapılması ve süresi biten sigorta poliçelerinin yenilenmesi işini üstlendiği, bu kapsamda davacı tarafın, davalı genel müdürlüğe ait 10 adet aracın poliçelerini süresinde yenilemediği, bu nedenle iş bu araçların trafiğe çıkartılmaması sebebi ile davalı genel müdürlüğün 140.354,00-TL kazanç kaybından doğan zararının oluştuğu, her ne kadar davacı tarafça poliçelerin süresinde yenilenmemesinde kendilerine atfedilebilecek kusur bulunmadığı, trafik kayıtları ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi işletim sistemindeki sorunlardan kaynaklandığı, trafik kayıtlarının doğru olarak bildirim ve işletme yükümlülüğünün davalı genel müdürlüğe ait olduğunu, iş bu nedenle, davalı genel müdürlüğün trafiğe çıkarılmayan ve buna bağlı oluştuğu iddia olunan zararın sigorta şirketinden talep edilemeyeceği, yine poliçelerin süresinde yenilenmemesinde kusuru bulunmayan davacı sigorta şirketinden, ceza bedeli talep edilemeyeceğini, bu kapsamda davalı genel müdürlüğün, davacı sigorta şirketinin sözleşme kapsamında doğan hak edişlerinden, yapmış olduğu kesintilerin, davacı sigorta şirketine iadesi gerektiği iddiasında bulunmuş ise de; davacı sigorta şirketinin, süresinde yenileme yapılmayan, davalı genel müdürlüğün 10 adet aracın bir yıl önceki poliçelerini aynı ruhsat bilgileri ve kayıtlarına göre, sorunsuz olarak yenilenmiş olduğu, davacı şirketin, davalı genel müdürlükçe gönderilen talimatlar çerçevesinde yenileme işlemlerine başladığı ancak davacı sigorta şirketi, yazılımın emniyet genel müdürlüğü servisleri ile düzgün haberleşemediğinden bazı araçların sigorta işlemlerinin tamamlanmadığı, taraflar arasındaki sözleşmeye göre, bilgisayar yazılım sistemlerini ve uygulamaları hatasız çalıştırma ve poliçeleri gününde yenileme yükümlülüğü bulunan davacı sigorta şirketinin, yaşanan aksaklıkları derhal davalı genel müdürlüğe ve sorunun yaşandığı Sigorta bilgi ve Gözetim Merkezi ile emniyet genel müdürlüğü'ne bildirmesi ve mağduriyetleri en aza indirgeme yükümlülüğü altında bulunduğu halde, iş bu yükümlülüklerini yerine getirmediği, poliçelerin süresinde yenilenmemesinde ve zararın oluşmasında davalı tarafa atfedilebilecek kusur bulunmadığı, bu nedenle taraflar arasındaki sözleşme kapsamında, davalı genel müdürlüğün, süresinde yenilenmeyen poliçelerden dolayı davacı hak edişinden 54.003,04-TL ceza bedeli ile 140.354,00-TL kazanç kaybı bedeli talep edebileceği kanaatine varılmakla, davanın reddi ile aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
Davacı tarafça peşin yatırılan 3.319,14-TL harçtan 269,85-TL maktu red karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 3.049,29-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 31.097,13-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davalı tarafça yapılan 313,40-TL tebligat ve posta gideri olan yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davalı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,
Dair taraf vekillerini yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.25/10/2023
Katip...
E imza
Hakim ...
E imza